خبرگزاری رویترز ۲۱ تصویر برتر از مجموع تصاویر خیرهکنندهای را منتشر کرد که در سال ۲۰۲۵ از اعماق فضا تهیه شدهاند. این تصاویر، پیشرفتهترین دستاوردهای رصدی بشر از کیهان در سال جاری را به نمایش میگذارند.
این تصاویر حاصل فعالیت تلکسوپ فضایی جیمز وب، هابل، رصدخانه پرو ایکس چاندرا و دیگر مراکز تحقیقاتی است و نمایی تازه از کهکشانهای دوردست، سحابیها، بقایای ابرنواخترها و سیاهچالهها ارائه میدهند.
تصویر شماره یک
تصویری از تلسکوپ فضایی جیمز وب، جریان خروجی مواد از یک ستاره در حال تولد را نشان میدهد که به آن، لقب «گردباد کیهانی» داده است.
این ستون گاز و غبار بهگونهای به نظر میرسد که گویی در بالای آن یک کهکشان قرار دارد، اما در واقع آن کهکشان سالهای نوری از آن دورتر است.
تصویر شماره دو
این تصویر که رصدخانه پرتو ایکس چاندارا، قدرتمندترین تلسکوپ پرتو ایکس جهان، ثبت کرده، حلقه قو را نشان میدهد که با نام سحابی ویل نیز شناخته میشود؛ بقایای یک ابرنواختر که از مرگ انفجاری یک ستاره بسیار پرجرم بهجا مانده است.
این مدل سهبعدی حاصل یک شبیهسازی است که برهمکنش موج انفجار ناشی از این رویداد را با یک ابر مجزا از محیط میانستارهای—شامل گاز و غبار میان ستارگان—نشان میدهد.
تصویر شماره ۳
این تصویر که بهتازگی با پردازش دوباره آماده شده، نمایی تازه از ستونی عظیم از گاز و غبار سرد با ارتفاع حدود ۹.۵ سال نوری را نشان میدهد؛ ستونی که بخشی از سحابی عقاب است و با نام مسیه ۱۶ نیز شناخته میشود.
سحابی عقاب یکی از سحابیهای فراوان در کهکشان راه شیری است که بهخاطر ابرهای غبارآلود و تراشخورده خود شهرت دارد.
این سحابیها زمانی چنین شکلهای شگفتانگیزی به خود میگیرند که در معرض تابش شدید و بادهای ستارهایِ ستارههای نوزاد قرار میگیرند.
تصویر شماره چهار
این تصویر از تلسکوپ فضایی جیمز وب، نمایی تازه از سحابی سیارهای انجیسی ۱۵۱۴ را نشان میدهد.
در مرکز این سحابی، یک جفت ستاره قرار دارد که یکی از آنها در نزدیکی پایان چرخه عمرش، لایههای غبار و گاز خود را به فضا پرتاب کرده است.
این سحابی دستکم از اواخر قرن نوزدهم تاکنون رصد شده است.
تصویر شماره پنج
تلسکوپ فضایی جیمز وب این صحنه درخشان از تولد ستارگان را ثبت کرده است؛ تصویری از خوشه ستارهای جوان پیسمیس ۲۴ در هسته سحابی خرچنگی که حدود پنج هزار و ۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت فلکی عقرب واقع شده است.
این منطقه میزبان یک زایشگاه فعال ستارهای و یکی از نزدیکترین نواحی تولد ستارگان پرجرم است و دیدی کمنظیر از ستارگان بزرگ و پرجرم فراهم میکند.
نزدیکی این ناحیه آن را به یکی از بهترین مکانها برای بررسی ویژگیهای ستارگان جوانِ داغ و روند تحول آنها تبدیل کرده است.
تصویر شماره شش
نمایی دقیق از قطب جنوبی مشتری که از سوی فضاپیمای یونو ناسا از ارتفاع ۳۲ هزار مایل ثبت شده است.
ساختارهای بیضیشکل، گردبادها هستند که قطر برخی از آنها به ۶۰۰ مایل میرسد.
برای ساخت این تصویر، چندین عکس ثبتشده با ابزار یونوکم، در سه مدار جداگانه با هم ترکیب شدهاند تا همه نواحی دیده شوند؛ رنگها تقویت شده و تصویر با پرتابنگاری استریوگرافیک ارائه شده است.
