درباره حضور نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه چه میدانیم؟
پایگاههای میزبان نیروهای آمریکایی در خاورمیانه از سوی جمهوری اسلامی و برخی گروههای نیابتی آن در منطقه بارها تهدید شدهاند. این پایگاهها کجا هستند؟ از حضور نظامی ایالاتمتحده در خاورمیانه چه میدانیم؟
گزارشها حاکی از آن است که جمهوری اسلامی، ایالات متحده را تهدید کرده که اگر به اسرائیل در دفاع از خود در برابر حملات تلافیجویانه ایران کمک کند، به نیروهای آمریکا در منطقه حمله خواهد کرد.
این اولین بار نیست که جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی خود در منطقه، نیروهای آمریکایی را تهدید میکند.
در بهمن سال گذشته، در حمله گروههای تحت حمایت ایران به نیروهای آمریکایی در اردن، سه نظامی این کشور کشته شدند.
آمریکا، ایران را مسوول اصلی حملات شبهنظامیان شیعه در منطقه علیه نیروهای خود میداند.
کشورهای عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی و عراق که وزیران امور خارجهشان با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفتوگو کردهاند، جملگی میزبان نیروهای آمریکایی هستند.
اوج حضور نیروهای آمریکایی در منطقه به زمانی باز میگردد که آمریکا در سال ۲۰۱۱ بیش از ۱۰۰ هزار نیرو در افغانستان و در سال ۲۰۰۷ بیش از ۱۶۰ هزار پرسنل در عراق داشت.
این تعداد به ویژه پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱ بسیار کاهش یافت.
اکنون هنوز حدود ۳۰ هزار سرباز آمریکایی در مناطق مختلف سراسر خاورمیانه حضور دارند.
در یک سال اخیر آمریکا برای پاسخ به تهدیدهای ایران نیروهای نظامی خود را در منطقه افزایش داده است.
مرداد سال گذشته، نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد بیش از سه هزار نیرو با دو ناو جنگی به عنوان بخشی از برنامه استقرار نیروهای بیشتر در خاورمیانه، با هدف بازداشتن جمهوری اسلامی از توقیف نفتکشها، وارد دریای سرخ شدند.
در آن زمان، تیم هاوکینز، سخنگوی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا به خبرگزاری فرانسه گفت این یگانها برای جلوگیری از فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی و خنثی کردن تنشهای منطقهای ناشی از آزارهای ایران در توقیف کشتیهای تجاری، انعطافپذیری و قابلیت عملیاتی قابل توجهی به نیروهای آمریکایی میدهند.
علاوه بر این، از زمان آغاز جنگ اسرائیل و حماس در ماه اکتبر، ایالات متحده به طور موقت هزاران نیروی اضافی و کشتیهای جنگی به منطقه اعزام کرده است.
پس از آن که حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن حملات خود را به کشتیرانی تجاری آغاز کردند، آمریکا برای مقابله با این حملات ائتلافی با کشورهای متحد خود تشکیل داد.
آمریکا و بریتانیا در ماههای گذشته بارها مواضع حوثیها در یمن را بمباران کردند.
بزرگترین پایگاه آمریکا در کدام کشور منطقه است؟
ایالات متحده چندین دهه است پایگاههایی در سراسر خاورمیانه دارد.
پایگاه هوایی العدید، بزرگترین پایگاه ایالات متحده در خاورمیانه، در سال ۱۹۹۶ در قطر ساخته شد.
العدید گنجایش حضور بیش از ۱۰ هزار سرباز را دارد.
بهمن سال گذشته، سیانان به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ایالات متحده محرمانه با قطر به توافق رسیده که حضور نظامی خود را در پایگاه هوایی العدید در جنوب غربی دوحه ۱۰ سال تمدید کند.
در سال ۱۳۹۹، نیروی فضایی آمریکا در اولین ماموریت خود برای استقرار نیرو در خارج از ایالات متحده، یک اسکادران ۲۰ نفره را به پایگاه هوایی العدید قطر اعزام کرد.
نیروی فضایی، ششمین شاخه ارتش آمریکا به شمار میآید.
در آن زمان آسوشیتدپرس گزارش داد برنامه موشکی ایران و نیز تلاشهای تهران برای هک کردن ماهوارههای آمریکا، از جمله تهدیدهایی هستند که نیروی فضایی آمریکا با آنها برخورد خواهد کرد.
