حوثیها از حمله به نیروهای آمریکایی در منطقه دریای سرخ خبر دادند
حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن روز سهشنبه اعلام کردند که دو عملیات در دریای سرخ و دریای عرب علیه نیروی دریایی آمریکا انجام دادند.
یحیی سریع سخنگوی حوثیها گفت: «عملیات اول یک ناو هواپیمابر آمریکایی را در دریای عرب با تعدادی موشک و پهپاد هدف قرار داد و در جریان عملیات دوم موشکها و پهپادهایی به سمت دو ناوشکن آمریکایی در دریای سرخ شلیک شد.»
این حملات پس از آن صورت میگیرد که پنتاگون بامداد یکشنبه اعلام کرد که ایالات متحده در طول شب گذشته چندین حمله هوایی را علیه انبارهای تسلیحات حوثیهای یمن انجام داد.
رسانههای وابسته به حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، از حملههای آمریکا و بریتانیا به مواضع این گروه در صنعا، عمران و چند منطقه دیگر تحت کنترل حوثیها خبر دادند.
یک مقام ارشد آمریکایی به خبرگزاری فرانسه گفت که سلاحهای پیچیده مورد مناقشه توسط این گروه تحت حمایت ایران برای حمله به کشتیهای غیرنظامی و نظامی در دریای سرخ و خلیج عدن استفاده شده است.
این حمله پس از آن صورت گرفت که مرکز عملیات تجارت دریایی آمریکا شنبه ۱۹ آبان اعلام کرد یک کشتی تجاری گزارش داد عاملی که خود را یک مقام یمنی معرفی کرد، چند بار از طریق فرکانس رادیویی با این کشتی تماس گرفت.
بر اساس این گزارش، این مقام یمنی به آن کشتی دستور داد که از فاصله ۱۰۵ کیلومتری جنوب غربی بندر عدن یمن رد نشود.
همچنین ائتلاف نظامی کشورهای عربی یکشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد در پی یک حمله به مناطق تحت کنترل دولت قانونی یمن، دو نیروی عربستان سعودی کشته شدند و یک نفر دیگر مجروح شد.
مقامات جمهوری اسلامی برای اولین بار از ساخت یک تونل دفاعی در تهران خبر دادهاند.
سپاه نیوز، رسانه وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که جعفر تشکری هاشمی، رییس کمیسیون حمل و نقل شورای شهر تهران به همراه فرزانپور، مدیرعامل مترو و تعدادی از اعضای شورای شهر روز دوشنبه ۲۱ آبان در جریان بازدید از پروژه توسعه خط ۷ متروی تهران از «ساخت نخستین تونل پدافندی کشور» خبر داد.
تشکری هاشمی گفت: «برای نخستین بار در کشور، تونلی با کاربری پدافندی در تهران در حال ساخت است. این تونل از ایستگاه مترو مدافعان سلامت به بیمارستان امام خمینی امتداد مییابد و امکان دسترسی مستقیم تونلی به این مرکز درمانی را فراهم میکند.»
او به تنشهای اخیر و حملات متقابل سپاه و اسرائیل اشاره نکرد اما افزود که این اقدام برای آمادگی شهر تهران «برای مقابله با شرایط اضطراری و بحرانهای احتمالی است».
مشخص نیست که چه ارگانی ساخت این تونل را برعهده دارد، اما سپاه نیوز این خبر را ذیل خبرهای مربوط به قرارگاه خانم الانبیاء منتشر کرده که بازوی اقتصادی سپاه پاسداران به شمار میرود.
بر اساس برخی گزارشها، دونالد ترامپ قصد دارد مارکو روبیو، سناتور جمهورخواه از ایالت فلوریدا را برای تصدی پست وزارت خارجه به سنا معرفی کند. روبیو که زمانی مخالف ترامپ بود پس از کشتن قاسم سلیمانی به دست نیروهای آمریکایی در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، از او قدردانی کرد.
این سناتور ایالت فلوریدا به خاطر اینکه در سالهای گذشته بارها علیه سیاستهای جمهوری اسلامی موضعگیری کرده است، برای ایرانیانی که سیاست آمریکا را پیگیری میکنند چهره آشنایی است.
روبیو، کوبایی-آمریکایی، زمانی گفته بود ترامپ از عهده چالش فرماندهی قدرتمندترین ارتش جهان بر نمیآید و تاکید کرده بود که دشمنان خارجی مانند ایران از ناآگاهی ترامپ در امور جهانی سواستفاده خواهند کرد، موضعی که پس از کشتن قاسم سلیمانی به دستور ترامپ تغییر کرد.
مخالف باجدهی به جمهوری اسلامی
روبیو، در فروردین ۱۳۹۴ خواستار رایگیری برای اصلاحیهای در کنگره آمریکا شد که در آن ایران را برای به رسمیت شناختن اسرائیل تحت فشار میگذاشت.
