دبیرکل سازمان ملل: یک نهاد صالح مستقل فورا باید درباره جان باختن مهسا امینی تحقیق کند

ون‌های سبز و سفید «گشت ارشاد» که پلیس امنیت اخلاقی ایران از آن‌ها برای زیر نظر گرفتن و دستگیری زنانی استفاده می‌کند که دستورالعمل پوشش اسلامی را رعایت نمی‌کنند، از خیابان‌های تهران ناپدید شده‌اند.

دیگر ردی از این ون‌ها که نماد یک دهه سرکوب زنان به شمار می‌رود، حتی خارج از مرکز پلیس امنیت اخلاقی در مرکز تهران هم پیدا نیست.

همان ون‌هایی که مهسا امینی ۲۲ساله، داخل یکی از آن‌ها چپانده شد و کمی بعد در بازداشت جان سپرد و قتل او، بزرگ‌ترین اعتراضات خیابانی در سراسر کشور از سال ۲۰۱۹ (آبان ۹۸) را رقم زد.

سعید لیلاز، تحلیلگر اصلاح‌طلب، می‌گوید که گشت ارشاد به‌ احتمال زیاد از خیابان‌ها برچیده می‌شود‌ و جمهوری اسلامی چاره‌ای جز دادن آزادی اجتماعی بیشتر به جوانان ندارد.

بیش از یک هفته است معترضان جوان حدودا همسن‌ و سال مهسا، به خیابان‌های شهرهای بزرگ و کوچک سرازیر شده‌اند و شعارهای ضدحکومتی همچون «جمهوری اسلامی نمی‌خوایم، نمی‌خوایم» و «مرگ بر دیکتاتور» سر می‌دهند.

برای جوانانی که با مشکلات اقتصادی عظیم، فقر و نابرابری دست و پنجه نرم می‌کنند، ون‌های گشت ارشاد به نوعی «رسانا» در بروز خشم تبدیل شدند.

عماد افروغ، جامعه‌شناس، به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت که گشت ارشاد جوری راه‌اندازی شده که «هیچ توجیه انسانی، اخلاقی، منطقی و حتی قانونی ندارد.»

او گفت: «جوری که یک پلیس مرد یک زن را داخل ون می‌اندازد غیر‌انسانی و غیر‌اسلامی است.»

100%

البته که رعایت حجاب یکی از جلوه‌های بارز حکومت دینی است.

جلال رشیدی کوچی، یک نماینده مجلس گفته بود که گشت ارشاد به پلیس آسیب زده است و هیچ نتیجه‌ای جز شکست برای کشور نداشته است.

مشخص نیست چه تعداد پلیس در گشت ارشاد کار می‌کنند اما حضور آن‌ها در پارک‌ها، میدان‌ها، خیابان‌ها، بیرون ایستگاه‌های مترو و ...، به زنان احساس ناامنی می‌دهد.

این که پیامد اعتراضات به مرگ مهسا امینی چه خواهد شد مشخص نیست اما از جمهوری اسلامی بعید است قانون حجاب را لغو کند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، تاکنون به اعتراضات کنونی واکنشی نشان نداده است اما دو ماه پیش، از اجبار «پوشش و حجاب اسلامی» دفاع کرد.

استدلال او این بود که زنان نیمی از دانشجویان کشور را تشکیل می‌دهند؛ پس حجاب مانع پیشرفت زنان نیست.

اصلاح‌طلبان اما همواره خواهان پایان دادن به نقش پلیس در اعمال قوانین مربوط به حجاب شده بودند.

در سوی دیگر، مقام‌های ستاد امر به معروف و نهی از منکر هم نقش پلیس در نظارت بر پوشش زنان را زیر سوال برده بودند.

غلامرضا نوری قزلجه، یک نماینده اصلاح‌طلب مجلس به روزنامه شرق گفته بود باورهای مذهبی با «باتوم، دستگیری و گشت ارشاد» ایجاد نمی‌شود و نمی‌توان مردم را «به زور به بهشت برد».

او تعیین جریمه مالی برای پوشش زنان را هم رد کرده و گفته بود مثل این است که کسی با پول برای بهشت و جهنم تصمیم بگیرد.

در بیانیه کارگران رسمی شاغل در بخش‌های عملیاتی صنعت نفت ایران آمده است: «قتل مهسا امینی را که حقیقتا هشداری به همه ما مردم بود و با هیچ دلیلی قابل توجیه نیست، شدیدا محکوم می‌کنیم. چنین جنایت و جنایاتی قلب همه ما را به درد آورده است.»

