عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پس از پایان دور دوم گفتوگوهای جمهوری اسلامی و آمریکا، فضای مذاکرات را «سازنده» توصیف کرد و گفت که تفاهم بهتری درباره «یک سری اصول و اهداف» مذاکرات دست یافتهاند.
عراقچی با اشاره به اینکه جلسه حدود چهار ساعت به طول انجامید، گفت: «این بار هم جلسه خوبی برگزار شد. مذاکرات در فضای سازندهای انجام شد و ما رو به جلو هستیم.»
او همچنین تاکید کرد که دو طرف تصمیم گرفتهاند گفتوگوها را ادامه دهند و از روز چهارشنبه آینده، مذاکرات فنی در سطح کارشناسان در عمان برگزار خواهد شد. به گفته عراقچی، کارشناسان فرصت بیشتری برای ورود به جزئیات و تدوین چارچوب مذاکرات دارند و قرار است شنبه آینده در عمان، دور جدیدی از مذاکرات در سطح ارشد برگزار شود که بر پایه چارچوب تهیهشده توسط کارشناسان خواهد بود.
مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی گفت: «بعد از جلسات فنی، در موقعیت بهتری برای قضاوت درباره امکان رسیدن به یک تفاهم خواهیم بود. با این حال، هنوز با احتیاط برخورد میکنیم.»
او با اشاره به سخنان علی خامنهای درباره روند گفتوگوها افزود: «دلیلی برای خوشبینی یا بدبینی زیاد وجود ندارد و باید مسیر معقولی را با آرامش طی کنیم.»
از ۱۳۹۵، که خامنهای برای اولین بار در سخنرانی خود از ترامپ یاد کرد ۸ سال گذشته است. روزی که او از ترامپ بابت صداقتش تمجید کرد، سپس او را به باد فحش و ناسزا گرفت. او پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، دیگر علیه ترامپ فحاشی نکرد و در دوره حاضر، با احتیاط بیشتری درباره او حرف میزند.
علی خامنهای در آبان ۱۳۹۵، تا کنون در ۴۳ سخنرانی، از دونالد ترامپ به طور مستقیم و غیر مستقیم یاد کرده است.
اوایل و زمانی که هنوز ترامپ کارش را در دور اول ریاست جمهوری آمریکا آغاز نکرده بود، خامنهای مشتاقانه او را به عنوان شخصی خارج از دو جریان سیاسی سنتی آمریکا (دموکرات و جمهوریخواه) تحسین میکرد. اما خیلی زود پس از موضعگیریهای صریح ترامپ، خامنهای او را «چاقوکش» تازهکار معرفی کرد و سیل فحاشیها و طعنهها علیه ترامپ آغاز شد.
این روند تا پیش از مرگ قاسم سلیمانی ادامه داشت، به طوری که دو روز پیش از مرگ او، خامنهای در یک سخنرانی خطاب به ترامپ به او گفت «شما غلط میکنید» اما از زمانی که خامنهای پس از انتشار خبر مرگ سلیمانی با خانواده او دیدار کرد، طعنه و فحاشی به ترامپ در سخنرانیهای او متوقف شد، تنها اشارههای غیر مستقیم و نرمی مانند حواله دادن به عدالت الهی در سخنان او علیه ترامپ دیده میشود.
پس از شکست ترامپ در انتخابات سال ۱۳۹۹ ریاست جمهوری در آمریکا، بار دیگر فحاشی و طعنه به ترامپ آغاز شد. خامنه در دور جدید ریاست جمهوری ترامپ، با احتیاط بیشتری درباره او اظهار نظر کرده، یا اسمی از او نبرده و یا موضعی خنثی در برابر او اتخاذ کرده است.
تا پیش از ریاست جمهوری ترامپ: «واضح و صریح حقایق را میگوید»
۱۲ آبان ۱۳۹۵ علی خامنهای در جریان دیداری بهمناسبت ۱۳ آبان، با تمجید از صداقت ترامپ، که در آن زمان نامزد ریاست جمهوری آمریکا بود، گفت او «واضح» و «صریح» در مناظره با هیلاری کلینتون، «حقایق» را بیان میکند.
خامنهای در ادامه این دیدار، به کلینتون، رقیب ترامپ بابت پوپولیستی خواندن اظهارات ترامپ خرده گرفت و گفت: «چرا عوامگرایانه؟ برای خاطر اینکه حرفهایش [حرفهای ترامپ] را مردم نگاه میکردند، میدیدند درست است.»
خامنهای در ادامه، با استقبال از گفتههای ترامپ راجع به اختلاف طبقاتی در جامعه آمریکا به نقل قول سخنان او پرداخت و تاکید کرد «اینکه شما میگویید مرگ بر آمریکا، یعنی مرگ بر این چیزها [که ترامپ راجع به ایجاد اختلاف طبقاتی گفت]»
۲۶ آبانماه ۱۳۹۵، این بار خامنهای در دیدار با مردم اصفهان، با اشاره به پیروزی ترامپ در انتخابات، مجددا انتقادهای او به نحوه اداره آمریکا را بازگو کرد. خامنهای، انتقادهای ترامپ از اداره آمریکا را نشانهای بر درست بودن تحلیلهای پیشین خود دانست و با گلایه از «بی بصیرتی» نخبگان سیاسی، خواستار افزایش بصیرت آنان شد. او البته تصریح کرد انتخابات آمریکا برایش مهم نیست و قضاوتی درباره آن ندارد.