او در پاییز ۱۳۹۵ صدور مجوز پرداخت ۱/۷ میلیارد دلار به جمهوری اسلامی از سوی باراک اوباما رییسجمهوری وقت آمریکا را ایران را باجدهی به تهران توصیف کرد و گفت این اقدام خطر بیشتری برای آمریکاییهای خارج از کشور ایجاد میکند و گروگانگیران را تشویق میکند.
روبیو همچنین طرحی قانونی به کنگره ارائه داد که از جمهوری اسلامی خواست به وعده اعلام شده خود برای کمک به یافتن محل نگهداری رابرت لوینسون، مامور بازنشسته افبیآی که در اسفند ۱۳۸۵ پس از ورود به هتلی در جزیره کیش ایران ناپدید شد، عمل کند.
مخالفت با برجام
روبیو از منتقدان سرسخت برجام از ابتدا تا امروز بوده است و از آن با عباراتی همچون «چند تکه کاغذ» و «یک فاجعه آشکار» نامبرده است.
او خواستار افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی تا زمان توقف برنامه غنیسازی اورانیوم بوده و در سالهای گذشته از احتمال اقدام نظامی برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای هم دفاع کرده است.
ابتکارات قانونگذاری علیه جمهوری اسلامی
در تابستان ۱۴۰۲، روبیو به همراه سناتور مگی حسن و جکی روزن، لایحهای به نام «قانون توقف مخفیکاری در فروش نفت ایران» (SHIP) را تهیه کرد.
این قانون به دنبال تحریم خریدهای غیرقانونی نفت ایران و پاسخگو کردن تسهیلکنندگان این معاملات است.
روبیو هنگام ارائه این قانون به کنگره گفته بود: «در حالی که رژیم تهران همچنان از طریق فروش نفت تحریمی، ثروتاندوزی میکند، باید اطمینان پیدا کنیم که تحریمهای آمریکا علیه تمامی افراد و نهادهای مرتبط با تجارت غیرقانونی نفت ایران به شدت اجرا میشود.»
اجرای تحریمها و مخالفت با سیاستهای بایدن در قبال ایران
در دی ماه ۱۴۰۲، روبیو یک گروه متشکل از سناتورهای جمهوریخواه و دموکرات در کنگره آمریکا را برای ترغیب دولت بایدن به اجرای قوانین موجود علیه فروش غیرقانونی نفت ایران از طریق تحریمها تشکیل داد.
این سناتورها تاکید کردند که اعمال دقیق تحریمهای نفتی ایران در شرایطی که گروههای وابسته به ایران به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه حمله میکنند، حیاتی است.
روبیو بارها از سیاستهای دولت جو بایدن در قبال ایران انتقاد کرده و معتقد است که این سیاستها به تقویت مالی جمهوری اسلامی و حمایت آن از تروریسم منجر شده است.
او در تیر ۱۴۰۳ گفت: «در زمان ترامپ، جمهوری اسلامی ورشکسته بود، اما در زمان بایدن برای حمایت از تروریسم پول دارد.»
روبیو در خرداد ۱۴۰۳ هم با اشاره به سفر ابراهیم رئیسی به کشورهای آمریکای لاتین، حضور رو به رشد ایران در نیمکره غربی را زنگ خطری برای صلح و ثبات منطقه دانست و از دولت بایدن خواست تا استراتژی مشخصی برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی در این منطقه ارائه دهد.
واکنش به تهدیدهای منطقهای و حمایت از اسرائیل
سناتور روبیو هشتم نوامبر اعلام کرد جمهوری اسلامی به خاطر ترس از ترامپ میخواهد او را بکشد.
او از سناتورهای فعال علیه نفوذ جمهوری اسلامی در خاورمیانه، به ویژه حمایت آن از گروههایی مانند حزبالله، بوده است.
روبیو پس از کشته شدن حسن نصرالله در حمله هوایی اسرائیل، گفت مسئولیت هرگونه عملیات انتقامجویانه از سوی حزبالله با جمهوری اسلامی است، چرا که تصمیم به تلافی را مسئولان جمهوری اسلامی میگیرند.
روبیو، مسئولیت اصلی بیثباتی در منطقه را متوجه جمهوری اسلامی میداند و همواره از حق اسرائیل برای دفاع از خود در برابر «تجاوزات» جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
این سناتور جمهوریخواه در فروردین ۱۴۰۳ پس از حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل گفت هدف ایران این است که اسرائیل را به «مکانی غیرقابل زندگی» تبدیل کند و جمهوری اسلامی را تهدیدی برای امنیت اسرائیل خواند.
