سفر امانوئل مکرون به پکن؛ امیدواری برای کاهش حمایت چین از روسیه در تهاجم علیه اوکراین

به باور حزب جمهوری خلق ترکیه، حزب اصلی مخالف در این کشور، دوران رهبری اردوغان به سر رسیده است.

رفتن احتمالی اردوغان برای غرب خبر خوبی است چون غرب هم از دست این رهبر اسلام‌گرای پوپولیست که دنبال دردسر می‌گردد، خسته شده. فقط طی چند ماه گذشته ترکیه بی‌سروصدا و با دور زدن تحریم‌ها با روسیه تجارت کرده، پیوستن سوئد به ناتو را وتو کرده و یونان را حریف طلبیده و برای این کشور شاخ و شانه نظامی کشیده است.

با وقوع بدترین زلزله ترکیه طی تقریبا یک قرن اخیر (که جان دست‌کم ۴۸ هزار تن را گرفت) و سال‌ها بی‌کفایتی در مدیریت امور اقتصادی، به نظر می‌رسد تغییرات در سیاست ترکیه در راه است.

اردوغان، رهبر حزب حاکم عدالت و توسعه، دو دور در رقابت‌های ریاست‌جمهوری برده، از سه رفراندوم اصلاح قانون اساسی جان به در برده و پیروز پنج انتخابات پارلمانی شده است اما حالا ورق برگشته و حتی حامیان او می‌دانند پس از دو دهه، قدرت اردوغان رو به افول است.

با این که اردوغان پیروز انتخابات ۲۰۱۸ بود اما برد بارز حزب جمهوری خلق در انتخابات مهم شهرداری در شهر بزرگ آنکارا، پایتخت و در استانبول و ازمیر در سال ۲۰۱۹، خود گویای آن بود که محبوبیت او رو به کاهش است.

گرچه به نظرسنجی‌ها در ترکیه اعتماد چندانی نیست اما طبق نظرسنجی‌های اخیر، حزب جمهوری خلق در محبوبیت از حزب عدالت و توسعه، بیش از ۱۰ امتیاز پیش‌تر است.

به نظر مخالفان اردوغان، انتخابات پیش‌رو در ترکیه همچنین آخرین فرصت برای نجات دموکراسی در این کشور است: مخالفان اردوغان بیمناک هستند که او درست پس از ۱۰۰ سال از بنای جمهوری سکولار به دست مصطفی کمال آتاتورک، ترکیه را به سمت‌وسویی مذهبی و محافظه‌کارتر ببرد.

اما حزب حاکم عدالت و توسعه ادعا کرده پیروزی اردوغان در خدمت ملت است و صرف رفاه و پروژه‌های ساخت‌وساز خواهد شد و همین وعده‌ و وعیدهاست که برای او حامیانی دست و پا کرده است.

ساز و کار انتخابات

گذشته از شوک زلزله اخیر ترکیه که ابعاد مصیبت‌بار آن تن میلیون‌ها شهروند را لرزانده و مزید بر علت نارضایتی از اردوغان شده، ترکیه پیش‌تر هم با مشکلات اقتصادی مانند تورم گسترده و رکود بی‌سابقه در تجارت روبه‌رو بود.

اردوغان هم که به نظر می‌رسد سررشته‌ای از اقتصاد ندارد با کاهش نرخ بهره، آتش‌بیار معرکه افزایش قیمت‌ها شده است.

100%

اپوزیسیون متفرق ترکیه اما سرانجام بر سر یک نامزد انتخاباتی، کمال قلیچ‌دار اوغلو، متفق شده است. قلیچ‌دار اوغلو صاحب طولانی‌‌ترین مدت رهبری حزب جمهوری خلق ترکیه است که حزبی سکولار است. دیگر این که حزب دموکراتیک خلق ترکیه، طرفدار کردها، هم اعلام کرده در حمایت از قلیچ‌دار اوغلو، نامزدی به میدان رقابت با اردوغان نمی‌فرستد.

