دیدهبان حقوق بشر سوریه شامگاه شنبه ۲۴ آذر از حملات هوایی اسرائیل به منطقه عین منین در حومه دمشق خبر داد.
برخی رسانهها نیز گزارش دادند اسرائیل با انجام ۲۴ حمله هوایی، مواضع نظامی را در دمشق هدف قرار داده است.
این حملات در حالی رخ میدهند که پیشتر دولت موقت سوریه با ارسال نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، از اسرائیل به دلیل حملات مکرر پس از سقوط حکومت بشار اسد شکایت کرده بود.
مدارس تهران و بسیاری از استانهای ایران یکشنبه ۲۵ آذر به دلایلی از جمله «کاهش دما» و «مدیریت انرژی» تعطیل و نیمهتعطیل اعلام شدهاند. چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته نیز تهران تعطیل بود. این همه در حالی است که زمستان هنوز آغاز نشده است.
رسانههای رسمی ایران در اخباری که بهتدریج منتشر میشوند، اعلام کردند علاوه بر تهران، بسیاری از استانهای کشور ۲۵ آذر تعطیل خواهند بود.
مازندران- به دلیل «کاهش دما» تمامی ادارات، بانکها، دانشگاهها و موسسات آموزش عالی، شرکتهای دولتی، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی این استان تعطیل شدند.
گلستان- با تصمیم ستاد مدیریت بحران، به دلیل «مدیریت انرژی»، همه بانکها و ادارات بهجز دستگاههای امدادی، خدماترسان و نهادهای نظامی و انتظامی تعطیل شدند.
خراسان شمالی- ادارات و مدارس استان به دلیل «کاهش دما» و «مدیریت انرژی» تعطیل شدند.
خراسان رضوی- به دلیل «کاهش دما» تمام ادارات، مدارس، دانشگاهها و موسسات آموزشی تعطیل شدند.
خراسان جنوبی- بنا بر تصمیم ستاد پیشگیری، هماهنگی و عملیات پاسخ به بحران این استان، به دلیل «کاهش دما» تمام دستگاههای اجرایی، مدارس، دانشگاهها و موسسات آموزش عالی، بانکها و بیمههای این استان تعطیل شدند.
زنجان- کلیه مدارس استان در همه مقاطع، دانشگاهها، ادارات دولتی به دلیل «مدیریت انرژی» تعطیل شدند.
قم- ستاد پیشگیری، هماهنگی و عملیات پاسخ به بحران استان قم به دلیل «کاهش دما» تمامی ادارات، بانکها و مدارس استان را تعطیل اعلام کرد.
آذربایجان غربی- بنابر اعلام مدیرکل مدیریت بحران استانداری، برای «صرفه جویی در مصرف گاز و برق» تمامی مدارس، آموزشگاههای آزاد و ادارات استان تعطیل شدند.
کرمانشاه- با اعلام ستاد پیشگیری استان، به دلیل «کاهش دما»، کلیه ادارات و سازمانهای دولتی، بانکها، دانشگاهها و مراکز آموزش عالی استان تعطیل شدند.
سمنان- ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران اعلام کرد به دلیل «مدیریت مصرف گاز و برق»، یکشنبه و دوشنبه، ۲۵ و ۲۶ آذرماه، کلیه مدارس و مراکز آموزشی تعطیل خواهند بود.
اردبیل- روابط عمومی استانداری اردبیل اعلام کرد برای «صرفهجویی در مصرف برق و گاز»، همه مدارس استان تعطیل خواهند بود.
قزوین- به دلیل «کاهش دما»، کلیه دستگاههای اجرایی، ادارات و بانکها، مدارس و دانشگاهها تعطیل خواهند بود.
تهران- استاندار تهران اعلام کرد همه مدارس، ادارات و دانشگاههای استان با توجه به «کاهش دما» و همچنین بر اساس مصوبات کارگروه اضطرار آلودگی هوا، روز یکشنبه تعطیل خواهند بود.