تصویر شماره هفت
این تصویر که با تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده، نمایی بیسابقه از قرص پیشسیارهای اطراف یک ستاره تازهمتولدشده را از لبه نشان میدهد.
این تصویر که از طولموجهای گوناگون نور و با رنگهای مختلف ساخته شده، نشان دهنده محیطی پویا است؛ جایی که هم دانههای ریز غبار و هم جتهای عظیم در فرایند شکلگیری سیارههای جدید نقش دارند.
تصویر شماره هشت
این تصویر فروسرخ میانی از تلسکوپ جیمز وب، غبار کیهانی درخشانی را نشان میدهد که بهوسیله ستارگان بسیار جوان و پرجرم گرم شدهاند. این تصویر با جزئیاتی بیسابقه از ناحیه سجیتاریوس بی-۲ ثبت شده است.
بی-۲ بزرگترین و فعالترین ناحیه زایش ستاره در کهکشان ماست. با آنکه فقط ۱۰ درصد از گاز مرکز کهکشان را در خود دارد، حدود ۵۰ درصد ستارگان آن ناحیه در همین منطقه شکل میگیرند. اخترشناسان در تلاشاند بفهمند چرا بی-۲ نسبت به دیگر بخشهای مرکز کهکشان تا این اندازه فعالتر است.
تصویر شماره ۹
این تصویر از تلسکوپ جیمز وب، انجیسی ۶۵۳۷ یا سحابی عنکبوت سرخ را نشان میدهد و جزئیاتی را آشکار کرده که پیش از این دیده نشده بود.
سحابیهای سیارهای مانند سحابی عنکبوت سرخ، زمانی شکل میگیرند که ستارههایی معمولی مانند خورشید به پایان عمر خود میرسند. این مرحله از زندگی ستاره، هرچند بسیار زیباست، اما کوتاهمدت است و تنها چند ده هزار سال دوام دارد.
تصویر شماره ۱۰
در این تصویر از تلسکوپ جیمز وب، چیزی که در نگاه اول یک کهکشان به نظر میرسد، در واقع دو کهکشان بسیار دور از هم است.
کهکشان نزدیکتر در مرکز تصویر قرار دارد و کهکشان دورتر به شکل یک حلقه نورانی اطراف آن دیده میشود؛ پدیدهای که به آن حلقه اینشتین میگویند.
این حلقه زمانی شکل میگیرد که نور یک کهکشان دوردست، بر اثر گرانش یک کهکشان پرجرم نزدیکتر خم میشود.
نور به جای حرکت مستقیم، مسیر خمیده فضا و زمان را دنبال میکند، پرنورتر میشود و مثل یک ذرهبین طبیعی عمل میکند.
آلبرت اینشتین این پدیده را در نظریه نسبیت پیشبینی کرده بود.
تصویر شماره ۱۱
رصدخانه پرتو ایکس چاندرا تصویری از N79 را ثبت کرده است؛ ناحیهای غولپیکر از زایش ستاره در ابر ماژلانی بزرگ، کهکشان اقماری و همسایه راه شیری.
چاندرا گاز داغ ایجادشده بهوسیله ستارگان جوان را میبیند و به اخترشناسان کمک میکند بهتر بفهمند ستارههایی مانند خورشید ما میلیاردها سال پیش چگونه شکل گرفتهاند.
تصویر شماره ۱۲
این تصویر که دادههای چاندرا، وب، هابل و اسپیتزر را ترکیب میکند، بقایای درخشان ابرنواختر کاسیوپئا A (Cas A) را نشان میدهد.
این جوانترین بقایای ابرنواخترِ شناختهشده در راه شیری است و در فاصله ۱۰ هزار سال نوری در صورت فلکی ذاتالکرسی قرار دارد.
تصویر شماره ۱۳
این تصویر تازه از تلسکوپ فضایی جیمز وب، نمایی چشمگیر از یک قرص سیارهسازی را نشان میدهد که حدود ۵۲۵ سال نوری از ما فاصله دارد و درون ابری تاریک از ناحیه زایش ستارهای گاو قرار گرفته است.
این جرم نمونهای روشن از یک پیشستاره است؛ ستارهای جوان که هنوز در حال جمعآوری ماده از اطراف خود است و به دانشمندان کمک میکند بفهمند حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش در منظومه شمسی ما چه گذشته است.
