پایگاه خبری بلومبرگ گزارش داد با وجود گذشت ۲۲ ماه از آغاز درگیریهای نظامی در منطقه، بازارهای مالی اسرائیل با رشد قابل توجهی همراه بودهاند؛ به طوری که شاخصهای بورس افزایش یافته، ارزش شِکِل (پول ملی اسرائیل) تقویت شده و روند جذب سرمایهگذاری در این کشور همچنان ادامه دارد.
بلومبرگ سهشنبه ۱۴ مرداد نوشت شاخص اصلی بورس تلآویو در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ با رشدی ۲۱.۳ درصدی مواجه شد و عملکردی بهتر از تقریبا تمام بازارهای جهانی داشت؛ رشدی که بطور عمده حاصل سرمایهگذاریهای خارجی بوده است.
سهام شرکتهای بیمه و خدمات مالی با رشد خیرهکننده ۶۸ درصدی در صدر بازار قرار گرفتهاند، شمار عرضههای اولیه سهام نسبت به سال گذشته بیش از سه برابر افزایش یافته و شِکِل با تقویت بیش از ۹ درصدی در برابر دلار آمریکا طی چهار ماه گذشته، به یکی از موفقترین ارزهای جهانی تبدیل شده است.
این دستاوردهای چشمگیر در حالی محقق شدهاند که اسرائیل پس از حمله مرگبار ۷ اکتبر حماس، درگیر نبرد در جبهههای مختلف بوده و طی ماههای گذشته در نوار غزه، لبنان، یمن، سوریه و ایران دست به عملیات نظامی زده است.
در سوی مقابل، اوضاع برای اقتصاد ایران بحرانی و رو به وخامت است و جمهوری اسلامی با کاهش درآمدهای نفتی، تورم افسارگسیخته، احتمال افزایش تحریمهای بینالمللی و نارضایتیهای اجتماعی گسترده دست و پنجه نرم میکند.
بازار ارز و طلا در ایران سهشنبه ۱۴ مرداد به روند صعودی خود ادامه داد و قیمت هر دلار آمریکا در بازار آزاد به بیش از ۹۴ هزار تومان رسید. همزمان، با تداوم سیر نزولی بورس، ۸۶۱ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سرمایه خارج شد.
روزنامه فرهیختگان، وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی، ۱۳ مرداد نسبت به ایجاد اجماع جهانی علیه جمهوری اسلامی پس از فعال شدن احتمالی مکانیسم ماشه هشدار داد و نوشت: «اگرچه دامنه تحریمهای سازمان ملل نسبت به تحریمهای یکجانبه آمریکا و اروپا محدودتر است، اما بهدلیل چندجانبه بودن، ظرفیت فشار روانی و دیپلماتیک بالاتری دارد.»
اقتصاد اسرائیل؛ جهش در اوج بحران
بلومبرگ در ادامه گزارش خود نوشت برای بسیاری از ناظران که شاهد تحولات منطقه هستند، «اشتیاق سرمایهگذاران خارجی» به بازار اسرائیل غیرقابل درک به نظر میرسد؛ با این حال، نباید فراموش کرد که جهش کنونی بازارهای مالی از دل همین بحران پدید آمده است.
طی هفت ماه نخست سال ۲۰۲۵، میزان سرمایهگذاری خارجی در بازار سهام اسرائیل به ۸.۵ میلیارد شِکِل، معادل ۲.۵ میلیارد دلار، رسید؛ رقمی چشمگیر که نشاندهنده اعتماد فزاینده سرمایهگذاران بینالمللی به اقتصاد این کشور در میانه بحران است.
بلومبرگ افزود: «با وجود ناکامی اسرائیل در شناسایی حمله مرگبار ۷ اکتبر حماس، سال گذشته به عرصهای برای نمایش توانمندیهای نظامی و اطلاعاتی این کشور بدل شد؛ بهگونهای که احساس آسیبپذیری وجودی جای خود را به نوعی برتری منطقهای داده است.»
