حماس: آماده گفتوگو با ترامپ هستیم
خبرگزاری دولتی ریانووستی روسیه به نقل از یک مقام ارشد حماس گزارش داد که این جنبش آماده برقراری تماس و انجام مذاکرات با دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا است.
خبرگزاری دولتی ریانووستی روسیه به نقل از یک مقام ارشد حماس گزارش داد که این جنبش آماده برقراری تماس و انجام مذاکرات با دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا است.
در این گزارش به نقل از موسی ابومرزوق، عضو ارشد دفتر سیاسی حماس، نوشت: «آماده برقراری تماس و گفتوگو با دولت ترامپ هستیم.»
شارن هسکل، معاون وزیر خارجه اسرائیل، در گفتوگو با ایراناینترنشنال جمهوری اسلامی را تهدیدی برای همه جهان خواند و گفت رنج مردم ایران از اقدامهای حکومت خود، نشانگر رویکردهای مخرب تهران است.
معاون وزیر خارجه اسرائیل با اشاره به درک مشترکی که در دنیا از این درک وجود دارد، گفت: «نه تنها آمریکاییها بلکه همه مردم دنیا این موقعیت را درک کردهاند که جمهوری اسلامی بزرگترین دشمن بشریت است. آنها جنگ، بیثباتی، مرگ و ویرانی را با خود میآورند. آنها اسلام رادیکال و ناامنی را با خود میآورند. آنها نه تنها برای اسرائیل که برای همه دنیا از جمله آمریکا یک تهدید حساب میشوند.»
هکسل در ادامه با اشاره به مقاومت مردم در داخل ایران، افزود: «رنجهای زیادی که این رژیم هیولا به مردم ایران میدهد گواه اتفاقاتی است که این حکومت میتواند شکل بدهد. همین که مردم جهان بدانند که مردم ایران متحمل چه رنجهایی هستند به ویژه زنان شجاع ایرانی، این موضوع به ما قدرت بیشتری میدهد.»
هسکل درباره دیدار بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ گفت این نشستها خاورمیانه را در چند سال آینده به بهترین شکل تغییر میدهد.
هسکل ترامپ را یکی از بزرگترین دوستان دولت اسرائیل خواند و گفت او در اولین دوره ریاست جمهوری خود پیمان عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای عربی، موسوم به پیمان ابراهیم، را به سرانجام رساند.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه، نیز در گفتوگو با ایراناینترنشنال با اشاره به دیدار ترامپ و نتانیاهو گفت: «امیدوارم فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی اعمال شود، درآمدهای نفتی آن قطع گردد و هر اقدامی را برای متوقف کردن آیتالله انجام دهیم.»
تام توبرویل، سناتور جمهوریخواه، نیز به ایراناینترنشنال گفت ترامپ کسی است که درباره چگونگی اقدام در برابر جمهوری اسلامی همه تصمیمها را میگیرد و او پیش از ورود به کاخ سفید بر روی برنامه خود در این مورد به صورت جدی کار کرده بود.
توبرویل گفت دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای برای تهران هم «فاجعهبار» خواهد بود، زیرا حکومت ایران در آن صورت خود را به یک هدف تبدیل میکند.
مارکوِین مولین، سناتور جمهوریخواه، در مصاحبه با ایراناینترنشنال با اشاره به اینکه خطر دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای برای اسرائیل یک تهدید وجودی محسوب میشود، گفت: «هیچ فردی در این کنگره، چه دموکرات و چه جمهوریخواه، از دستیابی بزرگترین حامی تروریسم در جهان، یعنی جمهوری اسلامی، به سلاح هستهای حمایت نمیکند.»
او با تاکید بر اینکه برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی دیپلماسی کافی نیست، گفت: «باید به سراغ جیبشان بروید، جایی که توان مالی ساخت آن را نداشته باشند.»
دونالد ترامپ سهشنبه ۱۶ بهمن و اندکی قبل از دیدار با بنیامین نتانیاهو، پس از امضای دستورالعملی برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی، گفت آماده است که با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، گفتوگو کند.
ترامپ گفت که در امضای دستورالعمل احیای سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی مردد بوده و گرفتن این تصمیم کار بسیار سختی بوده است.