در ادامه این بیانیه آمده است: «ما حمایت قاطع خود را از اعتراضات مردمی در کف خیابان اعلام می‌کنیم و خود بخشی از همین مردم هستیم که بیش از ۴۰ سال است زندگی و کرامت انسانی‌مان به دست حاکمیت مستبد و ضد بشر پایمال شده است. از جمله همین امروز وضع معیشت به جایی رسیده است که هیچ تامین و شرایط قابل تحملی برای ما مردم نمانده است.»

کارگران بخش‌های عملیاتی صنعت نفت ایران تاکید کرده‌اند که «دیگر به ادامه این شرایط برده‌وار زندگی و کار» تن نمی‌دهند و اولتیماتوم داده‌اند که اگر به خواسته‌هایشان پاسخ داده نشود، با خانواده‌هایشان به خیابان خواهند آمد.

آنان تاکید کردند: «حالا نه فقط مطالباتمان جواب نگرفته بلکه حاکمان دارند اعتراضات ما مردم را با سرکوب و گلوله پاسخ می‌دهند.»

صادر کنندگان این بیانیه برای آخرین بار اخطار دادند که: «اگر سرکوبگری‌ها ادامه یابد، اگر همه دستگیرشدگان آزاد نشوند، اگر به فضای پادگانی در خیابان‌ها و در شهرها و در محیط‌های کارمان پایان داده نشود و اگر معیشت و کرامت ما به ما برنگردد، همان‌طور که قبلا نیز اعلام کردیم دست از کار خواهیم کشید و این بار با خانواده‌هایمان و همراه مردم تجمع خواهیم کرد.»

دو روز پیش نیز کارگران پیمانی و پروژه‌ای نفت همصدا با همه مردم در ایران اخطار داده بودند که اگر به بازداشت‌ها، کشتار مردم و سرکوبگری‌ها و اذیت و آزار زنان به خاطر حجاب پایان داده نشود و سرکوب مردم پایان نیابد، ساکت نخواهند ماند و همصدا با همه مردم، دست به اعتراض خواهند زد و کار را تعطیل خواهند کرد.

این در حالی است که دانشجویان در سراسر ایران اعتصاب خود را از روز دوشنبه آغاز کرده‌اند و روز به روز به تعداد دانشگاه‌هایی که به این اعتصاب می‌پیوندند بیشتر می‌شود.

روز چهارشنبه، شوراهای صنفی دانشجویان کشور از اعتصاب و تحصن جمعی از دانشجویان دانشکده دامپزشکی دانشگاه شیراز در اعتراض به سرکوب شهروندان خبر داد.

همچنین روز سه‌شنبه شش سازمان جمهوری‌خواه دموکرات ضمن اعلام حمایت کامل از اعتصاب معلمان و دانش‌آموزان، کارگران، کسبه و بازار، استادان و دانشجويان را فرا خواندند «در همگامی با معترضانی که هر روز و هر شب در شهرها و در هر کوی و برزن سنگر خیابان را با جانفشانی حفظ کرده‌اند»، با اعتصاب همراه شوند.

از سوی دیگر فراخوانی در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد که در آن یک کارمند اسنپ، اعلام اعتصاب اعتراضی کرده و از شهروندان خواست تا به اعتصاب بپیوندند.

گروه سایبری انانیموس هم با هک موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان از طریق سامانه‌ داخلی این سازمان، به تمام اعضای آن ایمیل گروهی فرستاد و آن‌ها را دعوت به اعتصاب کرد.

بر اساس این نامه، مهسا امینی به یکی از بازداشت‌شدگان در ون گشت ارشاد هم از ضربه‌ وارد شده به سرش و خونریزی آن گفته است.

این نامه نتایج تحقیقات اولیه دادیار شعبه پنج دادسرای ناحیه ۳۸ است.

هنوز شاهد مستقلی روایت مطرح شده در این نامه را تایید نکرده است. در این نامه نقش ماموران گشت ارشاد در ایجاد جرح عمدی علیه مهسا امینی مسکوت گذاشته شده است و به نظر می‌رسد که ماموران خواسته‌اند در گزارش عملکرد به مافوق، ماجرا را به یک حادثه ناشی از کشمکش تقلیل دهند.

در عین حال، مقام‌های جمهوری اسلامی به صورت رسمی منکر هر نوع آسیب به مهسا امینی شده‌اند.

حسین اشتری، فرمانده کل انتظامی پیشتر گفته بود که مهسا در ون گشت با دیگران شوخی هم کرده است.

