یک روز پیش از نشست دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، روسایجمهوری آمریکا و روسیه، در آلاسکا، رییسجمهوری اوکراین در ادامه رایزنیهای خود در اروپا، راهی لندن شد و با نخستوزیر بریتانیا دیدار کرد.
ولودیمیر زلنسکی پنجشنبه ۲۳ مرداد اعلام کرد در گفتوگو با کییر استارمر، جزییات مربوط به «تضمینهای امنیتی» برای اوکراین مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
دفتر نخستوزیر بریتانیا نیز در بیانیهای اعلام کرد زلنسکی و استارمر با در نظر گرفتن رایزنیهای بینالمللی اخیر «توافق داشتند که حس قوی وحدت و ارادهای جدی برای دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار در اوکراین وجود دارد».
بر اساس این بیانیه، دیدار پوتین و ترامپ از دیگر محورهای مذاکرات میان رهبران بریتانیا و اوکراین بود.
دفتر استارمر تاکید کرد در صورت اقدام پوتین برای «نشان دادن جدیت خود در مسیر صلح»، نشست آلاسکا «فرصتی واقعی برای پیشرفت» خواهد بود.
زلنسکی پیشتر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت کییف از متحدان اروپایی خود تعهدی مبنی بر تامین مالی ۱.۵ میلیارد دلاری برای خرید تسلیحات ساخت آمریکا دریافت کرده است.
او افزود این ساز و کار «واقعا توان دفاعی اوکراین را تقویت میکند».
به گفته زلنسکی، هلند ۵۰۰ میلیون دلار، دانمارک، نروژ و سوئد در مجموع ۵۰۰ میلیون دلار و آلمان نیز ۵۰۰ میلیون دلار برای مشارکت در این ساز و کار متعهد شدهاند.
در تحولی دیگر، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، خبر داد ترامپ ۲۲ مرداد در گفتوگو با رهبران اروپایی ابراز تمایل کرده آمریکا و سایر متحدان در ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین با هدف پایان دادن به جنگ روسیه علیه این کشور، مشارکت داشته باشند.
او در عین حال افزود ترامپ بهصراحت مخالفت خود را با عضویت اوکراین در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اعلام کرده است.
سخنگوی کمیسیون اروپا ۲۳ مرداد اعلام کرد این نهاد از مشارکت واشینگتن در ارائه تضمینهای امنیتی به کییف استقبال میکند.
جزییات دیدار قریبالوقوع پوتین و ترامپ
پوتین ۲۳ مرداد اعلام کرد دولت ایالات متحده در حال انجام «تلاشهای صادقانهای» برای حل و فصل مناقشه اوکراین است.
او ابراز امیدواری کرد مسکو و واشینگتن بتوانند به توافقی در زمینه کنترل تسلیحات هستهای که در نهایت به تقویت صلح خواهد انجامید، دست یابند.
یوری اوشاکوف، مشاور کرملین، ۲۳ مرداد اعلام کرد ترامپ و پوتین پس از مذاکرات رودررو در آلاسکا، در یک نشست خبری مشترک حضور خواهند یافت.
به گفته او، رهبران دو کشور بهصورت خصوصی و تنها با حضور مترجمان گفتوگو خواهند کرد.
این دیدار ساعت ۱۹:۳۰ به وقت گرینویچ (۱۲ شب به وقت تهران) جمعه ۲۴ مرداد برگزار خواهد شد.
اوشاکوف اضافه کرد چشمانداز خاتمه جنگ اوکراین و بررسی «ظرفیتهای عظیم استفادهنشده» در روابط اقتصادی مسکو و واشینگتن از جمله محورهای اصلی این دیدار خواهد بود.
همزمان خبرگزاری دولتی تاس روسیه به نقل از دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گزارش داد پوتین یک روز پیش از دیدار با ترامپ، جلسهای با مقامهای بلندپایه روسیه برگزار کرده است.
در میدان نبرد، درگیریها میان روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد و دو طرف به تبادل آتش مشغول هستند.
ارتش اوکراین ۲۳ مرداد اعلام کرد پهپادهای این کشور شب گذشته یک پالایشگاه نفت را در منطقه ولگوگراد روسیه هدف قرار دادند که منجر به وقوع آتشسوزیهای گسترده شد.