ترامپ از هنگام بازگشت به کاخ سفید، از اظهار نظر روشن و قطعی درباره سیاست خود در قبال جمهوری اسلامی خودداری کرده بود.
او پس از امضای دستور از سرگیری سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی، این دستورالعمل را «بسیار سختگیرانه» توصیف کرد گفت: «امیدوارم نیازی به استفاده از این گزینه نباشد، باید دید آیا میتوانیم به توافقی با ایران برسیم یا نه.»
رییسجمهوری آمریکا گفت با ایران تماس خواهد گرفت و آماده دیدار و گفتوگو با همتای ایرانی خود است.
او همچنین در اشارهای به تلاشهای قبلی جمهوری اسلامی برای ترور خود گفت که دستوراتی صادر کرده است که در صورت ترورش از سوی جمهوری اسلامی، «این دشمن آمریکا کاملا محو و نابود شود».
دقایقی پس از آنکه اعلام شد ترامپ سیاست فشار حداکثری علیه ایران را احیا میکند، نرخ دلار با حدود هزار تومان افزایش از مرز ۸۵ هزار تومان گذشت.
فرمان اجرایی ترامپ، وزیر خزانهداری آمریکا را موظف میکند تا با اعمال تحریمها و تشدید نظارت، بیشترین فشار اقتصادی را بر جمهوری اسلامی وارد و با ناقضان تحریمها برخورد کند.
احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، در دومین سفر خارجی خود به ترکیه رفت و در آنکارا با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، دیدار و گفتوگو کرد.
الشرع سهشنبه ۱۶ بهمن در یک نشست خبری با اردوغان گفت پس از نقش ترکیه در حمایت از «انقلاب» سوریه، روابط دو کشور تقویت شده است.
او در این نشست خبری از اردوغان دعوت کرد که بهزودی به سوریه سفر کند.
احمد الشرع با اشاره به از سرگیری همکاریهای سوریه و ترکیه در زمینههای مختلف، تاکید کرد تجارت و سرمایهگذاری مشترک به ویژه در روند بازسازی سوریه افزایش خواهد یافت.
اردوغان نیز در این نشست خبری با اشاره به اینکه مردم سوریه بیش از ۱۳ سال است که از بیعدالتی و کشتار در همه اشکال آن رنج بردهاند، گفت: «مردم سوریه از جنگ علیه رژیم ظالم دست برنداشتند و پیروزی با آنها بود.»
اردوغان حمایت مالی و سیاسی کشورهای عربی و اسلامی از رهبری جدید در سوریه را «ضروری» دانست و گفت تحریمهای اعمالشده علیه سوریه در دوره بشار اسد با ابتکارهای ترکیه در حال کاهش است.
رییسجمهوری ترکیه گفت با افزایش ثبات در سوریه، روند بازگشت داوطلبانه مهاجران شتاب میگیرد.
اردوغان همچنین با اشاره به گفتوگوهای خود با الشرع درباره اقدامات علیه شبهنظامیان در شمال شرق سوریه، بر آمادگی ترکیه برای کمک به دمشق در نبرد با داعش و شبهنظامیان کرد در سوریه تاکید کرد.
ترکیه اعضای کُرد نیروهای دموکراتیک سوریه را وابسته به حزب کارگران کردستان (پکک) میداند و بر عقبنشینی آنها از سوریه تاکید دارد.
پیش از دیدار الشرع و اردوغان، رسانههای ترکیه از قصد این کشور برای احداث پایگاههای نظامی در سوریه خبر داده بودند.
بر اساس این گزارشها، وزارت دفاع ترکیه با هدف آموزش ارتش جدید سوریه، بهویژه خلبانان این کشور، دو پایگاه نظامی در دمشق تاسیس خواهد کرد.
ترکیه همچنین از ۲۰۰ فروند جنگنده اف-۱۶ خود، ۵۰ فروند را در سوریه مستقر خواهد کرد.
احمد الشرع یکشنبه ۱۴ بهمن در اولین سفر خارجی خود پس از انتصاب به عنوان رییسجمهور انتقالی سوریه، وارد عربستان سعودی شد و با محمد بنسلمان ولیعهد این کشور دیدار کرد.