بر اساس این نامه، بازرسی نیروی انتظامی از رانندگان تاکسی و نگهبانان پارک طالقانی و کسبه سوال کرده و آنان گفته‌اند که مهسا امینی در حین انتقال به ون «مقاومت» کرده و بر «اثر کشمکش ایجاد شده، سرش به جدول برخورد کرده» است.

دادیار شعبه پنج دادسرای ناحیه ۳۸ تهران همچنین در این نامه به سخنان یکی از دختران همراه مهسا امینی در ون اشاره کرده است.

به گفته این دختر، مهسا امینی «از ضربه وارد آمده به سر و همچنین خونریزی از ناحیه سر ابراز ناراحتی» کرده و «دائما شیون می‌کرده» و تقاضای دریافت موبایل خود را داشته اما ماموران به او توجهی نشان نداده‌اند.

تصاویر اختصاصی از سی‌تی‌اسکن مهسا امینی که پیش از این از سوی ایران‌اینترنشنال منتشر شد نیز نشانگر شکستگی جمجمه در سمت راست سر او در اثر عوارض ناشی از ضربه مستقیم به جمجمه بود.

این تصاویر همچنین نشانگر وجود ترشحات و خون در ریه او بود. به گفته پزشکان، تجمع مایعات در ریه، ناشی از ورود به کما در پی ضربه سنگین به سر مهسا امینی بوده است.

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران نیز اصالت تصاویر افشا شده از سی‌تی‌اسکن مهسا امینی در ایران‌اینترنشنال را تایید کرد و نوشت که پیگیری‌های خبرنگارش از «‌مراجع ذیربط» ‌نشان می‌دهد این عکس‌ها مربوط به اوست.

ایران‌اینترنشنال همچنین روز ۲۹ شهریور به نقل از یک منبع مطلع قضایی جمهوری اسلامی خبر داده بود یکی از دوربین‌های مشرف به محل بازداشت مهسا امینی که ضرب و جرح او را در نزدیکی ایستگاه مترو ضبط کرده، با دستور دادستان تهران از جا کنده شده و در اختیار قوه قضاییه است:

اختصاصی: یکی از دوربین‌های مشرف به محل بازداشت مهسا امینی با دستور دادستان از جا کنده شده

همچنین یکی از کارکنان دستگاه‌های حکومتی که صحنه ضرب و جرح مهسا امینی را هنگام وارد کردنش به خودروی گشت ارشاد دیده، به شدت از سوی مقام‌های امنیتی تهدید شده تا در مورد آن سکوت کند.

پیش از این مقام‌های جمهوری‌اسلامی گزارش‌ها مبنی بر مورد ضرب و جرح قرار گرفتن این دختر ۲۲ ساله را تکذیب کرده بودند و گفته بودند تعیین علت مرگ او سه هفته طول می‌کشد.

دادیار شعبه پنج دادسرای ناحیه ۳۸ تهران اما در نامه خود بخشی از اتفاقات مربوط به حضور مهسا امینی در مقر پلیس امنیت اخلاقی را اعلام کرده است.

او نوشته که خودروی ون ساعت ۱۹:۱۵ به مقر پلیس امنیت اخلاقی رسیده و بازداشت‌شدگان به سالن منتقل می‌شوند و مدتی بعد مهسا امینی بی‌هوش می‌شود.

بر اساس این نامه، اورژانس در سالن حاضر شده و اعلام می‌کند مهسا امینی فوت شده که این موضوع باعث سر و صدای زیاد و حتی درگیری ماموران و افراد حاضر در سالن پلیس امنیت اخلاقی می‌شود.

بیمارستان کسری روز ۲۶ شهریور در اطلاعیه‌ای اعلام کرده بود مهسا امینی بدون «علائم حیاتی» و در حالت «مرگ مغزی» به این بیمارستان منتقل شده و ۴۸ ساعت پس از احیا، بار دیگر دچار ایست قلبی شده و درگذشته است.

صفحه اینستاگرام بیمارستان کسری، ساعاتی بعد این پست را حذف کرد.

گروهی از ایرانی‌ها و مکزیکی‌ها روز چهارشنبه ششم مهر مقابل سفارت جمهوری اسلامی در شهر مکزیکوسیتی پایتخت مکزیک تجمع کردند و در حمایت از جنبش سراسری علیه جمهوری اسلامی شعار دادند.

ایرانیان مقیم سوئد به همراه مقام‌های سوئدی روز چهارشنبه ششم مهر در استکهلم تجمع بزرگی برگزار کردند.

