فرمانده سپاه قدس هدایت عملیات نظامی علیه اسرائیل از تهران را تایید کرد

از عصر جمعه گروه جهاد اسلامی بیش از ۱۶۰ موشک به تل‌آویو و دیگر شهرهای اسرائیل پرتاب کرده و اسرائیل نیز از حمله به ۴۰ هدف این گروه خبر داده است.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که شب گذشته، ۳۰ حمله هوایی به ۴۰ هدف با استفاده از ۵۵ موشک در غزه انجام داده است. بر اساس این گزارش، این حملات به حداقل شش کارگاه ساخت سلاح، دو مکان ذخیره سلاح، شش پست دیده‌بانی و پنج موقعیت پرتاب موشک انجام شده است.

ارتش اسرائیل برآورد کرد که در این حملات ۱۰ نیروی نظامی جهاد اسلامی و دو یا سه فلسطینی غیرنظامی کشته شده‌اند.

وزارت بهداشت غزه اعلام کرده که در حمله‌های اسرائیل، ۱۵ نفر از جمله یک دختر پنج ساله کشته شده و ۵۵ نفر دیگر نیز زخمی شدند.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که از بعدازظهر جمعه بیش از ۱۶۰ موشک از نوار غزه به این کشور شلیک شده و سامانه دفاع موشکی گنبد آهنین در رهگیری این موشک‌ها ۹۵ درصد موفق بوده است.

به گفته مقام‌های درمانی اسرائیل، دست‌کم پنج نفر به بیمارستان منتقل شدند که چهار نفر آنها در هنگام فرار به پناهگاه زمین خورده و یک نفر دیگر نیز دچار حمله اضطرابی شده بود.

عصر جمعه همزمان با حضور زیاد نخاله، دبیر کل جنبش جهاد اسلامی فلسطین در تهران، جت‌های جنگنده ارتش اسرائیل در عملیاتی به نام «سپیده دم» به اهداف این گروه در غزه حمله کردند. در این حملات تیسیر الجعبری، فرمانده شاخه نظامی شمال این گروه، کشته شده است.

در همین حال یائیر لاپید، نخست وزیر اسرائیل، جهاد اسلامی فلسطین را نیروی نیابتی جمهوری اسلامی خواند که قصد دارد اسرائیل را نابود کند.

تور ونسلاند، هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل در روند صلح خاورمیانه، در بیانیه‌ای با ابراز نگرانی از درگیری‌ها بین اسرائیل و غزه و کشته شدن یکی از رهبران جهاد اسلامی، از طرفین خواست اجازه ندهند وضعیت به سمتی برود که از کنترل خارج شود.

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، نیز در واکنش به حملات اسرائیل علیه مواضع جهاد اسلامی، همه طرف‌ها را به آرامش دعوت کرد و گفت: «ما قاطعانه معتقدیم که اسرائیل حق دارد از خود محافظت کند.»

برخی کشورهای اسلامی از جمله ترکیه حملات اسرائیل به غزه را به شدت محکوم کردند.

محمد مصدق، معاون اول قوه قضاییه، در ۳۰ فروردین در نامه‌ای به روسای کل دادگستری‌ها از آنها خواست برای تعیین تکلیف اجرای احکام اعدام، قصاص و قطع عضو ظرف دو هفته کمیته‌های ویژه تشکیل دهند.

قوه قضاییه از دادگستری‌های کشور خواست موانع اجرای احکام اعدام، غیر از قصاص نفس، را «حداکثر ظرف مدت دو ماه» برطرف کنند.

این نامه از دادگستری‌ها خواست احکام قطع عضو تحت قانون مجازات اسلامی را بررسی کنند و در صورت «فراهم بودن شرایط قانونی اجرای حد»، نتیجه را طی یک ماه به معاونت اول این قوه اطلاع دهند.

قوه قضاییه همچنین به کمیته‌های ویژه دادگستری‌ها دستور داد درباره روند اجرای احکام اعدام و قطع عضو، هر سه ماه یکبار گزارش دوره‌ای ارائه کنند.