پیشتر نیز شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر پنجشنبه در دمشق با الشرع دیدار کرد و اولین رییس دولتی بود که از زمان برکناری بشار اسد به پایتخت سوریه سفر کرد.
در حالی که سقوط حکومت بشار اسد در سوریه شکست بزرگی برای جمهوری اسلامی به شمار میرود، انتخاب عربستان سعودی به عنوان نخستین مقصد سفر خارجی احمد الشرع به عنوان پیامی آشکار به تهران نیز تفسیر شده است.
تقویت روابط حکومت جدید سوریه با رقبای منطقهای جمهوری اسلامی درحالی صورت میگیرد که سوریه در دوران زمامداری اسد، شاهد حضور گسترده نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این کشور بود.
حکومت ایران از سوریه برای تامین مالی و تسلیحاتی حزبالله لبنان، بهعنوان مهمترین گروه نیابتی خود در منطقه، بهره میبرد.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، ۲۴ آذر در یک سخنرانی تلویزیونی اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.
با وجود تاکید وزارت خارجه جمهوری اسلامی بر ادامه روابط با سوریه پس از سقوط بشار اسد، خامنهای تاکنون دو بار وعده بازپس گیری سوریه از مخالفان حاکم بر دمشق را داده و جوانان این کشور را به ایستادن مقابل حکومت جدید تشویق کرده است.
حدود ۱۰ نفر در تیراندازی فردی در یک مرکز آموزش بزرگسالان در شهر اوربرو سوئد کشته شدهاند. پلیس سوئد این حادثه را مرگبارترین حمله در تاریخ این کشور دانست.
رییس پلیس محلی شهر اوربرو، سهشنبه ۱۶ بهمن، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که فرد مهاجم احتمالا در میان کشتهشدگان است و عملیات جستوجو در مدرسه برای یافتن قربانیان احتمالی دیگر همچنان ادامه دارد.
او با اشاره به اینکه فرد مظنون پیشتر سابقهای در پلیس نداشته و انگیزه مهاجم هنوز مشخص نیست، گفت که پلیس معتقد است مهاجم بهتنهایی عمل کرده است و در حال حاضر شواهدی مبنی بر تروریستی بودن این حمله در دست نیست.
رییس پلیس شهر اوربرو گفت بهدلیل گستردگی این حادثه، هنوز نمیتواند تعداد دقیقی از کشتهشدگان ارائه دهد.
پلیس سوئد اعلام کرد که تحقیقات خود در ارتباط با قتل، آتشسوزی عمدی و تخلف مربوط به حمل سلاح گرم را آغاز کرده است.
اولْف کریسترسون، نخستوزیر سوئد، در شبکه اجتماعی ایکس ضمن ابراز همدردی با بازماندگان این حمله گفت: «این یک روز بسیار دردناک برای تمام مردم سوئد است.»
مدرسه بزرگسالانی که تیراندازی در آن صورت گرفته است، در محوطهای واقع شده که چند مدرسه دیگر برای کودکان نیز در آن قرار دارد.
پلیس اعلام کرد پس از حمله، همه دانشآموزان مدارس این محوطه برای حفظ امنیتشان در داخل ساختمانها نگه داشته شدند و پس از مدتی، پلیس عملیات تخلیه آنها را آغاز کرد.
سوئد در سالهای اخیر با موجی از تیراندازیها و بمبگذاریهای ناشی از گسترش فعالیت باندهای خلافکار مواجه بوده است، اما حملههای مرگبار به مدارس در این کشور کمسابقه است.
طبق گزارش شورای ملی پیشگیری از جرم سوئد، بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲، ده نفر در هفت حادثه خشونتبار در مدارس این کشور کشته شدهاند.
در یکی از بدنامترین جنایاتها در دهه گذشته در سوئد، یک مهاجم ۲۱ ساله در سال ۲۰۱۵ با انگیزههای نژادپرستانه یک دستیار معلم و یک دانشآموز را کشت و دو نفر دیگر را زخمی کرد.