در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تعدادی از بمبافکنهای بـ۵۲ نیروی هوایی ارتش آمریکا وارد پایگاه هوایی العدید شدند.
کاخ سفید برای مقابله با «تهدیدهای آشکار» درباره احتمال حمله به نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه یا همپیمانان آنها، دستور پرواز این بمبافکنها را از آمریکا به خلیج فارس صادر کرد.
سایر کشورهایی که ایالات متحده در آنها حضور دارد عبارتند از بحرین، کویت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی.
ایالات متحده در سوریه پایگاههای کوچکی مانند پایگاه میدان نفتی العمر و الشدادی دارد که عمدتا در شمال شرق این کشور قرار دارند.
آمریکا یک پایگاه کوچک نیز در نزدیکی مرز سوریه با عراق و اردن دارد که به پایگاه التنف معروف است.
این پایگاه بارها هدف حملات شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
تنف نقش کلیدی در مبارزه با دولت اسلامی داشت و همزمان در استراتژی ایالات متحده برای مهار تقویت نظامی ایران در شرق سوریه نقش مهمی را بر عهده گرفت.
آمریکا در سوریه حدود ۹۰۰ سرباز دارد.
برج ۲۲، پایگاه نظامی آمریکا در شمال شرقی اردن برای حضور آمریکا در سوریه بسیار مهم است. این پایگاه نیروهای کمی را در خود جای داده است.
در عراق نیز تعداد پرسنل آمریکایی به دو هزار و ۵۰۰ نفر میرسد که در اطراف تاسیساتی مانند اتحاد-۳ و پایگاه هوایی عینالاسد پراکنده شدهاند.
مذاکرات درباره آینده این نیروها همچنان ادامه دارد.
روز دوشنبه، ۲۰ فروردین، ژنرال اریک کوریلا، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده و ژنرال عبدالامیر رشید یارالله، رییس ستاد کل نیروهای مسلح عراق، در نشست افتتاحیه جلسات مدیران کمیسیون عالی نظامی آمریکا و عراق در بغداد شرکت کردند.
وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون، اعلام کرد در این دیدار درباره آینده حضور نیروهای آمریکایی در عراق بحث و تبادل نظر شد.
وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد عراق و آمریکا به مشارکت امنیتی دوجانبه با سایر کشورهای ائتلاف بهعنوان فرآیندی برای انجام ماموریت بینالمللی به منظور شکست داعش در عراق متعهدند.
دور اول این گفتوگوها در ژانویه برگزار شد اما به دلیل حمله مرگبار نیروهای نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی در اردن به سرعت متوقف شد. در نتیجه این حمله سه سرباز آمریکایی کشته شدند.
چرا نیروهای آمریکایی در منطقه مستقر هستند؟
نیروهای آمریکایی به دلایل مختلف در خاورمیانه مستقر هستند و به استثنای سوریه، با مجوز دولت هر کشور در آنجا حضور دارند.
در برخی کشورها مانند عراق و سوریه، نیروهای آمریکایی برای مبارزه با شبهنظامیان دولت اسلامی (داعش) حضور دارند و همچنین به نیروهای محلی کمک میکنند.
اما نیروهای آمریکایی در چند سال گذشته هدف حمله نیروهای تحت حمایت ایران قرار گرفته و علیه آنها اقدام کردهاند.
اردن، متحد کلیدی ایالات متحده در منطقه، صدها مربی آمریکایی دارد که در طول سال تمرینات گستردهای برگزار میکنند.
نیروهای آمریکایی، برای اطمینان بخشیدن، آموزش و در صورت نیاز شرکت در عملیات نظامی، در قطر و امارات حضور دارند.
آیا پایگاههای نظامی خارجی در ایالات متحده وجود دارد؟
در حالی که متحدان واشینگتن گاهی نیروهای خود را برای آموزش یا همکاری با نیروهای آمریکایی به آمریکا میفرستند، پایگاه نظامی خارجی در داخل ایالات متحده وجود ندارد.
