به گزارش بلومبرگ، تحقیقات تازه نشان میدهد که در ماههای منتهی به آغاز جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، بیش از ۱۲ شهروند ایرانی در داخل و خارج از کشور هدف جاسوسافزارهای بسیار پیشرفته قرار گرفتهاند؛ حملاتی که از سوی شرکت اپل بهعنوان «نادر، بسیار پیچیده و میلیوندلاری» توصیف شدند.
سازمان حقوق بشری «میان» مستقر در تگزاس اعلام کرد که چندین ایرانی، از جمله دو مخالف سیاسی در داخل ایران و یک متخصص فناوری مقیم اروپا، در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ از اپل هشدار تهدید سایبری دریافت کردهاند.
اپل اعلام کرده این حملات احتمالا به دلیل فعالیتها یا جایگاه افراد هدف انجام شده و از پیچیدگیای در سطح جاسوسافزار اسرائیلی پگاسوس برخوردار بودهاند.
حمید کشفی، پژوهشگر امنیت سایبری مقیم سوئد، نیز گفته ۱۲ قربانی دیگر را شناسایی کرده که همگی در ایران فعالیت داشتهاند. او تاکید کرده که این حملات از نوع «زیرو-کلیک» بوده که بدون نیاز به دخالت کاربر، از آسیبپذیریهای ناشناخته برای نفوذ به دستگاه استفاده میکند.
به گفته بلومبرگ، این نخستین بار است که چنین ابزارهای پیچیدهای هم در داخل ایران و هم علیه ایرانیان خارجنشین مورد استفاده قرار گرفتهاند. هویت قربانیان فاش نشده، اما برخی ترجیح دادهاند گوشیهای خود را برای بررسی به نهادهای امنیتی ایران تحویل دهند، نه کارشناسان مستقل.
بلومبرگ این عملیات را بخشی از روند فزاینده نظارت و سرکوب دیجیتال علیه مخالفان ایرانی در شرایط پرتنش امنیتی کشور توصیف کرده است.
با ادامه موج گرما و شدت گرفتن بحران آب و برق در ایران، دولت جمهوری اسلامی چهارشنبه اول مرداد را در شماری از استانهای کشور تعطیل اعلام کرد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، به رسانهها گفت: «در صورت شرایط بحرانی آب، احتمال ادامه تعطیلیها وجود دارد. قرار است گزارشی درباره تاثیر تعطیلیها در مدیریت مصرف آب تهیه شود.»
به دنبال این موضوع، ایراناینترنشنال از شهروندان پرسید این تصمیم دولت چقدر میتواند در حل بحران گسترده کمآبی در کشور و کاهش مصرف آب موثر باشد؟
پیامهای دریافتی نشان میدهد اکثریت مخاطبان تعطیلی را اقدامی نمایشی میدانند که تاثیری در حل بحران آب ندارد.
بسیاری از شهروندان گفتند در بیش از چهار دهه اخیر هیچ برنامهای برای مدیریت منابع آب از سوی مسئولان جمهوری اسلامی دیده نشده و قطع آب و برق بیشتر ناشی از ناکارآمدی حکومت است.
در پیامها بارها تاکید شده بحران آب با تعطیلی حل نمیشود و نیازمند تغییر سیاستهای کلان و مدیریت علمی است.
برخی هم گفتند تعطیلی کشور فقط مصرف خانگی را بالا میبرد و به اقتصاد ضربه میزند.
یکی از شهروندان با ارسال پیام صوتی به ایراناینترنشنال، گفت: «تعطیلی چهارشنبه نهتنها بحران آب را کم نمیکند، بلکه بحرانهای دیگری میآورد و تعداد تعطیلات ایران را با کشورهای جهان افزایش میدهد.»
گروهی از مخاطبان ایراناینترنشنال تاکید کردند: «اگر تعطیلی فایده داشت همان ۱۲ روز جنگ کافی بود.» شهروندی افزود: «در خانه بیشتر مصرف میکنند، حتی سفر میروند و مصرف آب بیشتر میشود.»
گروهی دیگر از مخاطبان، بحران آب را نتیجه سیاستهای جمهوری اسلامی دانستند. یکی از شهروندان با ارسال پیام صوتی به ایراناینترنشنال، گفت: «هیچ تاثیری ندارد. ۴۶ سال بیتدبیری جمهوری اسلامی، کشور را بیآب کرده است.»
مخاطب دیگری در پیام خود نوشت: «اینها هر بحران را به بهانهای برای آزار مردم تبدیل میکنند.»
