حماس اعلام کرد که تشکیلات خودگردان فلسطین یکی از ارکان ملی فلسطینیان است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
این گروه از سخنان ترامپ در حمایت از آتشبس قدردانی کرد و اعلام کرد که مرحله دوم توافق آتشبس نیاز به بحث بیشتر دارد.
حازم قاسم، سخنگوی حماس در غزه، در پیامی در کانال تلگرام این گروه اعلام کرد که حماس به اجماع ملی فلسطینی برای حل همه مسائل مربوط به اداره غزه پس از جنگ پایبند است.
قاسم گفت: «ما با دلی گشاده و دستانی درازشده بهسوی همه نیروهای فلسطینی، وارد گفتوگوی ملی فلسطینی میشویم.»
او افزود: «اکنون زمان اجماع ملی و ترجیح منافع ملی بر منافع حزبی و جناحی تنگنظرانه است.»
قاسم خاطرنشان کرد مرحله کنونی خطری است «نه فقط برای حماس، بلکه برای تمام ملت فلسطین در غزه و کرانه باختری» و همین امر ضرورت همبستگی و هماهنگی همه نیروها را برای مقابله با چالشهای پیشرو دوچندان میکند.
این مقام حماس یادآور شد که این گروه مرحله نخست توافق را با تحویل زندانیان زنده و شماری از پیکرها اجرا کرده و اکنون در حال تکمیل تحویل باقیمانده اجساد است.
قاسم همچنین گفت اسرائیل از زمان آغاز آتشبس مرتکب تخلفات متعددی از جمله «کشتن حدود ۹۰ فلسطینی، بستن گذرگاه رفح و جلوگیری از ورود کافی کمکهای انسانی» شده است.
او تاکید کرد: «آنچه اسرائیل اعلام میکند یک چیز است و آنچه در عمل بر زمین میگذرد چیز دیگری است.»
پایگاه خبری بغداد الیوم نوشت که موسوی در جریان دیدار خود با الاعرجی در تهران گفت: «نشانههایی از طرحی برای اشغال عراق از سوی آمریکا وجود دارد و این تهدیدی مستقیم علیه حاکمیت ملی این کشور است.»
او افزود ایران تحولات میدانی در عراق را «با دقت و نگرانی» دنبال میکند.
بر اساس این گزارش، دیدار دو مقام ارشد نظامی و امنیتی ایران و عراق «جنبهای کاملا سیاسی» یافته و از سوی ناظران، بهعنوان پیامی مستقیم به واشینگتن تفسیر شده است.
نگرانی تهران از نزدیکی واشینگتن به بغداد
موسوی با هشدار نسبت به «سوءاستفاده آمریکا از خاک عراق برای مقاصد نظامی»، از بغداد خواست سطح همکاری امنیتی خود را با ایالات متحده بازبینی کند.
الاعرجی، در پاسخ، بر پایبندی دولت عراق به توافقنامههای امنیتی با ایران و اصل «عدم استفاده از خاک عراق برای تهدید همسایگان» تاکید کرد.
او گفت: «بغداد نمیخواهد خاکش محل درگیری قدرتهای خارجی شود.»
کارشناسان عراقی میگویند این هشدار تهران نشانه افزایش نگرانی از تحرکات نظامی اخیر آمریکا در غرب عراق و شمال سوریه است.
جاسم الغرابی، تحلیلگر امنیتی، به بغداد الیوم گفت: «لحن ایران از هشدارهای غیرمستقیم به موضعگیری علنی تغییر کرده است. این بیانگر ترس واقعی از بازگشت حضور نظامی پررنگتر آمریکا در منطقه است.»
او افزود: «تهران، عراق را عمق راهبردی امنیت خود میداند و هرگونه تقویت حضور آمریکاییها را تهدیدی علیه حوزه نفوذش تلقی میکند. به همین دلیل، هدف این هشدار بیش از آنکه تهدیدی برای بغداد باشد، فشار سیاسی برای کاهش همکاریهای عراق با واشینگتن است.»
منابع سیاسی عراقی گفتهاند فعالیتهای لجستیکی نیروهای آمریکایی در پایگاههای الانبار و اربیل طی هفتههای اخیر افزایش یافته و این موضوع در تهران به عنوان بخشی از «طرح بازآرایی نیروهای آمریکا در منطقه» تلقی شده است.
تلاشهای تهران برای دور کردن واشینگتن و بغداد
به گفته تحلیلگران، تهران در تلاش است مانع از تبدیل دوباره عراق به «پایگاه عملیاتی آمریکا» شود؛ در حالی که واشینگتن بهدنبال تثبیت نفوذ خود و کنترل فعالیتهای گروههای وابسته به جمهوری اسلامی در خاک عراق است.
از سوی دیگر، یک رسانه عراقی به تازگی از فعالیت شبکه انتخاباتی نیروهای نیابتی تهران در عراق پرده برداشت.
روزنامه المدی اواسط مهرماه گزارش داد ۲۰ حزب و فهرست انتخاباتی که نماینده «گروههای مسلح» یا جریانهای سیاسی دارای «شاخه نظامی» و تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند، در انتخابات پارلمان عراق شرکت خواهند کرد.
انتخابات پارلمانی عراق قرار است ۲۰ آبان برگزار شود.
اظهارات موسوی در حالی مطرح شد که دولت بغداد میان دو مسیر دشوار قرار گرفته است: حفظ روابط امنیتی و اقتصادی با ایالات متحده بدون برانگیختن خشم تهران، و در عین حال، ادامه تعهدات خود در قبال همکاریهای منطقهای با ایران.
تحلیلگران میگویند هشدار تهران پیامی دوگانه دارد: توجه دادن به دولت عراق برای محدود کردن نقش آمریکا و پیام داخلی برای نشان دادن حساسیت ایران نسبت به امنیت مرزهایش.
این تحولات بار دیگر عراق را در مرکز رقابت تهران و واشینگتن قرار داده است. رقابتی که همچنان آینده توازن قدرت در منطقه را تعیین میکند.