دستور دونالد ترامپ برای توقف کمکهای خارجی آمریکا علاوه بر ایجاد آشفتگی در حوزه کمکرسانی و توسعه، باعث شده است صدها پیمانکار که در پی این تصمیم با بحران مالی شدید مواجه شدهاند، یا ناچار به اخراج کارکنان شوند و یا نتوانند میلیونها دلار از صورتحسابهای خود را پرداخت کنند.
دونالد ترامپ، اول بهمن در نخستین روز از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود، با صدور یک فرمان اجرایی، کمکهای خارجی ایالات متحده را به مدت ۹۰ روز به حالت تعلیق درآورد تا کارآیی و همسویی آنها با سیاست «اول آمریکا» مورد بررسی قرار گیرد.
ترامپ دستور داده است تقریبا تمام کمکهای خارجی آمریکا بازنگری شود و از ایلان ماسک خواسته است تا آژانس توسعه جهانی ایالات متحده را کوچکتر کند.
به گزارش رویترز، از آن زمان دهها کارمنداین آژانس به مرخصی اجباری فرستاده شدهاند و صدها پیمانکار داخلی نیز اخراج شدهاند.
طبق این گزارش، دستورهای وزارت امور خارجه ترامپ برای توقف کمکهای خارجی باعث نگرانی شدید در بخش کمکرسانی هم در داخل و هم در خارج از آمریکا شده است، زیرا پیمانکاران معمولا ابتدا خودشان هزینهها را تامین و بعد آنها را از دولت آمریکا مطالبه میکنند.
یک مقام آژانس توسعه جهانی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت که شرکتش مجبور به فرستادن صدها کارمند آمریکایی به مرخصی اجباری شده و بیش از ۵۰ میلیون دلار صورتحساب معوقه از نوامبر و دسامبر دارد که هنوز از سوی دولت آمریکا پرداخت نشده است.
طبق این گزارش، بسیاری از کارکنان و پیمانکاران این آژانس از سرعت بالای اخراجها به دست دولت ترامپ شوکه شدهاند، بهویژه اینکه این اتفاق تنها چند روز قبل از انقضای مزایای بیمه درمانیشان رخ داده است.
در سال مالی ۲۰۲۳، آمریکا ۷۲ میلیارد دلار کمک در سراسر جهان ارائه کرد که شامل برنامههایی از جمله بهداشت زنان در مناطق جنگزده، دسترسی به آب سالم، درمان اچآیوی و ایدز، امنیت انرژی و مبارزه با فساد بود.
در سال ۲۰۲۴، ایالات متحده ۴۲ درصد از کل کمکهای بشردوستانه ثبتشده از سوی سازمان ملل را تامین کرد.
این بودجه که کمتر از یک درصد از کل بودجه دولت آمریکا را تشکیل میدهد، در سیاست واشینگتن برای ایجاد اتحادهای جهانی، تقویت دیپلماسی و مقابله با نفوذ رقبایی مانند چین و روسیه در کشورهای در حال توسعه نقشی کلیدی دارد.
تاثیر قطع کمکها بر ایران
بر اساس آمار رسمی دولتی، آمریکا بزرگترین اهداکننده کمکهای بینالمللی در جهان است و تنها در سال مالی ۲۰۲۴، بالغ بر ۳۹ میلیارد دلار در این مسیر هزینه کرده که از این مبلغ، ۶۵ میلیون دلار به تامین مالی برنامه «دموکراسی منطقهای خاور نزدیک» موسوم به NERD، تحت مدیریت وزارت امور خارجه آمریکا اختصاص یافته است.
بنا بر گزارش سرویس تحقیقات کنگره، این برنامه از سال ۲۰۰۹ تا کنون منبع اصلی حمایت آمریکا از حقوق بشر و جامعه مدنی در ایران بوده است.
در فهرست دریافتکنندگان کمکهای خارجی آمریکا، رسانههای فارسیزبان قرار دارند که اخبار را بهصورت سانسورنشده در اختیار شهروندان ایرانی قرار میدهند؛ در میان آنها همچنین سازمانهای حقوق بشری دیده میشوند که موارد نقض حقوق بشر در ایران را مستند میکنند و بدین ترتیب، نقشی مهم در پاسخگو نگه داشتن جمهوری اسلامی بر عهده دارند.