برخی هم تعطیلی را ابزاری برای پنهانکاری دانستند. یکی نوشت: «قبلا هم تعطیلیها بخاطر مهمان خارجی بود. الان هم بهانه بحران آب است.»
گروهی از شهروندان تاکید کردند با تعطیلی فقط محل مصرف عوض میشود. مخاطبی نوشت: «مردم به شمال میروند و فشار روی منابع دیگر میافتد.» دیگری نوشت: «در خانه ماندن مصرف را بیشتر میکند.»
گروهی تاکید کردند ریشه بحران در ساختار مدیریتی است. یکی گفت: «با مدیر باسواد شاید بشود کاری کرد. تعطیلی فایده ندارد.» دیگری گفت: «وقتی مسئول انرژی یک آخوند بیسواد است امیدی نیست.»
برخی نیز مستقیما به فساد و مافیای آب اشاره کردند: «تا فساد و وجود مافیا در این حوزه حل نشود، بحران آب هم حل نمیشود.»
مجموع پیامها حکایت از بیاعتمادی عمیق مردم به تصمیمات مقطعی مدیران حکومت دارد.
بسیاری معتقدند بحران آب در ایران تنها با تغییر سیاستها، مدیریت علمی و پایان فساد حل میشود و تعطیلی چند روزه نه کمکی به بحران میکند و نه هیچ تاثیری در صرفهجویی دارد.
این بیانیه سهشنبه ۳۱ تیرماه منتشر شده و تاکید میکند که «حکومت اعدامی بار دیگر موجی از سرکوب و خشونت را علیه جامعه و بهویژه زندانیان سیاسی به راه انداخته است.»
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» با اشاره به اینکه در تیرماه دستکم ۷۱ نفر در سراسر ایران به دار آویخته شدند، تاکید کرد که این اعدامها «بدون رعایت دادرسی عادلانه» و «بر اساس اعترافات اجباری» صورت گرفته است.
آنها در بیانیه خود اعلام کردند: «در کنار موج فزاینده اعدامها، فشارهای امنیتی علیه زندانیان سیاسی و همراهان این کارزار تشدید شده است.»
به نوشته این بیانیه، «حکومت با تهدید، شکنجه، تبعید و بازداشت اعضای کارزار و حتی احضار و آزار خانوادههای آنها تلاش میکند صدای معترضان را خاموش کند و آنان را از حقوق اولیه انسانی محروم نگه دارد.»
بهگفته اعضای این کارزار، اعدام نه نشانه عدالت بلکه ابزاری برای ایجاد ترس است. آنها تاکید کردهاند: «جان هیچ انسانی نباید به دست حکومتها گرفته شود، بهویژه در شرایطی که دادرسی عادلانهای وجود ندارد و حقوق اساسی متهمان بهصورت آشکار و سیستماتیک نقض میشود.»
جلوهای از چهره واقعی حکومت
زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در بخش دیگری از بیانیه خود به خشونتهای مستقیم حکومت علیه مردم اشاره کرده و «گشودن آتش مستقیم» به سوی رها شیخی، دختر چهار ساله را نشانهای از جنایتهای حاکمیت خواندند.
به گفته نویسندگان بیانیه، این اقدامات چهره واقعی و ضد مردمی حکومت را عریان میسازد.
کارزار تاکید کرده هدف اصلی حکومت از این خشونتهای بیوقفه، ایجاد رعب و خاموش کردن صدای مردمی است که با وجود همه فشارها، بر خواست خود برای عدالت، آزادی و کرامت انسانی ایستادهاند.
رها، کودک چهار ساله و سه شهروند دیگر از جمله مادرش محبوبه شیخی، شامگاه ۲۶ تیرماه با تیراندازی نیروهای امنیتی و نظامی در شهرستان خمین کشته شدند.
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای این احکام آغاز شد و در هفتاد و هشتمین هفته آن زندانیان محبوس در ۴۸ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدهاند.
این کارزار ماههای اخیر به یکی از جریانهای اعتراضی مهم در زندانهای ایران تبدیل شده و هر هفته با اعتصاب غذا و تحصن زندانیان، صدای اعتراض به احکام اعدام و روندهای قضایی ناعادلانه را زنده نگه میدارد.
زندانیان عضو این کارزار در پایان بیانیه این هفته خود تاکید کردند: «صدای ما هر سهشنبه رساتر خواهد شد تا روزی که اعدام برای همیشه در ایران متوقف شود.»
