با ادامه تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل و در حالیکه اسرائیل منتظر همراهی آمریکا برای حمله به تاسیسات هستهای در ایران است، گزارشهای متعدد رسانهها حاکی از آن است که دونالد ترامپ، همچنان در حال سبکسنگین کردن گزینههای خود برای ورود مستقیم به جنگ با جمهوری اسلامی است.
وبسایت آکسیوس گزارش داده که ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره حمله به تاسیسات هستهای، از جمله سایت فردو، را اتخاذ نکرده و از مشاوران نظامی خود درباره امکان تخریب کامل این سایتهای مستقر در عمق کوهها پرسشهایی مطرح کرده است. پنتاگون تایید کرده که بمبهای سنگرشکن آمریکایی توانایی هدف قرار دادن فردو را دارند، اما ترامپ نگران پیامدهای یک جنگ تمامعیار در خاورمیانه است.
همزمان، منابع آگاه به ایبیسی نیوز گفتهاند که ترامپ بهتدریج با ایده حمله به فردو کنار آمده و در صورت اجرا، این حمله یک اقدام محدود نخواهد بود، بلکه شامل چندین ضربه پیاپی خواهد شد. در همین راستا، والاستریت ژورنال نیز گزارش داده که ترامپ به دستیاران خود گفته طرحهای حمله را تایید کرده، اما دستور نهایی را تا زمان ارزیابی واکنش تهران به تعویق انداخته است.
نیویورکتایمز نیز خبر داده که دومین جلسه شورای امنیت ملی آمریکا به ریاست ترامپ درباره ایران در اتاق بحران کاخ سفید برگزار شده و پایان یافته است. برخی گزارشها حاکی است که مخالفتها در کنگره آمریکا با ورود نظامی به جنگ ایران و اسرائیل کاهش یافته و شخصیتهایی مانند پیت هگست، وزیر دفاع ترامپ، آمادگی خود برای اجرای فرمان ورود به جنگ را اعلام کردهاند.
در این میان، رسانههای اسرائیلی نیز گزارش دادهاند که اسرائیل همچنان منتظر تصمیم ترامپ است، اما تأکید کرده که در صورت ضرورت میتواند بدون آمریکا نیز به اهداف کلیدی ایران، از جمله فردو، حمله کند.
ترامپ نیز در تازهترین موضعگیری خود در برابر درخواست آتشبس از سوی امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، گفته که بهدنبال آتشبس نیست و هدف نهایی آمریکا «پیروزی کامل و مطلق» بر جمهوری اسلامی است؛ پیروزیای که به گفته او تنها زمانی محقق میشود که ایران به سلاح هستهای دست نیابد.
این مجموعه اظهارات و تحرکات نظامی و دیپلماتیک، فضای تصمیمگیری در واشنگتن را وارد مرحلهای حساس کرده؛ مرحلهای که هر لحظه ممکن است با یک دستور از سوی رئیسجمهوری آمریکا، به عملیات نظامی تمامعیاری علیه مواضع نظامی جمهوری اسلامی در ایران منجر شود.
مناطقی از ایران که هدف حمله قرار گرفتند:
تهران:
تهدیدهای تند دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی و اعلام «کنترل کامل آسمان ایران» از سوی اسرائیل، در شرایطی مطرح میشود که میلیونها تهرانی مجبور به ترک شهر و خانههای خود شدهاند.
آنچه وضعیت را پیچیدهتر کرده، تفاوت آشکار در مواضع سران کشورهای اروپایی است که هر کدام تفسیر متفاوتی از تحولات ارائه میدهند.
ضعف اروپا در مقابل بحران خاورمیانه
پولیتیکو در گزارش چهارشنبه ۲۸ خرداد خود درباره ورود درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل به روز ششم، بر ضعف اتحادیه اروپا در تاثیرگذاری بر این بحران تاکید کرد.
بر اساس این گزارش، کمتر بحرانی در جهان به خطرناکی درگیری کنونی وجود داشته است که اروپا در آن چنین بیتاثیر بوده باشد.
در حالی که نیروهای جمهوری اسلامی همچنان موشک به سمت اسرائیل پرتاب میکنند و گزارشها حاکی از فرار میلیونها نفر از تهران است، ترامپ تهدیدهای مستقیمی علیه جمهوری اسلامی مطرح کرده است.
رییسجمهوری آمریکا ۲۷ خرداد در پلتفرم تروث سوشال خواستار «تسلیم بیقید و شرط» جمهوری اسلامی شد و اعلام کرد که واشینگتن از مکان مخفیگاه «رهبر به اصلاح معظم»، علی خامنهای، مطلع است.
تناقض میان اظهارات رهبران اروپایی
سران کشورهای اروپایی در ارزیابی موضع آمریکا دچار اختلافنظر جدی شدهاند.
رهبران اروپایی در نشست گروه هفت در کانادا نتوانستند موضع واحدی در قبال این درگیری اتخاذ کنند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از گفتوگو با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که واشینگتن نمیخواهد درگیر جنگ با ایران شود.
از سوی دیگر، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد که ترامپ روی آتشبس کار میکند. سخنانی که رییسجمهوری آمریکا آن را رد کرد و مکرون را «رییسجمهور شهرتطلب» خواند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اطمینان داد که ترامپ قصد دخالت نظامی در جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی ندارد، در حالی که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بر امکان مشارکت آمریکا در حملات آینده تاکید کرد.
شکاف در اتحادیه اروپا
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، با اعلام حمایت از «حق دفاع مشروع اسرائیل» پس از شروع حملات به مواضع جمهوری اسلامی در ایران، انتقادات شدید برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا را برانگیخت.
در جلسه اضطراری وزیران خارجه اروپایی، نمایندگان چندین کشور این اقدام فون در لاین را «حرکت و موضع انفرادی» توصیف کردند.
برخی از مقامات اروپایی تفاوت میان حق دفاع مشروع و «اقدام نظامی پیشگیرانه» را مطرح کردهاند.
کالاس نیز در بیانیه خود بر لزوم آتشبس و راهحل دیپلماتیک تاکید کرد تا از تکرار موضع فون در لاین خودداری کند.
تاثیر بحران خاورمیانه بر سیاستهای اروپا
بحران خاورمیانه، اتحادیه اروپا را مجبور به بازنگری در برخی سیاستهایش کرده است.
فون در لاین از پیشنهاد کاهش سقف قیمت نفت روسیه از ۶۰ به ۴۵ دلار عقبنشینی کرد. دلیل این تصمیم آن است که جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل قیمت جهانی نفت را به بالای ۶۰ دلار رسانده اما روسیه بهدلیل تحریمها همچنان مجبور است نفت خود را حداکثر ۶۰ دلار بفروشد.
این یعنی روسیه در حال حاضر از افزایش قیمت نفت سود نمیبرد.
اما کالاس موضع متفاوتی اتخاذ کرد و گفت که اروپا باید بر کاهش سقف قیمت نفت روسیه پافشاری کند تا مانع از افزایش درآمد این کشور و تقویت ماشین جنگی مسکو شود.
این تناقضات نشاندهنده عمق شکاف در اتحادیه اروپا و ناتوانی آن در اتخاذ موضع واحد در برابر یکی از خطرناکترین بحرانهای منطقهای است که میتواند پیامدهای جهانی گستردهای بهدنبال داشته باشد.