روز هشتم مرداد، عفو بین‌الملل با تایید اینکه جمهوری اسلامی در روزهای پنجم مرداد و ۱۰ خرداد انگشتان دو شهروند محکوم به سرقت را قطع کرده، این اقدام را «نمایش وحشت‌انگیزی از هجمه مقام‌های ایرانی علیه حقوق بشر و کرامت انسانی» خواند و خواستار محاکمه همه آمران و عاملان این نوع مجازات در ایران شد.

عفو بین‌الملل با اشاره به اینکه در حال حاضر دست‌کم هشت زندانی دیگر نیز در انتظار اجرای حکم قطع انگشتان دست خود هستند، هشدار داد: «با توجه به مصونیت گسترده ناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران، افراد بیشتر و بیشتری قربانی این مجازات به غایت بی‌رحمانه خواهند شد، مگر اینکه جامعه بین المللی اقدام‌های موثر انجام دهد.»

عفو بین‌الملل از مقامات ایرانی خواست که فورا تمام انواع مجازات بدنی را در عمل متوقف و در قانون لغوکرده و از قربانیان مجازات قطع عضو به صورت موثر جبران خسارت کنند.

با آنکه سازمان ملل متحد، سازمان عفو بین‌الملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بارها خواهان توقف صدور و اجرای احکام قطع عضو در ایران شده‌اند اما صدور و اجرای چنین احکامی در کنار مواردی چون شلاق و سنگسار همچنان در قوه قضاییه جمهوری اسلامی ادامه دارد.

روز پنجم مرداد نیز سازمان عفو بین‌الملل و بنیاد عبدالرحمن برومند اعلام کردند در شش ماه نخست سال جاری میلادی (۱۱ دی ۱۴۰۰ تا ۹ تیر امسال) ۲۵۱ نفر در ایران اعدام شده‌اند. آنها هشدار دادند اگر اعدام‌ها با این سرعت «دهشتناک» پیش بروند، به زودی از ۳۱۴ اعدام ثبت شده در سال گذشته میلادی فراتر خواهد رفت.

بر اساس این گزارش، بیشترین تعداد اعدام‌ها مربوط به اتهام قتل بوده و ۱۴۶ نفر در این مدت با این اتهام و محاکمه‌های ناعادلانه اعدام شدند. ۸۶ نفر هم به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر اعدام شده‌اند که طبق قوانین بین‌المللی هرگز نباید مشمول مجازات اعدام شوند.

دیانا الطحاوی، معاون مدیر دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بین‌الملل، اعلام کرد که در شش ماه اول سال میلادی جاری، مقامات ایرانی حداقل روزی یک نفر را به طور متوسط اعدام کرده‌اند.

او تعداد اعدام‌های امسال را یادآور اعدام‌های سال ۲۰۱۵ میلادی دانست که در آن «جهش تکان‌دهنده‌ای» در میزان اعدام‌ها رخ داده بود.

عفو بین‌الملل به نقل از یک «منبع آگاه» اعلام کرد که در زندان رجایی‌شهر به طور متوسط هر هفته پنج نفر اعدام شده‌اند و بعضی هفته‌ها تعداد اعدام‌شدگان به ۱۰ نفر نیز رسیده است.

سازمان عفو بین‌الملل روز سوم خرداد در گزارشی اعلام کرده بود شمار جهانی اعدام‌ها در سال ۲۰۲۱ میلادی نسبت به سال قبل از آن حدود ۲۰ درصد افزایش یافته که یکی از دلایل اصلی آن افزایش شمار اعدام‌ها در ایران بوده است.

در همین حال رویا برومند، مدیر اجرایی بنیاد عبدالرحمن برومند، نیز گفت: «افزایش مجدد آمار اعدام‌ها در ایران و از سرگیری اعدام در ملاء عام در حالی که ۱۴۴ کشور در جهان مجازات اعدام را در قانون منع یا در عمل متوقف کرده‌اند، بار دیگر یادآور این است که ایران چقدر از تحولات باقی دنیا عقب مانده است.»

حداقل ۶۵ نفر( ۲۶ درصد) اعدام‌شدگان از اقلیت بلوچ بوده‌اند که حدود پنج درصد جمعیت ایران را تشکیل می‌دهد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز ماه گذشته در یک گزارش رسمی از روند افزایشی اعدام‌ها در ایران از ابتدای سال گذشته میلادی ابراز نگرانی کرده بود.