آیا پایگاههای ایالات متحده در منطقه اغلب مورد حمله قرار میگیرند؟
پایگاههای ایالات متحده دارای تجهیزات محافظتی هستند؛ از جمله سیستمهای دفاع هوایی برای محافظت در برابر موشکها یا هواپیماهای بدون سرنشین.
نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه در سالهای اخیر بارها هدف حمله قرار گرفتهاند.
از هفتم اکتبر که حماس با حمله به اسرائیل دور دیگری از جنگ در غزه را آغاز کرد، شبهنظامیان مورد حمایت ایران بارها به نیروهای آمریکایی حمله کردند که علاوه بر کشته شدن سه سرباز آمریکایی، باعث مجروح شدن دهها سرباز شده است.
پایگاههای آمریکا در کشورهایی مانند قطر، بحرین، عربستان سعودی و کویت معمولا هدف حمله قرار نمیگیرند.
پارلمان اوکراین قانون بحثبرانگیزی را برای بسیج نیروی بیشتر به جبهههای جنگ در برابر حملات روسیه تصویب کرد. این قانون در میانه موج جدید بمبارانهای گسترده روسیه برای از بین بردن زیرساختهای انرژی اوکراین تصویب شد.
الکسی گونچارنکو، نماینده پارلمان اوکراین روز پنجشنبه در تلگرام خبر داد که این قانون با رای ۲۸۳ نماینده به تصویب رسیده است.
رییس تنها مجلس اوکراین معروف به «رادا» اکنون باید قانون را برای ابلاغ به ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری این کشور تحویل دهد تا لازمالاجرا شود.
این قانون مجازاتهایی برای فرار از خدمت سربازی در نظر گرفته اما اقدامات شدید علیه سربازان فراری را که باعث اعتراض عمومی شده بود، حذف کرده است.
یک بند از قانون جدید درباره تعیین محدودیت زمانی ۳۶ ماهه خدمت سربازی در دوران جنگ حذف شد. بر اساس قانون نهایی، خدمت سربازی در دوران جنگ همچنان بدون پایان است.
قانون جدید برای بسیج نیروهای جدید از ماهها پیش مطرح شده و به بحثها در این زمینه دامن زده بود.
به نوشته خبرگزاری فرانسه، بسیاری از اوکراینیها سیستم کنونی نامنویسی برای اعزام به جنگ را ناعادلانه، ناکارآمد و اغلب فاسد میدانند.
در پاسخ به انتقادها، دولت وعده داده است که به زودی پیشنویس لایحه دیگری را در مورد «بهبود مکانیسمهای چرخش پرسنل نظامی» تهیه کند.
ارتش اوکراین به دلیل یک ضد حمله نه چندان موفق در تابستان سال گذشته و کمکهای رو به کاهش غرب ضعیف شده است.
به همین دلیل، زلنسکی در ابتدای ماه آوریل، قانون کاهش سن اعزام به جبهه از ۲۷ به ۲۵ سال را تصویب کرد.
رییسجمهوری اوکراین روز پنجشنبه وارد ویلنیوس شد تا با گفتوگو با همتایان خود خواستار افزایش حمایت منطقهای از کشورش در مواجهه با تهاجم روسیه شود.
زلنسکی اعلام کرد قراردادی ۱۰ ساله با لتونی، کشور همسایه اوکراین در مورد کمکهایی که این کشور متعهد به ارائه به اوکراین شده، امضا کرده است.
لیتوانی، یکی از سرسختترین متحدان اوکراین، میزبان رهبران کشورهای موسوم به «سه دریا» است.
این کشورها ۱۳ کشور عضو اتحادیه اروپا هستند که در بین دریای بالتیک، دریای آدریاتیک و دریای سیاه واقعند.
روز پنجشنبه و یک روز پس از اینکه سوئیس اعلام کرد در ماه ژوئن کنفرانسی بدون حضور روسیه برای گفتوگو درباره بحران اوکراین برگزار میکند، دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین تاکید کرد مذاکرات در مورد اوکراین در غیاب روسیه بیمعنی است.
این کنفرانس به ابتکار سوئیس، قرار است ۱۵ و ۱۶ ژوئن با حضور نمایندگانی از حدود ۱۰۰ کشور جهان برگزار شود.
بررسیهای یک شرکت امنیت سایبری نشان میدهد جمهوری اسلامی در یک هفته گذشته تعداد حملات هکری خود را علیه اسرائیل، دو برابر کرده است.
