فرانسوا ویلروی دو گالو، یکی از مقامات بانک مرکزی اروپا، روز سهشنبه اعلام کرد که تصمیم دونالد ترامپ برای خروج مجدد از توافقنامه پاریس، تاسفآور اما پیشبینیپذیر بود.
ویلروی که رییس بانک مرکزی فرانسه نیز هست، در مصاحبهای با تلویزیون بلومبرگ گفت: «ما از این تصمیم متاسفیم، هرچند این تصمیم غافلگیرکننده نبود.»
روزنامههای تهران، صبح سهشنبه دوم بهمن و پس از تحلیف دونالد ترامپ، همگی آغاز به کار رسمی او به عنوان رییسجمهوری آمریکا را گزارش دادند. حامیان دولت تلاش کردند روزنهای برای مذاکره باز کنند و روزنامههای اصولگرا ترجیح دادند درباره تبعات بازگشت او بر حکومت ایران، حرفی نزنند.
روزنامه ایران، ارگان مطبوعاتی دولت، سه صفحه خود را به طور کامل به ارزیابی بازگشت ترامپ به قدرت اختصاص داد.
رویکرد این روزنامه بر دو پیشفرض عمده است: «تا اینجای کار ترامپ موضع قاطعی نسبت به جمهوری اسلامی اتخاذ نکرده است» و «سیاست فشار حداکثری ترامپ با آمدن جو بایدن ناکام ماند».
این روزنامه از این دو گزاره نتیجه گرفته که «شانس مذاکره هنوز از بین نرفته» است.
ایران در مطلبی با عنوان «پولتیک دوم ترامپ» نوشته است از آنجا که سیاست فشار حداکثری ترامپ در دولت بایدن، نافرجام ماند، ممکن است او با توجه به حدود نیم قرن مخاصمه جمهوری اسلامی و آمریکا، تصمیمی جدیدی اتخاذ کند. چیزی که روزنامه دولت آن را «پرده آخر بحران» روابط جمهوری اسلامی و آمریکا نامیده است.
نویسندگان یادداشت دیگری در این روزنامه با عنوان «دولت مجهول در واشنگتن» نیز اظهارنظرهای ترامپ درباره جمهوری اسلامی را تا اینجای کار «مبهم» ارزیابی کردند و بر اساس همین ابهامات، استدلال کردند که شانس توافق هنوز از بین نرفته است.
دنیای اقتصاد: سه سناریوی رویارویی با ترامپ
روزنامه دنیای اقتصاد، از زاویه اقتصادی به بازگشت ترامپ پرداخت.
این روزنامه در مطلبی با عنوان «استراتژی مواجهه با ترامپ» با یادآوری این که اقتصاد ایران یکی از بزرگترین شوکهای تاریخ خود را در سال ۱۳۹۷ و دور اول ریاستجمهوری ترامپ تجربه کرده است، سه سناریو را در مواجهه با ترامپ ارزیابی کرد.
به نوشته این روزنامه، درگیری نظامی دو کشور، هزینه نظامی سنگین و باخت اقتصادی برای ایران در پی خواهد داشت. در سناریوی دوم، عدم مذاکره با آمریکا، سبب اعمال فشار حداکثری خواهد شد که نتیجه آن برای ایران باخت اقتصادی خواهد بود.
این روزنامه تاکید کرده است تنها در سناریوی سوم، یعنی مذاکره برای همکاری اقتصادی مستقیم، ایران میتواند منافع اقتصادی داشته باشد.
کارگزاران: میهمانان راست افراطی بودند
روزنامه کارگزاران، متعلق به جریان اصلاحطلب و از حامیان مسعود پزشکیان، در مطلبی با عنوان «دوباره ترامپ»، به حاشیههای سیاسی مراسم تحلیف پرداخته است.
این روزنامه با اشاره به میهمانان مراسم تحلیف، آنها را ثروتمندان و رهبران «راست افراطی» نامیده است.
کارگزاران تاکید کرده که «ترس و نگرانی»، واکنش جهان به بازگشت ترامپ است.
