امضای توافق ۱۲۰ روزه برای ایجاد کریدور انتقال غلات اوکراین در استانبول با حضور گوترش

به گفته کاخ سفید، اولنا زلنسکا و جیل بایدن، درباره حمایت مستمر ایالات متحده از دولت اوکراین و مردم آن در دفاع از دموکراسی خود و مقابله با تاثیرات انسانی جنگ روسیه که برای سال‌های آینده احساس خواهد شد، گفت‌گو کردند.

زلنسکا این هفته در واشنگتن به سر می‌برد تا بر هزینه‌های انسانی که جنگی روسیه علیه اوکراین آغاز کرده، تاکید کند.

بانوی اول اوکراین همچنین روز گذشته با آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده دیدار کرد و قرار است صبح چهارشنبه نیز در کنگره آمریکا درباره آخرین تحولات جنگ اوکراین برای اعضای کنگره سخنرانی کند.

ولودیمیر زلنسکی، ریس‌جمهوری اوکراین، در یک پیام ویدیویی گفت که نتایج مهمی را از دیدارهای همسرش در واشینگتن، انتظار می‌کشد.

زلنسکی همچنین افزود: سخنرانی بانوی اول اوکراین، در کنگره آمریکا بسیار مهم است و امیدوارم این سخنرانی از سوی افرادی که در آمریکا تصمیم گیرنده هستند، شنیده شود.

زلنسکی خبر برکناری ایرینا وندیکتووا، دادستان کل، و ایوان باکانوف رییس دستگاه امنیتی (اس‌بی‌یو)، را روز یکشنبه در فرمان‌های اجرایی و همچنین در پیام ویدیویی هر روزه خود اعلام کرد.

او همچنین گفت تحقیقاتی درباره ۶۵۱ مورد احتمال «خیانت» نیروهای اوکراینی یا «همکاری» احتمالی آنان با نیروهای روسیه در دست انجام است.

به گفته او، ۶۰ تن از این افراد نیروهایی هستند که در مناطقی که روسیه اشغال کرده باقی ماندند و مشغول اقدام علیه کشور خود هستند.

زلنسکی گفت: «این میزان جرم علیه نهادهای امنیت ملی و ارتباط ضابطان اوکراینی با سرویس‌های ویژه روسیه سوالاتی جدی را درباره روسای نهادهای مرتبط پیش می‌کشد؛ و تک‌تک این سوالات پاسخ داده خواهد شد.»

از ایوان باکانوف به عنوان دوست دوران کودکی زلنسکی یاد می‌شود و ایرینا وندیکتووا نیز مدیریت تلاش‌ها برای ثبت جنایات جنگی روسیه، به ویژه در شهر بوچا، را برعهده داشت.

از حمله روسیه به اوکراین حدود پنج ماه می‌گذرد.

هفته گذشته، هیأت‌های نظامی از ترکیه، روسیه و اوکراین با نظارت سازمان ملل متحد برای رفع مشکل صادرات غلات از بنادر اوکراین، تشکیل جلسه دادند.

پس از برگزاری این نشست چهار جانبه، خلوصی آکار، وزیر دفاع ملی ترکیه اعلام کرد هیأت‌هایی از روسیه و اوکراین دوباره به استانبول خواهند رفت و انتظار می‌رود قراردادهای صادرات غلات اوکراین به بازارهای جهانی را امضا کنند.

سازمان ملل هم از «پیشرفت‌ها» در این مذاکرات استقبال کرد.

نشست چهار جانبه مورد اشاره روز چهارشنبه ۲۲ تیر درباره صادرات غلات اوکراین و ایجاد یک مرکز هماهنگی در این زمینه، در استانبول برگزار شد.

پس از برگزاری این نشست، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد از آن استقبال کرد و گفت «پیشرفت‌هایی» در این نشست حاصل شده است.

در صورت امضای سند توافق نشست استانبول، گام مهمی در جهت حل بحران کنونی غذایی در جهان خبرداشته خواهد شد.

آکار پس از برگزاری این نشست گفت: «در نشست چهار جانبه درباره تخلیه غلات اوکراین، مقرر شد یک مرکز هماهنگی در استانبول که نمایندگان طرفین در آن مستقر شوند، راه‌اندازی شود.»