همزمان ایرانیان مقیم بلژیک مقابل پارلمان اروپا در بروکسل تجمع کردند و در حمایت از خیزش سراسری در ایران شعار دادند. در این تجمع، علاوه بر ایرانیان، بلکه شهروندان خارجی و نمایندگانی از پارلمان اروپا در این تجمع حاضر شدند.

پیشتر نیز در بروکسل تجمع‌های اعتراضی برگزار شده بود.

در ایتالیا نیز تجمع اعتراضی ایرانیان مقیم فرارا، در حمایت از اعتراضات سراسری در ایران برگزار شد.

در آلمان نیز اعضای سازمان مجاهدین خلق مقابل پارلمان آلمان در برلین تجمع کردند.

شماری از وزرا، نمایندگان پارلمان ، نمایندگان نهادهای حقوق بشری و خبرنگاران آلمان با حضور در تجمع ایرانیان در برلین از اعتراضات مردم و حقوق زنان در ایران حمایت کردند.

وزیر غذا و کشاورزی، رییس حزب سبز، دبیرکل حزب دموکرات‌های آزاد از جمله مقامات رسمی آلمان بودند که در تجمع ایرانیان در دروازه برندنبورگ حضور داشتند.

در بیانیه‌ای که در این خصوص منتشر شد خطاب به مردم ایران آمده است: شما تنها نیستید و ما در کنار شماییم.

وزیر امور خارجه آلمان پیش از این گفته بود به دنبال مطرح کردن موضوع ایران در شورای حقوق بشر سازمان ملل و نیز اعمال تحریم‌های اروپایی علیه مقامات جمهوری اسلامی است.

روز سه‌شنبه نیز شهرداری آمستردام، پایتخت هلند، با انتشار تصاویری از به نمایش درآمدن تصویر مهسا امینی بر روی ساختمان موزه فیلم به نام «چشم» در این شهر نوشت: شهر ما در همبستگی با زنان ایران و سایر زنانی که برای آزادی و حقوق برابر خود می‌جنگند، ایستاده است.

همچنین جمعی از ایرانیان در حمایت از اعتراض‌های سراسری در داخل ایران مقابل ساختمان نیویورک تایمز تجمع و به سیاست‌های روزنامه نیویورک‌تایمز در پوشش خبرهای مرتبط با ایران انتقاد کردند.

جمعی از دانشجویان ایرانی و غیر ایرانی دانشگاه پادوا ایتالیا نیز روز سه‌شنبه در همراهی با اعتراض‌های مردمی در ایران موهای خود را تراشیدند و قیچی کردند.

همزمان با برگزاری این کنفرانس که رییس فدراسیون‌ حقوق بشر ایتالیا، رییس کمیته بین‌المللی در جست‌وجوی عدالت (سازمان مردم‌نهاد مستقر در بروکسل)، نمایندگانی از فرانسه و سوئیس در آن حاضر خواهند بود، ایرانیان ساکن سوئیس در همبستگی با اعتراضات در ایران و علیه «سرکوب وحشیانه» آن، تجمع خواهند کرد.

همچنین نمایشگاه عکسی خارجی از مقر سازمان ملل متحد در این باره برگزار خواهد شد.

این در حالی است که سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از سرکوب‌ اعتراضات از سوی نیروهای امنیتی و محدودیت‌های اعمال شده برای استفاده از خطوط ارتباطی، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در ایران ابراز نگرانی کرد.

رواینا شامدسانی، سخنگوی کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز سه‌شنبه پنجم مهر با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما از ادامه واکنش خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی به اعتراضات در ایران و همچنین محدودیت‌های ارتباطی که بر استفاده از تلفن ثابت و تلفن همراه، اینترنت و پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی تاثیر می‌گذارد، بسیار نگران هستیم.»

سازمان عفو بین‌الملل هم خواستار اقدام فوری جهانی برای اطمینان از پاسخگویی درباره مرگ مهسا امینی در بازداشت شد.

عفو بین‌الملل همچنین با انتشار بیانیه‌ای خواستار اقدام فوری بین‌المللی برای اطمینان از پاسخگویی در مورد مرگ مهسا امینی در بازداشت شد.

این سازمان حقوق بشری در بیانیه خود نوشت: «تحقیقات در این باره باید مستقل، بی‌طرفانه و موثر باشد و کسانی که مظنون هستند، باید در روندهای عادلانه قضایی به عدالت سپرده شوند.»