امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، چهارشنبه ۱۳ فروردین نشست ویژهای با حضور وزرای کلیدی و کارشناسان امنیتی این کشور برگزار کرد تا وضعیت برنامه هستهای ایران و تنشهای فزاینده جمهوری اسلامی با آمریکا را بررسی کند.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع دیپلماتیک گزارش کرد که این جلسه فوقالعاده در واکنش به نگرانی فزاینده پاریس و دیگر متحدان اروپایی آمریکا نسبت به احتمال حمله هوایی آمریکا یا اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران برگزار شده است.
برگزاری چنین نشستی با تمرکز اختصاصی بر یک موضوع، در دولت فرانسه کمسابقه است و نشان از عمق نگرانی اروپا از مسیر پرشتاب تنشها دارد.
دونالد ترامپ اخیرا هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی توافق نکند، با بمباران مواجه خواهد شد.
دوازدهم فروردین کانال ۱۴ اسرائیل گزارش داد اگر اتفاقی خاصی رخ ندهد، «حملهای گسترده به خاک ایران انجام خواهد شد» و این عملیات ممکن است «بسیار نزدیک» باشد.
فرانسه، بریتانیا و آلمان در ماههای اخیر به دنبال افزایش فشار بر جمهوری اسلامی بودهاند تا تهران را به بحث در مورد برنامه هستهای بازگردانند.
کمپین فعالین بلوچ در گزارشی درباره وضعیت نقض حقوق بشر در مناطق بلوچنشین در ایران نوشت که بر اساس آمار سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، نقض حقوق شهروندان بلوچ بهصورت گسترده و سیستماتیک ادامه یافت. طبق این گزارش، جمهوری اسلامی در سه ماه گذشته ۲۴ نفر از شهروندان بلوچ را اعدام کرده است.
بر اساس گزارش کمپین فعالین بلوچ که سهشنبه ۱۲ فروردین منتشر شد، در سه ماه گذشته، نقض حقوق شهروندان بلوچ در ابعاد مختلفی رخ داده است.
کشتار شهروندان به دست نیروهای نظامی، سرکوب سوختبران، بازداشتهای گسترده، اعدام زندانیان و نقض حقوق زنان، برخی از مواردی هستند که در این گزارش به آنها اشاره شده است.
اعدام
کمپین فعالین بلوچ که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، در گزارش خود از اعدام به عنوان ابزار وحشت و سرکوب نام برد و نوشت در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، دستکم ۲۴ زندانی از مناطق بلوچنشین ایران در زندانهای جمهوری اسلامی اعدام شدند.
طبق این گزارش، ۲۳ نفر از این افراد تحت «جرایم مرتبط با مواد مخدر» و یک نفر به اتهام «قتل» به دار آوریخته شد.
طی این بازه زمانی حکم اعدام سه زندانی بلوچ نیز صادر شده که یکی از آنها با اتهامات سیاسی مواجه است.
دستکم ۱۰ زندانی بلوچ نیز از اعدام نجات یافتهاند.
سایت حقوق بشری هرانا ۲۹ اسفند در گزارشی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشت جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۳ دستکم هزار و ۵۰ شهروند، از جمله ۲۹ زن و پنج کودک-مجرم را اعدام کرد.
طبق این گزارش، در سال گذشته ۱۸۹ تن دیگر به اعدام محکوم شدند و احکام اعدام بدوی ۵۵ نفر هم به تایید دیوان عالی کشور رسید.
تیراندازی و انفجار مین
تیراندازی مستقیم نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به سمت شهروندان بلوچ، در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۰ کشته و ۵۶ زخمی بر جای گذاشته است. در این میان چهار زن زخمی، دو کودک کشته و یک کودک زخمی شدند.
طبق گزارش کمپین فعالین بلوچ، در اثر انفجار مینهای کار گذاشته شده به دست سپاه پاسداران در مناطق مرزی بلوچستان، دو شهروند بلوچ کشته و چهار نفر زخمی شدند.
همچنین هفت تبعه خارجی در مرزهای بلوچستان کشته و هفت نفر دیگر زخمی شدند.
در این مدت ماموران امنیتی در ۱۶ مورد به منازل و اماکن شهروندان یورش بردهاند.