چه تابستان، چه زمستان؛ کشور در بحران
شهروندان ایرانی تابستان ۱۴۰۳ را به دلیل ناتوانی شبکه تولید و توزیع برق کشور در تامین برق مورد نیاز، در خاموشیهای سراسری سپری کردند. اکنون در آستانه زمستان، جمهوری اسلامی در تامین گاز شهروندان ناتوان شده است.
در پاییز هم دولت به دلیل آنچه «توقف مازوتسوزی» نیروگاهها با هدف کاهش آلودگی هوا عنوان کرد، خاموشیهایی را به شهروندان ایران تحمیل کرد.
این ادعای دولت در حالی مطرح میشود که از ۱۴۰ نیروگاه حرارتی کشور، تنها ۱۴ نیروگاه امکان مازوتسوزی دارند.
با وجود این تصمیم، تهران و برخی از کلانشهرها همچنان از آلودگی هوا رنج میبرند.
پیش از این تعطیلیها به دلیل کمبود گاز، دولت مسعود پزشکیان طی مصوبه ۲۰ آبان هیات وزیران، وزارت نفت را مکلف کرد تعرفههای قبلی را طوری دستکاری کند که دولت درآمد بیشتری از محل بهای گاز مصرفکنندگان خانگی داشته باشد.
هرچند دولت پزشکیان، به روال سایر دولتها در جمهوری اسلامی، در تلاش است ناتوانی حکومت در تامین انرژی را به گردن پرمصرف بودن شهروندان بیندازد، اما آمارها نشان میدهد شهروندان ایرانی پرمصرف نیستند.
در سوی دیگر عرضه و تقاضا، این جمهوری اسلامی است که با انباشت سالها عدم سرمایهگذاری مناسب در بخش انرژی، بحران فعلی را پدید آورده است، بحرانی که برای رفع آن در بخش نفت و گاز نیاز به ۲۵۰ میلیارد دلار و در بخش برق نیاز به ۱۹ میلیارد دلار سرمایهگذاری دارد.
با وجود مشکلات عدیده در حوزه انرژی در ایران، جمهوری اسلامی همچنان به حمایت از گروههای نیابتی خود در منطقه ادامه میدهد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۲ آذر گفت حکومت ایران بیش از ۲۰ میلیارد دلار برای حمایت از حزبالله در لبنان هزینه کرد.
همچنین اظهارات مقامات حکومت ایران نشان میدهد مجموعه کمکهای جمهوری اسلامی برای جلوگیری از سقوط بشار اسد، ۳۰ میلیارد دلار بوده است.
بحران اقتصادی جمهوری اسلامی
شنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۳، در اولین روز کاری پس از مصاحبه دونالد ترامپ که در آن گفته بود احتمال حمله نظامی به جمهوری اسلامی منتفی نیست، قیمت دلار در بازار تهران به بالای ۷۵ هزار تومان رسید.
در چنین شرایطی، تعطیلی بازارها میتواند بهصورت بالقوه، از بغرنج شدن اوضاع جلوگیری کند.
از سوی دیگر، دولت جمهوری اسلامی که برای تامین بنزین کشور با مشکل مواجه است، به سمت سرمایهگذاری در واحدهای پتروشیمی برای تولید نفتا حرکت کرده است، محصولی جایگزین بنزین که قیمت آن پایینتر، آما آلودگی آن بهمراتب بالاتر از بنزین واقعی است.
منابع ارزی ناشی از فروش نفت بهصورت قاچاق نیز با توجه به تعطیلی واحدهای پالایشگاهی کوچک چین بهعنوان خریداران اصلی نفت قاچاق ایران، و همچنین بازگشت قریبالوقوع ترامپ به کاخ سفید، بهشدت محدود شده است.
جمهوری اسلامی با حملات موشکی گرانقیمت به اسرائیل از ابتدای سال ۱۴۰۳، با زنجیرهای از بحرانهای سیاسی و اقتصادی مواجه شده است.