۱۹ بهمنماه ۱۳۹۵، در جریان دیدار با فرماندهان نیروی هوایی ارتش، خامنهای به اظهارات روز ۱۴ بهمنماه ترامپ که نوشته بود: «ایران نفسهای آخرش را میکشید و در آستانه فروپاشی بود، تا اینکه آمریکا به میان آمد و با توافق هستهای به این کشور زندگی دوبارهای به آنها بخشید» واکنش نشان داد.
او با انتقاد از اقدامات دولت باراک اوباما، گفت بابت برجام متشکر نیست، اما «از این آقایی که تازه آمده [ترامپ]، متشکریم؛ تشکر ما بهخاطر این است که زحمت ما را کم کرد و چهره واقعی آمریکا را نشان داد.»
در ابتدای ریاست جمهوری دور اول: «چاقوکش تازهکار است، توی دهنش میخورد»
۲۲ خرداد ماه ۱۳۹۶، خامنهای در دیدار با مقامات جمهوری اسلامی، از دیدارهای ترامپ با مقامات عربستان سعودی که او آنها را «روسایِ نظام قرون وسطایی قبیلهایِ عربستان سعودی» نامید انتقاد کرد و اقدام ترامپ را «رسوایی» و «لکه ننگ» توصیف کرد.
در این دوران روابط جمهوری اسلامی و عربستان سعودی در پی اعدام نمر باقر النمر و حمله هواداران جمهوری اسلامی به اماکن دیپلماتیک عربستان سعودی در ایران پر تنش بود.
۲۸ خرداد ۱۳۹۶ نیز، خامنهای در دیدار خانوادههای «شهدای مرزبان و مدافع حرم» ترامپ را «این بابایی که تازه سر کار آمده» توصیف کرد. او با بیان اینکه «چاقوکشهای» تازهکار، تا زمانی که «تو دهانشان بخورد» نمیدانند حساب و کتاب چیست، ترامپ را «چاقوکشی تازهکار» نامید.
۳۰ شهریور ۱۳۹۶، رهبر جمهوری اسلامی دیداری با اعضای مجلس خبرگان، نطق ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل را «ابلهانه» توصیف کرد. او ادبیات ترامپ را «زشت، سخیف، گانگستری، کابویی، پر از خلاف، پر از دروغ، آشفته» توصیف کرد. همچنین ترامپ را شخصی «عصبانی، درمانده، سبک مغز» خواند و گفت آمریکاییها باید احساس شرم کنند و میکنند.
حدود یک ماه بعد، رهبر جمهوری اسلامی ۲۶ مهرماه سال ۱۳۹۶ دیداری با کسانی که «نخبگان جوان علمی» معرفی شدند برگزار کرد. در این دیدار، خامنهای ترامپ را «شارلاتان و بی چاکدهن» معرفی کرد و سخنان او را «اباطیل و یاوهگویی» توصیف کرد. او در پایان تاکید کرد که اقتصاد کشور باید طوری تقویت شود که «با نعره یک ترامپی» نلرزد.
خامنهای در این دیدار بازهم تاکید کرد پرداختن به سخنان ترامپ «ضایع کردن وقت» است. با وجود این، او پس از حدود دو هفته، در دیدار بعدی که به مناسبت ۱۳ آبان سال ۱۳۹۶ برنامهریزی شده بود، باز هم به ترامپ پرداخت و او را «احمق» و سخنانش را «ابلهانه» توصیف کرد.
در ششم دیماه ۱۳۹۶، خامنهای ترامپ را با رونالد ریگان، چهلمین رییس جمهوری آمریکا در سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۹ میلادی مقایسه کرد. او گفت ریگان با اینکه از ترامپ قویتر و عاقلتر بود، از دنیا رفت و به گفته خامنهای «جسمش پوسیده و روحش در عذاب الهی» است، اما جمهوری اسلامی همچنان بر جاست. او همچنین به طعنه گفت بازیگری ریگان از ترامپ بهتر بود.
۲۵ فروردین ۱۳۹۷، خامنهای در دیدار با «مسئولان نظام و سفرای کشورهای اسلامی» ترامپ را «دروغگوی واضح و فاضح» خواند که داعش را خود ایجاد کرده و حال مدعی حذف آن است.
پس از خروج از برجام: «یک سینه حرف راجع به اروپاییها دارم»
۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، ترامپ بهطور رسمی اعلام کرد از برجام خارج میشود.یک روز بعد، خامنهای به دانشگاه فرهنگیان رفت و در آنجا سخنرانی کرد. او سخنان ترامپ درباره آغاز فشار حداکثری را «سخیف و سبک» توصیف و به او گفت «آقای ترامپ! شما غلط میکنید.»
دوم خرداد ۱۳۹۷، خامنهای در دیدار با مسئولان جمهوری اسلامی، از آنها خواست تقصیر رخدادهایی مانند خروج از برجام را به گردن ترامپ نیندازند. او تاکید کرد سایر روسای جمهوری آمریکا نیز رفتارهای مشابهی داشتند. در این دیدار او ترامپ و وزیر امور خارجه آمریکا و غربیها را «گستاخ، طلبکار،وقیح، چشمسفید، پررو» خواند.