اعتماد: ایرانیان مهاجر به زحمت خواهند افتاد
روزنامه اعتماد که متعلق به الیاس حضرتی، رییس شورای اطلاعرسانی دولت است، در چندین مطلب جداگانه، تبعات بازگشت ترامپ به قدرت را بررسی کرده است.
این روزنامه در گزارشی با عنوان «مصائب ايرانی بودن در آمریكای ترامپ» نوشته است سیاستهای مهاجرتی رییسجمهوری جدید آمریکا، به دلیل «مهاجر بودن، ایرانی بودن و مسلمان بودن»، برای ایرانیان مهاجر تبعات منفی خواهد داشت.
این روزنامه همچنین با طهمورث غلامی، کارشناس مسائل آمریکا گفتوگو کرده و از قول او نوشته است: «توقف غنیسازی در كنار پایان فعالیتهای منطقهای ايران، محور رایزنیهای احتمالی ایران و آمریکا است»
نگرانی کیهان در مورد آینده متحدان غربی آمریکا
کیهان، روزنامهای که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مدیرمسئول آن را منصوب میکند، در واکنشی خنثی، به تحلیف ترامپ پرداخت.
این روزنامه با ترجمه مطلبی از روزنامه گاردین بریتانیا، نوشته است متحدان غربی آمریکا که برای بازگشت ترامپ آماده میشوند، هنوز به بهترینها امیدوارند، اما عمدتا برای آنچه که ممکن است «بدترین وضعیت آشفته و بحرانی جهانی باشد»، آمادگی ندارند.
کیهان در بخش دیگری از این مطلب، با اشاره به آتشسوزیهای اخیر کالیفرنیا، از هزینههای سنگین برگزاری مراسم تحلیف ترامپ انتقاد کرده و در ضمن، آن را «امنیتیترین مراسم تحلیف تاریخ آمریکا» نامیده است.
این روزنامه، دوشنبه اول بهمن نوشته بود که ترامپ تنها در یک صورت میتواند به ایران «بیاید-آورده شود» و آن هم «برای تحمل مجازات صدور دستور» هدف قرار دادن قاسم سلیمانی است.
حسین شریعتمداری، نماینده خامنهای در روزنامه کیهان، ۲۷ دی ماه نوشت که مطرح کردن موضوع مذاکره با ایالات متحده، خارج از اختیارات پزشکیان بوده و وظیفه او «تلاش برای کشتن ترامپ» است.
این روزنامه پیش از این هم بارها به سخنان مقامات دولت درباره مذاکره با آمریکا حمله کرده است.
روزنامه سپاه پاسداران و یادآوری حمله به کنگره
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران نیز مانند کیهان، درباره تبعات بازگشت ترامپ برای تهران سکوت کرده و از زاویه داخلی تحلیف را مورد بررسی قرار داده است.
این روزنامه با اشاره به حمله عدهای به ساختمان کنگره در سال ۲۰۲۰ که جوان آنان را «حامیان ترامپ» نامیده است، نوشت که ترامپ آنان را «میهنپرست» و «بسیار ویژه» خوانده بود.
جوان همچنین از طرح «ادعای تقلب در انتخابات ۲۰۲۰» از سوی ترامپ انتقاد کرده و نوشته است او بار دیگر هم «ادعای تقلب» را مطرح کرد.
روزنامه صداوسیما و نگرانی درباره تمامیت ارضی کانادا، پاناما و گرینلند
روزنامه جامجم، متعلق به سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی، با سکوت درباره تبعات بازگشت ترامپ به قدرت برای جمهوری اسلامی، با انتقاد از سخنان او در مورد کانادا، گرینلند و کانال پاناما، آن را «زیادهخواهیهای جغرافیایی» ترامپ نامیده است.