وبسایت «نشنال سکوریتی ژورنال» (National Security Journal) نوشت که ادعای اخیر جمهوری اسلامی مبنی بر «جایگزینی» سامانههای پدافند هوایی نابودشده توسط اسرائیل، بیشتر یک روایت فریبنده از قدرت است تا واقعیت.
بر اساس این گزارش، این موضوع ضعف اصلی پدافند هوایی ایران را آشکار میکند: ترکیبی نامنسجم و قدیمی از سامانههای ساخت داخل و دوران شوروی که نتوانستند در برابر حملات اسرائیل مقاومت کنند.
محمود موسوی، معاون عملیات ارتش جمهوری اسلامی، یکشنبه ۲۹ تیر ماه نابود شدن «بخشی از سامانههای پدافندی» جمهوری اسلامی در جنگ با اسرائیل خبر داد اما گفت سامانههای آسیبدیده جایگزین و در محلهای از پیش تعیینشده مستقر شدند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، نیروهای اسرائیلی توانستند در مدت زمان کوتاهی بر آسمان بخشی از ایران از جمله تهران مسلط شوند.
معاون عملیات ارتش جمهوری اسلامی همچنین گفت: «ما توانستیم با بهرهگیری از سامانههای پدافندی موجود و جایگزینی سامانههای جدید، فضای کشور را پوشش دهیم و امنیت حریم هوایی ایران را تامین کنیم.»
او افزود: «بنابراین دشمن با وجود تلاشها نتوانست به اهداف خود برسد.»
اما نشنال سکوریتی ژورنال نوشت: «با توجه به اینکه بعید است روسیه سامانههای پیشرفتهتری در اختیار تهران قرار دهد، ادعاهای ایران مبنی بر ترمیم کامل پدافند هوایی و امنیت مجدد فضای هوایی، در واقع پرده از آسیبپذیری حیاتی در توان نظامی این کشور برمیدارد.»
بر اساس این گزارش، سامانههای پدافند هوایی ایران جایگزین شدهاند اما ارتقایی در کار نبوده است. اگرچه موسوی جزئیاتی درباره سامانههای فعلی ارائه نداد، اما تایید کرد که این جایگزینیها با سامانههایی انجام شدهاند که از پیش در انبار نگهداری میشدند.
جمهوری اسلامی از مدتها پیش برای حفاظت از تاسیسات مهمی همچون سایتهای هستهای، به سامانههای قدیمی متکی بوده است.
پژوهشی از مرکز مطالعات عدم اشاعه جیمز مارتین پیشتر نشان داد که اطلاعات بهدستآمده از طریق یک خطای امنیتی در اطراف سایت نطنز، نشاندهنده استفاده ایران از فناوریهای پدافندی متعلق به دوران شوروی بوده است.
این اولین بار نبود که اسرائیل پدافندهای هوایی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.
در سال ۱۴۰۳ نیز روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز گزارش داد بر اساس تصاویر ماهوارهای، حمله اسرائیل به پایگاه هوایی هشتم شکاری اصفهان به بخش مهمی از پدافند هوایی اس-۳۰۰ اصابت کرده، باعث نابودی آن شده یا به آن آسیب رسانده است.
بازدارندگی جمهوری اسلامی از بین رفته است
این وبسایت تحلیلی نظامی ادامه داد که قدیمی بودن سامانههای پدافندی تنها یکی از عوامل ناتوانی ایران در مقابله با حملات اسرائیل بوده است.
به گزارش پایگاه گلوبال دیفنس کورپ (Global Defense Corp)، ایران به ترکیبی پراکنده از سامانههای روسی اس-۳۰۰، سامانههای چینی و سامانههای بومی باور-۳۷۳ متکی بوده – سامانههایی که هیچگاه بهطور کامل با یکدیگر ادغام و هماهنگ نشدهاند.
نشنال سکوریتی ژورنال تاکید کرد که بهجای سرمایهگذاری بر روی پدافند کارآمد، ایران برای مدتها بر بازدارندگی – با اتکا به حزبالله – تکیه داشته است.
این وبسایت نوشت که اما پس از حملات ویرانگر اسرائیل در سال گذشته، از جمله ترور رهبر حزبالله، حسن نصرالله، و دیگر فرماندهان ارشد، این بازدارندگی عملا از بین رفته است.
تغییر جهت به سوی چین
در حال حاضر، مشخص نیست که ایران برای دستیابی به سامانههای پدافند هوایی جدیدتر و کارآمدتر، به کجا مراجعه خواهد کرد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، یکشنبه با علی لاریجانی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی، دیدار و درباره وضعیت خاورمیانه و برنامه هستهای ایران گفتگو کرده است.
