هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه با خالد مشعل، سرپرست ریاست دفتر سیاسی حماس در قطر دیدار کرد.
ترکیه در دو روز گذشته در پیامهایی متعدد نسبت به کشته شدن هنیه واکنش نشان داده و آن را به شدت محکوم کرده است.
وزارت خارجه ترکیه پیشتر هدف از کشتن هنیه را گسترش جنگ غزه به ابعاد منطقهای خوانده و گفته بود این مساله نشان داد که اسرائیل، خواهان صلح نیست.
با انتشار جزییات و اطلاعات جدید درباره نفوذ امنیتی در کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران، رسانهها و کارشناسان وابسته به جمهوری اسلامی میکوشند با تبلیغ سناریوی ترور از طریق «حمله موشکی»، به توجیه اقدام انتقامجویانه موشکی و پهپادی خود بپردازند.
سعدالله زارعی، از نویسندگان روزنامه کیهان و کارشناسان صداوسیمای جمهوری اسلامی در برنامهای زنده یک بار دیگر ادعا و تاکید کرد کشته شدن هنیه با حمله موشکی اسرائیل انجام شده است.
زارعی در موضعی مشابه با کانالهای تبلیغاتی نهادهای امنیتی گفت که جمهوری اسلامی، مراقبتهای امنیتی و حفاظتی لازم را انجام داده اما هنیه اقدامات لازم امنیتی را رعایت نکرده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران شامگاه پنجشنبه یازدهم مرداد، گزارش نیویورک تایمز درباره چگونگی کشته شدن هنیه با یک بمب در محل اقامتش را «دروغپردازی» خواند و گفت رییس دفتر سیاسی حماس با اصابت یک پرتابه کشته شده و نقش اسرائیل در این حمله آن انکارناپذیر است.
نیویورکتایمز گزارش داد یک دستگاه انفجاری ماهها پیش از سفر این رهبر ارشد حماس به تهران قاچاق و از حدود دو ماه پیش در محل اقامت اسماعیل هنیه کار گذاشته شده بود.
پنج تن از منابع مطلع که نامشان اعلام نشده، در گفتوگو با نیویورکتایمز تایید کردند این میهمانخانه امنیتی که تحت نظارت و حفاظت سپاه پاسداران در منطقه مرفهنشین شمال تهران (سعدآباد) قرار دارد، بخشی از مجموعه نشاط است.
ابن بمب در حالیکه هنیه بعد از حضور در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان به محل اقامت خود بازگشته بود از راه دور منفجر شد و محافظ او را نیز کشت.
تصویری که از این ساختمان منتشر شده نشان میدهد این انفجار که ساختمان را لرزاند و تعدادی از پنجرهها را شکست، باعث فروپاشی بخشی از دیوار خارجی ساختمان محل اقامت هنیه شد.
به گفته سه مقام جمهوری اسلامی، انجام چنین عملیاتی در تهران، یک شکست فاجعهآمیز از نظر اطلاعاتی و امنیتی برای تهران و رخدادی شرمآور برای سپاه پاسداران است که از این مجموعه برای میزبانی از مقامهای برجسته و نیازمند به محافظت شدید بهره میبرد.
چگونگی انتقال و تعبیه این دستگاه انفجاری در اتاق هنیه هنوز نامشخص است.
شبکه خبری سیانان هم ساعتی بعد از گزارش نیویورک تایمز، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد مرگ اسماعیل هنیه بر اثر انفجار بمبی بود که از هفتهها قبل در اتاق محل اقامت او در تهران جاسازی و در زمان حضور او در اتاق، از راه دور منفجر شد.
وبسایت خبری آکسیوس هم به نقل از دو منبع آگاه نوشت هنیه بر اثر انفجار بمبی در اتاق خواب محل اقامتش کشته شد که موساد آن را پیشتر کار گذاشته بود.
با اینحال، رسانههای داخل ایران میگویند ممکن است یک پهپاد انتحاری یا یک موشک هدایتشونده دقیق که از فاصلهای نزدیک شلیک شده است، هنیه را هدف گرفته باشد.
در رسانههای ایران همچنین این نظریه هم مطرح شد که ممکن است نرمافزار جاسوسی روی گوشی تلفن همراه او نصب شده باشد که منجر به ردیابی مکان او و در نهایت کشتنش شده است.
تا به امروز، مقامات جمهوری اسلامی در مورد شرایط خاص پیرامون مرگ این چهره کلید حماس که از سال ۱۳۹۶ رابط اصلی بین تهران و حماس بود، اظهار نظری نکردهاند.
کبری غلامی، پژوهشگر اجتماعی اهل افغانستان که مدارک قانونی برای اقامت در ایران داشت، پس از دریافت چند پیامک تذکر رعایت حجاب اجباری، به اداره گذرنامه احضار و ظرف چند ساعت از ایران اخراج شد.