بر اساس برآوردهای کارشناسان شرکت «چکپوینت»، گروههای هکری وابسته به سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات طی این بازه هر کدام بیش از دو هزار حمله هکری مختلف به اسرائیل انجام دادهاند.
کالجهای دانشگاهی و سازمانهای دولتی اسرائیل از جمله قربانیان این حملات به شمار میروند.
چکپوینت تاکید کرد اسرائیل ۳۰ درصد بیشتر از هر کشوری در جهان هدف حمله سایبری قرار میگیرد.
آمارهای گردآوری شده از فعالیت هکرهای سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات حاکی از آن است که در هفته گذشته حدود دو هزار و ۱۰۰ حمله مختلف از سوی عوامل هر یک از این نهادها علیه اسرائیل انجام شده است. این در حالی است که تعداد عملیات سایبری این دو مجموعه در هفته پیشتر از آن، به عدد هزار رسیده بود.
این دو نهاد حکومتی و دولتی جمهوری اسلامی در مجموع حدود ۱۰ گروه هکری مختلف را مدیریت میکنند.
گزارش چکپوینت نشان میدهد هکرهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر توانستهاند به سازمانهایی نظیر شورای منطقهای جولان، کالج لوینسکی و مرکز مطالعات اسرائیل نفوذ کنند.
آنها با دسترسی به سرور ایمیل این مجموعهها پیامهایی را به رسانهها و روزنامهنگاران مختلف ارسال کردهاند.
هکرها در این ایمیلها با قرار دادن لینکهای مخرب به دنبال فریفتن افراد دریافت کننده این ایمیلها بودهاند.
گیل مسینگ، رییس دفتر شرکت امنیت سایبری چکپوینت گفت عرصه سایبری تنها حوزهای است که جمهوری اسلامی در آن به شیوه مستقیم و نه از طریق نیروهای نیابتی خود با اسرائیل مبارزه میکند.
او تاکید کرد حملات سایبری حکومت ایران اگرچه آنچنان که گمان میرود قدرتمند نیستند اما خروجی موفق دارند.
اواخر هفته گذشته یک گروه هکری وابسته به جمهوری اسلامی مدعی نفوذ به سرورهای وزارت دادگستری، وزارت دفاع و بیمه ملی اسرائیل شد.
وزارت دادگستری این کشور با تایید این حمله تاکید کرد هکرها تنها اسناد قدیمی این نهاد را به سرقت بردهاند.
افزایش حجم حملات سایبری هکرهای حکومتی ایران به اسرائیل در حالی است که این کشور خود را برای واکنش احتمالی جمهوری اسلامی به کشته شدن فرماندهان سپاه پاسداران در حمله اسرائیل به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی در دمشق آماده میکند.
یک منبع ارشد ارتش سودان گفت یک سال پس از جنگ داخلی سودان، پهپادهای نظامی ساخت ایران به ارتش کمک کردند تا جریان درگیری را به سود خود تغییر دهد. سودان در سواحل دریای سرخ قرار گرفته است که در میانه جنگ خاورمیانه مکانی کلیدی برای رقابت قدرتهای جهانی، از جمله ایران، محسوب میشود.
منبع نزدیک به ارتش سودان که نامش اعلام نشده، به خبرگزاری رویترز گفت که این پهپادها باعث شد که ارتش سودان بتواند جلو پیشروی نیروهای شبهنظامی رقیب خود، نیروهای پشتیبانی سریع را بگیرد.
شش مقام منطقهای و دیپلمات جمهوری اسلامی که مانند منبع ارتش سودان نخواستند نامشان فاش شود، به خبرگزاری رویترز گفتند که ارتش سودان در چند ماه گذشته توانست پهپادهای ساخت ایران را به دست آورد.
نیروهای ارتش سودان در ماههای اول جنگ داخلی از برخی پهپادهای قدیمیتر در کنار توپخانه و جتهای جنگنده استفاده کردند، اما موفقیت چندانی در ریشهکن کردن جنگجویان نیروهای پشتیبانی سریع مستقر در محلههای پرجمعیت خارطوم و شهرهای دیگر را نداشتند.
