آژیرهای هشدار حمله راکتی از سوی لبنان، در چندین شهر منطقه حیفا به صدا درآمد.
آژیرها در منطقهای وسیع و شهرهایی از جمله عکا و يوكنعام عيليت شنیده شدهاند.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، پس از شنیده شدن صدای آژیر خطر، صدها هزار نفر از ساکنان این منطقه وسیع به سرعت به پناهگاهها رفتند.
اطلاعات محرمانهای که اخیرا از سوی منابع آمریکایی منتشر شده، نشان میدهند نیروی هوایی اسرائیل در روزهای اخیر مشغول تمرین حمله به جمهوری اسلامی بوده است.
این اسناد طبقهبندیشده که اکنون به رسانهها درز کردهاند، حاکی از آن است که اسرائیل بمباران اهداف دوردست را با استفاده از هواپیماهای سوخترسان تمرین کرده تا امکان سوختگیری در میانه مسیر را فراهم کند.
در همین راستا، ارتش اسرائیل هفته گذشته عملیات واقعی بمباران اهدافی در فاصله هزار و ۸۰۰ کیلومتری اسرائیل، از جمله در یمن را انجام داده است.
این اقدام میتواند تمرینی برای حمله احتمالی به تاسیسات نظامی جمهوری اسلامی نیز محسوب شود.
تمرینات امداد و نجات، آمادگی برای سناریوهای پیچیده
بر اساس اسناد منتشر شده، نیروی هوایی اسرائیل تمرینهایی برای عملیات نجات و امداد نیز انجام داده است.
این تمرینات نشاندهنده احتمال وقوع سناریویی است که در آن اگر هواپیماهای اسرائیلی در حین حمله به جمهوری اسلامی سرنگون شوند و نیاز به نجات خلبانها وجود داشته باشد، برای آن آماده باشند.
یکی از نگرانیهای کلیدی اسرائیل در چنین حملهای، احتمال سقوط هواپیماهای پیشرفته آمریکایی و اسیر شدن خلبانان است.
تفاوتهای راهبردی جمهوریاسلامی و اسرائیل در حملات نظامی
جمهوری اسلامی در حملات پیشین با نامهای «وعده صادق-۱» و «وعده صادق-۲»، بدون نیاز به استفاده از نیروی انسانی خلبان، با موشکهای بالستیک، کروز و پهپاد به اسرائیل حمله کرد.
در این حملات، عبور موشکها از آسمان عراق و اردن نگرانی عمدهای برای ایران ایجاد نکرد اما اگر اسرائیل بخواهد از نیروی هوایی خود در حمله به جمهوری اسلامی استفاده کند، با چالشهای متعددی مواجه خواهد شد. کشورهای منطقه اعلام کردهاند اجازه نخواهند داد از حریم هواییشان برای حمله میان دو طرف استفاده شود. بنابراین اسرائیل باید راهحلی برای عبور هواپیماهای رزمی و سوخترسانها از مسیرهای غیرمستقیم پیدا کند.
پیچیدگیهای حمله هوایی و تاخیر در تصمیمگیری
با توجه به این مسائل، پیچیدگی حمله هوایی اسرائیل به جمهوری اسلامی کاملا آشکار است. این موضوع میتواند یکی از دلایل تاخیر در اجرای حمله باشد.
در حال حاضر، جمهوری اسلامی خود را برای مقابله با حمله احتمالی اسرائیل، چه بهصورت هوایی و چه موشکی، آماده کرده و در مقابل، اسرائیل نیز در حال آمادهسازی برای یک جنگ متقابل است.
آزمون فیصلهبخش توان نظامی هر دو طرف
شرایط کنونی میتواند به آزمونی تعیینکننده برای هر دو طرف تبدیل شود. در صورت حمله هوایی اسرائیل، توان دفاع هوایی جمهوری اسلامی که سالها بر روی آن سرمایهگذاری و تبلیغ شده، محک خواهد خورد.
از سوی دیگر، در صورت واکنش موشکی جمهوری اسلامی، توان پدافندی اسرائیل نیز به چالش کشیده میشود.