در خطبه نماز عید فطر که ۲۵ خردادماه ۱۳۹۷ برگزار شد، خامنهای از ترامپ نام برد و مانند گذشته، فحش یا صفت خاصی برای او به کار نبرد. در دیدار هیئت دولت نیز که ۲۴ تیرماه ۱۳۹۷ برگزار شد، بازهم به گفتههای ترامپ اشاره کرد، اما ناسزایی برای او به کار نبرد. به جای ترامپ - در شرایطی که ترامپ با اروپا اختلاف نظرهای علنی داشت- گفت «یک سینه حرف» راجع به «ذات خبیث» اروپاییها دارد.
در دیدار عمومی ۲۲ مرداد ۱۳۹۷، خامنهای پیشنهاد مذاکره ترامپ را رد کرد، اما بازهم ناسزایی به او نگفت، اما ترامپ را با ریگان مقایسه و گفت در دوره او که آمریکا قدرتمندتر بود، جمهوری اسلامی با آمریکا مذاکره نکرد و بازهم مذاکره نخواهد کرد.
چهارم آذرماه ۱۳۹۷، خامنهای در دیدار با «مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی» ترامپ را «یاوهگو» خواند. ۲۲ آذرماه ۱۳۹۷، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با «خانواده شهدا»، از ترامپ نام برد، اما بازهم فحش یا صفت خاصی به او نداد و به جای آن دشمنان جمهوری اسلامی و آمریکا را غرق در «لجن، فساد اخلاقی، فساد سیاسی» دانست.
سوم بهمنماه ۱۳۹۷، رهبر جمهوری اسلامی دیداری با «مسئولان و محققان ستاد توسعه علوم شناختی» داشت. در این دیدار خامنهای مشابه دیدار دوم خرداد ماه، با اشاره به تنشها بین آمریکا و مکزیک، مجددا تاکید کرد رفتارهای آمریکا- که او آنها را «سلطهگرانه» توصیف کرد- مختص به ترامپ نیست و در سایر دولتها هم به شکل دیگری رواج داشته است. او در ادامه مشابه دیدار ۲۴ تیرماه، در کنار حمله به آمریکا، به اروپا اشاره کرد و تاکید کرد باید به اروپاییها سوءظن داشت.
در دیدار سالانه با کارکنان نیروی هوایی ارتش که ۱۹ بهمنماه ۱۳۹۷ برگزار شد، خامنهای تاکید کرد «مرگ بر آمریکا» که از جمله شعارهای محبوب هواداران جمهوری اسلامی است، مرگ بر ملت آمریکا نیست، بلکه هدف آن «ترامپ، جان بولتون و مایک پمپئو» است.
۱۹ فروردین ۱۳۹۸، خامنهای در دیدار با «جمعی از پاسداران و خانوادههای آنان» با ذکر آیهای از قرآن، ترامپ را «اَلَّذینَ کَفَروا» خواند که فریب خورده و در حالی که فکر میکند در راه قله است، در واقع در حال حرکت به حضیض است. او در این دیدار هم ناسزاهای کلی به آمریکا و دشمنان جمهوری اسلامی داد، اما بازهم از فحاشی به شخص ترامپ خودداری کرد.
۲۴ اردیبهشت سال ۱۳۹۸، تقریبا در اولین سالروز خروج ترامپ از برجام، خامنهای دیداری با «مسئولان نظام» ترتیب داد. در این دیدار، او بازهم ترامپ را با روسای جمهوری پیشین آمریکا مقایسه کرد و گفت آمریکا در سال ۱۳۵۷، در زمان ریاست جمهوری جیمی کارتر - ریسجمهوری دموکرات آمریکا- قدرتش از «این بابا که حالا سر کار است» بیشتر بود. او در این دیدار به ترامپ فحش مستقیم نداد، اما در مقایسه با کارتر، ترامپ را «کم عقلتر، کم قدرتتر و کمتوان از نظر مالی» توصیف کرد.
در سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی بهمناسبت سالروز مرگ خمینی در ۱۴ خرداد ماه ۱۳۹۸، این بار خامنهای صریحتر به ترامپ حمله کرد و او را شخصی دانست که درباره «تعادل روانی، تعادل فکری و تعادل اخلاقی» او تردید وجود دارد؛ خامنهای تاکید کرد انتخاب فردی با «مختصات آقای ترامپ» نشانه افول آمریکا است.
چهارم مهرماه ۱۳۹۸، خامنهای در دیدار با اعضای مجلس خبرگان، به پیشنهاد مذاکره از سوی ترامپ اشاره کرد و گفت «این آدم بلد نیست درست صحبت بکند.»
دو روز پیش از مرگ سلیمانی: «ترامپ غلط میکند»
در سخنرانی ۱۱ دیماه ۱۳۹۸، لحن خامنهای مجددا تند شد. او با اشاره به توییت ترامپ که به جمهوری اسلامی درباره اقدامات نظامی در منطقه هشدار داده و آن را تهدید کرده بود، گفت «غلط میکنید» و در ادامه مدعی شد مردم منطقه از آمریکاییها متنفرند و رخدادهای منطقه ربطی به جمهوری اسلامی ندارد.