روبیو ۱۰ مهر سال جاری در شبکه ایکس بر لزوم «تهدید بقای رژیم از طریق فشار حداکثری و اقدامهای مستقیم و نامتناسب» تاکید کرد و نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی میخواهد اسرائیل را نابود کند تا به قدرت مسلط در خاورمیانه تبدیل شود. سیاست مماشات رفتار آنها را تغییر نخواهد داد.»
دفاع از حقوق بشر
سناتور روبیو به مسائل حقوق بشری در ایران هم توجه ویژه داشته است. روبیو در مرداد ۹۸ با اشاره به مبارزات زنان در ایران، در فیسبوک خود نوشت: «رژیم در تهران به سرکوب وحشیانه خود ادامه می دهد، با این حال زنان شجاع ایرانی همچنان به صورت مسالمت آمیز اعتراض میکنند و حجاب اجباری را رد میکنند. من در مقابل زنان در ایران در مبارزه برای آزادی ایستادهام و برای روزی دعا می کنم که دولتی داشته باشند که به حقوق خدادادی آنها احترام بگذارد.»
در فروردین ۱۴۰۳ سه لایحه که با ابتکار روبیو تهیه شده بودند در کنگره تصویب و به قانون تبدیل شدند. این قوانین، تحریمهایی علیه جمهوری اسلامی، مقامهای جمهوری اسلامی و «گروههای تروریستی» وابسته به جمهوری اسلامی وضع میکند.
روبیو در مرداد ۱۴۰۳، به همراه سناتور دموکرات الکس پادیلا، طرحی با عنوان «قانون حقوق بشری مهسا امینی» به سنای آمریکا ارائه کرد.
این قانون دولت آمریکا را ملزم میکند تا تحریمهای اقتصادی بیشتری علیه رهبران جمهوری اسلامی به دلیل نقض حقوق بشر اعمال کند.
او پس از ارائه این طرح، نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران به دست آیتاللهها را «وحشیانه» خواند و گفت: «رژیم تهران به عنوان یک حامی تروریسم دولتی، به صورتی فعالانه در حال به خاک و خون کشیدن مردم این کشور و ملتهای متعدد دیگر است.»
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، دو نفر بر اثر اصابت یک راکت در شهر ساحلی نهاریا در شمال اسرائیل کشته شدند.
قربانیان دو مرد حدودا ۴۰ ساله بودند.
در منطقه کیبوتس کبری نیز دو مرد دیگر بر اثر ترکشها دچار جراحات سطحی شدند.
به گفته ارتش اسرائیل، در این حمله ۱۰ راکت از لبنان شلیک شد که برخی از آنها رهگیری شدند و برخی دیگر در شهرهای جلیل غربی یا مناطق خالی از سکنه آن فرود آمدند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهایش در جریان عملیات زمینی در جنوب لبنان به «اهداف جدید» حزبالله دست یافتهاند.
این نیروها، پرتابگرهای موشک آماده حمله به اسرائیل را شناسایی و مقرهای حزبالله را تخریب کردند.
نیروی هوایی ارتش اسرائیل در شبانهروز گذشته حدود ۱۰۰ هدف حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داد که شامل دهها نیروی عملیاتی، پرتابگرهای موشک، انبارهای تسلیحاتی و سایر زیرساختها میشود.
روز دوشنبه جتهای جنگنده اسرائیل یک پایگاه نظامی حزبالله را در دره بقاع هدف قرار دادند.
در دومین روز کنفرانس جهانی تغییرات اقلیمی کاپ-۲۹، الهام علیاف، رییسجمهور آذربایجان، که کشورش میزبان این کنفرانس است، انتقاد کشورهای غربی از صنعت نفت و گاز کشورش را بخشی از «کمپین هماهنگ برای تخریب و تهدید» علیه منابع انرژی آذربایجان توصیف کرد.
انتقادات علیاف از ایالات متحده و اتحادیه اروپا
علیاف در سخنرانی روز سهشنبه خود در این اجلاس با تاکید بر تعهد آذربایجان به «انتقال سبز» گفت کشورها نباید به خاطر داشتن منابع نفت و گاز سرزنش شوند؛ چرا این منابع نیاز بازار و مردم را تامین میکنند.
«انتقال سبز» به روندی گفته میشود که هدف آن دستیابی به توسعه پایدار و کاهش آثار منفی زیستمحیطی است. این مفهوم به مجموعهای از اقدامات، سیاستها و فنآوریها اشاره دارد که با کاهش انتشار گازهای گلخانهای، بهبود بهرهوری منابع، و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، سعی در کاهش تاثیرات منفی فعالیتهای انسانی بر محیطزیست دارد.