به گفته پنج شاهد عینی ساکن خارطوم، در ماه ژانویه، نه ماه پس از شروع درگیری، پهپادهای بسیارقویتر و کارآمدتری از پایگاه وادی سیدنا ارتش به پرواز درآمدند.
پیش از این خبرگزاری بلومبرگ و رسانههای سودانی از حضور پهپادهای ایرانی در این کشور خبر داده بودند، اما میزان و نحوه دسترسی ارتش سودان به این پهپادها مشخص نیست.
این منبع ارشد ارتش سودان پرواز مستقیم هواپیماهای بدون سرنشین ساخت ایران از خاک ایران را رد کرد و حاضر به بیان چگونگی تهیه آنها یا تعداد پهپادهای نشد.
او بدون اشاره به جزئیات افزود: «ارتش سودان همچنین پهپادهای ایرانی را تولید کرده بود که قبل از قطع روابط دو کشور در سال ۲۰۱۶در قالب برنامههای نظامی مشترک تولید شده بود.»
این منبع همچنین گفت در حالی که سال گذشته روابط دیپلماتیک بین سودان و جمهوری اسلامی احیا شده بود، همکاری نظامی رسمی دو طرف همچنان معلق مانده بود.
علی صادق، سرپرست وزارت امور خارجه سودان که با ارتش همسو است و سال گذشته به ایران سفر کرده بود، در پاسخ به سوالی درباره پهپادهای ایرانی، به رویترز گفت: «سودان هیچ سلاحی از ایران دریافت نکرده است.»
مقامهای جمهوری اسلامی در نیروهای مسلح و وزارت امور خارجه به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این زمینه پاسخ نداند.
نیروهای پشتیبانی سریع سودان شکست در امدرمان را پذیرفتهاند و گفتهاند که ارتش پهپادهای ساخت ایران و سایر تسلیحات را دریافت کرده است.
آنها به درخواستهای رویترز برای ارائه مدرک پاسخ ندادند.
منابع ایرانی و منطقهای گفتند که حمایت جمهوری اسلامی از ارتش سودان با هدف تقویت روابط با این کشور استراتژیک صورت میگیرد.
سودان در سواحل دریای سرخ قرار گرفته است که در میانه جنگ در خاورمیانه مکانی کلیدی برای رقابت بین قدرتهای جهانی، از جمله ایران، محسوب میشود.
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی، از آن سوی دریای سرخ، با تسلیحات ارائه شده از سوی تهران، به کشتیها حمله میکنند.
یک دیپلمات غربی که خواست نامش فاش نشود، به خبرگزاری رویترز گفت: «ایران در ازای این کمکها چه چیزی دریافت میکند؟ آنها اکنون در دو سوی دریای سرخ پایگاه دارند.»
پرواز از ایران
همکاری سودان و جمهوری اسلامی در زمان عمر البشیر، رییسجمهوری سابق، قوی بود. پس از آنکه او در اواخر حکومت سه دههای خود برای دریافت کمکهای اقتصادی به رقبای ایران در خلیج فارس روی آورد، روابط با تهران را قطع کرد.
امین مزاجوب، ژنرال سابق سودانی، گفت که سودان قبلاً با کمک ایران تسلیحاتی تولید کرده بود و توانست با تغییراتی که در کاربری پهپادهایی که از قبل در اختیار داشت، آنها را در طول جنگ مؤثرتر کند.
یک منبع منطقهای نزدیک به حکومت ایران گفت که یک شرکت هواپیمایی ایرانی به نام فارس ایر قشم که تحت تحریمهای آمریکا است، در اواخر سال گذشته میلادی پهپادهای ایرانی مهاجر و ابابیل را به سودان منتقل کرده است. پهپادهای مهاجر و ابابیل را شرکتهایی میسازند که زیر نظر وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح فعالیت میکنند.
خبرگزاری رویترز در گزارش خود به اطلاعاتی که اشاره کرده است که نشان میدهد که یک هواپیمای باری بوئینگ ۲۰۰-۷۴۷ شرکت فارس ایر قشم در ماههای دسامبر ۲۰۲۳ و ژانویه ۲۰۲۴ شش بار از ایران به بندر سودان یک پایگاه مهم ارتش این کشور پرواز کرده است.