به گفته دوستان غلامی، اخراج این پژوهشگر افغان از ایران، بدون حضور خانوادهاش انجام شده است.
افغانستاناینترنشنال گزارش کرد پلیس ایران غلامی را به دلیل رعایت نکردن حجاب مورد نظر جمهوری اسلامی به اداره گذرنامه احضار و بعد اخراج کرد: «گفته شده او مدارک قانونی برای اقامت در ایران داشته است. دوستانش گفتهاند که اخراج او توجیه قانونی ندارد.»
شماری از کابران رسانههای اجتماعی و نزدیکان غلامی گفتند که این پژوهشگر مهاجر، روز پنجشنبه ۱۱ مرداد، پس از دریافت چند پیامک تذکر درباره حجابش، به اداره گذرنامه احضار شد و به دنبال مراجعه، به دست ماموران پلیس بازداشت و ظرف چند ساعت بدون خانوادهاش به افغانستان اخراج شد.
کابران در رسانههای اجتماعی با راهاندازی کارزاری با هشتگ «#کبری_را_برگردانیم» در مورد سرنوشت او در افغانستان تحت سلطه طالبان ابراز نگرانی کردند و خواهان بازگرداندنش به ایران شدند.
شیما واعظی، از کاربران شبکه ایکس، در حساب کاربری خود نوشت: «حالا کبری در اتوبوس است و حتی نتوانسته با خانواده و عزیزانش صحبت یا خداحافظی کند. او دارای تمامی مدارک اقامتی بوده و در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه الزهرا تحصیل کرده است.»
کبری غلامی سال گذشته در ششمین همایش پژوهش اجتماعی-فرهنگی در ایران تحت عنوان «زنانگی و تحول اجتماعی-فرهنگی» در پنلی با عنوان «زنان مهاجر افغانستانی در چرخه ستم» سخنرانی و از برخورد با زنان مهاجر افغان در ایران انتقاد کرد.
بدرفتاری سیستماتیک و تندی شهروندان با مهاجران افغان در ایران سابقهای طولانی دارد.
در یکی از آخرین موارد، روز اول مرداد و به دنبال انتشار خبر کشته شدن یک شهروند ایرانی در درگیری با سه مهاجر افغان، افغانستاناینترنشنال به نقل از شماری از مهاجران در تهران، از «بدرفتاریهای گسترده مردم محلی با افغانها در شرق پایتخت» خبر داد.
از سوی دیگر آزادی پوشش یکی از مهمترین چالشهای جمهوری اسلامی است که برای مبارزه با آن هزینههای بسیاری را بر زنان تحمیل کرده است.
به نظر میرسد پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در پاییز ۱۴۰۱ و اعتراضات گستردهای که در سراسر کشور شکل گرفت، پروژه محدود کردن حضور زنانی که در فضاهای عمومی تن به حجاب اجباری نمیدهند شکست خورده است.
از فروردین سال جاری موج جدیدی از سرکوب زنان در عرصههای عمومی آغاز شد و مسئولان حکومت با پیگیری طرحهایی مانند «طرح نور» درصدد جلوگیری از ظهور و بروز زنان با پوشش آزاد در جامعه برآمدند.
از آن زمان تاکنون، حتی در زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، این فشارها افزایش یافت و گزارشهای متعددی از ایجاد مزاحمت، ضرب و جرح و دستگیری زنان در ایران منتشر شد.
علی باقری، سرپرست وزارت خارجه جمهوری اسلامی در حساب ایکس خود نوشت که در تماس تلفنی با وزیران خارجه کشورهای اسلامی خواستار برگزاری نشست اضطراری وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی برای محکومیت ترور هنیه شده است.
باقری گفت این پیشنهاد «مورد استقبال قرار گرفت».
او گفت که با وزرای امور خارجه کشورهای قطر، عربستان سعودی، ترکیه، مصر، عمان، اردن، روسیه، الجزایر و همچنین دبیرکل سازمان ملل متحد و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا صحبت کرده است.
نهضت آزادی ایران در بیانیهای «ترور وحشیانه روانشاد اسماعیل هنیه، مجاهد نستوه» را قویا محکوم کرد و این «اقدام تروریستی» اسرائیل را «نقض آشکار حاکمیت ملی و تمامیت ارضی و تجاوز به خاک ایران» خواند.
این بیانیه گفت اسرائیل پس از تشدید فشار افکار عمومی جهان و ناکام ماندن در نابودی حماس، به دنبال گسترش دامنه جنگ و رویارویی مستقیم آمریکا و ایران است.