لاپید در بیانیه‌ای گفت: «جهاد اسلامی گروه نیابتی ایران است که قصد دارد اسرائیل را نابود کند و اسرائیلی‌های بی‌گناه را بکشد. دبیرکل این گروه اکنون در تهران حضور دارد.»

نخست‌وزیر اسرائیل با تاکید بر اینکه حمله‌های کنونی علیه مواضع جهاد اسلامی در غزه تا هر زمان که لازم باشد ادامه خواهد یافت، خاطرنشان کرد کشورش به گسترش درگیری‌ها در غزه علاقه‌ای ندارد، اما در صورت لزوم از این کار پروا نخواهد کرد.

حمله‌های سنگین و کشته شدن غیرنظامیان

وزارت بهداشت غزه اعلام کرد در حمله‌های اسرائیل، ۱۵ نفر از جمله یک دختر پنج ساله کشته شده و ۵۵ نفر دیگر نیز زخمی شدند.

مقام‌های درمانی اسرائیل نیز اعلام کردند در پی حمله‌های راکتی از غزه، دست‌کم پنج نفر در این کشور به بیمارستان منتقل شدند که چهار نفر آنها در هنگام فرار به پناهگاه زمین خورده و یک نفر دیگر نیز دچار حمله اضطرابی شده بود.

همزمان با حضور زیاد نخاله، دبیر کل جنبش جهاد اسلامی فلسطین در تهران، جت‌های جنگنده ارتش اسرائیل در عملیاتی به نام «سپیده دم» به اهداف این گروه در غزه حمله کردند. در این حملات تیسیر الجعبری، فرمانده شاخه نظامی شمال این گروه، کشته شده است.

گروه جهاد اسلامی نیز اعلام کرد به تلافی این حمله ، ۱۰۰ راکت از غزه به سوی اسرائیل پرتاب کرده است. در پی این حمله‌ها، در مناطق جنوبی و شهرهای مهم اسرائیل از جمله تل‌ آویو و منطقه نگب، که تاسیسات هسته‌ای اسرائیل در آن قرار دارد، آژیرهای خطر به صدا در آمد.

شهرداری تل‌آویو نیز اعلام کرد آماده است در صورت شلیک موشک به این شهر پناهگاه‌‌های عمومی را باز کند.

با این حال، ارتش اسرائیل گفت تنها ۴۰ راکت وارد اسرائیل شدند و بقیه در داخل نوار غزه افتادند. به گفته مقام‌های اسرائیلی، از راکت‌هایی که وارد اسرائیل شدند، هفت فروند آنها سقوط کرده و ۳۳ فروند دیگر نیز با سیستم پدافندی گنبد آهنین رهگیری شدند.

روز جمعه، جنگنده‌های اسرائیل در چند مرحله حمله هوایی، یک سایت تولید مواد ساخت راکت، یک سایت تولید سلاح، یک پرتابگر راکت و یک پست نظامی متعلق به جهاد اسلامی را در نوار غزه هدف قرار دادند.

ارتش اسرائیل با اشاره به اینکه عملیاتش در نوار غزه هنوز به پایان نرسیده گفت که همچنین در حمله پهپادی دو انبار تسلیحات جهاد اسلامی و یک راکت‌انداز را در نواز غزه هدف قرار داده است.

ارتش اسرائیل همچنین از هدف قرار گرفتن یک هواپیمای جنگنده خود با راکت جهاد اسلامی بر فراز نوار غزه خبر داد.

در همین حال، بنی گنتس، وزیر دفاع اسرائیل، فراخوان ۲۵ هزار نیروی ذخیره ارتش را در صورت نیاز صادر کرد.

پلیس اسرائیل نیز در پی عملیات نظامی گسترده ارتش این کشور علیه جهاد اسلامی، سطح هشدار خود را افزایش داد.

در پی حمله جهاد اسلامی به تل‌آویو، ترافیک برخی پروازهای این کشور دچار تغییر شد.