دفعات این پروازها قبلا گزارش نشده بود. نیروهای پشتیبانی سریع میگویند که ارتش سودان هفتهای دو بار هواپیماهای باربری و هواپیماهای بدون سرنشین ایرانی و سایر تسلیحات را از جمهوری اسلامی تحویل میگیرد.
دریافت تسلیحات از جمهوری اسلامی میتواند روابط ارتش سودان با ایالات متحده را پیچیده کند، زیرا این امر منجر به فشار برای مذاکره بین طرفهای درگیر میشود.
تام پریلو، فرستاده ویژه آمریکا در سودان، روز چهارشنبه در مصاحبهای گفت که ترس از نفوذ بیشتر ایران یا عناصر افراطی اسلامی در سودان یکی از دلایلی است که ایالات متحده معتقد است باید توافق صلح هر چه زودتر حاصل شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز گفت که ایالات متحده گزارشهای مربوط به حمایت ایران از ارتش سودان را دیده است و اوضاع را زیر نظر دارد.
او گفت: «ایالات متحده با دخالت خارجی برای حمایت از یکی از طرفهای درگیر در سودان مخالف است. این کار تنها درگیری را تشدید و طولانی میکند و خطر گسترش بیشتر بیثباتی منطقهای را به دنبال دارد.»
وزیر امور خارجه بریتانیا در واکنش به حمله به مجری ایراناینترنشنال گفت: «علیه اوباشی که تحت امر رژیم ایران در بریتانیا به مردم حمله میکنند، شدیدترین اقدامهای ممکن را در پیش گرفتهایم. ما چنین افرادی را بازداشت کرده و تحت پیگرد قرار دادهایم و درباره آنها اعلام نظر کردهایم.»
پوریا زراعتی، مجری برنامه «حرف آخر» روز جمعه ۱۰ فروردین، جلو منزل خود در لندن مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت و از ناحیه پا مجروح شد.
پلیس لندن چند روز بعد از این حمله اعلام کرد که مهاجمان سه نفر بودند و پس از این حمله بلافاصله به فرودگاه هیثرو لندن رفتند و انگلیس را ترک کردند.
روزنامهنگاران، فعالان سیاسی و مدنی و نهادهای مدافع آزادی بیان به شکلی گسترده حمله با چاقو به پوریا زراعتی را محکوم کردند و از دولت بریتانیا خواستند که آمران و عاملان این حمله را پاسخگو کند و از جمله سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
روزنامه دیلیمیل هم در گزارشی به شرح تهدیدات جمهوری اسلامی علیه شبکه ایراناینترنشنال در پنج سال گذشته پرداخت و نوشت حکومت ایران از گروههای جنایتکار سازمانیافته برای حمله به اهداف مورد نظر خود در اروپا استفاده میکند.
دیلیمیل در این گزارش که روز ۱۸ فروردین منتشر شد، اقدامات خرابکارانه جمهوری اسلامی در بریتانیا را «حقیقتی ترسناک» خواند و افزود تهران مرتبا حملاتی را به شیوه گروههای تبهکار در خیابانهای بریتانیا تدارک میبیند و هنوز راهی برای مقابله با این عملیات پیدا نشده است.
به گفته کارشناسان، نهادهای امنیتی ایران استفاده از جنایتکاران سازمانیافته را روشی کمهزینهتر برای حمله به اهداف خود میدانند و معتقدند جمهوری اسلامی بدینترتیب میتواند نقش خود را در این رویدادها منکر شود.
دیوید کامرون، وزیر امور خارجه بریتانیا، روز چهارشنبه ۲۲ فروردین، در همین زمینه به شبکه فاکس نیوز آمریکا گفت: «بریتانیا سپاه را در فهرست تروریسم قرار نداده و روابط خود را با رژیم ایران قطع نکرده، اما با وزیر امور خارجه ایران در ارتباط هستم و میتوانم درباره رفتار غیرقابل پذیرش کشورش، پیامهای کاملا مستقیمی را به او منتقل کنم. به عنوان وزیر امور خارجه ترجیح میدهم به جای اینکه از همتایان فرانسوی یا آلمانی خود بخواهم به ایران پیام دهند، خودم شخصا این کار را انجام دهم.»
او افزود که لندن درباره تهدیدی که ایران برای منطقه ایجاد میکند، کاملا آشکارا اعلام موضع کرده و به همین دلیل است که بریتانیا تنها کشوری بوده که به صورت مستقیم برای عملیات نظامی در دریای سرخ و اقدام نظامی علیه حوثیهای مورد حمایت ایران، به آمریکا پیوسته است.
