مردم زاهدان به رغم فضای امنیتی با سر دادن شعار علیه حکومت راهپیمایی کردند

امام جمعه اهل سنت زاهدان در نماز جمعه روز ۲۱ مهر ماه این شهر گفت هر کسی که بویی از انسانیت برده باشد، وقتی این «صحنه‌های دلخراش کشتار انسان‌ها» را می‌بیند، تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

مولوی عبدالحمید در سخنانش بر داشتن «موضع منصفانه» تاکید کرد و گفت که باید دولت‌ها و ملت‌های جهان به‌جای پیوستن به صف‌آرایی در این درگیری، برای رفع اختلاف تلاش کنند.

این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی، هم‌زمان با سایر مقام‌های ارشد حکومت که از حمله حماس به اسرائیل حمایت کردند، پیش از این گفت: «ما پیشانی و بازوی طراحان مدبر و هوشمند و جوانان شجاع فلسطینی را می‌بوسیم، ما به آن‌ها افتخار می‌کنیم.»

در واکنشی تلویحی به این سخنان، مولوی عبدالحمید در سخنان خود با انتقاد از حمله حماس گفت: «اگر مسلمان جایی زیاده‌روی کند و قوانین بین‌المللی را محترم نشمارد و به زنان تعرض کند و کودکان را بکشد، ما چشم‌بسته از آن حمایت نمی‌کنیم.»

او اضافه کرد مسلمانان نباید از عرف بین‌المللی تعدی کنند.

مواضع مولوی عبدالحمید در مورد جنگ اسرائیل و حماس باعث شده است رسانه‌های حکومتی از جمله خبرگزاری تسنیم در روزهای گذشته حملاتی را متوجه او کنند. این رسانه‌ها امام جمعه اهل سنت زاهدان را به حمایت از اسرائیل متهم می‌کنند.

حامیان فلسطین‌ هم به فکر منافعشان هستند

امام جمعه اهل سنت زاهدان با اشاره به بیش از ۷۰ سال اختلاف سرزمینی فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها در این منطقه اضافه کرد این اختلاف‌ها به‌رغم تلاش بین‌المللی به نتیجه نرسیده و طرفین تلاش دارند «همدیگر را نابود کنند».

مولوی عبدالحمید گفت که دولت اسرائیل در این دهه‌ها «دست بالاتر» را داشته است.

او افزود در مساله اختلاف فلسطین و اسرائیل کشورهای جهان صف‌آرایی کرده‌اند و در طرف فلسطین کشورهای ضعیف‌تر جهان قرار دارند: «هر دو طرف در این صف‌آرایی منافع خود را دارند.»

امام جمعه اهل سنت زاهدان گفت در جبهه حمایت از فلسطین هم بسیاری از دولت‌ها منافع خود را در نظر دارند و برای مردم فلسطینی دلسوزی ندارند.

او درگیری فعلی میان اسرائیل و حماس را «دردآور» خواند و گفت: «زیاده‌روی از هر طرفی باشد و انسان‌ها، کودکان و زنان را مورد حمله قرار دهند، مورد تایید ما نیست.»

او تاکید کرد که اسرائیل هم نباید از قوانین بین‌المللی تعدی کند.

نابودی اسرائیل شدنی نیست

امام‌جمعه اهل سنت زاهدان گفت که اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها دو «ملت» هستند که در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.

او بر تلاش‌ها برای رفع اختلاف این دو ملت تاکید کرد.

عبدالحمید در بخشی دیگر از سخنانش با دادن پاسخ تلویحی به سخنان مقام‌ها و تبلیغات سنگین جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه «اسرائیل باید نابود شود»، گفت که نابودی اسرائیل شدنی نیست و «مسلمانان نمی‌توانند چنین کاری کنند و وقتی شدنی نیست، چرا این‌ همه زور می‌زنند.»