در سوی مقابل، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور دو شهرک در منطقه دونتسک در شرق اوکراین را به تصرف خود درآوردند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک-پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
الاریانی پنجشنبه ۲۳ خرداد تاکید کرد حوثیها با ایجاد «اقتصاد موازی» نهتنها توان خود را برای ادامه جنگ حفظ کردهاند، بلکه امنیت و ثبات منطقه را به خطر انداخته و زمینه افزایش فعالیتهای تروریستی، از جمله حمله به خطوط کشتیرانی بینالمللی را فراهم کردهاند.
این مقام یمنی، حوثیها را به اجرای «طرحی برای غارت سازمانیافته» با پشتیبانی جمهوری اسلامی متهم کرد. امری که به گفته او، بخشی از پروژه تهران برای تسلط بر گذرگاههای آبی و بیثباتکردن امنیت منطقه است.
نیروهای مقاومت ملی یمن، ۱۸ مرداد با انتشار گزارشی بر پایه اظهارات خدمه یک کشتی کوچک توقیف شده، جزییاتی را درباره نقش سپاه پاسداران و حزبالله لبنان در نفوذ به کشورهای عربی، آسیایی و آفریقایی و سه مسیر اصلی مورد استفاده جمهوری اسلامی برای قاچاق تجهیزات نظامی به حوثیها افشا کردند.
اقتصاد غیرقانونی حوثیها
الریانی گفت که فعالیتهای اقتصادی غیرقانونی حوثیها باعث اوجگیری بیسابقه فقر، سقوط قدرت خرید مردم، جهش چندبرابری قیمت مواد غذایی و دارو و فروپاشی خدمات عمومی شده است؛ بهطوریکه یمن اکنون با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان روبهروست.
ایالات متحده سهشنبه ۳۱ تیرماه، مجموعهای از تحریمهای جدید را علیه شبکهای از افراد و شرکتهایی اعمال کرد که متهم به همکاری با گروه حوثی یمن در قاچاق نفت و دور زدن تحریمها هستند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که این اقدام در راستای تضعیف منابع مالی حوثیها و جلوگیری از دسترسی این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی به نظام مالی بینالمللی صورت گرفته است.
واشینگتن از جامعه جهانی خواست برای مسدود کردن منابع مالی حوثیها، تحریم شبکههای اقتصادی و پیگرد عاملان غارت و پولشویی، اقدام فوری انجام دهد.
وبسایت خبری واینت ۲۸ تیر گزارش داد فروشندگان اسلحه وابسته به حوثیها در یمن، بهصورت علنی در شبکههای اجتماعی اقدام به فروش تسلیحات نظامی با نشان رسمی ارتش آمریکا میکنند؛ اقدامی که در تضاد کامل با سیاستهای رسمی این پلتفرمها در منع تجارت اسلحه است.
این گزارش بهنقل از «پروژه شفافیت فناوری» در واشینگتن نوشت فعالیت این دلالان حوثی ماهها یا حتی سالها از طریق حسابهای شخصی و تجاری ادامه داشته و با بهرهگیری از خدمات تبلیغاتی و تجاری پولی در پلتفرمهای متعلق به شرکتهای متا و ایکس، توانستهاند از شناسایی و حذف مصون بمانند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، شریف در مراسمی در اسلامآباد که برای یادآوری جدیترین درگیری دهههای اخیر پاکستان با هند (در ماه می) برگزار شد، از تشکیل «نیروی راکتی ارتش» خبر داد و گفت این نیرو به تکنولوژی مدرن مجهز خواهد شد.
نخستوزیر پاکستان افزود تشکیل این نیرو گامی مهم در تقویت توان رزمی ارتش پاکستان محسوب میشود.
او جزییات بیشتری در این باره ارائه نداد.
این مراسم یک روز پیش از هفتاد و هشتمین روز استقلال پاکستان برگزار شد.
آمادگی برای مقابله با هند
خبرگزاری رویترز نوشت که به گفته یک مقام ارشد امنیتی پاکستان، این نیرو فرماندهی مستقل خود را در ارتش خواهد داشت که مختص کنترل و استقرار موشکها در هر رویداد جنگ متعارف خواهد بود.
این مقام که نامش فاش نشد، تاکید کرد: «واضح است که این اقدام برای مقابله با هند صورت میگیرد.»
دو کشور هستهای پاکستان و هند از زمان استقلال از حکومت بریتانیا در سال ۱۹۴۷، به دلیل رقابت دیرینه، مدام تواناییهای نظامی خود را ارتقا میدهند.