۱۳ دیماه ۱۳۹۸، دو روز پس از سخنرانی خامنهای، قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، شاخه برون مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق با دستور ترامپ مورد هدف قرار گرفت.
پس از مرگ سلیمانی: «خدای متعال پسگردنی میزند»
خامنهای پس از مرگ سلیمانی، در شش رویداد هیچ اشارهای به شخص ترامپ نکرد، تنها در نماز مورخ ۲۷ دیماه، بدون نام بردن از او گفت رییسجمهوری آمریکا به هدف قرار دادن سلیمانی اعتراف کرده است و «خدای متعال میزند پشت گردن افراد که خودشان اعتراف کنند.»
در سخنرانی عمومی ۱۶ بهمنماه ۱۳۹۸ خامنهای به نقد شیوه انتخابات در آمریکا پرداخت و گفت این شیوه باعث شد که ترامپ با وجودی که تعداد آرای عمومی او کمتر از رقیبش (هیلاری کلینتون) بود، به عنوان رییسجمهوری انتخاب شود.
او در ادامه نیز با اشاره به طرح معامله قرن، گفت این طرح قبل از «مردن ترامپ» میمیرد. با وجود این، او هیچ اشاره مستقیمی به ترامپ نکرد.
خامنهای ۲۹ بهمنماه ۱۳۹۸ نیز درباره ترامپ صحبت کرد. اینبار او به نقل از یک سناتور آمریکایی که نام نبرد، به نقد عملکرد اقتصادی ترامپ پرداخت و گفت او اوضاع اقتصادی را برای پولدارها بهتر کرده است. اما هیچ ناسزا یا فحشی به ترامپ نداد.
تا ۲۸ اردیبهشتماه ۱۳۹۹، خامنهای اشاره مستقیمی به ترامپ نداشت، اما در این تاریخ در یک ارتباط تصویری با «نمایندگان تشکلهای دانشجویی» برای تحقیر ترامپ را «دکتر ترامپ» نامید و او و اعضای کابینهاش را عامل تنفر ملتها از آمریکا توصیف کرد. با وجود این، همچنان از فحاشی به او خودداری کرد.
هشتم تیرماه ۱۳۹۹، خامنهای در ارتباط تصویری با همایش سراسری قوه قضائیه، در حالی که از سیستم قضایی آمریکا انتقاد میکرد، ترامپ را به طعنه «رییسجمهوری محترم آمریکا» خطاب کرد.
پس از پایان دور اول ریاست جمهوری ترامپ: «احمق سبکمغز گموگور شد»
در ۱۳ آبانماه ۱۳۹۹، در آستانه انتخابات آمریکا، خامنهای در جریان متهم کردن ترامپ به تقلب در انتخابات به نفع خود در مقابل رقیبش جو بایدن، از ترامپ یاد کرد، اما هیچ صفت یا فحشی به او نداد.
در ۲۶ آذر ماه ۱۳۹۹، پس از روشن شدن نتایج انتخابات آمریکا که در آن جو بایدن پیروز شد، خامنهای در دیدار با دستاندرکاران مراسم سالروز مرگ قاسم سلیمانی، هشدار داد که آمریکای ترامپ با آمریکای اوباما تفاوت چندانی ندارد.
اظهار نظر بعدی مربوط به ۱۹ بهمنماه ۱۳۹۹ است. دیگر جو بایدن بهطور رسمی دوران ریاست جمهوری خود را آغاز کرده و ترامپ نیز از قدرت کنار رفته بود. خامنهای در دیدار با «فرماندهان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش» دوباره حملات به ترامپ را آغاز کرد. او گفت ترامپ با « لگد و افتضاح» از کاخ سفید «اخراج» شد و به «زبالهدان» تاریخ پیوسته و «سقوط» کرده است. او همچنین ترامپ را رییسجمهوری «ناباب» آمریکا نامید.
ترامپ موضوع پیام تحویل سال ۱۴۰۰ خامنهای هم بود. او در این پیام ترامپ را «احمق» خواند. خامنهای عدم پیروزی ترامپ در انتخابات سال ۱۳۹۹ آمریکا را «گم و گور شدن مفتضح» ترامپ تعبیر کرد.
در هفتم تیرماه و هفتم شهریور ماه ۱۴۰۰، خامنهای در دیدار با رییس و مسئولان قوه قضائیه و رییسجمهوری و هیئت دولت، از ترامپ در جریان انتقاد از سیاستهای آمریکا و اروپا در برجام نام برد، اما فحشی به او نداد.
۱۱ دیماه ۱۴۰۰، خامنهای در دیدار با خانواده و دستاندکاران برگزاری سالگرد مرگ قاسم سلیمانی، گفت ترامپ پس از آنکه «تقاص دنیوی» خود را پس بدهد «گموگور» خواهد شد و به «زبالهدان تاریخ» خواهد پیوست. او یکبار دیگر تاکید کرد جای ترامپ در «زبالهدان» است.
۱۹ بهمنماه ۱۴۰۰، خامنهای در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش، ترامپ را رییسجمهوری توصیف کرد که تتمه آبروی آمریکا را برد.
