• العربية
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo
تحلیل

اگر خامنه‌ای و ترامپ به توافق نرسند، چه خواهد شد؟

مراد ویسی
مراد ویسی

تحلیل‌گر ارشد در ایران‌اینترنشنال

۱۳ خرداد ۱۴۰۴، ۰۰:۱۹ (‎+۱ گرینویچ)

گزارش‌های ضدونقیضی درباره سرنوشت مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده منتشر شده است.

خبرگزاری رویترز گزارش داده که ایران قصد دارد به پیشنهاد جدید آمریکا پاسخ منفی بدهد، در حالی که پایگاه خبری اکسیوس به نقل از باراک راوید، خبرنگار سرشناس، نوشته که آمریکا به ایران اجازه داده تا غنی‌سازی اورانیوم در سطح سه درصد را ادامه دهد. این در حالی است که هیچ‌یک از دو طرف، به صورت رسمی، درباره جزییات این پیشنهاد اظهار نظر نکرده‌اند.

بنابراین، هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت که توافقی در راه است یا شکست مذاکرات و بالا گرفتن تنش‌ها به درگیری نظامی منجر خواهد شد. اما اگر جمهوری اسلامی این پیشنهاد را رد کند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ و تبعات آن چه خواهد بود؟

مکانیزم ماشه چیست؟

از استفاده از مکانیزم ماشه و بازگشت تحریم‌های سازمان ملل به عنوان نتیجه شکست مذاکرات ایران و آمریکا یاد می‌شود. مکانیزم ماشه به فرآیندی گفته می‌شود که به کشورهای اروپایی امضا کننده برجام اجازه می‌دهد در صورت نقض تعهدات از سوی ایران، تمامی تحریم‌های سازمان ملل که پیش‌تر با توافق هسته‌ای لغو شده بودند را دوباره برقرار کنند.

در صورتی که مذاکرات شکست بخورد، فعال شدن مکانیزم ماشه توسط آلمان، فرانسه و بریتانیا می‌تواند بار دیگر قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را احیا کند. اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، نخستین تاثیر آن در داخل ایران، افزایش قیمت دلار و طلا خواهد بود؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در شرایط مشابه تجربه شده است.

در سطح سیاسی و نظامی، شکست مذاکرات می‌تواند به تشدید مواضع تهاجمی دونالد ترامپ منجر شود. ترامپ پیش‌تر گفته بود که مساله هسته‌ای ایران یا از طریق دیپلماسی حل می‌شود یا با اقدام نظامی. بنابراین، شکست مذاکرات ممکن است به معنای حرکت آمریکا به سمت گزینه نظامی باشد، چه به صورت مستقیم و چه با حمایت از حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران.

با توجه به زیرزمینی بودن مراکزی چون نطنز و فردو، بسیاری از کارشناسان نظامی معتقدند که حمله‌ای موفق به این مراکز تنها با مشارکت مستقیم آمریکا و استفاده از بمب‌های سنگرشکن سنگین میسر است. در صورت وقوع چنین حمله‌ای، جمهوری اسلامی نیز احتمالاً به آن پاسخ خواهد داد و این پاسخ می‌تواند حمله به اسرائیل یا پایگاه‌های آمریکا در منطقه باشد؛ که در نتیجه، آمریکا را وارد درگیری مستقیم خواهد کرد.

از طرف دیگر گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی علیه ایران، که به زودی در نشست شورای حکام مطرح خواهد شد، بیانگر این است که جمهوری اسلامی از همکاری لازم با آژانس خودداری کرده، به پرسش‌ها درباره فعالیت‌های گذشته‌اش پاسخ نداده و سطح غنی‌سازی را افزایش داده است. طبق این گزارش، ایران اکنون بیش از ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی است.

در صورتی که این گزارش منجر به صدور یک قطعنامه شدیداللحن علیه ایران شود، کشورهای اروپایی می‌توانند مکانیزم ماشه را فعال کنند و تحریم‌های سابق سازمان ملل بازگردد.

بین سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، شورای امنیت سازمان ملل شش قطعنامه علیه ایران صادر کرد. این تحریم‌ها، اقتصاد ایران را فلج کرد و باعث افت شدید صادرات نفت شد. همان زمان بود که رهبر جمهوری اسلامی با آگاهی از عمق بحران، علی‌اکبر صالحی وزیر خارجه وقت را مأمور کرد تا مخفیانه با آمریکا در عمان مذاکره کند. نتیجه آن مذاکرات، در نهایت، توافق برجام شد.