سایت حال‌وش روز جمعه ۲۱ مهر گزارش داد عبدالمالک گرگیج، فرزند مولوی گرگیج، در حالی که همراه پدرش در مسیر فاضل‌آباد به گالیکش در استان گلستان در حال حرکت بودند، از سوی ماموران امنیتی متوقف و بازداشت شد.

بر اساس این گزارش، به نقل از منبع مطلع، خودروی مولوی گرگیج و فرزندش در پلیس راه آزاد‌شهر به دست «نیروهای نظامی و امنیتی که از پیش منتظر آنان بودند» متوقف و به‌رغم اعتراض شهروندان و حاضران، تفتیش شده و پس از آن، عبدالمالگ گرگیج را بازداشت کرده‌اند.

این منبع مطلع گفته است: «بازداشت فرزند مولوی گرگیج از سوی دستگاه‌های امنیتی آن‌ هم بدون هیچ جرم و دلیلی صرفا با هدف تحت فشار گذاشتن او انجام گرفته تا از ادامه سخنرانی‌های انتقادی‌اش علیه جمهوری اسلامی به نوعی جلوگیری کنند.»

مولوی محمدحسین گرگیج در یک‌سال اخیر علاوه بر حمایت از خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی و همراهی با آن، از سیاست‌های حکومت در زمینه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و حتی ورزشی انتقاد کرده است.

این امام‌جمعه اهل سنت برکنارشده از سوی حکومت در یکی از سخنانش به سیاست‌های جمهوری اسلامی درباره فلسطین و اسرائیل هم واکنش نشان داده و گفته بود: «هارت و پورت می‌کنند که ما اسرائیل را نابود می‌کنیم و قدس را می‌گیریم. اگر مرد جنگید بروید و بجنگید.»

او در یکی از سخنانش درباره فشارها به مردم معترض هم گفته بود: «مردم را خشمگین نکنیم که عزت و احترام ما از این‌هاست و برانداز ما هم همین مردم هستند.»

فشار به خانواده و اطرافیان امامان جمعه اهل سنت از جمله سیاست‌های امنیتی برای ساکت‌کردن آن‌ها بوده است.

در استان سیستان و بلوچستان نیز در ماه‌های اخیر اطرافیان و حامیان مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی، امام جمعه معترض اهل سنت زاهدان، با بازداشت و فشار امنیتی مواجه بوده‌اند.

پیش از این خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، خبر داده بود که رحمانی‌راد پس از تحمل ۱۹ روز حبس در سلول انفرادی، شامگاه ۱۸ مهر به بند عمومی منتقل شده است.

بیش از ۱۳۰ پزشک، وکیل، کنش‌گر و آسیب‌دیده خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی، خواستار آزادی فوری و بی‌قید و شرط این پزشک درمان‌گر مجروحان شده بودند.

یاسر رحمانی‌راد روز ۳۰ شهریور برای دومین بار طی یک سال گذشته بازداشت و به مدت ۱۹ روز در سلول انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه زندانی شد.

او اولین‌ بار روز ۱۳ آذر ۱۴۰۱ درحالی همراه دو پزشک دیگر به نام‌های بهنام اوحدی و همایون افتخاریان بازداشت شد که برای درمان مجروحان سرکوب خونین اعتراضات در مهاباد به این شهر رفته بود.

رحمانی‌راد مدتی بعد به قید وثیقه به صورت موقت آزاد اما در روزهای پایانی شهریور امسال و در پی حمله ماموران به منزل پدری‌اش در خرم‌آباد، دوباره بازداشت شد.

بر اساس گزارش هرانا، دستور آزادی موقت او روز دهم مهر از سوی شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان صادر و به شعبه اول دادگاه عمومی رومشکان ارجاع شد اما مسوولان مربوطه از آزادی موقت او خودداری می‌کردند.