جامجم در ادامه، از سیاستهای مهاجرتی سختگیرانه ترامپ انتقاد کرده و مانند کیهان، به برخورد رییسجمهوری جدید آمریکا با متحدان غربی پرداخته و نوشته است اروپا که در دوره اول ترامپ از تصمیمات «یک جانبه» او مانند خروج از توافق پاریس و توافق هستهای ایران ضربه دیده، اکنون با تهدیدهای جدیدی مواجه است.
ترامپ از روز اول بهمن (۲۰ ژانویه)، پس از برگزاری مراسم تحلیف، رسما کار خود را به عنوان رییسجمهوری آمریکا آغاز کرد.
موسی ابومرزوق، عضو دفتر سیاسی حماس که در قطر مستقر است، گفت این گروه آماده گفتوگو با آمریکا و به تفاهم رسیدن با این کشور «در مورد همه مسائل» است.
مشخص نیست که ابومزروق این سخنان را تنها از زبان خود گفته یا به نمایندگی از تمامی رهبران حماس مطرح کرده است.
ابومزروق در گفتوگو با نیویورک تایمز، دونالد ترامپ را رییسجمهوری «جدی» توصیف کرد و گفت اگر تاکید او برای «پایان دادن به جنگ غزه» و فرستادن نمایندهاش در مذاکرات نبود، توافق آتشبس اتفاق نمیافتاد.
این مقام حماس در ادامه افزود: «صادقانه بگویم، ترامپ باید به خاطر پایان دادن به جنگ اعتبار دریافت کند.»
ابومرزوق همچنین گفت که حماس از تصمیم استیو ویتکاف، فرستاده جدید آمریکا در امور خاورمیانه، برای بازدید از غزه استقبال میکند.
او گفت: «ویتکاف میتواند بیاید و مردم را ببیند و سعی کند احساسات و خواستههای آنها را درک کند تا موضع آمریکا بر اساس منافع همه طرفها و نه فقط یک طرف باشد.»
ژست ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی و غول فناوری، در مراسم تحلیف دونالد ترامپ واکنشهای فراوانی در پی داشت و برخی منتقدان آن را به «سلام نازیها» تشبیه کردند.
ماسک درباره این برداشتها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «صادقانه بگویم، آنها به حقههای کثیف بهتری نیاز دارند.»
او گفت حملههایی با استفاده از عبارت «همه مثل هیتلرند» خیلی «تکراری و خستهکننده» شده است.
گزارشگران سیانان شوک ناشی از رفتار ایلان ماسک را پنهان نکردند، اما با خودداری از توصیف این حرکت گفتند: «ما آن را نشان دادیم، تماشاگران به اندازه کافی هوشمند هستند تا خودشان درک کنند.»
اندره استروپا، فردی که به عنوان نماینده ایتالیایی ماسک شناخته میشود، گفت ایلان ماسک «اوتیسم دارد» و «اینگونه احساسات خود را ابراز میکند».
او تاکید کرد که برخی به «اشتباه» تصور کردند که این حرکت، سلام نازیستی است اما ماسک میخواست احساسات خود را با گفتن «میخواهم قلبم را به تو بدهم» ابراز کند.
یولاندا دیاز، وزیر کار و معاون نخستوزیر اسپانیا، اعلام کرد که در اعتراض به این سلام نازی، استفاده از پلتفرم ایکس، تحت مدیریت ماسک را متوقف میکند.
او گفت ماههاست که ایلان ماسک از ایکس برای اهداف سیاسی استفاده میکند و این پلتفرم دیگر ابزاری برای ارتباطات یا شبکهای اجتماعی نیست و به یک سازوکار تبلیغاتی تبدیل شده است که با استفاده از الگوریتم خود، برخی ایدهها را به نفع دیگران تقویت میکند و به این ترتیب بر افکار عمومی تاثیر میگذارد.
دیاز افزود: «دیشب، تمام دنیا شاهد تصویری بودند که ماسک در مراسم تحلیف ترامپ سلام نازی را تقلید کرد. این تصویر بسیار تکاندهنده بود و مرا به تصمیمی که ماهها در نظر داشتم رساند؛ از حالا به بعد، من از حساب ایکس خود استفاده نخواهم کرد.»