تیراندازی افراد و سارقان مسلح و درگیری و اختلافات طایفهای نیز در این بازه زمانی منجر به کشته شدن ۵۸ شهروند بلوچ و زخمی شدن ۴۱ تن دیگر شده است.
در سه ماه گذشته دستکم ۳۴ سوختبر بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، تصادفات جادهای یا تعقیب و گریز کشته و ۴۱ سوختبر دیگر زخمی شدهاند. ۱۳ سوختبر نیز به دست نیروهای نظامی بازداشت شدند.
کمپین فعالین بلوچ پیشتر و در پنجم اسفند ۱۴۰۳ اعلام کرد در هفت سال اخیر، نیروهای نظامی بیش از هزار سوختبر بلوچ را کشته یا زخمی کردهاند.
خشونت علیه زنان، خودکشی و قصور پزشکی
کمپین فعالین بلوچ با استناد به گزارشهای دریافتی نوشت که طی سه ماه گذشته دستکم سه زن بلوچ بر اثر خشونت خانگی به دست اعضای خانواده خود کشته شده و سه زن دیگر خودکشی کردهاند.
این سایت حقوق بشری در ادامه نوشت در این مدت یک زن مبتلا به بیماری اعصاب و روان مورد تجاوز قرار گرفته و دو مادر باردار بلوچ به دلیل قصور پزشکی جان خود را از دست دادند.
یک زن بلوچ بر اثر شوک عصبی پس از یورش نیروهای نظامی کشته شد و دو زن بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی زخمی شدند. یک زن نیز به دلیل آتشسوزی جان خود را از دست داد.
نقض آزادیهای فردی
طبق گزارش کمپین فعالین بلوچ، در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، دستکم ۲۱۸ شهروند بلوچ به دست نیروهای نظامی جمهوری اسلامی بازداشت شدهاند. پنج نفر از بازداشتشدگان افراد زیر ۱۸ سال بودهاند.
همچنین در چهار مورد، نیروهای امنیتی به بهانه فقدان مدارک هویتی، به منازل مسکونی شهروندان بلوچ یورش برده و اقدام به بازداشت دستهجمعی شهروندان کردند.
کمپین فعالین بلوچ این آمار را «گواه روشنی بر نقض گسترده و سیستماتیک حقوق شهروندان بلوچ در ایران» دانست و نوشت: «این موارد نشان میدهد جمهوری اسلامی نه تنها در بهبود وضعیت معیشتی شهروندان بلوچ اقدامی نکرده بلکه با افزایش سرکوب، امنیت و جان آنها را به خطر انداخته است.»
این سازمان حقوق بشری در پایان از نهادهای بینالمللی حقوق بشری و سازمانهای مدافع حقوق زنان و کودکان درخواست کرد به این وضعیت توجه بیشتری داشته باشند و برای توقف این روند، فشار بیشتری بر جمهوری اسلامی وارد کنند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ در نخستین گزارش خود به شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد تبعیض علیه اقلیتهای قومی همچون شهروندان تُرک، کُرد، عرب و بلوچ همچنان در ایران ادامه دارد.
او در این خصوص گفت همچنان گزارشهای بازداشتهای خودسرانه، محاکمههای غیرمنصفانه و در مواردی مجازات اعدام را برای این گروه از شهروندان دریافت میکند.
مارکای اسپانیا و لوموند فرانسه در گزارشهای جداگانهای درباره پیوستن وسام بنیدر، به سپاهان اصفهان، اشاره کردهاند که او پس از راندهشدن از فوتبال فرانسه و اروپا به دلیل محکومیت در پرونده آزار جنسی و داشتن پرونده تجاوز جنسی و همچنین آزار روانی همسرش، به فوتبال ایران آمده است.
مارکا با اشاره به پرونده قضایی و تجاوز بنیدر درباره انتقال بازیکن جنجالی موناکو به سپاهان نوشت: «پیوستن این بازیکن به سپاهان در حالی انجام شده که او در دسامبر ۲۰۲۴ در فرانسه به جرائم متعددی محکوم شده بود. هنوز مشخص نیست که این بازیکن چه زمانی میتواند برای سپاهان به میدان برود، چراکه هنوز مجوز بازی او صادر نشده است.»