در حملات پیشین، جمهوری اسلامی با حدود ۲۰۰ موشک به اسرائیل حمله کرد. حال باید دید در صورت حمله سوم، چه سطحی از توان موشکی به کار گرفته خواهد شد و سامانههای پدافندی اسرائیل تا چه اندازه قادر به مقابله خواهند بود.
اسرائیل بهتازگی یک سامانه دفاعی تاد از آمریکا دریافت کرده و درخواست یک سامانه دیگر از همین نوع را نیز مطرح کرده است.
این تقابل میتواند آزمونی فیصله بخش برای آزمودن توانایی نظامی دو طرف باشد.
تمامی این صفآراییها نشاندهنده آمادهسازی هر دو طرف برای درگیری در سطحی گستردهتر است. این درگیریها در شرایطی تشدید میشود که انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ آمریکا نیز نزدیک است و قرار است در کمتر از ۲۰ روز آینده برگزار شود.
این تنشها میتوانند بر نتایج این انتخابات تاثیر بگذارند و در عین حال، نتیجه انتخابات نیز بهطور مستقیم بر آینده درگیریهای جمهوری اسلامی و اسرائیل اثرگذار خواهد بود.
به نظر میرسد هر دو طرف در حال نزدیک شدن به لحظهای حساس هستند که توان نظامی و پدافندی آنها بهطور عملی مورد آزمایش قرار گیرد.
در چنین وضعیتی، هم نحوه واکنش جمهوری اسلامی به حمله احتمالی و هم عملکرد دفاعی اسرائیل در برابر حملات متقابل، نقشی تعیینکننده در شکلگیری آینده درگیریها خواهد داشت.
نجیب میقاتی، نخستوزیر لبنان در مصاحبه با العربیه درباره اعتراض خود به سخنان محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی گفت: «درک میکنم که ایران از مذاکرات حمایت میکند، اما هیچ کس نمیتواند به نیابت از دولت لبنان صحبت کند.»
قالیباف گفته بود جمهوری اسلامی آمادگی دارد تا با فرانسه درباره قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل درباره لبنان مذاکره کند.
میقاتی این سخنان را مداخله در امور داخلی کشورش خواند و گفت از مقامهای جمهوری اسلامی خواسته است که «عواطف خود را نسبت به لبنان کم کنند».
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه در نشستی خبری گفت ایران هرگز قصد دخالت در امور داخلی لبنان را نداشته و هرگز چنین اقدامی نکرده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی درباره پاسخ به حمله احتمالی اسرائیل به ایران، گفت این پیام «روشن، شفاف و علنی داده شده است» و افزود: «بارها مقامهای ما در سطوح مختلف اعلام کردهاند که هرگونه شرارت رژیم صهیونیستی با پاسخ قاطع، قطعی و موثر ایران انجام خواهد شد.»
او روز دوشنبه در نشستی خبری، با اشاره به استقرار سامانه دفاع موشکی تاد آمریکا در اسرائیل، آمریکا و هر کشور دیگری که از زمان و چگونگی حمله اسرائیل به ایران اطلاع دارند را تهدید کرد.
بقائی گفت: «مسئولیت هر کشوری که به هر نحوی در حمله اسرائیل مشارکت داشته یا از آن حمایت کنند کاملا مشخص است.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی با تهدید کشورهای منطقه نیز گفت: «اطمینان داریم همه کشورها با درک شرایط حساس منطقه، اجازه نخواهند داد از فضای آن منطقه به کشوری تعرض شود.»
او گفت درباره صحتوسقم گزارشهای منتشر شده درباره نشت اطلاعاتی مربوط به حمله اسرائیل به ایران، جمهوری اسلامی نظری ندارد.
عباس گلرو، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: «از لبنان خبرهای خوبی به ما رسیده و وضعیت با ثبات است.»
او گفت حزبالله برای انتخاب دبیرکل جدید، در حال تصمیمگیری نهایی است و حتما وضعیت جدیدی اعلام میشود که «شگفتیساز خواهد بود».
