ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، هیاتی متشکل از یک مشاور کرملین، یک دیپلمات ارشد و یک مقام بلندپایه اطلاعاتی را برای شرکت در مذاکرات صلح با اوکراین راهی ترکیه کرد. این مذاکرات به پیشنهاد پوتین و با هدف پایان دادن به درگیریهای دو کشور در کاخ دلمهباغچه استانبول برگزار میشود.
به گزارش رویترز، کرملین تنها یک ساعت پیش از نیمهشب ۲۴ اردیبهشت به وقت محلی، فهرست نمایندگان روسیه در این مذاکرات را منتشر کرد.
ترکیب هیات روسی
ولادیمیر مدینسکی، مشاور پوتین، ریاست هیات روسی را بر عهده خواهدداشت. مدینسکی که در دوران اتحاد جماهیر شوروی در اوکراین متولد شده، در سال ۲۰۲۲ نیز هدایت مذاکرات صلحی را بر عهده داشت که به نتیجه نرسید. او دانشآموخته موسسه دولتی روابط بینالملل مسکو است.
مدینسکی، نویسنده کتاب درسی جدید تاریخ مدارس روسیه است؛ کتابی که روایت رسمی کرملین از تاریخ معاصر را بازتاب میدهد: ستایش از دستاوردهای شوروی بهعنوان یک ابرقدرت، احساس تحقیر ناشی از فروپاشی آن، و تمجید از «تولد دوباره» روسیه در دوران پوتین، مامور پیشین کیجیبی که از ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹ قدرت را در اختیار دارد.
در این ارتباط بیشتر بخوانید: هیات ویژه روسیه در راه ترکیه؛ چهرههای کلیدی مذاکرات صلح اوکراین







با فرا رسیدن زمان گفتوگوهای صلح در استانبول، ترکیه میکوشد میانجیگری میان روسیه و اوکراین را به مسیر تازهای وارد کند؛ تلاشی که در سایه حمایت ناتو و هماهنگی با آمریکا انجام میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت در آغاز نشست غیررسمی وزرای خارجه سازمان پیمان آتلانتیک شمالی «ناتو»، گفت پنجرهای تازه برای دستیابی به صلح میان اوکراین و روسیه گشوده شده و ابراز امیدواری کرد گفتوگوهای برنامهریزیشده در استانبول بتواند مسیر تازهای در این روند ایجاد کند.
مارک روته، دبیرکل ناتو نیز در گفتوگو با خبرنگاران در حاشیه این نشست گفت: «ترکیه در اینجا نقش بزرگی ایفا میکند چرا که مناسبات خوبی با تمام شرکای مربوطه دارد.»
روته با اشاره به اینکه شکاف ارتباطی میان روسیه و اوکراین از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا ترمیم شده، گفت رجب طیب اردوغان، ربیسجمهوری ترکیه میتواند به روند مثبت مذاکرات کمک کنند.
ورود هیات روس به استانبول
بر اساس گزارش خبرگزاری «تاس» هیات روسی که قرار است در مذاکرات با اوکراین شرکت کند، وارد استانبول شده و انتظار میرود به زودی گفتوگوهادر کاخ دلمهباغچه آغاز شود.
به گفته این مقام، روسیه هیاتی متشکل از معاونان وزیر و مشاوران ارشد را برای مشارکت در مذاکرات صلح اعزام کرده است.
پوتین که نیامد، ترامپ هم منصرف شد
پس از آنکه ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، فهرست رسمی اعضای هیات اعزامی این کشور را منتشر کرد، یک مقام آمریکایی اعلام کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در این مذاکرات شرکت نخواهد کرد.
ترامپ پیشتر گفته بود اگر پوتین شخصا در این گفتوگوها حضور یابد، ممکن است برای مشارکت به ترکیه سفر کند. اما با توجه به غیبت نام پوتین در فهرست رسمی هیات روسیه، این احتمال نیز از دستور کار خارج شد.
یک مقام اوکراینی سهشنبه به خبرگزاری رویترز گفت قرار است زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه با اردوغان دیدار کند و پس از آن درباره شرکت در گفتوگو با روسیه در استانبول تصمیم بگیرد.
پوتین روز ۲۱ اردیبهشت در سخنانی در کرملین پیشنهاد کرد مذاکرات مستقیمی میان مسکو و کییف با هدف دستیابی به صلحی پایدار و بررسی ریشههای جنگ در استانبول برگزار شود.
پس از این پیشنهاد، زلنسکی نیز آمادگی خود را برای شرکت در چنین مذاکراتی و دیدار با پوتین اعلام کرد. با این حال، ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال ابراز تردید کرد که اوکراین بتواند با پوتین به توافقی برسد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی با اشاره به سخنان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا گفت: «شما میخواهید دستاوردهای ملت ایران را نابود کنید، یا با زبان سخت یا با زبان نرم، مشخص است که به جایی نرسیدید و نخواهید رسید.»