بر اساس گزارش بنیاد غیرانتفاعی «استارتاپ نِیشِن سنترال»، ششماهه نخست سال ۲۰۲۵ قویترین دوره تامین مالی برای بخش فناوری اسرائیل در سه سال گذشته بوده است.
برآوردها نشان میدهد شرکتهای فناوری موفق به جذب ۹.۳ میلیارد دلار سرمایه خصوصی شدهاند که از افزایشی ۵۴ درصدی نسبت به نیمه دوم سال ۲۰۲۴ حکایت دارد.
در ماه مارس، گوگل با پرداخت ۳۲ میلیارد دلار پلتفرم امنیت ابری «ویز» را خریداری کرد و در ماه ژوئیه نیز شرکت «پالو آلتو نتورکز» با پرداخت ۲۵ میلیارد دلار شرکت نرمافزار امنیتی «سایبرآرک» را که بنیانگذاران آن اسرائیلی هستند، به مالکیت خود درآورد.
همچنین شرکت تولید تراشههای هوش مصنوعی «انویدیا» بهتازگی اعلام کرد قصد دارد طی چند سال آینده یک مجموعه بزرگ فناوری در شمال اسرائیل احداث کند.
ترامپ سهشنبه ۱۴ مرداد در مصاحبهای با شبکه سیانبیسی گفت: «اگر قیمت انرژی به اندازه کافی کاهش پیدا کند، پوتین کشتار مردم را متوقف خواهد کرد.»
او افزود: «اگر قیمت نفت حدود ۱۰ دلار دیگر پایین بیاید، پوتین چارهای نخواهد داشت، چون اقتصادش نابود شده است.»
رییسجمهوری روسیه با وجود نزدیک شدن به ضربالاجل اعلامشده، هیچ نشانهای از تغییر در موضع روسیه نسبت به جنگ نشان نداده است.
پیشتر ترامپ اعلام کرده که از جمعه تحریمهای جدیدی علیه روسیه، و همچنین کشورهایی که واردات انرژی از روسیه را ادامه دهند، اعمال خواهد کرد؛ مگر آنکه مسکو اقداماتی برای پایان دادن به جنگ سهونیم ساله خود با اوکراین انجام دهد.
رویترز: پوتین بر تسلط کامل بر چهار منطقه اوکراین تمرکز دارد
رویترز به نقل از منابع نزدیک به کرملین گزارش داد پوتین قصد ندارد به ضربالاجل تحریمی رئیسجمهوری آمریکا تن دهد و همچنان بر تسلط کامل بر چهار منطقه اوکراین تمرکز دارد.
رویترز نوشت منابع آگاه میگویند پوتین با وجود تمایل به بهبود روابط با آمریکا، دستیابی به اهداف جنگی را در اولویت میداند و به کارآمدی تحریمهای جدید تردید دارد.
کرملین تصرف کامل دونتسک، لوهانسک، زاپوریژیا و خرسون را پیشنیاز گفتوگوهای صلح میداند. مذاکرات فعلی با کییف نیز بهگفته منابع، بیشتر برای نشان دادن آمادگی ظاهری برای صلح به ترامپ است تا محتوایی واقعی.
پیوستن سوئد، نروژ و دانمارک به پروژه ارسال تسلیحات به اوکراین
سه کشور سوئد، نروژ و دانمارک اعلام کردند که حدود ۵۰۰ میلیون دلار به پروژه ناتو برای تامین تسلیحات آمریکایی از جمله موشکهای پاتریوت برای اوکراین اختصاص خواهند داد تا این کشور بتواند به دفاع از خود در برابر روسیه ادامه دهد.
رییسجمهوری ایالات متحده ماه گذشته اعلام کرد که آمریکا تسلیحات مورد نیاز اوکراین را تامین خواهد کرد و هزینه آن توسط متحدان اروپایی پرداخت خواهد شد، اما نحوه انجام این کار را مشخص نکرد.