۱۱ آبان ۱۴۰۱، رهبر جمهوری اسلامی، انتخاب ترامپ در دور قبل ریاست جمهوری آمریکا را نشانه «انحطاط» آمریکا دانست و تاکید کرد که ترامپ «دیوانهای» بود که «ساقط» شد. در ۲۹ آبانماه ۱۴۰۱ که خامنهای در دیداری با برخی از مردم اصفهان، ترامپ را «سبکمغز» خطاب کرد.
احتیاط در دور دوم ریاست جمهوری ترامپ
در دیدار ۱۶ فروردین سال ۱۴۰۲ خامنهای با مسئولان نظام، و ۳۰ خردادماه با «مسئولان ستاد برگزاری کنگره بینالمللی شهدای مقاومت و مدافع حرم» او از ترامپ نام برد، اما فحشی به او نداد.
او در سخنرانیهای ۱۹ بهمن ۱۴۰۳ در دیدار «فرماندهان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش» و دیدار دانشجویان در ۲۲ اسفند ۱۴۰۳، که پس از آغاز به کار دور دوم ترامپ انجام شد، به او اشاره کرد، اما صفت خاصی مانند گذشته برای او به کار نبرد.
خامنهای از سال ۱۴۰۳ و جدی شدن حضور ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، بهطور کلی رویکردی محتاطانه درباره او در پیش گرفت.
بر خلاف دورههای قبلی، او به هیچ وجه تا کنون از ترامپ نام نبرده است. حتی پس از انتشار خبر ارسال نامه، خامنهای در دیدارها به جز دیدار ۲۲ اسفندماه، که از «رییسجمهوری» آمریکا یاد کرد، اشارهای به جایگاه حقوقی ترامپ هم نکرده است.
در آن دیدار هم رهبر جمهوری اسلامی هیچ صفتی برای ترامپ به کار نبرد و صرفا به پاره کردن برجام در دور قبلی اشاره کرد و با گلایه گفت: «همین شخص، مذاکره تمامشده، کاملشده، امضا شده را از میز بیرون انداخت و پاره کرد؛ با این آدم چه جور میشود مذاکره کرد؟»
از زمان همین سخنرانی تاکنون، در یک ماه اخیر، یک دور مذاکره در عمان برگزار شده و مذاکره دیگر در رم در حال برگزاری است و خامنهای همچنان در سخنانش نه تنها به ترامپ حمله نمیکند بلکه میکوشد تا آنجا که ممکن است کمتر به رییسجمهوری آمریکا اشاره کند.
منابع حقوق بشری گزارش دادند حمید حسیننژاد حیدرانلو، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، بار دیگر به یکی از سلولهای انفرادی زندان ارومیه منتقل شده است و در خطر اعدام قریبالوقوع قرار دارد. همزمان روناهی حسیننژاد خبر داد ماموران امنیتی با شکنجه پدرش را وادار به اعتراف اجباری کردهاند.
سازمان حقوق بشر هانا، شنبه ۳۰ فروردین در گزارشی نوشت حمید حسیننژاد حیدرانلو از بازداشتگاه اداره کل اطلاعات ارومیه به یکی از سلولهای انفرادی زندان ارومیه منتقل شده است.
هانا به نقل از یکی از مقامات زندان ارومیه نوشت احتمال اجرای حکم اعدام این زندانی سیاسی پیش از سحرگاه یکشنبه ۳۱ فروردین وجود دارد.
ویدیویی منتشر شده در ۳۰ فروردین نشان میدهد که مادر این زندانی سیاسی پس از انتقال مجدد فرزندش به سلول انفرادی، مقابل زندان ارومیه در حال گریه و بیتابی است.
حسیننژاد پیش از این در ٢٧ فروردین برای اجرای حکم اعدام از بند سیاسی زندان ارومیه به یکی از سلولهای انفرادی این زندان منتقل شده بود.
پس از اعتراضات گسترده در رسانههای اجتماعی و حضور مردم و خانواده حسیننژاد در مقابل زندان، اجرای حکم این زندانی سیاسی در صبح ۲۹ فروردین متوقف شد.
او در تماسی کوتاه با خانوادهاش با بیان اینکه در اداره اطلاعات ارومیه است از آنها خواست پیگیر وضعیتش باشند.
روناهی حسیننژاد، دختر حمید حسیننژاد، شنبه ۳۰ فروردین با انتشار ویدیویی گفت پدرش را در زندان شکنجه و زیر فشار مجبور به اعتراف اجباری علیه خود کردهاند.
او اضافه کرد: «من را هم چندین ساعت بازجویی کردند و با تهدید و فشار میخواستند وادارم کنند که علیه پدرم دروغ بگویم.»
این دختر دادخواه پیش از آن نیز با انتشار ویدیویی در حمایت از پدرش گفت: «پدرم کولبر است نه قاتل هموطن. لطفا برای نجات جان پدرم اقدام کنید. پدرم هیچ گناهی نکرده است.»
او همان روز به شرح آنچه در دوران بازداشت بر پدرش گذشت، پرداخت و از نهادهای حقوق بشری، مجامع بینالمللی و سازمان ملل متحد، بهویژه مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، برای نجات پدرش درخواست کمک کرد.