رسانه‌های اسرائیل همچنین گزارش دادند ساکنان مناطق جنوبی این کشور از بیم حمله‌های راکتی از غزه، شب را در پناهگاه‌ها سپری کردند.

تقاضاهای جهانی برای کاهش تنش‌ها

تور ونسلاند، هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل در روند صلح خاورمیانه، در بیانیه‌ای با ابراز نگرانی از درگیری‌ها بین اسرائیل و غزه و کشته شدن یکی از رهبران جهاد اسلامی، از طرفین خواست اجازه ندهند وضعیت به سمتی برود که از کنترل خارج شود.

در همین حال، وزیران دفاع آمریکا و اسرائیل در تماسی درباره آخرین تحولات مربوط به درگیری‌های اخیر اسرائیل و جهاد اسلامی گفت‌وگو کردند.

لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، در این تماس خواستار اقدام برای کاهش تنش‌ها بین اسرائیل و جهاد اسلامی در غزه شد و ضمن ابراز نگرانی از گزارش‌ها درباره کشته شدن غیرنظامیان، خواستار تحقیق و تفحص در این مورد شد.

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، نیز در واکنش به حملات اسرائیل علیه مواضع جهاد اسلامی، همه طرف‌ها را به آرامش دعوت کرد و گفت: «ما قاطعانه معتقدیم که اسرائیل حق دارد از خود محافظت کند.»

در همین حال، تلویزیون دولتی مصر به نقل از یک منبع رسمی گزارش داد که مصر در حال میانجیگری بین مقام‌های اسرائیلی و فلسطینی‌ برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها است.

با این حال، رییس پیشین اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل گفت معتقد است تقابل جهاد اسلامی و اسرائیل یک رویارویی طولانی خواهد بود.

انریکه مورا در پاسخ به پرسش فرداد فرحزاد از ایران اینترنشنال گفت: «ممکن است [توافق] در ۷۲ ساعت آینده به دست آید، اما اگر چنین نشد، به معنای پایان فرایند نیست.»

این در حالی است که بلومبرگ گزارش داده بود که در ۷۲ ساعت آینده یا توافقی حاصل می‌شود و یا احیای برجام غیرممکن خواهد شد.

پیش‌تر، مورا به احمد صمدی، خبرنگار ایران اینترنشنال، گفته بود که نمی‌داند بلومبرگ این اطلاعات را از کجا به دست آورده است.

معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد مذاکرات ادامه خواهد یافت و روزهای آخر هفته می‌تواند مفید باشد.

این اظهارات پس از دیدار روز جمعه مورا و علی باقری‌کنی، عضو ارشد تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی، در وین مطرح شد.

علی باقری‌کنی هنگام ترک محل نشست با انریکه مورا، در برابر سوالات خبرنگاران درباره روند مذاکرات احیای برجام سکوت کرد.

در ادامه، او به سوال خبرنگار ایران اینترنشنال که گفت این خبرنگاران بخاطر شما ایستاده و برای پاسخ منتظرند اعلام کرد: «جلسه‌ای برای پرسش و پاسخ برگزار خواهیم کرد.»

در همین حال دیپلمات‌های بریتانیا، فرانسه و آلمان در مذاکرات احیای برجام اعلام کردند که مذاکرات روز جمعه در وین به بحث‌های فنی درباره واکنش‌های ایران به متن ارائه شده جوزپ بورل اختصاص داشت.

این دیپلمات‌ها گفتند: «ما از ایران می‌خواهیم که خواسته‌های غیرواقعی خارج از چارچوب برجام از جمله مسائل پادمان آژانس را مطرح نکند.»

پیش‌تر لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، در توییتی نوشت که اطلاع یافته در وین بحثی میان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران انجام نشده و این به این معناست که موضوعات پادمانی و برجام دو موضوع جدا از یکدیگر هستند.

سخنگوی سرویس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد: «زمان آخرین تلاش برای صحبت درباره جدیدترین پیشنهادهای هیات‌های مذاکره‌کننده و اتخاذ تصمیم‌های سیاسی روشن و قاطع در تهران و واشینگتن برای نجات برجام فرا رسیده است. امیدواریم این مذاکرات در وین خیلی زود به نتیجه برسد.»