این بحرانها خود را در کمبود برق، گاز، بنزین و … نشان میدهند. واکنش جمهوری اسلامی به این بحرانها تنها انتشار ویدیوی پزشکیان و درخواست او از مردم برای کاهش مصرف و جبران کسری انرژی بود، وضعیت وخیمی که دولت و حامیانش نام آن را «ناترازی» نهادهاند.
پرستو احمدی، خواننده «کنسرت فرضی» و دو تن از نوازندگان این رویداد بازداشت شدند. هنوز هیچ اطلاعی از نهاد بازداشتکننده یا اتهامات مطرحشده علیه آنها در دست نیست.
میلاد پناهیپور، وکیل دادگستری، در مصاحبه با کانال امتداد گفت: «تقریبا از ظهر شنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۳، اطلاعی از وضعیت موکلم، پرستو احمدی، نداشتیم و متوجه شدیم که او در استان مازندران بازداشت شده است.»
پناهیپور با بیان اینکه «ما منتظر طی روند حقوقی و قضایی بودیم»، افزود: «متاسفانه از اتهامات خانم احمدی، نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری او اطلاعی نداریم، ولی از طریق مراجع قانونی موضوع را پیگیری خواهیم کرد.»
احمدی به همراه گروهی از هنرمندان ۲۱ آذر کنسرتی را در یک کاروانسرا اجرا کرد و آن را با نام «کنسرت فرضی» یا «کنسرت کاروانسرا» در یوتیوب به اشتراک گذاشت. این خواننده زن در این کنسرت، بدون حجاب اجباری ظاهر شد.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی ۲۲ آذر با انتشار اطلاعیهای برگزاری این کنسرت را «بدون مجوز قانونی و رعایت موازین شرعی» دانست و از «برخورد مقتضی» و تشکیل پرونده برای خواننده و عوامل تولید آن خبر داد.
پیش از انتشار خبر بازداشت احمدی، پناهیپور از بازداشت احسان بیرقدار و سهیل فقیهنصیری، دو تن از نوازندگان «کنسرت فرضی»، خبر داده بود.
به گفته این وکیل دادگستری، آنها در تهران و در محل آموزشگاه خود بازداشت شدند و همانند احمدی، نهاد بازداشتکننده آنها مشخص نیست.
در پی اجرا و پخش این کنسرت، شماری از حامیان دولت مسعود پزشکیان در شبکههای اجتماعی با اشاره به همزمانی برگزاری آن و زمانبندی ابلاغ قانون موسوم به «عفاف و حجاب»، این کنسرت را عاملی برای تخریب دولت اصلاحطلب چهاردهم دانستند.
از سوی دیگر روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، هدف از برگزاری این کنسرت را «تقابل فرهنگی و تحریک افکار عمومی» توصیف کرد.
با وجود واکنشهای دو طیف اصولگرا و اصلاحطلب در جمهوری اسلامی، شهروندان ایرانی، بهویژه در فضای مجازی، از اقدام احمدی ستایش کردند و این کنسرت را صدای «زن، زندگی، آزادی» خواندند.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، شنبه ۲۴ آذر در یک سخنرانی تلویزیونی گفت این گروه پس از سرنگونی بشار اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.
قاسم گفت تا زمانی که اوضاع سوریه به ثبات نرسد، نمیتوانیم درباره کسانی که قدرت را در این کشور به دست گرفتند، قضاوت کنیم.
دبیرکل حزبالله ابراز امیدواری کرد «حاکمان جدید سوریه اسرائیل را بهعنوان دشمن ببینند و روابط خود را با آن عادی نکنند».
او افزود: «امیدواریم مردم و دولتهای سوریه و لبنان بتوانند با هم همکاری کنند.»
میخائیل کاولاشویلی که در سالهای ۱۹۹۶ و ۱۹۹۷ بازیکن منچسترسیتی بود، امروز رئیسجمهور گرجستان شد. کاولاشویلی که سال ۲۰۲۲ جبهه قدرت مردم را بنیانگذاری کرد، بعد از چند هفته تظاهرات در گرجستان و اعتراض مردم به دولت سابق، توسط شورای انتخاباتی به عنوان رئیسجمهور جدید برگزیده شد.