حالا بر اساس گزارشی از مرکز پژوهش‌های مجلس، شکست مذاکرات و بازگشت تحریم‌ها می‌تواند به فروپاشی اقتصادی و دولتی منجر شود. جمهوری اسلامی، در دفاع از برنامه هسته‌ای، همواره بر این نکته تاکید دارد که غنی‌سازی، «حق مردم ایران» است. عباس عراقچی نیز گفته که چون برای این برنامه هزینه زیادی شده، نمی‌توان از آن عقب‌نشینی کرد.

اما پرسش جدی اینجاست: آیا دیگر حقوق مردم، از جمله آب آشامیدنی سالم، برق، بهداشت، مسکن، و آزادی‌های سیاسی و اجتماعی نیز رعایت شده‌اند؟ اگر جمهوری اسلامی هیچ‌گاه از مردم درباره این برنامه‌ هسته‌ای نظر نخواسته، چگونه اکنون مدعی است که از «حق مردم» دفاع می‌کند؟

در نهایت، سرنوشت مذاکرات به تصمیم نهایی رهبر جمهوری اسلامی بستگی دارد. او به‌خوبی از تبعات توافق یا شکست آن آگاه است. توافق ممکن است به معنای عقب‌نشینی و تحقیر تلقی شود، و شکست مذاکرات می‌تواند به جنگی منجر شود که بقای جمهوری اسلامی را به خطر بیندازد.

با توجه به تضاد منافع، وضعیت پیچیده بین‌المللی، و فشارهای داخلی و خارجی، تصمیم‌گیری در این مقطع برای نظام جمهوری اسلامی بسیار دشوار است.

Banner
Banner
Banner

پربازدیدترین‌ها

هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند
۱
اختصاصی

هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند

۲
تحلیل

حرکت روی لبه تیغ؛ تلاش پکن برای ایستادن در میانه جنگ

۳

تشدید شکاف میان آمریکا و بریتانیا در قبال ایران؛ ترامپ استارمر را به «حفاری نفتی» فراخواند

۴

گاردین: تهران با نزدیک شدن به اروپا می‌کوشد فشار را بر آمریکا افزایش دهد

۵
تحلیل

چرا درآمد ۱۰۰ میلیارد دلاری عوارض تنگه هرمز یک افسانه است

Banner

انتخاب سردبیر

  • اعزام هزاران نیروی آمریکایی دیگر به منطقه برای تشدید فشار بر تهران

    اعزام هزاران نیروی آمریکایی دیگر به منطقه برای تشدید فشار بر تهران

  • وال‌استریت ژورنال: جمهوری اسلامی تندروتر شده است
    تحلیل

    وال‌استریت ژورنال: جمهوری اسلامی تندروتر شده است

  • فایننشال تایمز: تهران از ماهواره چینی برای هدف‌گیری پایگاه‌های آمریکا استفاده کرد

    فایننشال تایمز: تهران از ماهواره چینی برای هدف‌گیری پایگاه‌های آمریکا استفاده کرد

  • سایه سنگین جنگ بر نیمکت‌های خالی؛ بحران آموزش در عصر «اینترنت طبقاتی»
    روایت شما

    سایه سنگین جنگ بر نیمکت‌های خالی؛ بحران آموزش در عصر «اینترنت طبقاتی»

  • هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند
    اختصاصی

    هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند

  • پشت پرده مذاکرات اسلام‌آباد و تلاش‌ها برای از سرگیری گفت‌وگوها

    پشت پرده مذاکرات اسلام‌آباد و تلاش‌ها برای از سرگیری گفت‌وگوها

•
•
•

مطالب بیشتر

علی‌حسین قاضی‌زاده: توافق احتمالی هسته‌ای، خانه‌ای بر روی آب است

۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ۲۳:۴۹ (‎+۱ گرینویچ)

علی‌حسین قاضی‌زاده، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال، به «برنامه» با کامبیز حسینی گفت: «توافق احتمالی هسته‌ای، خانه‌ای بر روی آب است. جمهوری اسلامی هیچ‌گاه نظر مردم را نپرسیده است. جمهوری اسلامی بر چیزی اصرار دارد که ربطی به منافع مردم ایران ندارد و اگر رفراندومی برگزار کند، شاید ۱۰ درصد من ایران هم از آن حمایت نکنند.»