بخشی از کمکهای آمریکا نیز به تامین هزینههای خدمات ویپیان اختصاص دارد که شهروندان ایرانی برای دور زدن سانسور جمهوری اسلامی از آن استفاده میکنند.
در پی قطع کمکها، بسیاری از این خدمات ناچار به توقف فعالیتهای خود خواهند شد.
یک فعال حوزه اینترنت نیز در مصاحبه با ایراناینترنشنال هشدار داد دستور اخیر ترامپ برای قطع کمکها، ۲۰ میلیون ایرانی، معادل یکپنجم جمعیت کشور را از دسترسی به خدمات ویپیان تحت پشتیبانی ایالات متحده محروم میکند؛ خدماتی که مردم ایران برای دور زدن محدودیتهای اعمالشده از سوی جمهوری از آنها بهره میبرند.
در اوج جنبش «زن، زندگی، آزادی»، سطح وابستگی به ویپیان برای دسترسی به اطلاعات در ایران بهشدت افزایش یافت و دو-سوم جمعیت کشور از آن استفاده کردند.
گفته میشود ویپیانهای موجود در بازار ایران تحت کنترل جمهوری اسلامی قرار دارند و حتی از سوی نهادهای وابسته به سپاه پاسداران عرضه میشوند که از نیاز مردم ایران به دسترسی آزاد به اینترنت بهرهبرداری مالی میکنند.
پس از اعتراضات آبان ۹۸ در ایران، واشینگتن تلاشهای خود را برای ارائه گزینههای بیشتر به شهروندان ایرانی به منظور ارتباط با یکدیگر و دنیای خارج شدت بخشید.
پس از آغاز اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ نیز دولت ایالات متحده برخی موانع صادرات خدمات اینترنتی به ایران را برطرف کرد و به شرکت اسپیسایکس ایلان ماسک اجازه داد تا خدمات اینترنت ماهوارهای را در ایران ارائه دهد.
پویا پیرحسینلو رئیس کمیته اینترنت در انجمن تجارت الکترونیک ایران ۱۷ دی ماه گفته بود شمار کاربران اینترنت ماهوارهای استارلینک در کشور از ۱۰۰ هزار نفر فراتر رفته است.
فعالان ایرانی هشدار میدهند پیامدهای فرمان اجرایی ترامپ تنها به ابزارهای دور زدن سانسور اینترنت محدود نخواهد ماند.
چند فعال ایرانی دیگر در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کردند اگر پروژههای مرتبط با تقویت حقوق بشر و آزادی اینترنت در ایران طی ماه آینده از فرمان ترامپ معاف نشوند، یا بهطور کامل از بین خواهند رفت یا بهشدت محدود خواهند شد.
کارشناسان حوزه اینترنت هشدار دادهاند حتی اگر کمکهای دولت آمریکا پس از سه ماه از سر گرفته شود، آسیب وارد شده غیرقابل جبران خواهد بود چرا که بسیاری از مردم ایران به ویپیانهای آسیبپذیر داخلی مهاجرت میکنند و ممکن است هرگز بهطور کامل به استفاده از خدمات امن تحت پشتیبانی ایالات متحده بازنگردند.
دونالد ترامپ دستور توقف ۹۰ روزه کمکهای خارجی دولت آمریکا را صادر کرد و ایلان ماسک، از متحدان اصلی رییسجمهوری آمریکا، نیز گفت آژانس توسعه جهانی ایالات متحده (USAID) باید منحل شود. این آژانس چیست، چقدر بودجه دارد و چرا واشینگتن بهدنبال تعطیلی آن است؟
ترامپ اول بهمن و در نخستین روز از آغاز دوره ریاستجمهوری خود، با صدور یک فرمان اجرایی، کمکهای خارجی آمریکا را به حالت تعلیق درآورد تا کارایی و همسویی آنها با سیاست «اول آمریکا» بررسی شود.
ایلان ماسک، رییس اداره بهرهوری دولت ترامپ، ۱۴ بهمن، یواساِید (USAID) را «یک سازمان جنایتکار» توصیف کرد و خواستار نابودی آن شد.
ساعاتی پس از این اظهارنظر، وبسایت آژانس توسعه جهانی آمریکا از دسترس خارج شد.