در جریان خیزش انقلابی، چندین پزشک و دانشجوی پزشکی دستگیر و دست‌کم چهار تن از آنان به نام‌های پریسا بهمنی، آیدا رستمی، مسعود احمدزاده و آیلار حقی به دست ماموران حکومتی کشته شدند.

آیدا رستمی نیز مانند رحمانی‌راد از جمله پزشکانی بود که در جریان خیزش انقلابی به آسیب‌دیدگان در شهرک اکباتان تهران به‌عنوان یکی از مناطق کانونی اعتراضات کمک‌رسانی می‌کرد اما پیکر بی‌جان او چند روز پس از اعلام مفقودی‌اش درحالی پیدا شد که آثار شکنجه روی بدنش وجود داشت.

پس از سه هفته از بازداشت یاسر رحمانی‌راد، جمعی از کنش‌گران ایرانی نامه‌ای مشترک منتشر کرده و از سازمان‌ها و نهادهای بین‌‌المللی مانند سازمان پزشکان بدون مرز، صلیب سرخ، ارکان مسوول سازمان ملل متحد و تمامی سازمان‌های پزشکی کشورهای دموکراتیک خواستند در مورد این اتفاق سکوت نکنند.

امضاکنندگان نامه همچنین خواهان پایان یافتن فوری «پرونده‌سازی غیرقانونی و غیرانسانی» علیه این پزشک شدند که اکنون در بازداشت اداره اطلاعات سپاه پاسداران لرستان است.

فادیم تونگر، عضو پارلمان آلمان و کفیل سیاسی یاسر رحمانی‌راد از جمله امضاکنندگان این نامه است.

در فهرست ۱۳۷ چهره و سازمان امضاکننده این نامه همچنین نام ۱۵ تن از آسیب‌دیدگان از ناحیه چشم و دیگر مصدومان خیزش انقلابی، خانواده‌های دادخواه، زندانیان سیاسی سابق و کنونی، فعالان حقوق بشر، کنش‌گران سیاسی و مدنی و ده‌ها وکیل و پزشک به چشم می‌خورد.

انتشار این نامه هم‌زمان با برگزاری چهارمین نشست کمیته حقوق بشر سازمان ملل و ارائه گزارش ادواری آن درباره نقض میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی از سوی جمهوری اسلامی است.

این نشست در روزهای ۱۷و ۱۸ مهر در ژنو سوئیس برگزار می‌شود.

بر اساس گزارش واشینگتن‌پست که روز پنجشنبه ۲۰ مهر منتشر شده، دو منبع آگاه گفته‌اند معاون وزیر خزانه‌داری آمریکا این موضوع را به اعضای دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا اطلاع داده است.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز پنجشنبه در نشست خبری در تل‌آویو بار دیگر گفت که هیچ بخشی از ۶ میلیارد دلار پول آزادشده ایران در قطر خرج نشده و جمهوری اسلامی به آن دست نیافته است. او افزود: «ما نظارت دقیقی بر این وجوه داریم و حق مسدود کردن آن‌ها را حفظ کرده‌ایم.»

با این حال، بانک مرکزی جمهوری اسلامی اعلام کرد که ۱۰ میلیارد دلار منابع ارزی ایران در عراق و ۶ میلیارد دلار در قطر در دسترس بانک مرکزی قرار گرفته است.

کمی پیش از این خبر، خبرنگار ارشد شبکه سی‌بی‌اس نیوز هم از «تفاهم بی‌سر و صدای» آمریکا و قطر در این زمینه خبر داده بود.

در همین حال، شبکه فاکس‌نیوز گزارش کرد که بیش از ۱۰۰ عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا به رهبری آگوست فلوگر، عضو دیگر این مجلس، در حال ارائه لایحه‌ای هستند که در پی حملات حماس به اسرائیل، ۶ میلیارد دارایی آزاد شده ایران را دوباره مسدود می‌کند.

