پاکستان در چارچوب تلاشهای خود برای میانجیگری جهت پایان دادن به جنگ علیه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه میزبان مذاکراتی میان وزرای خارجه این کشور، ترکیه، مصر و عربستان سعودی بود.
پنج منبع آگاه رویترز گفتند گفتوگوهای اولیه در این نشست، در چارچوب تلاشهای گستردهتر برای تثبیت جریانهای کشتیرانی، بر پیشنهادهایی برای بازگشایی تنگه هرمز متمرکز بود.
وزرای خارجه قدرتهای منطقهای در حالی در مذاکرات اسلامآباد شرکت کردند که جمهوری اسلامی به ایالات متحده درباره آغاز یک حمله احتمالی زمینی هشدار داد و همزمان با ادامه درگیریها میان جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل، قیمت جهانی نفت افزایش یافت.
تنگه هرمز پیشتر گذرگاهی برای حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع بود، اما جمهوری اسلامی در واکنش به حملات هوایی آمریکا و اسرائیل که از یک ماه پیش آغاز شده، عملا جریان کشتیرانی در آن را متوقف کرده است.
پاکستان، که مانند ترکیه با ایران مرز مشترک دارد، از روابط نزدیک خود با تهران و واشینگتن بهره برده تا به یک کانال دیپلماتیک کلیدی در این درگیری تبدیل شود. آنکارا و قاهره نیز در این زمینه نقشآفرینی کردهاند.
یک منبع آگاه پاکستانی گفت پیشنهادهایی، از جمله از سوی مصر، پیش از نشست یکشنبه توسط پاکستان به کاخ سفید ارسال شده بود و این پیشنهادها شامل ساختارهای کارمزدی مشابه کانال سوئز بودند.
دو منبع دیگر پاکستانی گفتند ترکیه، مصر و عربستان سعودی میتوانند یک کنسرسیوم برای مدیریت جریان نفت از طریق این آبراه تشکیل دهند و از پاکستان خواستهاند در آن مشارکت کند.
این منابع افزودند پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم مدیریتی با آمریکا و ایران مطرح شده است. منبع پاکستانی گفت فرمانده ارتش این کشور، عاصم منیر، در تماس با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، بوده است.
وزارتخانههای خارجه مصر و پاکستان به درخواست برای اظهار نظر پاسخ ندادند. دفتر رسانهای دولت عربستان سعودی و کاخ سفید نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
یک منبع دیپلماتیک ترکیه گفت اولویت آنکارا دستیابی به آتشبس است. او که نخواست نامش فاش شود، گفت: «تضمین عبور امن کشتیها میتواند بهعنوان یک اقدام مهم برای ایجاد اعتماد در این زمینه عمل کند.»
یکشنبه، اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، دیدارهای جداگانهای بهصورت یکبهیک با همتایان ترکیهای و مصری خود برگزار کرد و بر گفتوگو و تداوم تعامل دیپلماتیک تأکید کرد.
دار در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که تهران موافقت کرده است به ۲۰ کشتی دیگر با پرچم پاکستان اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد.
به گزارش آسوشیتدپرس، حیدر عبدالصمد، معاون مدیر گذرگاه شلمچه اعلام کرد گروهی از ایرانیها برای خرید مواد غذایی ارزانتر و دسترسی به اینترنت روز یکشنبه از مرز عبور کردند و وارد جنوب عراق شدند.
این اتفاق تنها چند ساعت پس از آن روی داد که یک حمله هوایی در ایران در نزدیکی مرز با عراق رخ داد که موجب قطع برق و توقف تجارت برای چند ساعت شد.
عبدالصمد گفت چنین اختلالهایی در بحبوحه جنگ جاری به امری عادی تبدیل شده است.
آسوشیتدپرس نوشت با وجود اینکه رفتوآمدهای مرزی بهطور قابلتوجهی کاهش یافته، دهها ایرانی همچنان برای دسترسی به کالاهای ارزانتر، اینترنت و دیدارهای کوتاه خانوادگی وارد عراق میشوند و سپس به شهرهای نزدیک مرز مانند آبادان بازمیگردند.
رئیسجمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، اعلام کرد که برای «دیدارهای مهم» وارد اردن شده است.
کییف به دنبال تقویت روابط دفاعی خود در منطقه خلیج فارس است.
زلنسکی یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز در اردن هستم. امنیت در اولویت اصلی این سفر قرار دارد و مهم است که همه شرکا تلاشهای لازم را در این راستا انجام دهند.»
او افزود: «اوکراین سهم خود را انجام میدهد. دیدارهای مهمی در پیش است.»
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، که از او بهعنوان بخت جمهوری اسلامی برای رسیدن به توافق با آمریکا یاد میشود، بهصراحت توافق با آمریکا را رد کرد.
قالیباف، یکشنبه ۹ فروردین، بهمناسبت سیامین روز آغاز جنگ، به فهرست ۱۵ مادهای شروط دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای توافق اشاره کرد و آن را «آرزوی آمریکاییها» دانست.
قالیباف با اشاره به اینکه «آمریکا به بیان آرزوهایش میپردازد و آنچه را در جنگ به آن دست پیدا نکرده است، بهعنوان فهرست ۱۵مادهای اعلام میکند و درِ دیپلماسی میجوید»، نوشت: «زمانی که آمریکاییها بهدنبال تسلیم ایران باشند، پاسخ فرزندان شما به این آرزوهای آمریکایی مشخص است: هیهات منّا الذلّة.»
سوم فروردین، رییسجمهوری آمریکا گفت مذاکراتی بسیار سخت و جدی با عالیترین مقام جمهوری اسلامی که در عمل اداره امور را در دست دارد، در جریان است.
بلافاصله پس از این سخنان، گمانهزنیها درباره هویت این فرد که در عمل مدیریت امور را در دست دارد آغاز شد. بسیاری از رسانهها نوشتند منظور ترامپ، قالیباف بوده است.
قالیباف بلافاصله پس از این اظهارات ترامپ در پستی که در شبکه ایکس منتشر کرد، نوشت: «مردم ما خواهان تنبیه کامل و پشیمان کننده متجاوزان هستند.» او در ادامه، بهطور تلویحی به «اداره امور» توسط خود واکنش نشان داد و نوشت: «همه مسئولین تا رسیدن به این هدف پشت سر رهبر و مردم خود محکم ایستادهاند.»
قالیباف در پایان نیز تاکید کرد: «هیچ مذاکره ای با آمریکا انجام نشده است.»
با وجود تاکید قالیباف، بسیاری از رسانهها، همچنان بر مطرح بودن او به عنوان طرف مذاکره آمریکا اصرار کردند.
قالیباف که خود از بنیانگذاران برنامه موشکی سپاه پاسداران بهشمار میرود در بخش دیگری از پیام خود نوشت: «به شما اطمینان میدهم که به لطف الهی جز با پیروزی از این جنگ خارج نمیشویم که نشانههای این فتح در حال آشکار شدن است.»
رییس مجلس شورای اسلامی در پیام خود، به نقل قولی از امام سوم شیعیان اشاره کرد: «چون منی با چون یزید بیعت نخواهد کرد.» علی خامنهای، رهبر کشته شده جمهوری اسلامی نیز پیش از هدف قرار گرفتن، این عبارت را بهکار برده بود.
قالیباف در پیام خود، با تمجید از تجمعات سازماندهی شده حامیان جمهوری اسلامی در شهرها، نوشت پیام این اشخاص، همین نقل قول است.
اوکه پس از مرگ علی لاریجانی از سوی رسانهها به اداره امور جمهوری اسلامی مشهور شده، در پیام خود به تبعیت کامل از مجتبی خامنهای تاکید کرده است.
خبرگزاری رویترز ششم فروردین به نقل از یک مقام پاکستانی نوشت که اسرائیل نام عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و قالیباف را پس از درخواست پاکستان از آمریکا برای هدف قرار ندادن آنها، از فهرست ترور خود خارج کرده است.