علیاف همچنین آمریکا و اروپا را به داشتن استانداردهای دوگانه و رفتار ریاکارانه متهم کرد و گفت که برخی سیاستمداران و رسانههای غربی از «اخلاقیات و انصاف» دور شدهاند.
در سال ۲۰۲۳، درآمدهای نفت و گاز آذربایجان ۳۵ درصد از اقتصاد این کشور را تشکیل میداد که از ۵۰ درصد در دو سال پیش کمتر شده است.
دولت آذربایجان پیشبینی کرده است که این رقم تا سال ۲۰۲۸ به ۲۲ درصد کاهش یابد.
علی زیدی، مشاور ملی اقلیمی ایالات متحده، در واکنش به این اظهارات گفت اگر هر کشور با سرعت ایالات متحده به سمت کاهش انتشار کربن حرکت کند، جهان به اهداف اقلیمی خود خواهد رسید. اتحادیه اروپا در این باره اظهار نظری نکرد.
پیام گوترش برای تامین مالی اقلیمی
آنتونیو گوترش پس از سخنرانی علیاف، از رهبران جهانی خواست که برای جلوگیری از بحرانهای اقلیمی، منابع مالی بیشتری اختصاص دهند.
او هشدار داد که عدم اقدام سریع در زمینه تامین مالی اقلیمی باعث هزینههای سنگین بشری خواهد شد. گوترش تاکید کرد که زمان برای محدود کردن افزایش دمای جهانی به ۱/۵ درجه سانتیگراد به سرعت در حال اتمام است.
کاهش ۸۱ درصدی گازهای گلخانهای در بریتانیا تا سال ۲۰۳۵
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در این اجلاس اعلام کرد که این کشور تا سال ۲۰۳۵ انتشار گازهای گلخانهای خود را ۸۱ درصد کاهش خواهد داد.
ماه گذشته کمیته مشاوران اقلیمی پیشنهاد کرده بود میزان کاهش انتشار گازها نسبت به هدف ۷۸ درصدی پیشین باید افزایش یابد.
استارمر در نشست خبری خود در این اجلاس تاکید کرد که هدف جدید، بار مالی اضافی برای شهروندان بریتانیا نخواهد داشت و این تعهد شامل انتشار گازهای ناشی از حملونقل بینالمللی هوایی و دریایی نمیشود.
استارمر افزود: «ما قصد نداریم به مردم بگوییم چگونه زندگی کنند یا رفتارشان را دیکته کنیم.
نشست باکو
نشست امسال با توافق بر سر ایجاد یک بازار جهانی کربن که به حمایت از پروژههای کاهش انتشار گازهای گلخانهای اختصاص دارد، آغاز شد.
هدف اصلی نشست امسال، تعیین منابع مالی سالانه تا سقف یک تریلیون دلار برای حمایت از کشورهای در حال توسعه در مقابله با تغییرات اقلیمی است.
این پیشنهاد جایگزین هدف ۱۰۰ میلیارد دلاری پیشین شده و به عنوان یکی از مطالبات اصلی کشورهای در حال توسعه مطرح است.
با این حال، غیبت برخی از رهبران جهانی از جمله جو بایدن، رییسجمهور ایالات متحده، شی جینپینگ، رییسجمهور چین و اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، باعث کاهش توجهات سیاسی به این نشست شده است.
به گزارش رویترز، چالشهایی بنیادی دیگری هم پیش روی این دور از مذاکرات اقلیمی است و بسیاری از کشورهای غربی در عین وابستگی به سوختهای فسیلی، سعی دارند کشورهای تولیدکننده این منابع را به سمت استفاده از انرژیهای سبز سوق دهند.
افزایش بلایای طبیعی و ضرورت اقدام فوری
سال جاری به عنوان گرمترین سال ثبتشده در تاریخ محسوب میشود و دانشمندان هشدار دادهاند که اثرات گرمایش جهانی سریعتر از حد انتظار در حال وقوع است.
آتشسوزیهای شدید در سواحل شرقی آمریکا که به هشدارهای کیفیت هوا در نیویورک منجر شده و سیلهای بیسابقه در اسپانیا که میلیاردها یورو خسارت به دنبال داشته است، نشانههایی از وخامت اوضاع اقلیمی در جهان هستند.
این نشست فرصتی برای نشان دادن تعهدات جهانی به مقابله با بحران اقلیمی است، اما چالشها و تضاد منافع میان کشورها ممکن است دستیابی به اهداف اقلیمی را به تاخیر بیندازد.
در مواردی هم احکام دادگاهها، سیاست دولتها برای سیاستگذاری سبز را با چالش مواجه میکند. در یک مورد دادگاه استیناف هلند به نفع شرکت نفت و گاز شل رای داد و دستور دولتی برای کاهش شدید انتشار گازهای گلخانهای از سوی این شرکت را باطل کرد.