رضا از تفلیس نیز به «برنامه» با کامبیز حسینی، گفت: «مردم، اسم رمز برای ساخت بمب اتم است.»

کیوان از گلپایگان نیز در این برنامه گفت: «برای اورانیوم ۶۰ درصدی، جوانی ما را ۱۰۰ درصد نابود کردند.»

علیرضا نامور حقیقی: مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا با چالش جدی مواجه است

۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ۲۲:۱۵ (‎+۱ گرینویچ)

علیرضا نامور حقیقی، تحلیل‌گر سیاسی، در پاسخ به این سوال ایران‌اینترنشنال مبنی بر این‌که وضعیت فعلی مذاکرات ایران و آمریکا به کدام سمت پیش می‌رود، گفت: «بهترین حالت در مذاکرات ایران و آمریکا این است که حتی بدون رسیدن به توافق، بخشی از مذاکرات زنده بماند. با این حال، همین وضعیت هم روزانه میلیاردها دلار برای جمهوری اسلامی هزینه دارد و آینده اقتصاد کشور را تهدید می‌کند.»

او اضافه کرد: «مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا با چالش جدی مواجه است و نیازمند انعطاف حداکثری ایران و توافقات حداکثری و مذاکره مستقیم است.»

علی‌حسین قاضی‌زاده: آمریکا تلاش می‌کند مشوق‌هایی ارائه دهد که مذاکرات را به سرانجام برساند

۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ۱۰:۴۲ (‎+۱ گرینویچ)

علی‌حسین قاضی‌زاده، عضو تحریریه ایران اینترنشنال، درباره تصمیم‌ کاخ سفید برای تعلیق تحریم‌های جدید آمریکا علیه جمهوری‌اسلامی گفت:« آنچه مذاکرات را زیر سوال می‌برد، اعمال تحریم‌های جدید همزمان با مذاکرات صلح است.»

او افزود: «ممکن است پیشنهادات آمریکا در مذاکرات از نظر جمهوری اسلامی قابل پذیرش نباشد، به همین دلیل آمریکا تلاش می‌کند مشوق‌هایی ارائه دهد که مذاکرات را به سرانجام برساند.»

قاضی‌زاده گفت: «اما این مشوق‌ها باید با ایده کلان جمهوری اسلامی درباره برنامه هسته‌ای آن مرتبط باشد. اگر پیشنهادهایی مطرح شود که بخواهند بازدارندگی هسته‌ای جمهوری اسلامی را از بین ببرند، برای آن‌ها قابل قبول نخواهد بود.»

جمشید برزگر: توقف تحریم‌های جدید علیه جمهوری اسلامی با هدف رسیدن به توافق انجام شده

۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ۰۸:۰۰ (‎+۱ گرینویچ)

جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی، به ایران اینترنشنال درباره توقف تحریم‌های جدید ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی گفت که دادن امتیاز از سوی دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، با هدف جلوگیری از تنش‌های بیشتر و رسیدن به یک توافق جامع انجام شده است.


تورقوزآباد؛ روستای ناشناخته‌ای که نتانیاهو نامش را جهانی کرد

۱۲ خرداد ۱۴۰۴، ۰۳:۰۱ (‎+۱ گرینویچ)
•
کامبیز حسینی

پذیرفتن پیشنهاد آمریکا و توافق در مذاکرات، معنایش این است که جمهوری اسلامی، باید شفاف و صادقانه بگوید دیگر در کدام «تورقوزآبادی» اورانیوم غنی شده دارد!

تا پیش از پاییز ۱۳۹۷، «تورقوزآباد» برای بسیاری از تهرانی‌ها صرفاً یک شوخی بود؛ اصطلاحی برای اشاره به مکان‌های دورافتاده، ناشناخته، و حتی خیالی. کمتر کسی می‌دانست که چنین جایی واقعاً وجود دارد؛ آن هم نه خیلی دور، بلکه همین حوالی کهریزک، جنوب تهران.

گفته می‌شود نام آن از ترکیب «توران» و «قز» - به‌معنای دختر در زبان آذری- گرفته شده. تورقوزآباد، شاید یک زمانی دور بود، ولی حالا دیگر زیاد دور نیست و دارد می چسبد به تهران! مسیر دسترسی به تورقوزآباد از اتوبان تهران - قم آغاز می‌شود؛ بعد از عوارضی، با ورود به یکی از خروجی‌های کمربندی جنوبی تهران و ادامه مسیر از طریق جاده واوان، به تابلو معروف «به روستای شهیدپرور فاطمیه (تورقوزآباد) خوش آمدید» می‌رسید. بدین‌سان می شود به این نتیجه رسید که همین‌ نزدیکی هاست. بغل گوش شما!