با وجود این که اپوزیسیون ترکیه وضعیت را خوب در اختیار گرفته است اما نظرسنجی‌های حامیان اردوغان از داستان دیگری حکایت می‌کند: بنا بر گزارش حزب حاکم، هنگامی که از مردم درباره برنده انتخابات پرسیده می‌شود، اردوغان بیش از ۵۰ درصد شانس پیروزی دارد.

مساله دیگر برگزاری انتخابات در مناطق زلزله‌زده است که با توجه به این که در فاصله‌ای اندک پس از وقوع زلزله برگزار می‌شود، نیازمند فرمان اضطراری از سمت اردوغان است و همین، چالش لجستیکی عظیم و تهدیدی برای برگزاری انتخاباتی شفاف و عادلانه در ترکیه است.

وضعیت اسف‌بار مناطق زلزله‌زده و سرگردانی مردم آن مناطق که کی و کجا باید پای صندوق رای بروند و به چه کسی رای بدهند هم احتمالا برای اردوغان نفع دارد.

بنا بر تخمین مخالفان اردوغان، حزب او می‌تواند پنج درصد آرا را به نفع او دستکاری کند و در شرایط فعلی و وقوع زلزله این وضعیت محتمل‌تر است؛ اگرچه حزب حاکم همواره این‌دست حدس و گمان‌ها را رد کرده است.

یک پژوهشگر سیاسی که خواست نام او افشا نشود، در گفت‌وگو با پولیتیکو، صیانت آرا را مساله اصلی انتخابات در ترکیه دانست.

او گفت که قلیچ‌دار اوغلو تنها با اردوغان در رقابت نیست بلکه در برابر نیروهای امنیتی، قوه قضاییه و دم و دستگاه او قرار گرفته است.

بازیگر منطقه‌ای

وضعیت رقابت در انتخابات روشن است: اردوغان خواهد گفت کشور را از مصیبت (زلزله) عبور داده و مخالفان او هم او را مسبب تمامی کم‌وکاستی‌های فعلی در ترکیه خواهند دانست.

در صورت پیروزی اردوغان، وضعیت ترکیه، دست‌کم برای چندین سال پس از برد او، روشن است: زلزله و بازسازی مناطق زلزله‌زده سر خط اخبار خواهد بود و مخالفان او هم همچنان او را به تنگ‌ کردن فضای مباحثه سیاسی متهم خواهند کرد.

برای جهان، مساله انتخابات ترکیه معطوف به سیاست خارجی این کشور خواهد بود. جنگ اوکراین همچنان باعث تمرکز بر نقش استراتژیک ترکیه، به‌ویژه در میانجیگری آنکارا بین کی‌یف و مسکو خواهد شد.

100%

البته ترکیه در طی سال‌های گذشته به نقش خود به عنوان یک بازیگر مستقل در منطقه باور داشته و بر آن تاکید کرده است.

حزب حاکم تاکید کرده فارغ از نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری آتی، ترکیه به نقش خود به عنوان یک بازیگر مستقل منطقه و تصمیم‌گیرنده ادامه خواهد داد که بیشتر آن «میراث اردوغان» خواهد بود.

در حالی که اردوغان برای انتخابات ریاست‌جمهوری در ترکیه آماده می‌شود، به همان اندازه که او وضعیت کشور را دگرگون کرده، حدس و گمان درباره دست و پا زدن او برای بقا وجود دارد.

سکه به بالا پرتاب شده و همه منتظرند ببیند شیر می‌آید یا خط. جدال، جدال سختی است و گرچه مهارت‌های سیاسی اردوغان طی دو دهه گذشته آزموده و نخ‌نما شده، دست‌کم حزب عدالت و توسعه هنوز به پیروزی او ایمان دارد.

پیش‌تر نیروهای امنیتی اسرائیل در پی درگیری با معترضان فلسطینی در بیت‌المقدس شرقی، با شلیک گاز اشک‌آور و بمب صوتی به داخل مسجد‌الاقصی، صدها معترض فلسطینی را از آنجا بیرون کردند.

طبق اعلام پلیس اسرائیل، معترضان فلسطینی در مسجد‌الاقصی سنگر گرفته بودند.