به گفته آکار، در این نشست بر سر مسائل فنی از جمله کنترل مشترک در مبادی خروجی و ورودی بنادر و تأمین امنیت ناوبری در مسیرهای انتقال، توافق حاصل شده است.

قرار است هیأت‌های اوکراین و روسیه در روزهای آینده باز هم در ترکیه دیدار و کلیه جزییات و توافقات صورت گرفته را بازبینی و امضا کنند.

پس از برگزاری نشست استانبول، خبرگزاری فرانسه نوشت در این نشست، کارشناسان نظامی روسیه و اوکراین حضور داشتند و درباره «کنترل مشترک» در بنادر و ابزارهای «تضمین امنیت مسیرهای انتقال» به توافق رسیدند.

در حالی که اوکراین از صادرکنندگان عمده غلات در جهان محسوب می‌شود، تهاجم روسیه به این کشور و ممانعت از صادرات غله آن به کشورهای دیگر، جهان را با بحران غذایی کم‌سابقه‌ای مواجه کرده است.

از سوی دیگر دولت اوکراین، روسیه را به دزدیدن غلات این کشور و فروش آن به دیگر کشورها متهم کرده است.

پیشتر مقام دست‌نشانده روسیه در منطقه اشغالی زاپوریژیای اوکراین از فروش غلات این منطقه به ایران، عراق و عربستان سعودی خبر داده و گفته بود: «قراردادی برای عرضه ۱۵۰ هزار تن غلات به ایران حاصل شده است.»

کی‌یف ایندیپندنت هم گزارش داده بود تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند روسیه، غلات اکراین را به طور منظم از طریق شبه‌جزیره کریمه به ترکیه صادر می‌کند.

با این حال، حدود ۱۵ روز پیش و پس از آن که اوکراین از ترکیه خواست یک کشتی با پرچم روسیه را توقیف کند که حامل چهار و نیم تُن غلات دزدیده شده از مناطق اشغالی شرق اوکراین بود، سفیر اوکراین در آنکارا خبر داد کشتی باری ژیبک‌ژولی در آب‌های ترکیه توقیف شده است

طبق این گزارش، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، در بیانیه‌ای به سی‌ان‌ان اعلام کرد: «بر اساس اطلاعاتی که داریم ایران برای ارائه چند صد پهپاد تهاجمی به روسیه خود را آماده می‌کند. اطلاعات آمریکا از بازدید هیأت روسیه از کاشان نشان می‌دهد مسکو همچنان به دریافت این پهپادهای تهاجمی علاقه‌مند است.»

به گزارش سی‌ان‌ان، سالیوان تأیید کرد که اولین بازدید هیأت روسیه از ایران در ماه گذشته بوده و دیگر مقام‌های آمریکایی گفتند سفر دوم این هیأت در ۱۴ تیر ماه صورت گرفته است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش از این و در روز جمعه، یک مقام پنتاگون در جمع خبرنگاران گفت تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی علیه اوکراین به دست نیامده و هیچ پهپاد ایرانی‌ای در آسمان اوکراین رصد نشده است.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز روز جمعه در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه اوکراین، سخنان مشاور امنیت ملی آمریکا را درباره ارسال پهپاد ایران به روسیه، اتهامات بی‌پایه و اساس خواند.

امیر‌عبداللهیان گفت: «همان‌طور که از ابتدای بحران اعلام کرده‌ایم، ما مخالف جنگ در افغانستان، یمن، فلسطین و از جمله اوکراین هستیم.»

مشاور امنیت ملی آمریکا پیش‌تر در روز دوشنبه نیز اعلام کرده بود اطلاعات آمریکا نشان می‌دهد ایران در صدد ارسال صدها پهپاد به روسیه و آموزش به نیروهای این کشور برای استفاده از این پهپادها در جنگ علیه اوکراین است.

یک روز پس از اظهارات سالیوان، یوگنیا کراوچوک، معاون حزب خادم مردم، حزب رئیس‌‌جمهوری اوکراین، به ایران‌اینترنشنال گفت مقام‌های کشورش از شنیدن خبر همکاری پهپادی جمهوری اسلامی و روسیه شوکه شده‌اند و هشدار داد این اقدام تهران به کشته شدن غیرنظامیان بیشتر در اوکراین منجر خواهد شد.

