وزیران دفاع بریتانیا و فرانسه: بازگشایی تنگه هرمز تعهد قاطع نیاز دارد
وزیران دفاع بریتانیا و فرانسه پس از پایان نشستی درباره بازگشایی تنگه هرمز، اعلام کردند که اقدام در این باره مستلزم «تعهدات قاطع از سوی شرکا» است.
وزرای دفاع بریتانیا و فرانسه در بیانیهای مشترک در لندن عنوان کردند: «تبدیل شتاب دیپلماتیک به اقدام عملی نیازمند برنامهریزی دقیق، گفتوگوی صریح و تعهدات قاطع از سوی کشورهای متحد و شریک است. از کشورهایی که تاکنون تمایل خود را برای مشارکت اعلام کردهاند، قدردانی میکنیم و مطمئن هستیم که پیشرفت واقعی امکانپذیر است»
آنان افزودند که نسبت به پیشرفت در رسیدگی به وضعیت ناشی از بسته شدن تنگه هرمز خوشبین هستند.
وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرد یک کشتی بدون تابعیتِ تحریمشده به نام «امتی مَجِستیک ایکس» را که حامل نفت ایران بود، توقیف کرده است. این سومین کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی است که از آغاز محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران بهدست آمریکا توقیف شده است.
وزارت جنگ آمریکا پنجشنبه سوم اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این کشتی کانتینری در محدوده فرماندهی ایندوپکام (INDOPACOM) توقیف شده اما به مکان دقیق آن اشارهای نکرد. ایندوپکام بر بخش گستردهای از اقیانوس آرام، آبهای اطراف شرق آسیا، جنوبشرق آسیا و اقیانوسیه، دریای چین جنوبی و شرقی، بخشهای بزرگی از دریای فیلیپین و دریای مرجان، و نیز بخش مهمی از اقیانوس هند در سمت شرق تا نزدیکی هندوستان کنترل دارد.
وزارت جنگ همچنین نوشت: «ما به اجرای قوانین و مقررات دریایی در سراسر جهان ادامه خواهیم داد تا شبکههای غیرقانونی را مختل کنیم و کشتیهایی را که به ایران پشتیبانی مادی ارائه میکنند، هر جا که فعالیت داشته باشند، توقیف کنیم.»
همزمان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده در شبکه اجتماعی تروث سوشال از صدور دستوری به نیروی دریایی این کشور مبنی بر شلیک به «هر قایقی» خبر داد که در تنگه هرمز مینگذاری میکند. او نوشت: «به آنها دستور دادهام به قایقهای در حال مینگذاری شلیک کنند و آن را از بین ببرند».
او همچنین گفت آمریکا در حال افزایش عملیات مینروبی در این تنگه است.
این تحولات پس از آن رخ میدهد که ترامپ روز سهشنبه یکم اردیبهشت آتشبس با جمهوری اسلامی را برای مدتی نامحدود تمدید کرد و چهارشنبه دوم اردیبهشت به فاکسنیوز گفت نه برای این آتشبس و نه برای تعیین تاریخی تازه برای گفتوگوها بهمنظور پایان دادن به جنگ، «فشار زمانی» وجود ندارد.
وزارت جنگ آمریکا هم یکم اردیبهشت از توقیف یک نفتکش تحریمشده و بدون تابعیت به نام تیفانی در حوزه اقیانوس آرام خبر داد که دو بار در محدوده سنگاپور با خاموش کردن سامانه رهگیری خود، نفت ایران را بارگیری کرده بود.
نخستین کشتی توقیفشده از سوی آمریکا یک کشتی باری به نام توسکا بود که در دریای عمان متوقف شد. ۳۰ فروردین دونالد ترامپ از توقیف کشتی باری ایرانی به نام توسکا در دریای عمان خبر داده بود. احتمال داده میشود این کشتی که از چین به مقصد ایران در حرکت بود، با محمولههای شیمیایی مرتبط با برنامه موشکی ایران ارتباط داشت.
سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها چهارشنبه دوم اردیبهشت به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد.
کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
چهارشنبه دوم اردیبهشت، سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد. کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
از آغاز محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران بهدست آمریکا در بعدازظهر ۲۳ فروردین، آمریکا اصرار دارد که کنترل آبهای منطقه در اختیار اوست، مقامهای جمهوری اسلامی نیز مدعیاند که همچنان عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را تحت کنترل دارند و تنها به کشتیهایی اجازه عبور میدهند که مشخصات آنها در اختیار نهادهای ایرانی قرار گرفته باشد. این جدال از ابتدای محاصره تا امروز پا برجاست.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ۲۷ فروردین با انتشار ویدیویی از بازگردندن ۱۴ کشتی از مبدا بندرهای ایرانی طی ۷۲ ساعت نخست محاصره دریایی خبر داد. این تعداد ۲۹ فروردین ۲۱ کشتی، یکم اردیبهشت ۲۸ و سوم اردیبهشت ۳۳ کشتی اعلام شد.