او ادامه داد: «اهداف ما در حوزه فناوری هستهای کاملا شفاف و صلحآمیز است.»
گزارشی تازه از موسسه اقتصاد استکهلم که برای نشست وزیران دارایی اتحادیه اروپا تهیه شده است، هشدار میدهد اقتصاد روسیه با وجود ظاهر نسبتا باثبات، در واقع بهدلیل ساختار جنگی و فشار تحریمهای غرب، بهشکلی فزاینده «در شرایط شکننده و ناپایدار» قرار گرفته است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت و پیش از برگزاری مذاکرات روسیه و اوکراین در استانبول، در گزارشی نوشت: «روسیه بهدلیل جنگ و تحریمها در مسیر ناپایداری قرار دارد.»
این گزارش که بر اساس یافتههای موسسه اقتصاد استکهلم تهیه شده، نشان میدهد هرچند تزریق مالی از سوی دولت روسیه در چارچوب اقتصاد جنگی در کوتاهمدت مانع سقوط اقتصادی شده اما «اتکا به تامین مالی مبهم، تخصیص نادرست منابع و کاهش ذخایر بودجهای»، مسیر اقتصاد روسیه را در بلندمدت با بیثباتی جدی روبهرو کرده است.
موسسه اقتصاد استکهلم با رد روایت رسمی کرملین تاکید کرده که برخلاف آنچه روسیه میگوید، «زمان به نفع این کشور نیست».
دولت روسیه اعلام کرده است تولید ناخالص داخلی این کشور در سال ۲۰۲۴ با رشد ۴/۳ درصدی همراه بوده؛ رقمی که در ادامه رشد ۳/۶ درصدی سال ۲۰۲۳ اعلام شده است.
توربیورن بکر، رییس موسسه اقتصاد استکهلم که این گزارش را به اتحادیه اروپا ارائه کرده، تاکید کرد دادههای رسمی اقتصادی روسیه نمیتواند مبنای ارزیابی باشد، چرا که مسکو به احتمال زیاد نرخ واقعی تورم را کمتر از واقعیت اعلام میکند و همین موضوع، باعث گمراهی در محاسبه رشد اقتصادی واقعی روسیه میشود.
او گفت: «اگر تورم واقعا ۹ تا ۱۰ درصد باشد، چرا نرخ بهره رسمی بانک مرکزی باید ۲۱ درصد باشد؟ کدام بانک مرکزی نرخی را اتخاذ میکند که ۱۱/۵ واحد درصد بالاتر از نرخ تورم است؟ این نشانه روشنی است که آمارهای تورم احتمالا تحریف شدهاند.»
کسری بودجه پنهان و خطر برای نظام بانکی
بکر همچنین به کاهش درآمدهای نفت، گاز و زغالسنگ و افزایش هزینههای نظامی اشاره کرد و گفت که روسیه رسما هر سال کسری بودجهای معادل دو درصد تولید ناخالص داخلی اعلام میکند اما در واقع، بسیاری از هزینههای جنگ از طریق نظام بانکی تامین میشود.
او هشدار داد: «اگر این منابع غیررسمی را هم به آمار اضافه کنیم، کسری واقعی دو برابر میزان اعلامشده است.»
به گفته او، این روند موجب بروز ریسکهای جدی در نظام بانکی شده است چرا که آمار رشد اعتباری، «بهطور غیرعادی بالا» گزارش میشود.
تایید کمیسیون اروپا
والدیس دومبروفسکیس، کمیسیونر اقتصادی اتحادیه اروپا نیز پس از نشست با وزیران دارایی اتحادیه تاکید کرد کمیسیون اروپا تحلیل این گزارش را تایید میکند و معتقد است اقتصاد روسیه نه تنها ضعیفتر از آن چیزی است که مسکو ادعا میکند، بلکه شکنندگی آن نیز در حال افزایش است.
او گفت: «این یافتهها اهمیت ادامه فشارهای بینالمللی برای کاهش توان کرملین در ادامه جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین را نشان میدهند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد که آمریکا به توافق هستهای با جمهوری اسلامی بسیار نزدیک شده است و تهران «تا حدی» با مفاد آن موافقت کرده است.
ترامپ در سفر خود به دوحه، در جریان یک نشست گفت: «میخواهم ایران کشوری پرعظمت باشد.»
غلامرضا سلیمانی، رییس سازمان بسیج، با اشاره به سفر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا به خاورمیانه گفت: «یک فردی از آن سر دنیا آمده به کشورهای عربی حرفهایی زده است. چه کسی میتواند امکانات و ظرفیتهای ملت ایران را نادیده بگیرد؟»
رییس سازمان بسیج ادامه داد: «اگر ما فقط پیشرفتهای حوزه بهداشت و درمان را به رخ جهانیان بکشیم، میبینیم بدون تردید در ۴۵ سال گذشته به پیشرفتهای چشمگیری رسیدیم.»
او افزود: «این یاوهگوییها برای ناامید کردن مردم است و ما با این قبیل برنامهها باید امید را تزریق کنیم.»