100%

انفجار خبری تورقوز‌آباد!

بنیامین نتانیاهو بود که تورقوزآباد را جهانی کرد. او اول در وزارت دفاع از اسنادی که اسرائیلی‌ها با کامیون از ایران دزیده بودند از تورقوزآباد نام برد و بعد در مهر ۱۳۹۷ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از همین محل سخن گفت و مدعی شد که جمهوری اسلامی در این روستا یک «انبار مخفی تجهیزات هسته‌ای» دارد. او تصاویری ماهواره‌ای از ساختمانی در کوچه‌ای به نام «ماهر» ارائه کرد وگفت که مواد رادیواکتیو در آنجا پنهان شده است.

این سخنان ابتدا با تمسخر در رسانه‌های سپاه مواجه شد، اما موضوع چندان هم مضحکه باقی نماند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بازرسی‌هایی را در محل انجام داد و گزارش داد که در یکی از سایت‌های اعلام‌نشده «ذراتی از اورانیوم با منشاء انسانی» کشف شده است.

اگرچه در گزارش های اولیه به‌صراحت از تورقوزآباد نام برده نشد، اما منابع نزدیک به آژانس تایید کردند که اشاره اصلی به همین روستا بوده است.

انکار، ابهام، ابهام بیشتر و دوباره انکار!

رسانه‌های سپاه، از جمله خبرگزاری فارس، در همان ایام با انتشار گزارش‌هایی تصویری، محل معرفی‌شده را «قالیشویی» و یا «انباری مخروبه» خواندند و حتی عکس‌هایی از قالی‌های آویزان منتشر کردند تا سخنان نتانیاهو را تمسخر کنند. مسئولان سپس حتی مدعی شدند که آلودگی رادیواکتیو ممکن است «نتیجه خرابکاری و آلوده‌سازی عمدی توسط عوامل خارجی» باشد.

با این حال، آژانس اعلام کرد که «جمهوری اسلامی هیچ توضیح فنی مستند و قابل‌قبولی درباره منشاء این ذرات اورانیوم ارائه نکرده». این انکار و سکوت بعد از آن، باعث شد تورقوزآباد به یکی از گره‌های کلیدی در پرونده نظارتی آژانس بر برنامه هسته‌ای ایران بدل شود.

100%

تنها یک گام تا بمب؟

در جدیدترین گزارش آژانس اعلام شده که «جمهوری اسلامی اکنون بیش از ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ رقمی که تنها یک گام فنی تا غنای مورد نیاز برای تولید بمب اتم فاصله دارد». آژانس هشدار داده که «ایران تنها کشوری بدون بمب اتم است که چنین سطحی از غنی‌سازی را دنبال می‌کند».

آژانس تصریح کرده که «تا زمانی که تهران درباره منشاء ذرات یافت‌شده در تورقوزآباد، ورامین و مریوان توضیح ندهد، راستی‌آزمایی صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران ممکن نخواهد بود».

پایان یک شوخی، آغاز یک بحران

داستان تورقوزآباد شاید با شوخی آغاز شد، اما حالا در قلب یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های امنیتی جهان جای گرفته است. آنچه در ابتدا ادعایی سیاسی و جنجالی به‌نظر می‌رسید، امروز در گزارش‌های رسمی آژانس انرژی اتمی تکرار می‌شود.

اما فقط این نیست؛ کرولاین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در جدیدترین اظهار نظرش گفته که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، پیشنهادی «دقیق و قابل قبول» برای توافق هسته‌ای به جمهوری اسلامی ارائه کرده است. پذیرفتن پیشنهاد آمریکا و توافق در مذاکرات هسته ای، معنایش این است که جمهوری اسلامی، باید شفاف و صادقانه بگوید دیگر در کدام «تورقوزآبادی» اورانیوم غنی شده دارد! صداقت و شفافیت واژه هایی هستند که علی خامنه ای و جمهوری اسلامی هیچ‌گونه قرابتی با آن ندارند و این معادله سازش و توافق را پیچیده‌تر خواهد کرد.