در ادامه بیانیه آمده است که با توجه به وعده دولت پزشکیان برای بهبود روابط با کشورهای همسایه و تنشزدایی در روابط بینالملل، اسرائیل مکان تهران و زمان تحلیف پزشکیان را برای ترور هنیه برگزید.
نهضت آزادی به مقامهای جمهوری اسلامی به طور موکد توصیه کرد که در راستای منافع و امنیت ملی، از هرگونه تصمیمگیری و اقدام شتابزده و احساسی برای انتقامگیری که میتواند خواست دولت نتانیاهو را برآورده کند، بپرهیزند.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل در نامهای به دبیرکل این سازمان، ترور اسماعیل هنیه در تهران را به اسرائیل نسبت داد و تاکید کرد جمهوری اسلامی برای «پاسخ قاطع و فوری» به این حمله، در استفاده از «حق ذاتی برای دفاع از خود» بر اساس بند ۵۱ منشور سازمان ملل، تردید نخواهد کرد.
جمهوری اسلامی پیشتر نیز، قبل از حمله موشکی و پهپادی به اسرائیل در ۲۵ فروردین ۱۴۰۳، در واکنش به کشتهشدن چند فرمانده سپاه قدس در دمشق به دست اسرائیل، در نامهای مشابه به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به همین بند منشور ملل متحد استناد کرده بود.
امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائمی جمهوری اسلامی در سازمان ملل، در این نامه با اشاره به اینکه اسماعیل هنیه، به عنوان میهمان رسمی دولت جمهوری اسلامی برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان به تهران دعوت شده بود، گفته شده هدف قرار دادن هنیه، نقض جدی حاکمیت و تمامیت ارضی ایران و «نقض آشکار هنجارهای اساسی و اصول حقوق بینالملل، به ویژه اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد، از جمله ماده ۲(۴) است که تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر دولتی را ممنوع میکند.»
در ادامه این نامه، نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل با بیان اینکه این اقدام بدون مجوز و حمایت اطلاعاتی ایالات متحده امکانپذیر نبود، نوشته مسئولیت آمریکا به عنوان حامی استراتژیک و اصلی حکومت اسرائیل در منطقه نباید در این جنایت نادیده گرفته شود.
در انتهای این نامه، با اشاره به اینکه حکومت اسرائیل و همدستانش در این حمله مسئولیت دارند، گفته شده جمهوری اسلامی «در استفاده از حق ذاتی خود برای دفاع مشروع، همانطور که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد آمده است، تردید نخواهد کرد.»
این نامه، چهارشنبه ۱۰ مرداد برای درخواست تشکیل جلسه شورای امنیت به دبیرکل سازمان ملل نوشته شده است اما متن آن، عصر پنجشنبه ۱۱ مرداد به عنوان سند شورای امنیت منتشر شده است.
ناظران میگویند تاکید جمهوری اسلامی بر ماده ۵۱ منشور سازمان ملل و تاکید بر اینکه تهران از حق خود برای دفاع مشروع برای پاسخ به اسرائیل استفاده میکند میتواند به معنای تصمیم ایران برای حمله نظامی این کشور به اسرائیل باشد.
گزارشها از برنامه تهران برای حمله به اسرائیل
چندین گزارش منتشر شده در دو روز اخیر، همین برداشت را تقویت میکنند. صبح پنجشنبه ۱۱ مرداد، محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران با اشاره به اینکه تلافی کشته شدن هنیه حتما اتفاق خواهد افتاد، گفت: «اینکه محور مقاومت و ما چگونه خونخواهی هنیه را انجام میدهیم، در دست بررسی است.»
سرپرست وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در گفتوگوی تلفنی با دبیرکل سازمان ملل با اشاره به کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران اسرائیل را متهم کرد که علاوه بر تجاوز به تمامیت ارضی ایران و نقض حاکمیت ملی ایران، موجب به خطر انداختن صلح و ثبات شده است و ایران از حق خود برای اقدام متقابل نمیگذرد.
حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان هم در سخنرانی خود پس از کشته شدن اسماعیل هنیه و فواد شکر، فرمانده ارشد حزبالله، ضمن تاکید بر «گرفتن انتقام» گفت: «ما در همه جبههها در یک نبرد آشکار هستیم و درگیری وارد مرحله جدیدی شده است و دشمن باید منتظر انتقام باشد.»
نصرالله با اشاره به اینکه اسرائیل نمیداند تا چه حد از خطوط قرمز عبور کرده است، گفته بود: «ایران ترور هنیه را حمله به عزت و حیثیت خود می داند، زیرا او مهمان بوده است.»