لوموند فرانسه هم درباره پیوستن بن یدر به سپاهان با عنوان «شروعی دوباره» نوشت: «بن یدر در ایران با برخی چهرههای آشنا از فوتبال فرانسه روبهرو خواهد شد. پاتریس کارترون، مربی سابق دیژون و بازیکن پیشین لیون، هدایت سپاهان را برعهده دارد. این باشگاه همچنین چند بازیکن شناختهشده دیگر از جمله برایان دابو (بازیکن سابق مونپلیه)، استیون انزونزی (قهرمان جام جهانی ۲۰۱۸ با فرانسه)، ابوبکر کامارا (بازیکن پیشین دیژون) را جذب کرده است.»
این روزنامه درباره محکومیتهای او نوشت: «این بازیکن ۳۴ ساله از زمان پایان قراردادش با موناکو در ژوئن ۲۰۲۴، بدون تیم بود. او در ماههای اخیر، بیشتر به دلیل مسائل قضایی مورد توجه قرار گرفت. در نوامبر، به دلیل تعرض جنسی در حالت مستی به دو سال زندان تعلیقی محکوم شد. همچنین به مدت شش ماه گواهینامه رانندگیاش باطل شد و ملزم به درمان اجباری شد.»
وسام بنیدر در نوامبر سال گذشته، به دلیل اتهام آزار جنسی توسط دادگاه کیفری نیس محکوم شد. این حکم شامل دو سال حبس تعلیقی، جریمه ۵ هزار یورویی، تعلیق گواهینامه رانندگی به مدت شش ماه و پرداخت غرامت ۶۵۰۰ یورویی به قربانی بود.
کاپیتان پیشین موناکو علاوه بر این در فاصله برگزاری دادگاهها، بهدلیل وجود پرونده خشونت و آزار روانی دوست دختر سابق خود، از سوی دادگاه با محدودیتهای مختلفی از جمله ممنوعیت خروج از خانه در بین ساعات ۸ شب تا ۶ صبح، ممنوعیت حضور در تمامی کلابهای شبانه و الزام به دو بار معرفی در هفته به پلیس برای ترک اعتیاد به الکل تا زمان صدور رای، مواجه شده بود.
پیش از این روزنامه پاریزین درباره پرونده دیگر بنیدر نوشته بود: «بنیدر با پرداخت وثیقه ۹۰۰ هزار یورویی در پرونده شکایت زن جوانی که او را به تجاوز جنسی در جریان یک مهمانی دیگر در تابستان ۲۰۲۳ متهم کرده است، آزاد شد. این پرونده همچنان در مرحله تحقیقات قضایی قرار دارد.»
روزنامه دیلی اکسپرس به نقل از منابع نزدیک به دولت دونالد ترامپ نوشت در صورتی که جمهوری اسلامی با توافق هستهای موافقت و شروع به برچیدن برنامه اتمی خود نکند، تا ماه سپتامبر (اواسط شهریور) از بین خواهد رفت.
این نشریه بریتانیایی با اشاره به اعزام نیروهای آمریکایی به خاورمیانه افزود پیشتر ترامپ به جمهوری اسلامی هشدار داده است در صورت نرسیدن به توافق هستهای، بمباران و گزینه نظامی را در نظر خواهد گرفت.
از سوی دیگر، آمریکا دستور اعزام بمبافکنها و اسکادرانهای هوایی استراتژیک بیشتر و یک ناوگروه دوم را به خاورمیانه صادر کرده است.
منابع نزدیک به دولت ترامپ گفتند: «گزینه نظامی علیه ایران، کاملا واقعی است، روی میز قرار دارد و زمان تصمیمگیری نزدیک است.»
دیلی اکسپرس به نقل از یک عضو راستگرای پارلمان اسرائیل نیز نوشت در محافل عمومی این کشور، بحثهایی درباره جنگ با ایران مطرح است و با اینکه مقامات از اذغان رسمی به آن خودداری میکنند اما «حس فوریت» درباره آن وجود دارد.
با وجود تلاش جمهوری اسلامی برای از بین بردن جشنهای باستانی و مناسبتهای شادی همچون چهارشنبهسوری، نوروز و سیزده بهدر، ایرانیان به سنت هر سال در طبیعت، پارکها و تفرجگاههای شهرهای مختلف کشور حضور یافتند و آیین آخرین روز تعطیلات نوروزی را گرامی داشتند.