وزیر امور خارجه بریتانیا بر همبستگی کشورش با کشورهای متحد خود، به ویژه آمریکا، حمایت از حق اسرائیل برای دفاع از خود و اهمیت نقش افراد یهودی در بریتانیا تاکید کرد.
بلومبرگ و رسانههای سودانی از حضور هواپیماهای بدون سرنشین (پهپاد) ساخت ایران در این کشور خبر دادهاند.
به گزارش رویترز به نقل از یک منبع ارشد ارتش سودان، یک سال پس از شروع جنگ داخلی این کشور، پهپادهای ساخت ایران به ارتش سودان کمک کردند تا جریان درگیری را تغییر دهد، پیشروی نیروهای شبهنظامی واکنش سریع (RSF) را متوقف کند و قلمروهای اطراف پایتخت را باز پس گیرد.
شش منبع ایرانی، مقامهای منطقهای و دیپلماتهایی که خواستند نامشان فاش نشود، در گفتوگو با رویترز اعلام کردند ارتش سودان طی چند ماه گذشته به پهپادهای ساخت ایران مجهز شده است.
بیش از دهها نفر از ساکنان خارطوم به رویترز گفتند در ماههای اول جنگ نیروهای مسلح سودان (SAF) از برخی پهپادهای قدیمیتر، آتشبارهای توپخانه و جتهای جنگنده استفاده میکردند، اما موفقیت چندانی در ریشهکن کردن جنگندههای نیروهای شبهنظامی واکنش سریع مستقر در محلههای پرجمعیت خارطوم و شهرهای دیگر نداشتند.
به گفته پنج شاهد عینی ساکن منطقه، ۹ ماه پس از آغاز درگیریها،ارتش سودان شروع به استفاده از پهپادهای بسیار موثرتری از پایگاه وادی سیدنا واقع در خارطوم کرد.
ساکنان گفتند به نظر میرسد پهپادها فعالیتهای شبهنظامیان را زیر نظر دارند و مواضع آنها را هدف قرار میدهند.
همچنین ارتش به وسیله این پهپادها اهداف حملات توپخانه در اُمدرمان، یکی از سه شهر کرانه رود نیل را مشخص میکند.
محمد عثمان ۵۹ ساله، یکی از ساکنین منطقه الثوره در این مورد به رویترز گفت: «در هفتههای اخیر، ارتش شروع به استفاده از پهپادهای دقیق در عملیاتهای نظامی کردهاست که نیروهای شبهنظامی را مجبور به فرار از بسیاری از مناطق کرد و ارتش توانست نیروهای زمینی خود را در منطقه مستقر کند.»
میزان و نحوه استقرار پهپادهای ایرانی ارتش در اُمدرمان و سایر مناطق پیش از این گزارش نشده بود.
یک منبع ارشد ارتش سودان، ورود مستقیم هواپیماهای بدون سرنشین ساخت ایران از این کشور را مردود دانست و از بیان چگونگی تهیه یا تعداد آنها خودداری کرد.
این منبع گفت در حالی که همکاری دیپلماتیک بین سودان و ایران در سال گذشته از سر گرفته شده اما همکاری نظامی رسمی هنوز در حال بررسی است.
علی صادق، سرپرست وزارت خارجه سودان که سال گذشته به ایران سفر کرده بود، در پاسخ به پرسشی درباره پهپادهای ایرانی، به رویترز گفت: «سودان هیچ سلاحی از ایران دریافت نکرده است.»
شبهنظامیان اذعان کردند مجبور به عقبنشینی در اُمدرمان شدهاند. بخش رسانهای این گروه با استناد به اطلاعاتی که جمعآوری کرده بود، گفت که ارتش سودان از ایران پهپادهای ساخت این کشور و سایر تسلیحات نظامی را دریافت کرده است.
ارزش استراتژیک سودان برای جمهوری اسلامی
منابع ایرانی و منطقهای گفتند که حمایت تهران از ارتش سودان با هدف تقویت روابط با این کشور استراتژیک انجام میگیرد.