تصویر شماره ۱۴
نمایی تازه از انجیسی ۶۰۷۲ با تلسکوپ جیمز وب صحنهای نامتقارن و متفاوت را نشان میدهد که احتمالا به دلیل وجود یک سامانه دوتایی است؛ یعنی دو ستاره که به دور هم میچرخند.
در این سامانه، یک ستاره همدم با ستارهای سالخورده که از پیش شروع به از دست دادن لایههای بیرونی گاز و غبار خود کرده، در حال برهمکنش است.
سحابیهای سیارهای از گاز و غباری تشکیل میشوند که در پایان عمر ستارههایی مانند خورشید به فضا پرتاب میشود. این سحابیها معمولا شکلهای دایرهای، بیضوی یا دوقطبی دارند، اما برخی از آنها شکلهایی متفاوت و نامعمول پیدا میکنند.
تصویر شماره ۱۵
سامانه ستارهای لیندز ۴۸۳ در تصویری تازه از تلسکوپ جیمز وب، دو ستاره در حال شکلگیری فعال را نشان میدهد که باعث فورانهای درخشان و ساعتشنیمانند از گاز و غبار شدهاند.
این دو پیشستاره در مرکز این ساختار ساعتشنی قرار دارند و درون دیسکی افقی و کدر از گاز و غبار سرد جای گرفتهاند.
تصویر شماره ۱۶
سامانه ستارهای لیندز ۴۸۳ در تصویری تازه از تلسکوپ جیمز وب، دو ستاره در حال شکلگیری فعال را نشان میدهد که عامل فورانهای درخشانِ ساعتشنیمانند از گاز و غبار هستند.
این دو پیشستاره در مرکز این ساختار ساعتشنی قرار دارند و درون دیسکی افقی و کدر از گاز و غبار سرد جای گرفتهاند.
تصویر شماره ۱۷
کهکشان کوتوله لئو پی که با تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده، زایش ستارهای خود را دور از تاثیر کهکشانهای بزرگتری مانند راه شیری و آندرومدا نشان میدهد.
لئو پی در آغاز شکلگیریاش ستاره میساخت، اما کمی پس از دورهای به نام عصر یونش مجدد—دورهای که به «دوران تاریک» جهان پایان داد—این روند متوقف شد.
بیشتر کهکشانهای کوتولهای که ستارهسازی در آنها خاموش میشود، دیگر آن را از سر نمیگیرند؛ اما بهطور غیرمعمول، لئو پی دوباره شروع به ساخت ستارههای جدید کرد.
تصویر شماره ۱۸
تصویری از انجیسی ۱۰۶۸ که در رصدخانه پرتو ایکس چاندرا ثبت شده است.
سیاهچاله مرکزی این کهکشان مارپیچی و نسبتا نزدیک حدود دو برابر پرجرمتر از سیاهچاله مرکز راه شیری است.
بادی با سرعت حدود یک میلیون مایل در ساعت از این سیاهچاله رانده میشود و مرکز کهکشان را در پرتو ایکس روشن میکند.
تصویر شماره ۱۹
تصویری از تلسکوپ جیمز وب، سحابی شعلهای را در ابر مولکولی شکارچی نشان میدهد؛ ناحیهای که در آن اجرامی کیهانی وجود دارند که نه سیارهاند و نه ستارههای کامل.
این اجرام که کوتولههای قهوهای نام دارند، آنقدر کوچکاند که نمیتوانند همجوشی هیدروژن را مانند ستارگان پایدار نگه دارند.
کوتولههای قهوهای بسیار کمنور و خنکتر از ستارگان هستند و به همین دلیل شناسایی آنها کار دشواری است.
تصویر شماره ۲۰
این تصویر که در اصل با تلسکوپ فضایی هابل ثبت شده و بعدا با روشهای پردازش جدید بازسازی شده، کهکشان مارپیچی مسیه ۷۷ را نشان میدهد که با نام کهکشان ماهی مرکب هم شناخته میشود. این کهکشان در فاصله ۴۵ میلیون سال نوری و در صورت فلکی نهنگ قرار دارد.
نام «کهکشان ماهی مرکب» نامی تازه است و به دلیل رشتههای بلند و کشیدهای به آن داده شده که مانند شاخکها دور قرص کهکشان پیچیدهاند.
تصویر شماره ۲۱
این تصویر از فضای عمیق، که با ترکیب دادههای تلسکوپهای وب، هابل، چاندرا و ایکس امام نیوتن ساخته شده، یک گروه کهکشانی را همانطور نشان میدهد که ۶.۵ میلیارد سال پس از آغاز جهان دیده میشد؛ یعنی کمی کمتر از نیمی از سن امروز کیهان.