خبرگزاری فارس، رسانه وابسته به سپاه پاسداران نیز بامداد ۳۰ فروردین ویدیویی از اعترافات اجباری اخذ شده از حسیننژاد را پخش کرد که در آن با دو چهره متفاوت و در دو مکان جداگانه دیده میشود.
پیش از این و در ۹ فروردین سایت حقوق بشری کردپا گزارش داد شعبه ٩ دیوان عالی کشور حکم اعدام حسیننژاد حیدرانلو را عینا تایید کرد و این حکم در زندان ارومیه به او ابلاغ شد.
حسیننژاد تیرماه ۱۴۰۳ از سوی رضا نجفزاده، رییس شعبه اول دادگاه انقلاب ارومیه محاکمه و به اتهام «بغی از طریق عضویت در حزب کارگران کردستان (پکک)» به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام این زندانی سیاسی در حالی صادر شد که او در جلسه دادگاه، تمامی اتهامات علیه خود را رد کرده بود.
به نوشته کردپا، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بدون ارائه هیچ مدرکی، حسیننژاد را به همکاری با حزب کارگران کردستان متهم کرد و قاضی نیز بدون توجه به دفاعیات، در دادگاهی چند دقیقهای و صرفا با استناد به «علم قاضی»، برای این زندانی سیاسی حکم اعدام صادر کرد.
حسیننژاد متولد سال ۱۳۶۴ و پدر سه فرزند است و طی سالهای گذشته، برای تامین مایحتاج زندگی به کاسبکاری در مرز چالدران مشغول بوده است.
او ۲۴ فروردین ۱۴۰۲ در مرز چالدران بهدست نیروهای مرزبانی بازداشت و پس از چند ساعت بازجویی، به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شد.
به گزارش کردپا، حسیننژاد بهمدت ۱۱ ماه و ۱۰ روز تحت شکنجههای روحی و جسمی برای اخذ اعترافات اجباری مبنی بر «شرکت در درگیری مسلحانه نیروهای حزب کارگران کردستان با نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی» قرار گرفت و بازجویان او را وادار به امضای برگههایی کردند که از پیش آماده شده بود.
در ماههای اخیر، افزایش شمار اجرای احکام اعدام و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر حدود ۶۰ نفر در زندانهای سراسر ایران با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
روزنامه یدیعوت اخرونوت نوشت که سازمان نظامی سیاسی «جبهه پولیساریو» در صحرای غربی به عنوان نیروی نیابتی جمهوری اسلامی در شمال آفریقا عمل میکند و نیروی قدس سپاه برای آن حمایت نظامی و مالی مهیا میکند.
این روزنامه با استناد به منابع اطلاعاتی آمریکایی و فرانسوی اشاره کرد که اعضای پولیساریو در اردوگاههای تندوف در الجزایر توسط نیروهای حزبالله آموزش دیدهاند و از نیروی قدس سپاه پاسداران حمایت مالی و تسلیحاتی دریافت میکنند.
رهبر جمهوری اسلامی داشتن گروههای نیابتی را تکذیب میکند.
پیش از این ایراناینترنشنال گزارشی درباره اقدامات جمهوری اسلامی برای احیای «جبهه مقاومت» در آفریقا منتشر کرده و نوشته بود که سپاه پاسداران با پرواز هواپیمایی فارسایرقشم، متعلق به سپاه پاسداران، یک محموله سلاح به سودان فرستاده است.
منابع دیپلماتیک به ایراناینترنشنال گفتهاند استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ در مذاکرات میان تهران و واشینگتن، از «پیشنهاد سهمرحلهای ایران» که در دور اول گفتوگوها در عمان در تاریخ ۲۳ فروردین ارائه شد، استقبال کرده است.
بر اساس گزارش اختصاصی ایراناینترنشنال که پنجشنبه ۲۸ فروردین منتشر شد، تهران پیشنهاد داده در گام نخست، سطح غنیسازی اورانیوم خود را بهطور موقت کاهش دهد و در مقابل، از تخفیفهای قابل توجه تحریمی از جمله اجازه صادرات نفت برخوردار شود.
در مراحل بعد، ایران متعهد میشود که بهطور دائم از غنیسازی بیش از ۳.۶۷ درصد که در برجامِ دوره باراک اوباما تعیین شد، خودداری کند.
همچنین قرار است ذخایر اورانیوم با غنای بالا به کشور ثالثی منتقل شود و در برابر آن، تحریمهای بیشتری از جمله بخشی از تحریمهای قدیمی آمریکا لغو شود.
منابع مطلع به ایراناینترنشنال گفتهاند واکنش مثبت ویتکاف، هیئت ایرانی حاضر در مسقط را شگفتزده کرده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست تکلیف حدود ۱۷ هزار دستگاه سانتریفیوژ ایران که مهمترین بخش زیرساخت غنیسازی کشور محسوب میشوند، چه خواهد شد.
این ماشینها توانایی رساندن سطح غنیسازی به ۹۰ درصد (درجه تسلیحاتی) را دارند.