۱۳ فروردین معروف به «سیزده بهدر» آخرین روز از تعطیلات نوروز است که مردم با رفتن به پارکها، جنگلها و تفرجگاهها به شادی میپردازند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، رقص و شادی زنان و مردان را در بجنورد در چهارشنبه ۱۳ فروردین نشان میدهد.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت که برای سیزده بهدر، کنار ساحل گناوه رفته اما تمام ساحل پر از زباله است.
شهروند دیگری با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «سیزده را بهدر میکنیم به امید به در کردن نحسی جمهوری اسلامی، آزادی ایران و نابودی علی خامنهای.»
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، درختان محوطه تخت جمشید را در ۱۳ فروردین نشان داد و گفت که پوست این درختان را کندهاند.
ویدیوی ارسالی دیگری نشان میدهد شمار زیادی از شهروندان در اصفهان برای سیزده بهدر کنار پل خواجو و بستر خشک زایندهرود رفته و ترانهای با مضمون حسرت برای پرآبی این رود را پخش کردند.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت تمام ورودیهای پارک چیتگر تهران را در روز ۱۳ فروردین بستهاند تا مردم نتوانند برای سیزده بهدر وارد آن شوند.
سفارت آلمان در ایران با انتشار ویدیوهایی در صفحه اینستاگرام خود نشان داد که مارکوس پوتسل، سفیر این کشور، چهارشنبه ۱۳ فروردین برای سیزده بهدر به ارتفاعات توچال در تهران رفته است.
از سوی دیگر، خانوادههای دادخواه قربانیان جمهوری اسلامی همزمان با ۱۳ فروردین، تصاویری از حضور خود را بر مزار عزیزانشان منتشر کردند.
محمد کریمبیگی، پدر دادخواه مصطفی کریمبیگی، از کشتهشدگان اعتراضات سال ۱۳۸۸، تصویری از حضور خود بر مزار فرزندش را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
این پدر دادخواه همراه با این تصویر نوشت: «پسر قهرمان و مبارزم، شانزدهمین سیزده بهدر است که تو را در میان خودمان نداریم. دیر یا زود دیکتاتور تاوان خواهد داد. باور دارم سرانجام خیر بر شر و نور بر ظلمت پیروز میشود.»
پیش از سیزده بهدر
ویدیوها و تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال در ۱۲ فروردین نیز از ادامه برگزاری جشنهای نوروزی حکایت داشتند و نشان دادند که شهروندان در آستانه سیزده بهدر، با رقص و پایکوبی در شهرهای مختلف ایران به استقبال برگزاری آیین آخرین روز تعطیلات رفتند.
یکی از ویدیوهای رسیده آوازخوانی و شادی مردم را در تعطیلات نوروزی در کنار ارگ کریمخان شیراز نشان داد.
در اصفهان نیز مردم زیر پل خواجو به آوازخوانی و شادی پرداختند.
برخی ویدیوها، رقص و شادی مردم را در تعطیلات نوروزی و در خیابانهای شیراز نشان دادند.
در ویدیوهایی دیگر، مردم در بسیاری از استانهای ایران از جمله لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، یزد و تهران در شامگاه ۱۲ فروردین و شب سیزده به در، مشغول رقص و شادمانی نشان داده شدند.
تهدیدها و بازداشتها
مجید فیض جعفری، رییس پلیس امنیت عمومی فراجا، ۱۲ فروردین در گفتوگو با خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، با اشاره به شعارهای ضدحکومتی در مراسم تحویل سال نو در برخی اماکن تاریخی گفت که «لیدرها و محرکین اصلی» این رخداد دستگیر شدند.
با توجه به سابقه نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی، به نظر میرسد صحبتهای این مقام امنیتی در راستای ایجاد رعب و وحشت در میان مردم و جلوگیری از برگزاری آیین باستانی سیزدهبهدر و سر دادن شعارهای ضدحکومتی در این روز بوده است.
طی سه هفته گذشته، نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف کشور از جمله چندین شهر کردنشین ایران کوشیدند از برگزاری مراسم نوروزی جلوگیری کنند.
ایراناینترنشنال پنجم فروردین در گزارشی با اشاره به اینکه فشارهای جمهوری اسلامی بر شهروندان برای برپا نکردن رسوم نوروزی افزایش یافته است، نوشت که شهروندان با وجود محدودیتهای حکومت، رسوم نوروزی را بهجا میآورند.