دولت ترامپ همچنین دو مقام ارشد امنیتی در یواساید را برکنار کرد.
بر اساس گزارش واشینگتنپست، این دو مقام بهدلیل خودداری از اعطای دسترسی نمایندگان «اداره بهرهوری دولت» ماسک به اطلاعات محرمانه در این آژانس برکنار شدند.
هزینههای این آژانس، تنها بخش کوچکی از بودجه فدرال ایالات متحده را تشکیل میدهد، اما ساختارش ممکن است آن را به هدفی آسان برای کاهش هزینهها در دوران ترامپ تبدیل کرده باشد.
حامیان یواساید میگویند که این سازمان، بازوی کلیدی «نفوذ آمریکا» است که در صورت نابودی، نمیتوان به راحتی آن را بازسازی کرد.
یواساید چیست و چه کاری انجام میدهد؟
یواساید یک نهاد دولتی قدیمی در آمریکا و مسئول اجرای برنامههای کمکرسانی خارجی، توسعه اقتصادی، و کمکهای بشردوستانه در کشورهای مختلف جهان است.
حوزه کاری یواساید وسیع است و از امدادرسانی در جنگ اوکراین و ایجاد صلح در سومالی گرفته تا نظارت بر بیماریها در کامبوج، تلاشهای واکسیناسیون در نیجریه، پیشگیری از اچآیوی در اوگاندا و کمک به سلامت مادران در زامبیا را در کنار طیف گستردهای از برنامههای دیگر پوشش میدهد.
اتیوپی، اردن و جمهوری دموکراتیک کنگو در کنار اوکراین و سومالی، از جمله بزرگترین دریافتکنندگان کمکهای یواساید هستند.
برخی از پروژههای یواساید شامل کمک به مناطق قحطیزده سودان، تامین کتابهای درسی برای دانشآموزان آواره در اوکراین و آموزش کارکنان بخش سلامت در رواندا بوده است.
این آژانس در سالهای اخیر به مهار شیوعهای عمده ابولا و سایر تبهای هموراژیک کمک کرده است.
یواساید در برخی مناطق غذا، پناهگاه و دسترسی به آب تمیز را تامین میکند که میتواند تفاوت بین زندگی و مرگ بینجامد. این سازمان در مناطق دیگر، از شبکههای جهانی نظارت بر بیماریها و تحقیقات بیولوژیکی حمایت، به جمعیتهای محلی کمک و همچنین از آمریکاییها محافظت میکند.
دکتر آتول گاوانده، مقام ارشد یواساید در دولت بایدن، ماه گذشته در سخنرانی پیش از تحلیف ترامپ گفت: «ما شبکهای از بیش از ۵۰ کشور در تمام قارهها ساختیم و آنچه را که من سیستم ایمنی جهان مینامم، توسعه دادیم؛ ظرفیتی در حال تسریع که برای پیشگیری، شناسایی و پاسخ سریعتر به تهدیدات پاندمی به کار میرود.»
دکتر گاوانده افزود که نرخ مرگومیر در کشورهایی که از یواساید کمک گرفتهاند، سریعتر از سایر نقاط کاهش مییابد.
کارشناسان سلامت جهانی میگویند که یواساید نوعی از «قدرت نرم» را در سراسر جهان اعمال کرده و به آمریکا این امکان را داده است تا در کشورهای در حال توسعه، از جمله متحدان استراتژیک و کلیدی واشینگتن، حضوری «دوستانه» داشته باشد.
چه زمانی شکل گرفت؟
یواساید در سال ۱۹۶۱ تحت ریاستجمهوری جان اف. کندی و از طریق قانون کمکهای خارجی تاسیس شد که برنامههای موجود مختلفی را تحت این سازمان جدید گرد آورد.
رویکرد دولت آمریکا در زمینه کمکهای توسعه جهانی در دهه ۱۹۴۰ با طرح مارشال شکل گرفت که به کشورهای اروپایی برای بازسازی و تثبیت منطقه پس از جنگ جهانی دوم کمک میکرد.