توره او. ساندویک، وزیر دفاع نروژ، سهشنبه در بیانیهای گفت: «با این کمک مالی، ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که اوکراین بهسرعت تجهیزات مورد نیاز خود را دریافت میکند، در حالی که همکاری ناتو در زمینه دفاع از اوکراین را تقویت کرده و صلح را بر اساس شرایط اوکراین تضمین میکنیم.»
ترولس لوند پولسن، وزیر دفاع دانمارک، نیز گفت این پول بلافاصله در دسترس خواهد بود و دانمارک آمادگی دارد در مراحل بعدی حمایت مالی بیشتری ارائه دهد.
او در بیانیهای گفت: «سرعت، کاملا حیاتی است.»
سهم دانمارک از این کمک مالی حدود ۹۰ میلیون دلار است و نروژ اعلام کرده است که حدود ۱.۵ میلیارد کرون نروژ (معادل ۱۴۶ میلیون دلار) کمک خواهد کرد.
سوئد نیز اعلام کرد که ۲۷۵ میلیون دلار به این بسته اختصاص داده است که شامل موشکهای پاتریوت، تجهیزات دفاع هوایی دیگر و همچنین مهمات ضد تانک است.
ابا بوش، معاون نخستوزیر سوئد، به خبرنگاران گفت: «تامین مستمر چنین تجهیزات دفاعی آمریکایی، که اروپا بهتنهایی قادر به تهیه آن در مقیاس کافی نیست، برای توان دفاعی اوکراین تعیینکننده است.»
مارک روتِه، دبیرکل ناتو، گفت که این ائتلاف از اقدام سریع سه کشور اسکاندیناوی برای تامین مالی این بسته بسیار سپاسگزار است.
پیشتر هلند دوشنبه نخستین کشوری بود که با اختصاص ۵۰۰ میلیون یورو، مشارکت خود را در این طرح اعلام کرد.
بر اساس وبسایت دولت سوئد، این کشور تا پایان مارس سال جاری در مجموع ۹۲.۸ میلیارد کرون سوئد به اوکراین کمک کرده است.
جلسه دولت قرار است عصر سهشنبه ۱۴ مرداد در کاخ ریاستجمهوری لبنان برگزار شود و نخستین بار خواهد بود که کابینه بهطور رسمی درباره سرنوشت سلاحهای حزبالله بحث میکند.
چنین امری تا دو سال پیش و اوج قدرت این گروه مسلح شیعی، غیرقابل تصور بود.
حامیان حزبالله شامگاه دوشنبه ۱۳ مرداد در بیروت گرد هم آمدند تا پیش از جلسه کابینه، تظاهرات کنند.
این تظاهرات در شرایطی برگزار شد که آمریکا بر لبنان فشار میآورد تا حزبالله را وادار به کنار گذاشتن سلاحهایش کند.
بر اساس گزارشها، گفتوگوهایی میان رییسجمهوری، نخستوزیر و رییس پارلمان لبنان در جریان است تا به فرمولی مشترک برای این موضوع حساس دست یابند.
رسانههای عربی خبر دادند نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، سهشنبه و همزمان با نشست کابینه، سخنرانی خواهد کرد.
حزبالله از طریق علی فیاض، نماینده پارلمان، بار دیگر خواسته خود را تکرار کرده است: «عقبنشینی اسرائیل از خاک لبنان، آزادی زندانیان لبنانی و توقف خصومتها باید پیش از هرگونه بحث درباره خلع سلاح انجام شود.»
سندی شامل تعیین مراحل خلع سلاح حزبالله
وبسایت المدن گزارش داد سفارت آمریکا متن نهایی سند پیشنهادی یا گامهایی را که بیروت باید اجرایی کند، به مسئولان لبنانی تحویل داده است.
بر اساس این گزارش، نسخه جدید و اصلاحشده این سند که قرار است در جلسه هیات دولت لبنان ارائه شود، شامل مراحل تحویل سلاح حزبالله (از سلاحهای سنگین و پهپادها گرفته تا سلاحهای سبک)، در چارچوب یک جدول زمانی مشخص است.