وزیر امور خارجه اردن «حمله وقیحانه» نیروهای اسرائیلی به مسجد الاقصی را محکوم کرد.

وزیر امور خارجه مصر نیز از اسرائیل خواست فورا «تهاجم آشکار» به نمازگزاران در مسجد الاقصی را متوقف کند.

پس از حمله به مسجدالاقصی، ارتش اسرائیل به نشانه هشدار درباره احتمال حمله راکتی، آژیر خطر را در مناطق اسرائیلی نزدیک به غزه به صدا درآورد.

اندکی بعد ارتش اسرائیل از شلیک ۹ راکت از سمت غزه خبر داد. در این حمله‌ها به کسی آسیب نرسید اما یک کارخانه در شهر سدروت در جنوب این کشور دچار خسارت شد.

طبق اعلام ارتش اسرائیل، پدافند هوایی این کشور چهار راکت را رهگیری کرد و چهار راکت دیگر در فضای باز فرود آمدند.

در پی حمله راکتی از غزه به شهرهای مرزی جنوب اسرائیل، هواپیماهای جنگنده اسرائیل نیز به غزه حمله تلافی‌جویانه انجام دادند.

رادیو حماس از حمله به دو کمپ آموزشی، یکی در شهر غزه و دیگری در یک کمپ پناهندگان خبر داد.

پس از شدت‌گیری درگیری‌ها بین معترضان فلسطینی و نیروهای اسرائیلی، گروه‌های حماس و جهاد اسلامی ضمن محکوم کردن اقدامات پلیس اسرائیل، از مردم فلسطین خواستند برای دفاع از مسجد‌الاقصی در آن محل تجمع کنند.

تشکیلات خودگردان فلسطین نیز به اسرائیل هشدار داد خطوط قرمز را رد نکند و خاطرنشان کرد اقدامات تحریک‌آمیز اسرائیل می‌تواند به «انفجاری بزرگ» منجر شود.

دونالد ترامپ در حالی که برای محاکمه به سوی دادگاه منطقه منهتن می‌رفت، در شبکه اجتماعی خود نوشت: «خیلی سورئال به نظر می‌رسد. آنها قصد دارند من را دستگیر کنند. نمی‌توان باور کرد که این اتفاق در آمریکا رخ می‌دهد.»

ترامپ در مسیر دادگاه در شبکه اجتماعی خود نوشت: «خیلی سورئال به نظر می‌رسد. آنها قصد دارند من را دستگیر کنند. نمی‌توان باور کرد که این اتفاق در آمریکا رخ می‌دهد.»

کاخ سفید نیز اعلام کرد: جو بایدن از محاکمه دونالد ترامپ آگاه است، اما موضوع مورد تمرکز او نیست. او بر مسائلی مانند اطمینان از ادامه کاهش قیمت‌ها برای مردم آمریکا متمرکز خواهد بود.

دادستان منهتن گفت: ترامپ با هدف لاپوشانی یک توطئه غیرقانونی برای تضعیف صحت انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ و نقض قوانین انتخاباتی، سوابق تجاری نیویورک را جعل کرده است.

روسیه اما پیوستن فنلاند به ناتو را «حمله به امنیت خود» خواند و آن را محکوم کرد.

کرملین اعلام کرد در پاسخ به پیوستن فنلاند به ناتو، مجبور به انجام «اقدامات متقابل» برای تضمین امنیت روسیه خواهد شد.

اما رهبران ناتو از پیوستن فنلاند استقبال کردند و بلافاصله خواستار الحاق همسایه این کشور، سوئد، به این ائتلاف نظامی در سریع‌ترین زمان ممکن شدند.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا هم در بیانیه‌ای گفت: «زمانی که (ولادیمیر) پوتین جنگ تجاوزکارانه خود را علیه مردم اوکراین آغاز کرد، فکر کرد می‌تواند اروپا و ناتو را تجزیه کند. او اشتباه می‌کرد. امروز ما متحدتر از همیشه هستیم.»

امانوئل ماکرون، همتای فرانسوی بایدن نیز در توییتی نوشت: «خوش‌آمد به فنلاند در ناتو!»