بیش از نیمی از کهکشانهای جهان در چنین گروههایی قرار دارند. بررسی این گروهها به دانشمندان کمک میکند بفهمند کهکشانها چگونه به هم نزدیک میشوند و در نهایت خوشههای کهکشانی را میسازند؛ بزرگترین ساختارهای گرانشی در جهان.
بر اساس گزارشی که در نشریه «کریتیکال ریویو این فود ساینس اند نوتریشن» منتشر شد، پژوهشگران با بررسی دادههای بیش از ۴۸ هزار کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال به این نتیجه رسیدند که رژیمهای غذایی گیاهخواری و وگان، در صورت برنامهریزی دقیق و استفاده از مکملها، با رشد طبیعی کودکان سازگار هستند.
این فراتحلیل که به بررسی دادههای ۵۹ مطالعه علمی از ۱۸ کشور پرداخت، شامل ۷۲۸۰ کودک گیاهخوار لاکتو-اوو که در آن مصرف شیر و فرآوردههای آن به همراه تخممرغ مجاز است، اما هیچ نوع گوشت حیوانی مصرف نمیشود، ۱۲۸۹ کودک وگان و بیش از ۴۰ هزار کودک با رژیم غذایی همهچیزخوار است.
نتایج مشخص کرد کودکان گیاهخوار بهطور متوسط فیبر، آهن، فولات، ویتامین سی و منیزیم بیشتری دریافت میکنند، اما میزان دریافت انرژی، پروتئین، چربی، ویتامین بی۱۲ و روی در آنها کمتر است.
کمبودهای تغذیهای؛ نقطه حساس رژیمهای گیاهمحور
بر پایه یافتههای پژوهش کودکان گیاهخوار بهطور متوسط کوتاه قدترند، جثه کوچکتر و شاخص توده بدنی پایینتری دارند.
جنت بیزلی، استاد تغذیه دانشگاه نیویورک و از نویسندگان این پژوهش، به ساینسدیلی گفت: «ویتامی بی۱۲ بدون استفاده از مکمل یا غذاهای غنیشده به سطح کافی در بدن نمیرسد و دریافت کلسیم، ید و روی نیز اغلب در مرز حداقل توصیهشده قرار دارد، موضوعی که به ویژه در مورد کودکان گیاهخوار اهمیت زیادی دارد.»
او افزود کودکان وگان، در مقایسه با سایر گروهها، پایینترین میزان دریافت کلسیم را دارند.
وضعیت بهتر سلامت قلب در کودکان گیاهخوار
با وجود این چالشها، رژیمهای غذایی گیاهمحور مزایایی نیز به همراه دارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که کودکان گیاهخوار از نظر شاخصهای سلامت قلب وضعیت بهتری دارند و سطح کلسترول بد در این کودکان کمتر از کودکانی است که در رژیم غذایی خود گوشت مصرف میکنند.
به گفته مونیکا دینو، پژوهشگر دانشگاه فلورانس و نویسنده اصلی مقاله، شواهد موجود نشان میدهد رژیمهای گیاهخواری و وگان، اگر بهدرستی طراحی و تکمیل شوند، میتوانند نیازهای تغذیهای کودکان را تامین و از رشد سالم آنها حمایت کنند.
پژوهشگران تاکید کردند در حالی که رژیمهای گیاهخواری و وگان با برنامهریزی صحیح از نظر تغذیهای برای بزرگسالان کافی و مفید هستند، اما درباره مناسب بودن آنها برای کودکان شفافیت بسیار کمتری وجود دارد.
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد کییر استارمر، نخستوزیر این کشور، یکشنبه ۳۰ آذر در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره تلاشها برای دستیابی به «پایانی عادلانه و پایدار» برای جنگ اوکراین گفتوگو کرده است.
به گفته داونینگاستریت، دو طرف در این تماس درباره وضعیت جنگ و نقش «ائتلاف داوطلبان» شامل کشورهایی که متعهد به حمایت از اوکراین در چارچوب هر توافق صلح احتمالی هستند، تبادل نظر کردند.
استارمر در این تماس، اقدامات این ائتلاف برای تضمین اجرای هر توافق صلح را تشریح کرده است.