نانسی پلوسی، رییس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا از حزب دموکرات، اقدامات ترامپ را «شرمآور» و «توهینی بیشرمانه» توصیف کرد و گفت که او عفو افرادی را که در حمله به کنگره نقش داشتند به یکی از اولویتهای اصلی خود تبدیل کرده است.
پلوسی در بیانیهای گفت اقدام ترامپ برای عفو و تخفیف در مجازات عاملان حمله به ساختمان کنگره، «توهینی بیشرمانه به نظام قضایی آمریکا و قهرمانانی است که در حین محافظت از ساختمان کنگره، کنگره و قانون اساسی، متحمل جراحات جسمی و آسیبهای روانی شدند».
او افزود: «شرمآور است که رییسجمهوری تصمیم گرفته یکی از اولویتهای اصلی خود را خیانت به ماموران پلیسی قرار دهد که برای جلوگیری از تلاش برای زیر پا گذاشتن انتقال مسالمتآمیز قدرت، جان خود را به خطر انداختند. با وجود تصمیم رییسجمهوری، ما باید همواره شجاعت و دلاوری فوقالعاده قهرمانان اجرای قانون را به یاد داشته باشیم که در آن روز تاریک از دموکراسی دفاع کردند.»
ترامپ روز دوشنبه هزار و ۵۰۰ نفر از افراد مرتبط با حمله به کنگره در تاریخ شش ژانویه ۲۰۲۱ (برابر با۱۷ دی ۱۳۹۹) از جمله برخی افرادی را که به اعمال خشونتآمیز محکوم شده بودندرا مورد عفو «کامل، قطعی و بدون قید و شرط» قرار داد.
از جمله کسانی که مجازاتشان تخفیف یافت، استوارت رودز، بنیانگذار گروه شبهنظامی راستگرای افراطی اوث کیپرز بود.
چین به نخستین سیاستهای اعلام شده از سوی دونالد ترامپ در روز تحلیفش واکنش دیپلماتیک نشان داد.
گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت پکن نسبت به اعلامیه ترامپ مبنی بر خروج دوباره آمریکا از توافقنامه آبوهوایی پاریس نگران است.
او تاکید کرد که چین بهطور فعال در حال پاسخگویی به ضروریات تغییرات اقلیمی است و بهصورت مشترک، فرایند انتقال جهانی به سمت سیاره سبز و کمکربن را ترویج خواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه چین همچنین گفت که سازمان جهانی بهداشت باید تقویت شود و نه تضعیف.
جیاکون افزود که چین به حمایت از این سازمان برای انجام مسئولیتهایش ادامه خواهد داد.
ترامپ در نخستین روز ورودش به کاخ سفید، دستور خروج ایالات متحده از این نهاد بهداشتی سازمان ملل را صادر کرد.
با تصمیم دونالد ترامپ برای خروج ایالات متحده از سازمان جهانی بهداشت، آمریکا طی ۱۲ ماه آینده به طور کامل از این سازمان خارج شده و تمامی کمکهای مالی خود را به آن، متوقف خواهد کرد.
آمریکا که بزرگترین تامینکننده مالی سازمان بهداشت جهانی است، حدود ۱۸ درصد از کل بودجه این سازمان را تامین میکند.
سخنگوی وزارت خارجه چین درباره دستور ترامپ در مورد برنامههای مرتبط با تیکتاک گفت که این اپلیکیشن نقش قابل توجهی در ایجاد اشتغال و تشویق به خرید مصرفکنندگان در آمریکا ایفا میکند.
ترامپ دوشنبه دستوری امضا کرد که ممنوعیت برنامه تیکتاک را برای ۷۵ روز به تعویق میاندازد.
او گفت: «اگر توافقی را امضا کنم که به تیکتاک اجازه فعالیت مجدد در ایالات متحده را بدهد، فکر میکنم آمریکا باید مستحق دریافت نیمی از تیکتاک باشد.»