در میان نیروهای شبهنظامی وابسته به ایران، علاوه بر حزبالله، حوثیها هم موضع گرفتند و عبدالملک حوثی، رهبر این گروه اعلام کرد: «موضع جمهوری اسلامی و محور مقاومت مشخص و محکم است و باید به تشدید تنشها از سوی اسرائیل، پاسخ نظامی داده شود.اسرائیل دست از شر بر نمیدارد و درگیری با آن اجتنابناپذیر است.»
خبرگزاری فرانسه، در گزارشی با اشاره به این تهدیدها، به نقل از منابع مطلع و تحلیلگران نوشت جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن در حال تدارک حملهای علیه اسرائیل برای ایجاد بازدارندگی هستند، اما دامنه آن محدود خواهد بود تا به جنگی همهجانبه با اسرائیل منتهی نشود.
آکسیوس در گزارشی به نقل از سه مقام آمریکایی خبر داده دولت بایدن بر این باور است که جمهوری اسلامی در پاسخ به کشتهشدن اسماعیل هنیه، قصد حمله به اسرائیل را دارد و واشینگتن انتظار دارد هرگونه تلافیجویی از سوی جمهوری اسلامی به لحاظ عملیاتی مشابه حمله ۲۵ فروردین ایران به اسرائیل باشد، اما احتمالا در مقیاس بزرگتر انجام شود و حزبالله لبنان هم در اجرای آن نقش داشته باشد.
آکسیوس میگوید دولت بایدن از این نگران است که بسیج همان ائتلاف بینالمللی و منطقهای که در جریان حمله قبلی ایران به اسرائیل از این کشور دفاع کرد، ممکن است این بار دشوارتر باشد، چرا که کشتن هنیه در تهران، در چارچوب جنگ اسرائیل و حماس انجام شده و احساسات شدید ضد اسرائیلی را در سراسر منطقه برانگیخته است.
بنا بر گزارش آکسیوس، پنتاگون و فرماندهی مرکزی ایالات متحده اکنون در حال کسب آمادگی مشابه با آنچه هستند که قبل از حمله ۲۵ فروردین ایران به اسرائیل انجام دادند که شامل هماهنگ کردن امکانات و تجهیزات نظامی ایالات متحده در خلیج فارس، دریای مدیترانه شرقی و دریای سرخ است.
واشینگتنپست هم عصر پنجشنبه ۱۱ مرداد به نقل از دو فرد آگاه گزارش داد رهبران ارشد گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه از حمله حشد شعبی عراق و حزبالله لبنان، پنجشنبه ۱۱ مرداد با حضور علی خامنهای در تهران دیدار کردند تا در واکنش به کشتهشدن اسماعیل هنیه، درباره طرحهایی برای انتقامجویی از اسرائیل گفتگو و همفکری کنند.
حمایت ایالات متحده از اسرائیل در صورت حمله ایران
بر اساس همین گزارش، بایدن و نتانیاهو، پنجشنبه تلفنی صحبت کردهاند و در این تماس، رییسجمهور ایالات متحده، «بر تعهد خود به حفظ امنیت اسرائیل در برابر تمام تهدیدات از سمت جمهوری اسلامی تاکید کرده و گفته در تلاشها برای کمک به دفاع از اسرائیل، از جمله در برابر پهپادها و موشکهای بالستیک، نیروهای نظامی آمریکایی بیشتری به منطقه اعزام خواهند شد.»
وبسایت خبری والانیوز هم به نقل از چند مقام ارشد آمریکایی گزارش داد دولت جو بایدن معتقد است جمهوری اسلامی طی روزهای آینده در اقدامی انتقامجویانه به اسرائیل حمله خواهد کرد و ایالات متحده آماده است تا به اسرائیل برای دفع حمله احتمالی جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش کمک کند.
به گزارش سیانان، مقامات آمریکا میگویند انتقامگیری جمهوری اسلامی از کشته شدن هنیه، ممکن است شامل حملات نیروهای نیابتی تهران به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه باشد.
سیانان در گزارشی دیگر هم به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا با ارسال پیامی از طریق قطر از جمهوری اسلامی و حزبالله خواسته است که به ترور هنیه و شکر پاسخ ندهد و از تنشزایی بیشتر و اقدام تلافیجویانه خودداری کنند.
اما از سوی دیگر، لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، با تاکید بر لزوم حمایت آمریکا از اسرائیل در دفاع از خود در برابر تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش، بر لزوم واکنش تهاجمی به تهدیدهای تهران تاکید کرد.
این سناتور جمهوریخواه تاکید کرده اسرائیل نه تنها کاملا محق است از خود در برابر حملههای جمهوری اسلامی دفاع کند، بلکه حق دارد به شدت به حکومت ایران ضربه بزند: «بهترین راه برای جلوگیری از تشدید، نشان دادن تمایل به تهاجم است، اکنون زمان این کار است.»