بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در اولین سفر اروپایی خود پس از اعلام حکم بازداشت از سوی دیوان کیفری بین المللی، وارد مجارستان شد. همزمان دولت مجارستان اعلام کرد از دیوان کیفری بینالمللی خارج میشود.
به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل، روز پنجشنبه نتانیاهو برای یک سفر چهار روزه راهی بوداپست، پایتخت مجارستان شد و ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان در مراسمی با گارد تشریفات نظامی از او استقبال کرد.
در این مراسم سوارکارانی با لباسهای سبز، طلایی و قرمز که پرچمهای مجارستان و اسرائیل را در دست داشتند، با اسبهای قهوهای و سفید وارد محوطه سنگفرش قلعه شدند. همزمان یک گروه موسیقی نظامی به اجرای قطعات رسمی پرداخت و نتانیاهو و همسرش سارا از خودرو پیاده شدند.
دو رهبر پس از گفتوگویی کوتاه در محوطه، برای برگزاری جلسه دوجانبه وارد قلعه شدند.
سفری برای مقابله با دادگاه لاهه
دعوت از نتانیاهو برای سفر به مجارستان زمانی انجام شد که قضات دیوان کیفری بینالمللی در اول آذر ۱۴۰۲ احکام بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل و محمد دیاب المصری، ملقب به «ضیف»، فرمانده کشتهشده حماس را صادر و آنها را به ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» متهم کرد.
صدور حکم بازداشت برای نتانیاهو و گالانت واکنشهای گستردهای به دنبال داشت و در حالی که فرانسه، ایرلند، ایتالیا، بریتانیا، کانادا، نروژ و برخی دیگر از کشورها به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آذر ۱۴۰۳ بر پایبندی به احکام دیوان کیفری بینالمللی تایید کردند؛ نخستوزیر مجارستان از نتایاهو برای سفر به بوداپست دعوت کرد و تضمین داد حکم بازداشت علیه او اجرا نشود.
همزمان با این سفر سازمان عفو بینالملل در بیانیهای از رهبران اروپایی و جهانی خواست تا بر بوداپست فشار بیاورند و خواهان بازداشت نتانیاهو شوند.
به گفته عفو بین الملل، سفر نتانیاهو به مجارستان نباید به نمادی از آینده حقوق بشر در اروپا تبدیل شود و رهبران اروپا و جهان باید سکوت و بیعملی شرمآور خود را کنار بگذارند و از مجارستان بخواهند او را بازداشت کند: «در غیر این صورت، این سفر توهینی آشکار به رنج قربانیان فلسطینی در غزه خواهد بود.»
خروج مجارستان از دیوان کیفری بینالمللی
روز پنجشنبه و دقایقی پیش از آنکه نتانیاهو، در بوداپست مورد استقبال رسمی قرار گیرد، دولت این کشور اعلام کرد که از دیوان کیفری بینالمللی خارج میشود.
زولتان کوواچ، سخنگوی اوربان گفت: «فرایند خروج از روز پنجشنبه آغاز میشود و مطابق با الزامات قانونی قانون اساسی و تعهدات بینالمللی مجارستان انجام خواهد شد.»
مجارستان یکی از ۱۲۴ کشور عضو این دیوان بود که احکام آن بر اساس قانون برای این کشورها الزامآور است.
با این موضعگیری، اوربان آشکارا در برابر سیاست رسمی اتحادیه اروپا در حمایت از دیوان کیفری ایستاده است.
طبق قوانین دیوان بین المللی کیفری، کشورهای عضو موظفاند افرادی که علیه آنها حکم بازداشت صادر شده، از جمله نتانیاهو را در صورت ورود به خاکشان بازداشت کنند.
با این حال، این دادگاه ابزار اجرایی ندارد و اجرای تصمیمهای آن به همکاری کشورها بستگی دارد.
سخنگوی کمیسیون اروپا روز چهارشنبه در واکنش به شایعات درباره خروج مجارستان از این دیوان عمیقا ابراز تاسف کرده بود.
طبق ماده ۱۲۷ اساسنامه رم، که سند بنیانگذار دیوان است، هر کشور عضو میتواند با اطلاع رسمی کتبی به دبیرکل سازمان ملل از این دادگاه خارج شود.
اما خروج یک سال پس از دریافت اطلاعیه از سوی سازمان ملل اجرایی میشود و تا آن زمان، کشور موظف به همکاری با تحقیقات جاری خواهد بود.
بر اساس این ماده، اتحادیه اروپا معتقد است که مجارستان باید دستکم تا یک سال پس از اعلام خروج، به اجرای حکم بازداشت نتانیاهو پایبند باشد، اما ابزار قانونی برای وادار کردن آن به این اقدام در اختیار ندارد.
اوربان پیشتر نیز در موضوعات مختلفی از جمله جنگ اوکراین، روابط با روسیه و حقوق بشر با اتحادیه اروپا اختلافنظر داشته است.
با این حال، برخی دیگر از کشورهای عضو اتحادیه مانند آلمان و فرانسه نیز گفتهاند که قصد ندارند نتانیاهو را بازداشت کنند.