فروردین در ادامه تنشها در تنگه هرمز، دستکم دو کشتی تجاری اعلام کردند هنگام تلاش برای عبور از این گذرگاه در روز شنبه، هدف تیراندازی از سوی جمهوری اسلامی قرار گرفتند و مجبور به بازگشت بهسوی غرب شدند.
۳۰ فروردین دونالد ترامپ از توقیف کشتی باری ایرانی به نام توسکا در دریای عمان خبر داد.
یک روز بعد رویترز نوشت که طی ۲۴ ساعت، بیش از ۲۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که بیشترین تعداد کشتیهای عبوری از آغاز جنگ ایران به شمار میآمد.
سپاه پاسداران در واکنش به این توقیفها چهارشنبه دوم اردیبهشت به دستکم سه کشتی شلیک و دو فروند از آنها را توقیف کرد. کشتی اول با پرچم لیبریا در ۲۸ کیلومتری سواحل شمالشرق عمان هدف قرار گرفت و آسیبهای سنگینی به آن وارد شد. کشتی دوم با پرچم پاناما نیز جایی در ۱۴ کیلومتری سواحل ایران هدف تیراندازی قرار گرفت.
محاصره و توقیف کشتیها به معنای توقف کامل فروش نفت جمهوری اسلامی است؟
فاکسنیوز ۲۶ فروردین به نقل از شرکتهای اطلاعات دریایی نوشت که جمهوری اسلامی در حال یافتن راههایی برای دور زدن محاصره دریایی است و برای فروش نفت خود از شبکههای مخفی انتقال نفت در دریا استفاده میکند. به نوشته شرکت «ویندوارد» تا ۲۴ فروردین دستکم ۱۱ نفتکش حامل حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت ایران در آبهای فراساحلی مالزی مستقر بودهاند. این منطقه یکی از مراکز اصلی انتقال کشتیبهکشتی است و ناوگان سایه جمهوری اسلامی در این منطقه تردد قابل توجهی دارند.
سه روز بعد واشینگتنپست نیز نوشت که تحلیل تصاویر ماهوارهای، دادههای رهگیری کشتیها و گفتههای منابع آگاه نشان میدهد که پس از محاصره جریان فروش نفت از سوی جمهوری اسلامی نهتنها متوقف نشده، نفتکشها همچنان در حال بارگیری و جابهجایی محمولههای نفتی در محدوده محاصرهاند.
این رسانه نوشت در روزهای اخیر دستکم پنج نفتکش خالی وارد بنادر ایران در خلیج فارس شده و بارگیری میلیونها بشکه نفت را آغاز کردهاند. همزمان، پنج نفتکش دیگر که در نزدیکی بندر چابهار مستقر بودند و در مجموع حدود ۹ میلیون بشکه نفت حمل میکردند، از منطقه خارج شدهاند، اما مقصد فعلی آنها مشخص نیست.
از این پنج کشتی، سه کشتی «هیلدا ۱»، «سیلویا ۱» و «امبر» در جزیره خارک در مجموع حدود ۵ میلیون بشکه نفت خام بارگیری کرده بودند.
در بندر ماهشهر نیز یک نفتکش دیگر در حال بارگیری سوخت سنگین مشاهده شده و در بندر عسلویه، یک کشتی با پرچم پاناما و مالکیت چینی در حال بارگیری فرآوردههای نفتی بوده است.
یکم اردیبهشت نیز گزارش دیگری مبنی بر موفقیت ناوگان سایه جمهوی اسلامی در عبور از محاصره دریایی آمریکا منتشر شد. نشریه «لویدز لیست» با استناد به دادههای تردد دریایی نوشت که دستکم ۲۶ کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی با وجود اظهارات مقامهای آمریکایی درباره بازگرداندن کشتیهای عازم ایران، از محاصره دریایی آمریکا عبور کرده و خود را به سواحل ایران رساندهاند.
بلومبرگ دوم اردیبهشت در گزارشی به «ناکامی بخشی از محاصره دریایی آمریکا» پرداخت و نوشت که ظرف یک هفته دستکم دو نفتکش ایرانی به نامهای هیرو ۲ و هِدی با حدود ۹ میلیون بشکه نفت، در حالی که سامانههای دریاییشان را خاموش کرده بودند تا رهگیری نشوند، از سد محاصره آمریکا عبور کردند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد ارتش این کشور برای ازسرگیری درگیری با جمهوری اسلامی آماده است و تلآویو برای حمله به اهدافی از جمله رهبران و زیرساختهای انرژی در ایران، منتظر تایید آمریکا است.
کاتز پنجشنبه سوم اردیبهشت در جریان یک نشست ارزیابی امنیتی گفت: «اسرائیل آماده است جنگ علیه جمهوری اسلامی را از سر بگیرد. ارتش اسرائیل در حوزه دفاعی و تهاجمی آماده است و اهداف مشخص شدهاند.»
او افزود اسرائیل «در درجه اول برای تکمیل حذف سلسله رهبری خامنهای و جانشینان آن» و همچنین هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی و برق ایران، منتظر تایید آمریکا است.
کاتز همچنین گفت: «این بار حمله متفاوت و مرگبار خواهد بود و ضربات ویرانگری در دردناکترین نقاط وارد خواهد کرد، پس از ضربات بزرگی که تاکنون به رژیم ایران وارد شده و میتواند پایههای آن را به لرزه درآورد.»
ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز دوم اردیبهشت اعلام کرد که ارتش این کشور همچنان در وضعیت آمادهباش کامل قرار دارد و در بحبوحه آتشبسهای شکننده در ایران و لبنان، آماده از سرگیری جنگ در تمامی جبهههاست.
زمیر در سخنرانی خود برای ۱۲۰ سرباز برگزیده که در مراسم روز استقلال در اقامتگاه ریاستجمهوری مورد تقدیر قرار گرفتند، گفت: «در حال حاضر، ارتش اسرائیل سطح بالایی از آمادهباش و آمادگی را حفظ کرده و آماده است بلافاصله و با قدرت به عملیات رزمی در تمامی جبههها بازگردد.»
خرید مهمات
وزارت دفاع اسرائیل پنجشنبه اعلام کرد ۲۰۰ میلیون دلار دیگر مهمات هوایی به شرکت تسلیحاتی البیت سفارش داده است.
مهمات هوایی شامل موشکها و دیگر بمبهایی است که جنگندههای اسرائیل برای حملات و رهگیریها از آنها استفاده میکنند.
در ماه ژانویه نیز قراردادی مشابه به ارزش ۱۸۳ میلیون دلار میان وزارت دفاع اسرائیل و شرکت البیت برای تامین مهمات هوایی امضا شده بود.
بنیامین نتانیاهو اول اردیبهشت گفته بود در هر نسل کسانی برای نابودی اسرائیل قیام میکنند و این بار جمهوری اسلامی برای حملهای گسترده برنامهریزی کرده بود: «حکومت آیتاللهها برای یک هولوکاست دیگر برنامهریزی میکرد. میخواست ما را با بمب اتم و هزاران موشک بالیستیک نابود کند.»
نتانیاهو افزوده بود: «اگر عمل نکرده بودیم، اسامی نطنز و اصفهان و فردو، در کنار اسامی اردوگاههای مرگ آشوویتس و تربلینکا و دیگران در تاریخ قرار میگرفتند. اما به همراه آمریکا اقدام کردیم و جلوی آن را گرفتیم.»
محمدباقر قالیباف و مسعود پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس در واکنش به اظهارات اخیر دونالد ترامپ در متن یکسانی نوشتند: «در ایران ما تندرو و میانهرو وجود ندارد؛ همه ما ایرانی و انقلابی هستیم و با اتحاد آهنین ملت و دولت، با تبعیت کامل از رهبر معظم انقلاب متجاوز جنایتکار را پشیمان خواهیم کرد. یک خدا، یک رهبر، یک ملت، و یک راه؛ آن هم راه پیروزی ایرانِ عزیزتر از جان.»
غلامحسین محسنی اژهای رییس قوه قضاییه نیز به طور جداگانه در ایکس نوشت: «تندرو و میانهرو واژگانی مجعول و بیمایه است که در ادبیات سیاسی غرب رواج دارد. در ایران اسلامی همه اقشار و جناحها در نهایت قوام و انسجام در ذیل اوامر رهبری معظم انقلاب هستند.»
پیشتر ترامپ در تروث سوشال نوشت: «ایران این روزها بهشدت در تعیین اینکه چه کسی رهبریاش را بر عهده دارد دچار سردرگمی است؛ واقعا نمیدانند چه خبر است.»
او ادامه داد: «درگیریهای داخلی میان تندروهایی که در میدان نبرد با شکستهای جدی روبهرو هستند و میانهروهایی که چندان هم میانهرو نیستند، به شکلی کاملا آشفته و دیوانهوار جریان دارد.»
تانکر ترکرز در شبکه ایکس نوشت: نفتکش «مجستیک ایکس» که بسیاری از ردیابها آن را با نام «فونیکس» میشناسند، از سال ۲۰۲۳ در انتقال حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت برای جمهوری اسلامی نقش داشته است.
به گزاش تانکر ترکرز، نفتکش «مجستیک ایکس» که پیشتر با نامهای «کیوتو» و «لونا لیک» فعالیت میکرد، در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ دستکم سه بار در ونزوئلا حضور داشته است.
نیروهای آمریکایی این نفتکش را بامداد سوم اردیبهشت در اقیانوس هند توقیف کردند.
پیشتر وزارت جنگ آمریکا پنجشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «طی شب گذشته، نیروهای ایالات متحده یک عملیات "بازرسی و سوار شدن با حق بازرسی" را بر روی کشتی بیتابعیتِ تحریمشده ام/تی مجستیک ایکس (M/T Majestic X) که در حال حمل نفت از ایران بود، در اقیانوس هند و در محدوده مسئولیت فرماندهی هند-پاسیفیک (ایندیپاسکام) انجام دادند.»
در این بیانیه آمده است: «ما به اجرای جهانی اقدامات مربوط به کنترل دریایی ادامه خواهیم داد تا شبکههای غیرقانونی را مختل کنیم و کشتیهایی را که از ایران حمایت مادی ارائه میکنند، در هر جایی که فعالیت میکنند، توقیف کنیم.»