در حالی که اوکراین نیز امیدوار است به ناتو بپیوندد، ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری این کشور در این زمینه «تبریک صمیمانه» خود را ابراز کرد.

پیوستن رسمی فنلاند به ناتو چند روز پس از موافقت پارلمان ترکیه به عنوان آخرین عضو ناتو به الحاق فنلاند به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی صورت گرفت. سوئد اما هنوز منتظر موافقت همه اعضای ناتو برای پیوستن به این سازمان نظامی است.

درخواست‌های عضویت فنلاند و سوئد، دو کشور شمال اروپا سال گذشته پس از تهاجم روسیه به اوکراین با هم ارائه شد.

فنلاند که پس از جنگ با اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ جهانی دوم سیاست بی‌طرفی در پیش گرفت، طولانی‌ترین مرز مشترک اروپا با روسیه (هزار و ۳۴۰ کیلومتر) را پس از اوکراین داراست.

پیوستن فنلاند به ناتو با فاصله کمی پس از انتخابات پارلمانی این کشور صورت گرفت.

در انتخابات پارلمانی فنلاند، حزب راست میانه «ائتلاف ملی» به رهبری پتری اورپو برنده شد و حزب ملی‌گرای «فینز» در مقام دوم قرار گرفت.

«حزب سوسیال دموکرات‌ها» به رهبری نخست‌وزیر کنونی، سانا مارین، به مقام سوم رسید و احزاب «ائتلاف چپ»، «سبزها» و «حزب میانه» متحمل شکست سنگین شدند.

کاربران توییتر نزدیک به حزب‌الله خبر مرگ سید یعقوب را اعلام اما جزییاتی از دلیل مرگ او منتشر نکردند.

بر اساس این گزارش‌ها او از اهالی شهرک حنین در جنوب لبنان بود.

به گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر سوریه، سید یعقوب در جریان حملات اخیر اسرائیل به انبار سلاح وابسته به حزب‌الله در فرودگاه نظامی «ضیعه» در حومه شهر حمص سوریه کشته شده است.

100%

با جان باختن این عضو حزب‌الله، شمار کشته‌شدگان این گروه شبه‌ نظامی در دو هفته اخیر به پنج نفر رسید.

پیشتر سه عضو مسلح حزب‌الله در پی انفجار یک بمب هنگام ماموریتشان در نزدیکی شهر السخنه در حومه شرق حمص سوریه کشته شده بودند.

عضو چهارم حزب‌الله که یکی از رهبران این گروه نیز بود دو هفته پیش در حمله جنگنده‌های آمریکایی علیه شبه‌نظامیان وابسته به جمهوری اسلامی در دیر‌الزور در شمال شرق سوریه به قتل رسید.

جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان معمولا اطلاع‌رسانی دقیقی درباره کشته‌شدگان خود در حملات منتسب به اسرائیل در سوریه انجام نمی‌دهند. امری که به ویژه باعث انتقاداتی در سایت‌های اجتماعی لبنانی شده و حزب‌الله را به سکوت در برابر کشته شدن عناصر خود و بسنده کردن به تهدیدهای تو خالی علیه اسرائیل متهم می‌کنند.

در روزهای اخیر اما علاوه بر حزب‌الله، جمهوری اسلامی نیز از کشته شدن دو افسر سپاه پاسداران در جریان حملات منتسب به اسرائیل در سوریه خبر داد.

تهران همچنین اعلام کرد از نیروهایش در سوریه حفاظت خواهد کرد اما در این شرایط حملات مرگ‌بار منتسب به اسرائیل همچنان ادامه دارد.

رسانه‌های دولتی سوریه اعلام کردند در حمله شامگاه دوشنبه ۱۴ فروردین منسوب به اسرائیل به دمشق و حومه آن، دو سوری کشته شدند.

به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه، سانا، این حملات از جمله به فرودگاه بین‌المللی دمشق انجام شده که گفته می‌شود پایگاه‌های سپاه پاسداران در اطراف آن است.