نسخه آرشیوشده وبسایت یواساید حاکی است در دهههای بعد، این آژانس به ارائه کمکهای بیشتر برای پشتیبانی از توسعه بهداشت و آموزش، ترویج دولتهای دموکراتیک و بازارهای آزاد پرداخت.
بر اساس گزارش سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (CRS)، از اوایل دهه ۱۹۹۰، برنامههای بهداشتی بزرگترین بخش یواساید از نظر بودجه بودهاند که در سال ۲۰۰۴ با میلیاردها دلار کمک وزارت امور خارجه آمریکا برای مبارزه با اچآیوی/ایدز، تقویت شدند.
بخش بهداشت تا دوران همهگیری کووید-۱۹ همچنان در صدر پروژههای یواساید قرار داشت، اما در سال ۲۰۲۲ کمکهای بشردوستانه و در سال ۲۰۲۳ کمکهای حکمرانی آمریکا به اوکراین، به بزرگترین بخشهای این سازمان تبدیل شدند.
چه کسانی پروژههای آن را انجام میدهند؟
بر اساس گزارش سرویس تحقیقات کنگره آمریکا، یواساید کمکهای بشردوستانه و توسعهای به دیگر کشورها را از طریق تخصیص بودجه به سازمانهای غیردولتی، دولتهای خارجی، سازمانهای بینالمللی یا سایر نهادهای آمریکایی انجام میدهد.
یواساید ساختاری غیرمعمول در میان نهادهای دولتی آمریکا دارد، زیرا تعداد کارکنان ثابت خدمات کشوری و دیپلماتهای خارجی آن بهمراتب از دو دسته کارمند قراردادی، کمتر است.
دسته اول، پیمانکاران خدمات شخصی هستند که هنگام کار در خارج از کشور گذرنامه دیپلماتیک آمریکا را دارند، مجاز به سخن گفتن از طرف دولت هستند و ممکن است بودجههای چند میلیون دلاری کمکرسانی را مدیریت کنند.
این پیمانکاران مانند کارکنان تماموقت حقوق میگیرند اما معمولا مزایا یا بیمه درمانی ندارند.
دسته دوم، پیمانکاران نهادی نامیده میشوند که در نقشهای موقتیتر استخدام میشوند.
بر اساس گزارشهای رسمی، بیش از ۱۰ هزار نفر برای یواساید کار میکنند که حدود دو سوم آنها در خارج از آمریکا مستقرند.
این ساختار باعث شده که یواساید به هدفی آسان برای ماسک در زمینه کاهش هزینهها تبدیل شود، زیرا بسیاری از کارکنان آن برخلاف دیگر کارمندان فدرال، از حمایتهای شغلی برخوردار نیستند.
گزارشها حاکی از آن است که نیمی از نیروی کار این نهاد در یک هفته گذشته حذف شده است.
به گفته نیویورکتایمز، صدها پیمانکار اخراج یا تعلیق و دهها مقام ارشد یواساید به مرخصی با حقوق فرستاده شدهاند.
بخش زیادی از اجرای برنامههای یواساید از سوی سازمانهای غیردولتی انجام میشود که مجبور به اخراج کارکنان و تعطیلی دفاتر خود شدهاند، زیرا این نهاد کمکهای مالی را بهصورت مرحلهای و تدریجی از طریق یک سیستم پرداخت تخصیص میداد که اکنون غیرفعال شده است.
در این ساختار، سازمانهای مجری اجازه ذخیره منابع مالی را نداشتند.
با تعلیق فعالیت آژانس، آنها حتی اگر بودجهای در قراردادهایشان تایید شده باشد هم اجازه دسترسی به آن را ندارند.
بودجه آن چقدر است؟
اگرچه برنامههای کمکهای خارجی آژانس گسترده است، اما هزینههای آن تنها بخش کوچکی از بودجه فدرال ایالات متحده را تشکیل میدهد.
بودجه یواساید حدود ۲۳ میلیارد دلار و بخشی از بودجه کلان کمکهای خارجی سالانهای است که کنگره آمریکا تصویب میکند.
این آژانس در سال مالی ۲۰۲۳ میلادی حدود ۳۸.۱ میلیارد دلار هزینه کرد که به حدود ۱۳۰ کشور اختصاص یافت.