این تصمیم پس از افزایش فشار اعضای کنگره به دولت بایدن برای تشدید سیاست‌های مقابله با جمهوری اسلامی به دلیل حمایتش از حمله حماس به اسرائیل اتخاد شده است. مقام‌های ارشد دولت بایدن تاکنون گفته‌اند فعلا هیچ مدرکی دال بر دخالت مستقیم جمهوری اسلامی در حمله اخیر حماس در دست ندارند.

تعدادی از اعضای مجلس نمایندگان و سنای آمریکا مستقیما از دولت آمریکا خواسته بودند تا در واکنش به حمله حماس،‌ دسترسی ایران را به شش میلیارد دلار متوقف کند.

این پول از درآمدهای مسدودشده تهران از فروش نفت بود که در پی تحریم‌های بین‌المللی دسترسی حکومت ایران به آن متوقف شده بود.

در آخرین اقدامات برای اخذ این تصمیم میچ مک‌کانل و تام کاتن، دو سناتور جمهوری‌خواه آمریکا، طرحی را تهیه کردند که خواستار مسدود شدن دوباره شش میلیارد دلار پول آزاد شده جمهوری اسلامی در ازای تبادل زندانیان با آمریکا شده بود.

در میان دموکرات‌ها نیز جان تستر و جو منشن، دو سناتور این حزب، در بیانیه‌هایی جداگانه از دولت بایدن خواستند با توجه به حمله‌های حماس علیه اسرائیل، شش میلیارد دلار پول آزادشده ایران در ازای تبادل زندانیان را دوباره مسدود کند.

منتقدان سیاست‌های دولت بایدن در داخل و خارج این کشور بارها اشاره کردند که پول‌های آزادشده برای ایران صرف حمایت از اقدامات نظامی حکومت این کشور در منطقه از جمله حمله فعلی حماس به اسرائیل می‌شود.

روز دوشنبه کوین مک‌کارتی، رییس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا گفت سیاست بایدن در مماشات با ایران باید به پایان برسد. او افزود: «سیاست او فقط تروریست‌ها را جسور کرده و دادن شش میلیارد دلار به ایران فقط به این امر کمک می‌کند. دلارهای آزادشده باید امروز دوباره مسدود شوند.»

دون بیکن، عضو جمهوری‌خواه کنگره آمریکا هم از دیگر مقام‌های این کشور بود که در واکنش به حمله حماس به اسرائیل و حمایت ایران از آن، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حماس با تسلیحات ایران تامین می‌شود. ما هرگز نباید یک دلار به ایران بدهیم، چه رسد به شش میلیارد دلاری که دولت بایدن اخیرا برای آزاد کردن گروگان‌ها پرداخت کرد.»

پیشتر، ابراهیم رئیسی گفته بود که ایران در هر بخشی که بخواهد از این پول استفاده خواهد کرد.

در واکنش به فشارها درباره آزادسازی این پول‌ها، مقام‌های دولت بایدن از جمله آنتونی بلینکن، وزیر خارجه گفتند که ارتباطی بین آزادسازی این پول و حمله حماس به اسرائیل وجود ندارد. آن‌ها چندین‌بار تاکید کرده بودند که دولت آمریکا بر نحوه هزینه‌کرد این پول از سوی ایران نظارت خواهند کرد تا در مصارف «بشردوستانه» استفاده شود.

روز دوشنبه ۲۷ شهریور وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد مبادله پنج زندانی ایرانی در برابر پنج زندانی آمریکایی انجام شده است. همان روز قطر به ایران و آمریکا اطلاع داده بود که حدود شش میلیارد دلار پول آزاد شده ایران از سوئیس به قطر منتقل شده است.

مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی از جمله و روسای سه قوه و همچنین فرماندهان ارشد نظامی در روزهای اخیر و پس از حمله حماس، به صراحت از آن حمایت کردند. با این وجود، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۸ مهر با عقب‌نشینی از مواضع پیشین، نقش تهران در حملات مرگ‌بار شبه‌نظامیان حماس علیه اسرائیل را تکذیب کرد. اظهارات او تنها ساعاتی پس از هشدار آمریکا به جمهوری اسلامی مبنی بر دخالت نکردن در جنگ حماس و اسرائیل مطرح شدند.