طبق برجام، ایران مجاز بود تا ۱۰ سال فقط پنج هزار سانتریفیوژ فعال داشته باشد و حدود هفت هزار و ۵۰۰ دستگاه را در انبار نگه دارد. این محدودیت که ایران از مدتها پیش آن را نقض کرده، طبق توافق اولیه، در سال ۲۰۲۵ پایان مییابد.
از زمان خروج آمریکا از برجام، جمهوری اسلامی نه تنها شمار سانتریفیوژهای فعال خود را افزایش داده بلکه مدلهای پیشرفتهتری را نیز وارد مدار کرده است.
اگر ایران بتواند بخش قابل توجهی از این تجهیزات را حفظ کند، امکان بازگشت سریع به غنیسازی سطح بالا برایش محفوظ میماند.
به گفته «انجمن کنترل تسلیحات» در سال ۲۰۲۲، برخی از «تخلفات فنی ایران در زمینه غنیسازی»، به دانش و مهارتهایی منجر شدهاند که «دیگر قابل بازگشت نیستند».
در همین حال اوضاع اقتصاد ایران به شدت بحرانی است و ریال از سپتامبر گذشته تاکنون نزدیک به نیمی از ارزش خود را از دست داده است.
در چنین شرایطی، اگر آمریکا بخشی از تحریمها را بردارد یا داراییهایی را آزاد کند در حالی که تهران فقط بهطور موقت سطح غنیسازی را کاهش میدهد، جمهوری اسلامی ممکن است عجلهای برای پیشرفت در سایر مراحل توافق نداشته باشد.
این سناریو میتواند فرصتی برای وقتکشی به ایران بدهد؛ همانطور که در دوره جو بایدن دیده شد و تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ و آغاز رقابتهای انتخاباتی ۲۰۲۸ معطل بماند. به همین دلیل، ایران در پیشنهاد اولیهاش لغو تحریمهای نفتی را در اولویت قرار داده است.
جمهوری اسلامی همیشه تاکید کرده که آمریکا باید «حسن نیت» خود را نشان دهد؛ چیزی که معمولا بهمعنای لغو بخشی از تحریمهایی است که ترامپ در سال ۲۰۱۸ دوباره اعمال کرد.
تهران همچنین خواستار پایان فشارهای آمریکا شده. درخواستی که اگر زودتر از موعد اجرا شود، ممکن است اهرمهای فشار واشینگتن را در مذاکرات طولانیمدت تضعیف کند.
جمهوری اسلامی با یک مصوبه مجلس در حدود پنج سال پیش، از سال ۲۰۲۱ سطح غنیسازی را به ۶۰ درصد رساند. با این حال در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، ایران بیش از دو سال صبر کرد و پس از انتخاب بایدن، اقدام به افزایش سطح غنیسازی کرد. تا پیش از آن، سطح غنیسازی کمتر از پنج درصد بود.
اگر ایران ساختار سانتریفیوژهای خود را حفظ کند، همچنان قادر خواهد بود در هر زمانی غنیسازی سطح بالا را از سر بگیرد؛ همانگونه که از سال ۲۰۲۱ تاکنون عمل کرده است.
یکی از انتقادهای اصلی به برجام این است که غنیسازی را بهطور کامل ممنوع نکرد و بسیاری از محدودیتهای آن در آستانه انقضا هستند.
در حوزه دیپلماتیک و اقتصادی، هر نوع توافق جزیی یا مرحلهای میتواند به ایران اجازه دهد روابط تجاری خود را با کشورهایی مانند هند گسترش و مبادلات خود را با چین و اروپا افزایش دهد.
این مساله ممکن است نیاز فوری تهران را به پیشرفت سریع در مذاکرات کاهش دهد و تلاشهای آمریکا را برای پیشبرد توافقی مرحلهای، دشوارتر کند.
فاکسنیوز در گزارشی نوشت «سابقه طولانی دروغگویی و فریبکاری» جمهوری اسلامی، به تردیدها درباره توافق هستهای جدید در مذاکرات دامن میزند. تحلیلگران به این رسانه گفتند علی خامنهای به دلیل تهدید نظامی دونالد ترامپ حاضر به مذاکره با آمریکا شده است.
فاکسنیوز نوشت مذاکرات شنبه ۳۰ فروردین در رم درباره برچیدن برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی، پرسشهایی جدی را درباره پایبندی تهران به یک توافق جدید برانگیخته است.
ترامپ به ایران درباره برنامه هستهای «اولتیماتوم» داده است
جک کین، ژنرال بازنشسته و تحلیلگر ارشد استراتژیک در شبکه فاکسنیوز گفت ایران در حال تکرار همان «راهنمای عملیاتی» است که برای دستیابی به توافق هستهای با دولت باراک اوباما به کار گرفت.
او این راهبرد را «دروغی آشکار» خواند که به «توافق فاجعهبار سال ۲۰۱۵» منجر شد.
کین گفت ایران دارد این دروغ را دوباره تکرار میکند که گویا میخواهد سطح اورانیوم با غنای بالا را کاهش دهد و از آن برای ساخت سلاح هستهای استفاده نکند.
او افزود: «ایرانیها فکر میکنند دولت ترامپ این حرف را باور خواهد کرد؛ به هر حال ترامپ خودش در سال ۲۰۱۸ از همان توافق خارج شد.»