این کمکها کمتر از یک درصد از بودجه فدرال را تشکیل میدهد.
به همین دلیل، کارگروه کاهش هزینههای ایلان ماسک که تحت ادارهای موسوم به «اداره بهرهوری دولت» فعالیت میکند، آن را هدفی نسبتا کوچک اما آسان برای صرفهجویی در نظر گرفته است.
نمایندگان دموکرات مجلس آمریکا و مقامات پیشین یواساید معتقدند تلاش برای انحلال آژانس یا ادغام آن با وزارت امور خارجه «غیرقانونی است»، زیرا کنگره یواساید را بهعنوان نهادی مستقل تاسیس کرده است و همچنان تامین هزینههای عملیاتی آن را بر عهده دارد.
چرا به آن حمله شد؟
منتقدان محافظهکار مدتهاست که ارزش برنامههای کمک خارجی آمریکا را زیر سوال بردهاند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز ۱۲ بهمن در انتقاد از کارکنان یواساید گفت آنها تصور میکنند این نهاد «یک خیریه جهانی مستقل از منافع ملی یا مالیاتدهندگان» است.
برنامههای تحت حمایت یواساید همچنین از سوی دولتهای خارجی مانند روسیه، هدف حمله قرار گرفتهاند؛ موضوعی که کارکنان این نهاد، آن را نشانهای از اهمیت کارشان میدانند.
دکتر گاوانده در این زمینه گفت: «ما نهتنها از تاثیر این فعالیتها، بلکه از میزان حملاتی که در کارزارهای تبلیغاتی خارجی متوجه آن شده، میفهمیم که این کار چقدر مهم است.»
امی کلوبشار، سناتور دموکرات از ایالت مینهسوتا، با انتشار پستی در رسانههای اجتماعی هشدار داد که تعطیلی یواساید «دنیا را برای آمریکاییها خطرناکتر میکند و هدیهای به چین و روسیه خواهد بود».
شماری از سناتورهای دموکرات ایالات نیویورک، فلوریدا، نیوهمپشایر و هاوایی نیز گفتند توقف بودجه، به برنامههای انرژی اوکراین آسیب میزند و به دشمنان آمریکا مانند روسیه و چین کمک میکند.
طرفداران یواساید، آن را بازوی ضروری سیاست خارجی و معرف «حسننیت» آمریکا میدانند که مناطق آسیبدیده از بحرانها را تثبیت و بازارهای جدیدی برای تجارت بینالمللی ایجاد میکند.
جرمی کونایندایک، رییس سازمان پناهجویان بینالملل که یک گروه امدادی مستقل از بودجه آمریکاست، به واشینگتن پست گفت: «یواساید یک جعبهابزار امنیت ملی است که طی ۶۰ سال توسعه یافته. اگر از بین برود، بهسادگی قابل بازسازی نخواهد بود.»
دامنه تعلیق کمکهای خارجی آمریکا هنوز مشخص نیست.
روبیو در پیامی به سفارتخانههای آمریکا در خارج از این کشور اعلام کرد که توقف کمکهای خارجی از سوی ترامپ دستکم برای یک دوره سهماهه ارزیابی ادامه خواهد داشت.
با اینحال، مقامهای آمریکایی از هماکنون به برخی گروههای امدادی اطلاع دادهاند که برنامههای مربوط به تنوع، حقوق باروری زنان و تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی قطع خواهند شد.
دولت ترامپ کاهش هزینههای دولت و حذف هر گونه اضافهکاری در دولت فدرال را به یکی از اهداف اصلی خود تبدیل کرده و کمکهای خارجی را بهطور خاص هدف قرار داده است.
ایلان ماسک پیشتر وعده داده بود که هزینههای فدرال را به میزان دو تریلیون دلار کاهش دهد.
حامیان ترامپ بهویژه ماسک، به تازگی بهفعالیتهای یواساید حمله و آنها را «فاسد، مایه هدررفت منابع و چپگرا» توصیف کردند.
وزارت امور خارجه آمریکا وعده داده است که تمام برنامههای کمکهای خارجی را بررسی و اطمینان حاصل کند که هزینهها با دستور کارِ «اول آمریکا» همراستا باشد.