اظهارات دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، مبنی بر اینکه ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد و مالک آن خواهد شد، با مخالفت شدید کشورهای عربی مواجه شد. از سوی دیگر، یک مشاور بنیامین نتانیاهو به روزنامه تایمز اسرائیل گفت که حتی این کشور هم از ابعاد طرح ترامپ شگفتزده شده است.
ترامپ سهشنبه ۱۶ بهمن ضمن توصیف نوار غزه بهعنوان «منطقهای تخریبشده»، گفت فلسطینیان غزه که درگیر جنگ بوده و منطقهشان ویران شده، باید بهطور دائمی در کشورهای همسایه اسکان داده شوند.
او بار دیگر از اردن، مصر و دیگر کشورهای عربی خواست تا فلسطینیان غزه را بپذیرند و گفت ساکنان این نوار ساحلی چارهای جز ترک محل ندارند، منطقهای که پس از حدود ۱۶ ماه جنگ ویرانگر میان اسرائیل و شبهنظامیان حماس نیازمند بازسازی است.
عربستان سعودی در همان ساعات ابتدایی شدیدا با پیشنهاد ترامپ مخالفت کرد. ریاض با انتشار بیانیهای تاکید کرد که موضع این کشور درباره تشکیل کشور فلسطینی ثابت و غیرقابل تغییر است و با هر تلاشی برای جابهجایی فلسطینیها از سرزمین خودشان مخالف است.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی تاکید کرد که موضع این کشور بهصورت «روشن و صریح» بیان شده و تحت هیچ شرایطی اجازه تفسیر نمیدهد.
ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن هم در جریان دیدار با محمود عباس بار دیگر ایده ترامپ برای نوار غزه را رد کرد.
از سوی دیگر، وزرای خارجه اردن، مصر، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، بههمراه حسین الشیخ مشاور رییسجمهور فلسطین، با انتشار نامهای اعلام کردند بازسازی در غزه باید از طریق تعامل مستقیم و با مشارکت مردم غزه صورت گیرد. فلسطینیها در سرزمین خود زندگی خواهند کرد و در بازسازی آن سهیم خواهند شد.
سازمان آزادی بخش فلسطین (ساف)، با تاکید بر این که راهحل دوکشوری، تضمینکننده امنیت، ثبات و صلح در منطقه است، اعلام کرد که تمامی درخواستها برای «آوارگی مردم فلسطین» از سرزمینشان را رد میکنیم.
عبداللطیف القانوع، سخنگوی حماس، با «سیاست کوچاندن مردم غزه» نامیدن طرح ترامپ اعلام کرد این سازمان با طرح ترامپ، همانند ارتش اسرائیل مقابله خواهد کرد.
واکنش کشورهای غیرعربی و اروپا
اظهارات ترامپ تنها با واکنش کشورهای عربی مواجه نشده است. در ترکیه، هاکان فیدان وزیر خارجه این کشور گفت «کوچ اجباری» مردم غزه نه برای ترکیه و نه برای کشورهای منطقه قابل قبول نیست.
او تاکید کرد این موضوع بیهوده است و پرداختن به آن ارزشی ندارد.
نعمان کورتولموش، رییس مجلس ترکیه نیز گفت غزه متعلق به فلسطینیان است و تا قیامت بخشی از فلسطین خواهد بود.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت که تهران با هرگونه آوارگی ساکنان غزه مخالف است.
وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد این کشور قاطعانه هرگونه تلاش برای جابجایی اجباری فلسطینیها یا تغییر ترکیب جمعیتی «سرزمینهای اشغالی فلسطین» را محکوم میکند.
آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت غزه، مانند کرانه باختری و قدس شرقی، متعلق به فلسطینیان است.
او تاکید کرد «اخراج فلسطینیان» از غزه غیرقابل قبول و مغایر با قوانین بینالمللی است و همچنین باعث «رنج و نفرت» جدید خواهد شد.
سخنگوی دولت آلمان نیز در پاسخ به سوالی درباره طرح ترامپ برای غزه گفت: «ما همچنان برای تحقق راهحل دوکشوری تلاش میکنیم.»
وزارت خارجه فرانسه در واکنش به پیشنهاد ترامپ برای جابهجایی ساکنان غزه اعلام کرد این اقدام نقض جدی قوانین بینالمللی، مانع بزرگ راهحل دو کشوری و عامل بیثباتکننده برای مصر و اردن است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل در ژنو اعلام کرد هرگونه انتقال اجباری یا اخراج افراد از «سرزمینهای اشغالی» بهطور مطلق ممنوع است.
یکی از دستیاران ارشد نتانیاهو به تایمز اسرائیل گفت که اسرائیل از مقیاس پیشنهاد ترامپ شگفتزده شده است.
ترامپ درباره غزه چه گفت؟
ترامپ پیشتر هم در روز سهشنبه به شکلی غافلگیرکننده خواستار اسکان دائم فلسطینیهای غزه در کشورهای همسایه شد و این منطقه را «سایت تخریبشده» توصیف کرد.
ترامپ به خبرنگاران گفت: «ایالات متحده نوار غزه را در دست خواهد گرفت، این کار را هم انجام خواهیم داد. ما مالک آن خواهیم بود. ما موضع مالکیتی دائمی در مورد غزه داریم و مسئولیت پاکسازی بمبها و سایر تسلیحات خطرناک باقیمانده در این منطقه را بر عهده خواهیم گرفت.»
او افزود: «اگر لازم باشد، این کار را خواهیم کرد. ما آن منطقه را در دست میگیریم و آن را توسعه میدهیم، هزاران و هزاران شغل ایجاد میکنیم، و این چیزی خواهد شد که تمام خاورمیانه میتواند به آن افتخار کند.»
وقتی خبرنگاران از ترامپ پرسیدند چه کسانی در آنجا سکونت خواهند کرد، گفت ممکن است تبدیل به خانهای برای «مردم جهان» شود.
نتانیاهو در واکنش به این صحبتها در پاسخ به پرسش خبرنگاری گفت ترامپ «خارج از چارچوب فکر میکند و ایدههای تازهای دارد» و در حال «نشان دادن تمایل به شکستن تفکر مرسوم» است.