رهبر جمهوری اسلامی در مراسم مشترک دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه‌های افسری نیروهای مسلح، تهاجم حماس به اسرائیل را به یک «زلزله ویرانگر» تشبیه کرد و گفت که اسرائیل «هم از لحاظ نظامی هم از لحاظ اطلاعاتی، یک شکست غیر قابل ترمیم» خورده است.

ماه اوت سال گذشته، سلمان رشدی هنگامی که قصد سخنرانی در نیویورک را داشت، هدف حمله مهاجمی قرار گرفت که بارها به گردن، صورت و شکم او چاقو زد.

در پی این حمله، سلمان رشدی کارایی دست چپ و بینایی چشم راست خود را از دست داد.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، رشدی در بیانیه‌ای که از سوی گروه انتشاراتی پنگوئن رندوم منتشر شد، گفت نوشتن این کتاب برایش ضروری بوده است.

به گفته او، نوشتن این خاطرات راهی بوده است برای مواجهه‌اش با حادثه چاقوکشی و پاسخ دادن «خشونت با زبان هنر».

ضارب او جوانی ۲۴ ساله آمریکایی و لبنانی‌الاصل به نام هادی مطر و از طرفداران جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان است.

سلمان رشدی ۷۶ ساله تا مدت‌ها پس از صدور فتوای مرگش از سوی روح‌الله خمینی در سال ۱۹۸۹ در «انزوا و تحت حفاظت شبانه‌روزی» زندگی می‌کرد.

بنیان‌گذار جمهوری اسلامی رشدی را برای نوشتن رمان تحسین شده و البته جنجال‌برانگیز «آیات شیطانی» متهم به «توهین به مقدسات» کرد، او را «مرتد» خواند و فتوای قتلش را داد.

رشدی در سال‌های گذشته با محدودیت‌های حفاظتی کمتری زندگی و بدون تشریفات امنیتی به اماکن عمومی مانند انستیتو چائوتائوکئوا سفر می‌کرد؛ جایی که در آن هدف حمله قرار گرفت.

«چاقو» به‌عنوان جدیدترین اثر او در ۲۵۶ صفحه و از سوی انتشارات پنگوئن رندوم در آمریکا منتشر می‌شود.

این ناشر اوایل سال جاری میلادی نیز رمان «شهر پیروزی» او را که پیش از حمله تکمیل شده بود، منتشر کرد.

نیهار مالاویا، مدیر اجرایی پنگوئن رندوم، در بیانیه‌ای گفت «چاقو» کتابی دلخراش و یادآور قدرت کلمات برای درک مسایل غیرقابل تصور است.

او در ادامه افزود: «ما از انتشار این کتاب مفتخریم و از عزم سلمان رشدی برای بیان داستانش و بازگشت به کاری که دوست دارد، شگفت‌زده شدیم.»

رشدی پیش‌تر در مصاحبه‌ای درباره این حمله گفته بود ماجراهای این اتفاق برای او «سوم شخص» نیست.

او تاکید کرد: «این یک داستان اول شخص است؛ این داستان "من" است.»

شماری از رمان‌های پیش از «آیات شیطانی» رشدی با ترجمه مهدی سحابی به زبان فارسی نیز منتشر شدند.

«بچه‌های نیمه‌شب» برنده جایزه ادبی بوکر در سال ۱۹۸۱ و «شرم»، کتاب برگزیده پنجمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در حوزه ترجمه در سال ۱۳۶۴، از جمله این آثار هستند.

سلمان رشدی همچنین از مدافعان برجسته آزادی بیان و رییس سابق انجمن قلم آمریکا (پِن) است.