تلویزیون دولتی ترکیه (TRT) روز دوشنبه ۳۰ مهر با استناد به حسابهای شبکههای اجتماعی و سایتهای نزدیک به فتحالله گولن، رهبر جریان گولن، از درگذشت او در ۸۳ سالگی در آمریکا خبر داد. او که ابتدا متحد رجب طیب اردوغان بود و بعد به مخالفش تبدیل شد، طی ربع قرن اخیر در تبعید زندگی کرد.
خبرگزاری فرانسه در خبر اعلام درگذشت گولن نوشت که او از متحد اردوغان، بدل به «کابوس او» شد.
بر اساس گزارش تلویزیون دولتی ترکیه، گولن که از سوی حکومت این کشور به رهبری کودتای نافرجام سال ۱۳۹۵ متهم شده بود، شامگاه یکشنبه در بیمارستانی در پنسیلوانیا درگذشت.
وبسایت نزدیک به گولن (هرکول) نیز که در ترکیه مسدود شده است، تاریخ درگذشت گولن را روز یکشنبه اعلام کرد.
هرکول نوشت که گولن «تمام لحظههای زندگی خود را صرف خدمت به دین مبین اسلام» کرد.
گولن اتهام دست داشتن در کودتا علیه دولت رجب طیب اردوغان را رد کرده بود اما ترکیه خواستار استرداد او به این کشور برای محاکمه شده بود.
او که در راس شبکه گستردهای از مدارس مذهبی در سراسر جهان قرار داشت از سال ۱۹۹۹ در پنسیلوانیا، در ایالات متحده مستقر بود.
اردوغان، رییس دولت ترکیه، در دهه اول قرن بیستویکم از شبکه گولن برای تثبیت قدرت خود در برابر تشکیلات کمالیستی، مدافع ترکیه سکولار، استفاده کرد اما از سال ۲۰۱۰، روابط گولن و اردوغان پرتنش شد و اردوغان از آن پس متحد سابقش را به مدت تقریبا ۱۵ سال به «تروریسم» متهم کرد.
دولت ترکیه یک سال پس از کودتای نافرجام، (در سال ۲۰۱۷) او را از تابعیت ترکیه محروم کرد.
در سال ۱۳۹۶ اعلام شد که بیش از ۱۲۰ هزار نفر به اتهام ارتباط با این گروه در ترکیه به زندان افتادهاند.
دولت ترکیه، جنبش گولن را «یک سازمان تروریستی» اعلام کرده و اردوغان پیشتر از دولتهای خارجی خواسته بود پیروان گولن را در کشورهای خود، مجازات کنند.
پس از کودتای نافرجام در ترکیه، کشورهای عربستان سعودی، مالزی، گرجستان و میانمار به درخواست آنکارا، تعدادی از افراد دانشگاهی، تجار و مدیران مدارس ترک را به آن کشور تحویل دادند.
این در حالی بود که بعضی از این افراد، پیش از آن بهعنوان پناهجو در فهرست سازمان ملل ثبت شده بودند.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، دولت اردوغان هنوز هم مرتبا «هواداران گولن» را دستگیر میکند.
بر اساس این گزارش و به گفته مقامات ترکیه، نزدیک به ۷۰۰ هزار نفر به اتهام عضویت در شبکه گولن تحت تعقیب قرار گرفتهاند و سه هزار نفر از آنان «به اتهام نقش داشتن در کودتای نافرجام»، به حبس ابد محکوم شدهاند.
پس از این کودتای نافرجام و به عنوان بخشی از پاکسازیهای بیسابقه، بیش از ۱۲۵ هزار نفر از موسسات دولتی ترکیه اخراج شدهاند؛ از جمله حدود ۲۴ هزار سرباز و هزاران قاضی.
دولت اردوغان برخی موسسات آموزشی خصوصی، رسانهها و انتشاراتیها را نیز به اتهام نزدیکی به گولن، تعطیل کرد.
همزمان، سرویسهای مخفی ترکیه چندین عملیات را در کشورهای آسیای مرکزی، آفریقا و بالکان برای بازگرداندن اجباری افراد مظنون به هواداری از گولن انجام دادهاند.