این تماس پس از آن انجام شد که مقامهای آمریکایی و روسی شنبه در فلوریدا دیدار کردند.
این مذاکرات در ادامه گفتوگوهای جمعه میان مقامهای آمریکا، اوکراین و کشورهای اروپایی برگزار شد؛ رایزنیهایی که با هدف بررسی طرحهای پیشنهادی برای پایان جنگ انجام شده است.
دولت آمریکا در حالی تلاش دارد دو طرف را به توافق نزدیک کند که خبرگزاری رویترز یکشنبه ۳۰ آذر به نقل از شش منبع آگاه نوشت گزارشهای اطلاعاتی آمریکا همچنان هشدار میدهند که رییسجمهوری روسیه، اهداف خود را برای تصرف تمام اوکراین و بازپسگیری بخشهایی از اروپا که متعلق به امپراتوری شوروی سابق بود، رها نکرده است.
موضع منفی مسکو به تغییرات اروپا و اوکراین
در همین حال، کرملین اعلام کرد اصلاحات پیشنهادی اروپا و اوکراین در پیشنویس طرحهای آمریکا، شانس دستیابی به صلح را افزایش نمیدهد.
یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری آمریکا گفت این تغییرات «امکان دستیابی به صلح بلندمدت را بهبود نمیبخشد».
او افزود این ارزیابی بدون بررسی نسخه نهایی مکتوب انجام شده است.
اوشاکوف این اظهارات را پس از دیدار کیریل دیمیتریف، نماینده ویژه پوتین، با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد ترامپ در فلوریدا بیان کرد.
مسکو بر این باور است که رهبران اروپایی با افزودن شروطی که از نظر روسیه غیرقابلپذیرش است، تلاش میکنند روند مذاکرات را مختل کنند.
در مقابل، اوکراین و کشورهای اروپایی تاکید دارند که نباید به روسیه اجازه داده شود از جنگ به اهداف راهبردی خود برسد.
به گزارش رویترز، مقامهای آمریکایی یکشنبه ۳۰ آذر گفتند این عملیات دومین مورد در تعطیلات آخر هفته جاری و سومین تعقیب یا توقیف نفتکش در کمتر از یک هفته است.
یکی از این مقامها گفت نفتکش مورد نظر تحت تحریم قرار دارد.
کاخ سفید تا زمان انتشار این گزارش به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
خبرگزاری رویترز شنبه به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده در آبهای بینالمللی در نزدیکی سواحل ونزوئلا دست به توقیف یک کشتی زده است.
این مقامها بدون اعلام محل دقیق توقیف کشتی گفتند گارد ساحلی آمریکا هدایت این عملیات را بر عهده دارد.
دولت ونزوئلا شنبه در واکنش به توقیف یک نفتکش در آبهای بینالمللی از سوی ایالات متحده، این اقدام را «دزدی دریایی بینالمللی» توصیف و اعلام کرد که موضوع را از طریق شورای امنیت سازمان ملل و دیگر نهادهای بینالمللی پیگیری خواهد کرد.
این تحولات پس از آن رخ میدهد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هفته گذشته از اعمال «محاصره» علیه تمامی نفتکشهای تحریمشدهای که وارد یا از ونزوئلا خارج میشوند، خبر داد.
کارزار فشار دولت ترامپ علیه نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، شامل افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و انجام بیش از دو دهه حمله نظامی به شناورها در اقیانوس آرام و دریای کارائیب در نزدیکی ونزوئلا بوده است؛ حملاتی که به گفته مقامهای آمریکایی دستکم ۱۰۰ کشته بر جا گذاشته است.
کوین هَسِت، رییس شورای اقتصاد ملی کاخ سفید یکشنبه گفت دو نفتکشی که پیشتر توقیف شدند، در بازار سیاه فعالیت میکردند و نفت را به کشورهای تحت تحریم منتقل میکردند.
او افزود این اقدامات تاثیر قابلتوجهی بر قیمت نفت در آمریکا نخواهد داشت و گفت: «فقط چند کشتی هستند و کشتیهای بازار سیاهاند.»
با این حال، یک معاملهگر نفت گفت این توقیفها ریسکهای ژئوپولیتیکی را افزایش میدهد و احتمال دارد با آغاز معاملات آسیایی در دوشنبه، باعث رشد قیمت نفت شود؛ هرچند به گفته او، انتظارها درباره پایان جنگ اوکراین میتواند مانع افزایش شدید قیمتها شود.