تنش میان دو کشور در ماه آوریل بر سر کشته شدن ۲۶ غیرنظامی در کشمیر هند اوج گرفت.
حملهای که دهلینو، اسلامآباد را مسئول آن دانست اما پاکستان دخالت در این حادثه را رد کرد.
جنگ می ۲۰۲۵
جدیترین درگیری در دهههای اخیر میان دو کشور در ماه می رخ داد که در آن هر دو طرف از موشک، پهپاد و جنگنده استفاده کردند.
این درگیری سرانجام با اعلام آتشبس از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، خاتمه یافت.
اسلامآباد نقش آمریکا در میانجیگری را پذیرفته اما هند آن را رد میکند و میگوید این توافق مستقیم میان ارتش دو کشور صورت گرفته است.
جشن استقلال با شعار «جنگ برای حقیقت»
پاکستان هفتاد و هشتمین جشن استقلال خود را با شعار «مارکا حق» به معنی «جنگ برای حقیقت» برگزار کرد.
میلیونها نفر در سراسر کشور، این روز را که نشاندهنده تولد کشورشان در ۱۴ آگوست ۱۹۴۷ است، گرامی داشتند.
این جشن در کنار به نمایش گذاشتن میراث فرهنگی پاکستان، مشارکت بینالمللی فزاینده این کشور، بهویژه در کشورهای آسیای جنوب شرقی از جمله تایلند را برجسته کرد.
این مراسم سالانه به یاد آرمان محمدعلی جناح، بنیانگذار پاکستان، برگزار میشود که رهبری جنبش استقلال سرزمینی مسلمانان در آسیای جنوبی را بر عهده داشت.
جدا شدن از هند بریتانیایی در سال ۱۹۴۷ با هزینه انسانی قابل توجهی همراه بود.
معاریو پنجشنبه ۲۳ مرداد به نقل از یک خبرنگار اسرائیلی گزارش داد در پی این تصمیم دمشق، هواپیمای حامل لاریجانی ناچار شد مسیر خود را از حریم هوایی عراق و ترکیه دنبال کند.
سوریه در زمان زمامداری بشار اسد یکی از متحدان اصلی جمهوری اسلامی در منطقه بود اما با سرنگونی حکومت او در آذرماه سال گذشته، روابط تهران و دمشق به تیرگی گرایید.
احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، بهمن ۱۴۰۳ از سیاستهای تهران در قبال حکومت اسد انتقاد کرد و گفت حضور شبهنظامیان جمهوری اسلامی در سوریه تهدیدی برای کل منطقه بود.
الشرع۳۰ آذر نیز گفته بود مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
دیدار لاریجانی با دبیرکل حزبالله
سفر لاریجانی به لبنان و دیدار او با مقامها و سیاستمداران این کشور واکنشهای فراوانی را در پی داشته است.
او در ادامه رایزنیهای خود، بامداد ۲۳ مرداد با نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، دیدار و گفتوگو کرد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد قاسم در این دیدار از «حمایتهای مستمر» جمهوری اسلامی از «لبنان و مقاومت آن» در برابر اسرائیل و «ایستادگی ایران در کنار وحدت، حاکمیت و استقلال لبنان» قدردانی کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که در روزهای اخیر موضوع خلع سلاح حزبالله بر روابط تهران و بیروت سایه افکنده است.
وزارت خارجه لبنان ۱۸ مرداد در بیانیهای اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم کرد و گفت جمهوری اسلامی بهتر است بهجای دخالت در امور سایر کشورها، به مشکلات مردم ایران بپردازد.
«سیلی» دولت لبنان به لاریجانی
معاریو در ادامه گزارش خود، فضای سیاسی پیرامون سفر لاریجانی به بیروت را «منفی» ارزیابی کرد و نوشت پیشتر شماری از جریانهای سیاسی لبنان خواستار لغو این سفر شده بودند.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، ۲۲ مرداد در دیدار با دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، خواستار عدم دخالت تهران در امور داخلی این کشور شد.
او تاکید کرد: «هیچ گروهی در لبنان اجازه حمل سلاح یا درخواست حمایت خارجی را ندارد.»
نواف سلام، نخستوزیر لبنان نیز در دیدار با لاریجانی اعلام کرد بیروت هیچگونه دخالت در امور داخلی خود را نخواهد پذیرفت و انتظار دارد حکومت ایران بهطور شفاف و صریح به این اصول پایبند باشد.