از سال ۲۰۱۷ و پس از تغییرات قانون اساسی گرجستان در سال ۲۰۱۸، ریاستجمهوری به سمتی تشریفاتی تبدیل شده است و رییسجمهور از سوی هیاتی ۳۰۰ نفره متشکل از نمایندگان مجلس و نمایندگان دولت انتخاب میشود که امروز کاولاشویلی را به عنوان رئیسجمهور جدید معرفی کرد.
کاولاشویلی در دوران شوروی سابق، فوتبالش را از آکادمی باشگاه لوکوموتیو گرجستان آغاز کرد، اما دوران حرفهای را با دینامو تفلیس شروع کرد. او در ژانویه ۱۹۹۶ با قراردادی دو میلیون دلاری از دینامو تفلیس به منچسترسیتی رفت.
کاولاشویلی در تابستان ۱۹۹۷ به صورت قرضی از سیتی به گراسهاپرز سوئیس پیوست. او در سال ۱۹۹۹ راهی افسی زوریخ شد. کاولاشویلی در ژانویه ۲۰۱۱ از فوتبال خداحافظی کرد و وارد سیاست شد.
زینب جلالیان، قدیمیترین زندانی سیاسی زن در ایران، با وجود شرایط نامناسب جسمی از رسیدگی پزشکی و ملاقات با خانواده محروم است. او که از ۱۷ سال پیش زندانی است، در حال حاضر بدون رعایت اصل تفکیک جرائم در زندان یزد به سر میبرد.
سایت حقوقبشری هرانا گزارش داد جلالیان با وجود ابتلا به بیماریهای کلیوی، گوارشی و چشمی، از درمان مناسب و مداوم پزشکی محروم مانده است.
هرانا به نقل از یک منبع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی نوشت مسئولان زندان از دادن نتیجه آزمایش و عکسبرداری به جلالیان که پیشتر انجام شده بود، امتناع کردهاند و در حال حاضر روند رسیدگی درمانی او قطع شده است.
این زندانی سیاسی کُرد که از نزدیک به ۱۷ سال گذشته بدون مرخصی در زندان به سر میبرد، از اول مهرماه سال جاری با دستور وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، از ملاقات با خانواده خود محروم شده است.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان سیاسی در ایران و زیر پا گذاشته شدن حق دسترسی آنان به درمان مناسب از سوی مسئولان زندانها منتشر شده است.
زندانیان سیاسی زیادی طی سالهای اخیر جان خود را در دوران حبس از دست دادهاند و جمهوری اسلامی هیچ مسئولیتی در قبال مرگ آنها که به دلیل اعمال فشار، شکنجه و ارائه ندادن خدمات پزشکی به وقوع پیوسته، نپذیرفته است.
جلالیان هفتم اسفند ۱۳۸۶ بازداشت و در سال ۱۳۸۸ به اتهام «محاربه از طریق عضویت در گروه پژاک» از سوی دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شد. این حکم در سال ۱۳۹۰ با یک درجه تخفیف به حبس ابد تبدیل شد.
جلالیان در این سالها بارها با رد اتهام مطرح شده علیه خود تاکید کرده در زمان بازداشت به شیوههای مختلفی مانند شلاق زدن به کف پا، مشت به شکم، کوبیدن سر به دیوار و تهدید به تجاوز، مورد آزار و شکنجه قرار گرفته است.
او در دوران حبس خود با وجود مشکلات جسمی از جمله آسم، بیماری چشم و ناراحتی کلیه، بارها میان زندانهای خوی، قرچک ورامین، اوین، کرمان، دیزلآباد کرمانشاه و یزد جابهجا شده است.
پیش از این برخی نهادهای مدافع حقوق بشر، شرح شکنجههای اعمال شده بر جلالیان برای گرفتن اعتراف را منتشر کردهاند.