در این سند موضوع رابطه لبنان با سوریه، با تاکید بر ضرورت تسریع در ترسیم مرزها بین دو کشور و با اسرائیل گنجانده شده است.
توقف عملیات اسرائیل در لبنان، عقبنشینی اسرائیل از نقاط اشغالی در جنوب و آزادی اسیران لبنانی، از دیگر موارد مندرج در این سند است.
همچنین این سند به بازسازی لبنان و بررسی راههای دستیابی به شکوفایی اقتصادی در این کشور میپردازد.
این سند شامل اغلب ایدههایی است که تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا پیش از این در سفرها و مواضع مختلف خود در چارچوب ماموریتش مطرح کرده است.
سندی غیرقابل مذاکره
المدن نوشت مقایسه میان نسخه نهایی و پیشین نشان میدهد آمریکاییها اصلاحاتی در سند انجام دادهاند که آن را «غیرقابل مذاکره» کرده است. یعنی لبنان یا باید آن را همانطور که هست قبول کند، یا با رد آن، مسئولیت عواقبش را هم بپذیرد.
از نظر زمانبندی نیز مشخص شده که واشینگتن اصرار داشته نسخه نهایی سند را در آستانه جلسه هیات دولت لبنان تحویل دهد.
تهدید حزبالله به ایجاد هرجومرج در لبنان
پیشتر منابع آگاه گزارش داده بودند حزبالله هشدار داده در صورت اتخاذ تصمیمی از سوی دولت در رابطه با سلاحهای این گروه، «احتمال وقوع هرجومرج» وجود دارد.
این منابع به شبکه الحدث گفتند تصمیم حزبالله برای «مقابله»، بستگی به موضع دولت در قبال سلاحهای این گروه و نحوه اجرای آن در آینده خواهد داشت.
با این حال به گفته آنها، تصمیم راهبردی حزبالله همچنان اجتناب از درگیری با ارتش لبنان است.
این منابع تاکید کردند: «اطلاعاتی وجود دارد که نشان میدهد حزبالله به دنبال ایجاد اختلال در زندگی عادی شهروندان در واکنش به تصمیم کابینه است.»
به گفته آنها، انتظار میرود هواداران حزبالله دست به اعتراض بزنند اما دولت عقبنشینی نخواهد کرد.
تاکید دولت بر خلع سلاح حزبالله
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ۱۲ مرداد با بیان اینکه تصمیم برای محدود کردن مالکیت سلاح به دولت «برگشتناپذیر» است، تاکید کرد تصمیم جنگ و صلح منحصرا در اختیار دولت خواهد بود.
در سوی دیگر، دبیرکل حزبالله، ۱۵ تیر اعلام کرد این گروه در برابر تهدیدهای اسرائیل تسلیم نخواهد شد و با وجود فشارهایی که برای خلع سلاح وارد میشود، تسلیحاتش را زمین نخواهد گذاشت.
بر اساس آخرین ارزیابی ارتش اسرائیل که هفتم مرداد منتشر شد، عملیات نظامی گستردهای که در پاییز ۲۰۲۴ با عنوان «پیکانهای شمالی» به اجرا درآمد، ضربهای سنگین به ساختار نظامی حزبالله وارد کرد و توان این گروه برای انجام حملات علیه اسرائیل را بهطور چشمگیری کاهش داد.
آندری یرماک، رییس دفتر رئیسجمهوری اوکراین، سهشنبه ۱۴ مرداد در کانال تلگرامی خود نوشت که این پهپادها در حملاتی در خطوط مقدم و علیه غیرنظامیان استفاده شدهاند.
خبرگزاری رویترز نوشت که نتوانسته بهطور مستقل این موضوع را تایید کند.