روزنامه لبنانی ندا الوطن با اشاره به مواضع اخیر مقامهای دولت لبنان نوشت صحبتهای عون و سلام، «سیلی به صورت لاریجانی» بود.
اللِوا، دیگر روزنامه لبنانی، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد لاریجانی در سفر به لبنان بهدنبال انتقال این پیام بود که هرگونه تلاش برای خلع سلاح «مقاومت» مردود است و جمهوری اسلامی آمادگی دارد از «چندین کارت» برای ممانعت از وقوع چنین رویدادی استفاده کند.
بر اساس این گزارش، لاریجانی در یکی از دیدارهای خود در لبنان تاکید کرد: «تهران به موضعگیری سیاسی بسنده نخواهد کرد و آماده است با همه امکانات موجود در کنار مقاومت بایستد و از آن حمایت کند.»
محور مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی، حماس و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
در این بیانیه که پنجشنبه ۲۳ مرداد منتشر شد، آمده است: «واتساپ یک پیامرسان خصوصی با رمزگذاری سراسری است که در برابر تلاش دولتها برای نقض حق ارتباطات امن مقاومت میکند و به همین دلیل، هدف تلاشهای روسیه به منظور مسدودسازی آن برای بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر در این کشور قرار گرفته است.»
واتساپ که متعلق به شرکت متا است، افزود: «در جهت فراهمسازی امکان دسترسی عموم مردم، از جمله کاربران در روسیه به ارتباطات رمزگذاریشده سراسری، همچنان هر آنچه در توان داریم، به کار خواهیم گرفت.»
بر اساس گزارشها، روسیه محدودسازی بخشی از تماسهای انجامشده از طریق تلگرام و واتساپ را آغاز کرده است.
مسکو این پلتفرمهای خارجی را به عدم همکاری با نهادهای مجری قانون در پروندههای مرتبط با «کلاهبرداری و تروریسم» متهم میکند.
پیشتر خبرگزاری اینترفاکس به نقل از روسکومنادزور، سازمان ناظر بر ارتباطات روسیه، گزارش داد: «برای مقابله با مجرمان ... اقدامهایی برای محدود کردن بخشی از تماسها در این پیامرسانهای خارجی در حال انجام است.»
این سازمان افزود «هیچ محدودیت دیگری» بر عملکرد این پیامرسانها اعمال نشده است.
وزارت توسعه دیجیتال روسیه هم وعده داد در صورتی که این پلتفرمها «اجرای قوانین روسیه را آغاز کنند»، دسترسی به قابلیت تماس آنها مجددا برقرار خواهد شد.
پوتین بهدنبال «حاکمیت دیجیتال»
دولت روسیه طی چند سال گذشته بر سر موضوعات مرتبط با مدیریت محتوا و محل ذخیرهسازی دادهها در بسترهای آنلاین، درگیر مناقشات مستمر با پلتفرمهای فناوری خارجی بوده است؛ مناقشاتی که پس از آغاز جنگ این کشور علیه اوکراین در اسفندماه ۱۴۰۰ ابعاد گستردهتری یافت.
منتقدان میگویند مسکو در تلاش است تا دامنه کنترل خود را بر فضای اینترنت داخلی گسترش دهد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، تیرماه دستور آغاز طراحی یک پیامرسان تحت حمایت دولت را که با خدمات الکترونیکی حکومتی یکپارچه خواهد بود، صادر کرد.
دولت روسیه میگوید هدف از ترویج بسترهای بومی و کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی، تقویت «حاکمیت دیجیتال» خود است.
پیوند مسکو و تهران برای سرکوب شهروندان در فضای مجازی
حکومت ایران نیز در سالهای اخیر بهدنبال توسعه الگوی مشابهی بوده است.
جمهوری اسلامی با پیشبرد طرح «اینترنت ملی» و ایجاد زیرساختهای وابسته به حکومت، در مسیر قطع پیوند جامعه ایران با اینترنت جهانی و حاکم کردن کنترل کامل دولتی بر جریان اطلاعات گام برداشته است.
این سیاست که همراه با فیلترینگ گسترده و مسدودسازی پلتفرمهای پرمخاطب اجرا میشود، تلاشی سازمانیافته برای خاموش کردن صداهای منتقد، محدود کردن آزادی بیان و انحصار روایت رسمی در فضای مجازی است.