بیشتر بخوانید: ۱۵۰ فعال سیاسی و مدنی خواهان آزادی بازداشتشدگان جشنهای نوروزی شدند
با وجود گذشت بیش از شش ماه از وعده احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت مسعود پزشکیان برای افزایش حقوق کارگران معادن در ایران، این وعده هنوز محقق نشده است. کارگران معدن در ایران با وجود سختی کار و خطرات جانی زیاد، دستمزدهای بسیار پایینی دریافت میکنند.
خبرگزاری ایلنا چهارشنبه ۱۳ فروردین در گزارشی به نقل از کارگران معادن نوشت وعده وزیر کار برای افزایش حقوق کارگران معدن مانند سایر وعدههایی که در بزنگاههای حوادث تلخ برای «تلطیف افکار عمومی و فروکش کردن بحران» میدهند، «توخالی و بدون ضمانت اجرایی» از کار درآمد.
ایلنا با بیان اینکه کارگران معدن هیچ زمان مشمول تبدیل وضعیت و افزایش حقوق نشدند، نوشت: «با گذشت ماهها، خبری از بهبود وضعیت کارگران معدن نشد و همچنان پیمانکاری باقی ماندند و مناسبات مزدیشان تغییری نکرد.»
این خبرگزاری با اشاره به اینکه انفجار معدن معدنجوی طبس در ۳۱ شهریور ۱۴۰۳ به جان باختن ۵۳ نفر و مصدوم شدن شماری دیگر از کارگران انجامید، یادآوری کرد که این حادثه برای مدتی کوتاه کارگران معادن و وضع اسفناک شغلی آنها را به سرخط رسانهها بدل کرد.
پس از آن و در چهارم مهر ماه، احمد میدری، وزیر کار دولت مسعود پزشکیان، با بیان اینکه معدن نماد سختی کار است اما حقوق کارگران آن کافی نیست، گفت: «نباید حقوق کارگرانی که در معادن به صورت حجمی مشغول کار هستند و با بیثباتی شغلی مواجه هستند، کمتر از نیروهای رسمی باشد.»
میدری همان زمان وعده داد پیشنهاد افزایش حقوق کارگران معادن را خواهد داد و این مساله را در شورای عالی کار بررسی و تعیین خواهد کرد.
این موضوع در دستور کار نشست ۲۲ آبان ۱۴۰۳ شورای عالی کار که شورایی حکومتی است قرار گرفت.
محسن باقری، نماینده کارگران در این شورا «ارتقای نظام جبران خدمت کارگران معادن» را منوط به اصلاح طرح طبقهبندی در کارگاههای معدنی کشور دانست و گفت که نظام ارزشیابی مشاغل در کارگاههای معدنی «رضایتبخش نیست» و باید اصلاح شود.
باقری از «برقراری حق تونل و مزایای مزدی مانند حق پاداش تولید و کاهش ساعات کار»، به عنوان راهکارهای افزایش حقوق کارگران معادن نام برد و گفت: «اولین گام باید حذف پیمانکاران و انعقاد قرارداد مستقیم با کارگران معادن باشد و اگر ارادهای باشد، راهکارهایی برای افزایش حقوق کارگران معدن وجود دارد.»
با گذشت ۲۰۰ روز از وعده وزیر کار و ۱۴۰ روز از برگزاری نشست شورای عالی کار با هدف بهبود وضعیت کارگران معادن، وعدههای داده شده هنوز محقق نشدهاند و به نوشته ایلنا، این موضوع همان آبان ماه «بایگانی» شد.
بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در سال ۱۴۰۰ تعداد معادن در حال بهرهبرداری کشور شش هزار و ۲۵ معدن بوده که نسبت به سال قبل از آن، ۴/۲ درصد (۲۴۳ معدن) افزایش داشته است.
همچنین در سال ۱۴۰۰ تعداد افراد شاغل در معادن در حال بهرهبرداری، ۱۳۰ هزار و ۳۵۸ نفر بوده است که نسبت به سال ۱۳۹۹، برابر با ۸/۳ درصد (معادل ۱۰ هزار و ۳۱ نفر) افزایش یافته است.
بهرام شکوری، رییس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ گفت در حال حاضر ۶۵ درصد معادن کشور تعطیل هستند.
او اضافه کرد: «عوارض سنگین وارداتی و ممانعت از واردات ماشینهای معدنی و عدم تامین مواد اولیه، عواملی هستند که به تعطیلی معادن میانجامند.»