دولت اوباما راه را ساخت سلاح هستهای در ایران هموار کرد
مارک والاس، مدیرعامل نهاد «اتحاد علیه ایران هستهای» و سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل در دوره ریاستجمهوری جورج بوش، به فاکسنیوز گفت: «در دولت بوش، ممنوعیت کامل غنیسازی اورانیوم در قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل گنجانده شده بود اما دولت اوباما این موضع را تغییر و اجازه غنیسازی تا ۳.۶۷ درصد را به ایران داد.»
به گفته والاس، اقدام دولت اوباما مسیر را برای «توافق شکستخورده برجام» هموار کرد و از آن زمان تاکنون به ایران اجازه داد تا جامعه بینالمللی را تحت فشار و باجخواهی قرار دهد.
استیون ویتکاف، نماینده آمریکا در امور خاورمیانه و در مذاکرات تهران و واشینگتن، پیشتر تاکید کرده بود برنامه اتمی جمهوری اسلامی باید نابود شود و سطح غنیسازی آن به صفر برسد اما عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پاسخ گفت اصل غنیسازی قابل مذاکره نیست.
فاکسنیوز نوشت امتیاز دولت اوباما به ایران که اجازه داد اورانیوم را تا ۳.۶۷ درصد غنیسازی کند، اکنون برای دولت ترامپ مشکلساز شده و تلاشهایش را برای متوقف کردن حرکت تهران بهسوی ساخت سلاح هستهای پیچیدهتر کرده است.
به گفته این رسانه، ایران از این حق غنیسازی سوءاستفاده کرده تا برنامه تسلیحاتی خود را با سرعت بیشتری پیش ببرد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی سازمان ملل چندی پیش اعلام کرد جمهوری اسلامی بهطور چشمگیری میزان بیشتری اورانیوم تولید کرده که میتواند در ساخت شش بمب اتمی به کار رود.
فشار نظامی، جمهوری اسلامی را وادار به دادن امتیاز کرد
جان هانا، پژوهشگر ارشد در موسسه جینسا (JINSA)، پنجشنبه در نشستی درباره برنامه تسلیحات هستهای ایران گفت که دولت ترامپ چارچوبی دو ماهه برای رسیدن به توافق با ایران ترسیم کرده است.
هانا که در دولت بوش در نقش مشاور ارشد در کنار دیک چنی (معاون بوش) خدمت میکرد، نقش مهمی در تدوین راهبرد آمریکا در قبال مذاکرات با ایران بر سر افغانستان، عراق و برنامه هستهای جمهوری اسلامی داشت.
فاکسنیوز نوشت بهطور سنتی، فشار نظامی باعث شده که رهبران سرسخت و ضدآمریکایی جمهوری اسلامی، به دادن امتیاز تن دهند.
این رسانه نوشت حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، علی خامنهای را وادار کرد تا بهطور موقت فعالیتهای مربوط به تسلیحات هستهای ایران را متوقف کند.
بر اساس گزارش فاکسنیوز، در آن زمان رهبر جمهوری اسلامی از اقدام نظامی آمریکا هراس داشت.
هانا گفت تهدید نظامی ترامپ همان چیزی بود که خامنهای را پای میز مذاکره آورد، چون این تهدید «خطر را متوجه موجودیت خود رژیم کرد».
او توضیح داد منظور از «برچیدن کامل» برنامه هستهای ایران این است که سانتریفیوژها منهدم و «تمامی اورانیوم غنیشده» جمهوری اسلامی از این کشور خارج شود.
به گفته هانا، تاسیسات مخفی زیرزمینی فوردو و سایت هستهای نطنز، همان مکانهایی بودند که ایران در آنها در حال حفر تونل در کوهها بوده است.
موسسه جینسا چهارشنبه ۲۷ فروردین یک اینفوگرافی منتشر کرد که بر اظهارات مقامهای دولت ترامپ درباره راستیآزمایی و برچیدن برنامه هستهای ایران تمرکز داشت.
بر اساس گزارشی از خبرگزاری رویترز، یک مقام ارشد ایرانی جمعه ۲۹ فروردین گفت ایران در مذاکرات هفته گذشته به ایالات متحده اعلام کرده آماده است برخی محدودیتها را بر برنامه غنیسازی خود بپذیرد اما در عین حال خواستار تضمینهای محکم و غیرقابل خدشه است تا مطمئن شود ترامپ بار دیگر از یک توافق هستهای خارج نخواهد شد.
یک مقام ایرانی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت که «خطوط قرمز تهران که از سوی خامنهای تعیین شدهاند» در مذاکرات قابل مصالحه نیستند.
به گفته این مقام، خطوط قرمز یادشده به این معناست که ایران هرگز با برچیدن سانتریفیوژهای غنیسازی اورانیوم، توقف کامل فرآیند غنیسازی یا کاهش میزان ذخایر اورانیوم غنیشدهاش به سطحی پایینتر از آنچه در توافق برجام آمده، موافقت نخواهد کرد.
مقامات جمهوری اسلامی همچنین میگویند تهران حاضر به مذاکره درباره برنامه موشکی خود نیست و آن را خارج از حیطه هرگونه توافق هستهای میداند.