سودان در سواحل دریای سرخ قرار دارد، منطقهای که محل رقابت میان قدرتهای جهانی، از جمله ایران است، آن هم در زمانی که جنگ در خاورمیانه بیداد میکند.
در سوی دیگر دریای سرخ، حوثیهای یمن که تا حدی از سوی ایران مسلح شدهاند، قرار دارند و حملاتی را در حمایت از حماس انجام میدهند.
یک دیپلمات غربی که خواست نامش فاش نشود، گفت: «ایران اکنون در ازای ارسال پهپاد به سودان یک مقر در سوی دیگر دریای سرخ و در آفریقا دارد.»
جنگ بین ژنرال عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش سودان و ژنرال محمد حمدان داگالو، فرمانده نیروهای شبهنظامی واکنش سریع، میلیونها نفر را به قحطی شدید کشانده و بزرگترین بحران آوارگی را در جهان ایجاد کرده است.
نزاع قدرت در این کشور در منطقه دارفور موجب کشتارهای قومیتی و اعمال خشونتهای جنسی شده است.
کارشناسان سازمان ملل میگویند نیروهای شبهنظامی از سوی کشورهای همسایه آفریقایی از جمله چاد، لیبی و سودان جنوبی حمایت میشوند.
دو شاهد عینی به رویترز گفتند موفقیت ارتش در اُمدرمان باعث شد تا حملات مشابهی را با استفاده از پهپاد، توپخانه و نیروی زمینی در شهر بحری در شمال خارطوم انجام دهد و کنترل پالایشگاه کلیدی نفت الجیلی را در دست بگیرد.
پروازها از ایران
همکاری خارطوم و تهران در زمان عمر البشیر، رییسجمهور پیشین سودان، از سطح خوبی برخوردار بود تا اینکه او در اواخر سه دهه حکومت خود، برای دریافت حمایت اقتصادی به رقبای ایران در خلیج فارس روی آورد و روابط خود را با تهران قطع کرد.
یک منبع منطقهای نزدیک به حکومت ایران به رویترز گفت پهپادهای ایرانی مهاجر و ابابیل که توسط شرکتهایی زیر نظر وزارت دفاع جمهوری اسلامی ساخته میشوند، از اواخر سال گذشته چندین بار توسط شرکت فارسایرقشم ایران به سودان منتقل شدهاند.
ردیابی سوابق پرواز که توسط ویم زوینبورگ، از سازمان صلح هلندی پکس گردآوری شده و در اختیار رویترز قرار گرفته است، نشان میدهد که در ماههای آذر و دی ۱۴۰۲، یک هواپیمای باری بوئینگ ۷۴۷-۲۰۰ که توسط شرکت فارسقشمایر اداره میشود، شش سفر از ایران به بندر سودان، پایگاه مهم ارتش از زمان تصرف سایتهای استراتژیک در خارطوم توسط نیروهای شبهنظامی داشته است.
رویترز مکان و تاریخ عکسی را که توسط شرکت تصویربرداری ماهوارهای پلنت لبز ارائه شده، تایید کرده است.
این عکس یک بوئینگ ۷۴۷ را باطول بالهای ۷۴۷- ۲۰۰ درفرودگاه پورت سودان در هفتم دسامبر ۲۰۲۳ (۱۶ آذر ۱۴۰۲)، تاریخ اولین پرواز ردیابی شده توسط زوینبورگ، به تصویر کشیده است.
زوینبورگ همچنین گفت در عکس ماهوارهای دیگری به تاریخ ۹ ژانویه (۱۹ دی ماه ۱۴۰۲) یک پهپاد مهاجر-۶ در باند فرودگاه پایگاه وادی سیدنا دیده میشود.
نیروهای شبهنظامی اعلام کردند ارتش هفتهای دو بار هواپیماهای باربری و هواپیماهای بدون سرنشین ایرانی و سایر تسلیحات را از ایران تحویل میگیرد.
تامین تسلیحات از ایران میتواند روابط ارتش سودان با ایالات متحده را پیچیده کند، زیرا این امر منجر به فشار برای مذاکره میان طرفهای درگیر میشود.
جان گادفری، سفیر سابق ایالات متحده در سودان، به خبرنگاران گفت گزارشهای مربوط به حمایت تسلیحاتی ایران از ارتش سودان «بسیار نگرانکننده هستند».