با این حال، پوتین تاکید کرده که ترجیح مسکو، ثبات منطقه و حلوفصل دیپلماتیک مناقشات است؛ خبری که نشانههایی از تغییر جهت ایران بهسوی چین را تقویت میکند.
متیو ویتاکر ، سفیر آمریکا در ناتو سهشنبه در این زمینه گفت: «یک کلمه از آنچه وزیر خارجه [حکومت] ایران میگوید را باور نمیکنم و مطمئنم دیگران در دولت آمریکا هم همین احساس را دارند.»
او افزود: «جمهوری اسلامی صدای قابلاعتمادی برای صلح ندارد. رییسجمهوری ترامپ خیلی صریح گفته که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
این دیپلمات آمریکا تاکید کرد: «از آنجا که ما برنامه هستهایشان را نابود کردیم، حالا وقت آن است که ایران پای میز مذاکره با ایالات متحده آمریکا بیاید تا درباره مسیری برای صلح و رفاه مردم ایران گفتوگو کنیم.»
او همچنین اضافه کرد: «ایران میتواند عضوی از جامعه جهانیای باشد که ایالات متحده و متحدانش رهبری آن را بر عهده دارند. اما در عین حال، ما با شرایطی روبهرو هستیم که در سیاست آمریکا یکسری اصول سیاه و سفید وجود دارد، و مهمترینِ آن این است که ایران نمیتواند و نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
واکنش ترامپ
پیش از سفیر آمریکا در ناتو، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به قسمتی از مصاحبه وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با فاکس نیوز که در آن به خسارتهای «شدید» وارد شده به تاسیسات هستهای در حملات آمریکا پرداخته بود، گفت: «البته که چنین است، همانطور که گفته بودم، و اگر لازم باشد دوباره این کار را میکنیم.»
عراقچی در بخشی از گفتوگو با برت بِر، مجری برنامه «گزارش ویژه»، خسارتهای وارد آمده به تاسیسات هستهای ایران در اثر حملات ماه گذشته آمریکا را «شدید» توصیف کرد، اما از اظهار نظر درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده شانه خالی کرد.
او ادامه داد: «تاسیسات ما آسیب دیدهاند، آسیب جدی. سازمان انرژی اتمی در حال ارزیابی میزان دقیق آسیب است، اما تا آنجا که من اطلاع دارم، این آسیبها جدی بودهاند و باعث توقف کامل فرآیند غنیسازی شدهاند.»
اسرائیل: به غلط کردن افتادهاند
وزارت خارجه اسرائیل نیز در واکنش به سخنان عراقچی، در صفحه فارسی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به غلط کردن افتادهاند. ولی بیفایده است.»
عراقچی در بخشی از مصاحبه خود با شبکه فاکسنیوز ضمن تاکید بر ادامه حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه، گفت که حذف اسرائیل از نقشه جهان هیچگاه سیاست حکومت ایران نبوده است.
سخنان عراقچی در حالی مطرح میشود که علی خامنهای و دیگر مقامهای جمهوری اسلامی بارها بر نابودی اسرائیل تاکید کردهاند.
عراقچی گفت: «ما معتقدیم که این گروهها — حماس، حزبالله و حوثیها — برای یک هدف عادلانه میجنگند. ما همواره از آنها حمایت کردهایم، چه از نظر سیاسی و چه از طرق دیگر.»
واکنش خبرگزاری فارس
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران نیز ضمن انتقاد از گفتوگوی عراقچی با فاکسنیوز، نوشت که او نباید میگفت «ضربه سختی خوردیم و غنیسازی عملا متوقف شده»، چرا که این اغراقآمیز و موضعی از سر ضعف است.
خبرگزاری فارس همچنین افزود: «عراقچی نباید حکم محارب بودن ترامپ و نتانیاهو را به گروههای تندرو منتسب میکرد چرا که طرف مقابل، رهبر جمهوری اسلامی را تهدید به ترور کرده است.»
فارس نوشت: «چنین موضعگیری ممکن است انگیزه دشمن را برای افزایش فشارها و ترورها تقویت کند، زیرا نشان میدهد ایران در سطح دیپلماتیک تمایلی به پاسخ قاطعانه ندارد.»
عراقچی گفته بود منظور از شعار «مرگ بر آمریکا» مردم این کشور نیست و سیاستهای «سلطهجویانه» آمریکاست.
او کارزارها و درخواستها برای کشتن ترامپ در ایران را نیز تبلیغات خواند و رد کرد.