چندی پیش، روزنامه گاردین به نقل از منابع آگاه گزارش داد که روسیه با کمک شبکه جمهوری اسلامی برای قاچاق سلاح، در حال دریافت سلاح‌ها و تجهیزات نظامی برای تأمین تسلیحاتی نیروهای خود در اوکراین است.

بر اساس این گزارش، این سلاح‌ها از جمله شامل آرپی‌جی و موشک‌های ضدتانک و همچنین سیستم‌های پرتاب موشک با طراحی برزیلی است که از عراق برای نیروهای روسیه ارسال شده است.

در حالی که آمریکا تلاش می‌کند با پروژه‌های زیرساختی عظیم چین مقابله کند، همزمان با سفر جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا به اسرائیل، نشستی چهار جانبه با حضور سران آمریکا، اسرائیل و مشارکت مجازی رهبران هند و امارات متحده عربی، در اسرائیل برگزار شد که هدف آن تقویت مشارکت این چهار کشور در حوزه‌های کشاورزی و انرژی بود.

نشست گروه «آی۲یو۲» جزو برنامه‌های بایدن در روز پنج‌شنبه ۲۳ تیر، دومین روز سفر به اسرائیل گنجانده شده بود. نام این گروه از حروف لاتین اول اسامی چهار کشور آمریکا، اسرائیل، هند و امارات متحده عربی گرفته شده است.

عضویت اسرائیل و امارات در این گروه پس از آن صورت گرفت که دو کشور سه سال پیش، روابط خود را در چارچوب «توافق ابراهیم» عادی‌‌سازی کردند.

100%

بایدن در این نشست با اطمینان از اینکه این چهار کشور به پروژه‌های زیرساختی مشترک فکر می‌کنند، گفت: «حقیقت این است که ما باید راهی جدید برای همکاری با یکدیگر به منظور مواجهه با چالش‌هایی که با آن روبه‌رو هستیم، پیدا کنیم.»

در مقطع کنونی این گروه از یک پروژه خود پرده برداشت که بر اساس آن، امارات متحده عربی دو میلیارد یورو در پروژه‌های کشاورزی هند سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

در این همکاری مشترک، هند زمین‌های کشاورزی را فراهم خواهد کرد و شرکت‌های خصوصی اسرائیلی و آمریکایی در تولید محصولات کشاورزی در این زمین‌ها مشارکت خواهند داشت.

پروژه دیگری که این گروه در نظر دارد اجرا کند، تولید ۳۰۰ مگاوات برق خورشیدی و بادی در هند است.

در بیانیه مشترک این چهار کشور آمده است که آنان با تمرکز ویژه بر سرمایه‌گذاری‌های مشترک و ابتکارهای جدید در حوزه آب، انرژی، حمل‌ونقل و فضا، برای مقابله با بزرگ‌ترین‌چالش‌های پیش‌ روی جهان آماده خواهند شد.

جو بایدن در مرحله بعدی از سفر خود به خاورمیانه، قرار است پس از اسرائیل به عربستان سعودی برود.

پیشتر اعلام شده بود که بایدن در عربستان سعودی، علاوه بر مسائل مهمی چون تهدیدهای جمهوری اسلامی و حمله‌های شبه‌نظامیان حوثی به عربستان، مسائل محیط زیستی و تضمین امنیت جهانی انرژی و غذا را در دستور کار خواهد داشت.

رئیس‌جمهوری آمریکا روز پنج‌شنبه در یک نشست خبری مشترک با نخست‌وزیر اسرائیل، با اشاره به تلاش چین و روسیه برای گسترش نفوذ در منطقه خاورمیانه، گفت واشینگتن می‌خواهد «به نقش رهبری در منطقه ادامه دهد و خلأ ایجاد نکند.»

تشکیل گروه «آی۲یو۲» در شرایطی است که گروه‌های مشابه دیگری مثل گروه «Negev » نیز به وجود آمده که شامل کشورهای اسرائیل، آمریکا، بحرین، مراکش، مصر و امارات است.

این گروه تاکنون نشست‌هایی را از جمله در سطح وزیران امور خارجه این کشورها برگزار کرده است.