از ابتدای آغاز جنگ اوکراین تاکنون، گزارشهای متعددی درباره کمکهای پهپادی جمهوری اسلامی به روسیه برای تهاجم علیه اوکراین منتشر شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، ۲۲ تیر با اشاره به سرنگون کردن تعداد زیادی پهپاد شاهد ساخت جمهوری اسلامی در روزهای گذشته، گفت: «این پهپادها یکی از ابزارهای روسیه برای طولانی کردن جنگ هستند و باید این تهدید را خنثی کنیم.»
کرملین: فشار تعرفهای بر هند «غیرقانونی» است
همزمان روسیه روز سهشنبه ایالات متحده را به اعمال فشار تجاری «غیرقانونی» بر هند متهم کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به خبرنگاران گفت: «ما اظهارنظرهایی میشنویم که در واقع تهدید هستند؛ تلاشهایی برای وادار کردن کشورها به قطع روابط تجاری با روسیه. ما چنین اظهاراتی را قانونی نمیدانیم.»
او افزود: «ما بر این باوریم که کشورهای دارای حاکمیت، باید و عملا این حق را دارند که شرکای تجاری و همکاران خود در زمینه همکاریهای اقتصادی و تجاری را خود انتخاب، و همچنین نوع و شکل این همکاریها را، بر اساس منافع کشور خود، تعیین کنند.»
عدم تغییر موضع پوتین
ترامپ اعلام کرده که از جمعه تحریمهای جدیدی علیه روسیه، و همچنین کشورهایی که واردات انرژی از روسیه را ادامه دهند، اعمال خواهد کرد؛ مگر آنکه مسکو اقداماتی برای پایان دادن به جنگ سهونیم ساله خود با اوکراین انجام دهد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با وجود نزدیک شدن به ضربالاجل اعلامشده، هیچ نشانهای از تغییر در موضع روسیه نسبت به جنگ نشان نداده است.
دهلی نو تهدیدهای ترامپ را «غیرموجه» خوانده و متعهد شده که از منافع اقتصادی خود دفاع کند.
این موضعگیری باعث تشدید شکاف تجاری میان این دو اقتصاد بزرگ شده است.
پیشتر دو منبع دولتی هند به رویترز گفتهاند که هند علیرغم تهدیدهای ترامپ، همچنان به خرید نفت از روسیه ادامه خواهد داد.
میانجیگری اسرائیل در تنش میان آمریکا و روسیه
رادیوی ملی اسرائیل سهشنبه به نقل از منابع نزدیک به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، فاش کرد که او با اطلاع ترامپ و برای کاهش تنش میان واشنگتن و مسکو تلاش میکند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل دوشنبه اعلام کرد که نتانیاهو و پوتین برای دومین بار در یک هفته اخیر با یکدیگر گفتوگو کردهاند.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، طی هفتههای گذشته، دفتر نتانیاهو در چندین تماس تلفنی، که برخی از آنها علنی و برخی محرمانه بودهاند، تلاش کرده تا تنشهای فزاینده میان ایالات متحده و روسیه را کاهش دهد.
این تنشها پس از اصرار پوتین بر ادامه جنگ در اوکراین تشدید شد.
اواخر هفته گذشته، با تصمیم ترامپ برای اعزام زیردریاییهای هستهای به منطقه، تنش میان دو کشور به اوج خود رسید.
ترامپ ۱۰ مرداد در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت در پی سخنان «بسیار تحریکآمیز» دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، دستور استقرار دو زیردریایی اتمی در «مناطق مناسب» را صادر کرده است.
مدودف ۶ مرداد ضمن انتقاد از آنچه «بازی اولتیماتوم با روسیه» خواند، به رییسجمهوری آمریکا هشدار داد: «هر اولتیماتوم جدید، یک تهدید و گامی بهسوی جنگ است؛ نه جنگ میان روسیه و اوکراین، بلکه با کشور خودِ ترامپ.»
او اضافه کرد: «ترامپ باید به خاطر داشته باشد که روسیه نه اسرائیل است و نه ایران.»