از سوی دیگر، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، تاکید کرد که منافع اقتصادی و حفظ فناوری هسته‌ای ایران از موارد مورد توجه جمهوری اسلامی در این مذاکرات است.

محمد مرندی، مشاور تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی، نیز گفت: «پیشرفت‌هایی در مذاکرات احیای برجام حاصل شده است، اما همه مسائل دیگر از جمله ارائه تضمین به ایران هنوز روی میز قرار دارند.»

در همین حال، محمد جمشیدی، معاون سیاسی دفتر ابراهیم رئیسی، خاطرنشان کرد: «در تمامی گفتگوهای تلفنی رئیسی با روسای جمهور فرانسه، روسیه و چین، موضع قاطع او این بود که فقط زمانی که موضوع‌های پادمانی حل و فصل و بسته شود، توافق نهایی قابل دست یافتن است.»

از سوی دیگر، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، پس از دیدار با علی باقری کنی و انریکه مورا، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایرنا گفت: «ممکن است رسیدن به خط پایان خیلی آسان نباشد اما در کل فضای گفت‌وگوها جدی است.»

در همین حال، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بدون اشاره به جزییات توافق احتمالی گفت: «آمریکا قصد دارد اصلاحیه برجام را موضوع یک توافق جدید قرار دهد و این غیرقابل قبول است.»

خبرنگار ایران اینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد که این اظهارات لاوروف تاثیری منفی بر فضای مذاکرات گذاشته است.

دور جدید مذاکرات برجام در وین که از روز پنج‌شنبه ۱۳ مرداد آغاز شده، در روز جمعه ادامه پیدا کرد و میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات با علی باقری کنی، رئیس هیات مذاکره کننده جمهوری اسلامی و انریکه مورا، مسئول هماهنگ کننده گفت‌وگوها، دیدار کرد.

اولیانوف در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایرنا نیز گفت: «ممکن است رسیدن به خط پایان خیلی آسان نباشد اما در کل فضای گفت‌وگوها جدی است.»

در همین حال سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بدون اشاره به جزییات توافق احتمالی گفت: «آمریکا قصد دارد اصلاحیه برجام را موضوع یک توافق جدید قرار دهد و این غیرقابل قبول است.»

کاخ سفید روز پنج‌شنبه بار دیگر تأکید کرده بود فرصت جمهوری اسلامی برای پذیرش توافق در حال اتمام است.

در همین حال کمیسیون اروپا اعلام کرد زمان یک تلاش نهایی فرا رسیده و باید تصمیم‌های سیاسی روشن و قاطعی از سوی پایتخت‌های کشورهای درگیر در برجام گرفته شود.

همچنین خبرگزاری ایرنا به نقل از یک دیپلمات جمهوری اسلامی بدون ذکر نام نوشت: «اکنون ساعات در وین تعیین‌کننده است و هرچه زودتر باید اطمینان طرف ایرانی جلب شود.»

این دیپلمات بدون اشاره به جزییات، «تمرکز بر روی برخی مسائل حاشیه‌ای» را نشان‌دهنده عدم جدیت طرف مقابل دانست.

به گزارش خبرنگار ایران اینترنشنال، جمهوری اسلامی از مواضع قبلی خود عقب‌نشینی کرده و پذیرفته که حل و فصل موضوع سایت‌های مشکوک اتمی ایران جزیی از مذاکرات برجام نیست.

در همین حال لارنس نورمن، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، در توئیتی نوشت که اطلاع یافته در وین بحثی میان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران انجام نشده و این به این معناست که موضوعات پادمانی و برجام دو موضوع جدا از یکدیگر هستند.

روز پنج‌شنبه نیز خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داده بود جمهوری اسلامی در این دور از مذاکرات پیشنهاد لغو تدریجی تحریم‌ها علیه سپاه پاسداران را مطرح می‌کند.

مقام‌های آمریکا اعلام کرده‌اند انتظار چندانی از مذاکرات ندارند و برایشان روشن و مشخص نیست که ایران تمایل به توافق دارد یا نه.