رهبران آمریکا و سه کشور اروپایی در بیانیهای مشترک، با ابراز نگرانی از شتاب گرفتن اقدامات تحریکآمیز هستهای ایران و همچنین توقف مذاکرات احیای برجام از سوی ایران، بر عزم خود برای اطمینان یافتن از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح اتمی دست یابد تاکید کردند.
این بیانیه روز شنبه هشتم آبان پس از جلسه مشترک جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه، بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا، و آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان، منتشر شد.
این جلسه درباره «خطرات ناشی از گسترش برنامه هستهای ایران برای امنیت بینالمللی» و در حاشیه نشست گروه بیست در رم برگزار شد.
این چهار قدرت جهانی غنیسازی اورانیوم با درصد بسیار بالا و تولید اورانیوم فلزی را از جمله اقدامات تحریکآمیز هستهای ایران خواندند و تاکید کردند «هیچ نیاز معتبری» در ایران برای این دو کار وجود ندارد «اما هر دو فعالیت برای تولید یک سلاح اتمی مهم است.»
بیانیه چهار کشور غربی میافزاید این اقدامات از آنجا نگرانکنندهتر است که ایران همکاری خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شفافیت خود را در قبال این آژانس کاهش داده است.
رهبران این کشورها نوشتند: «ما توافق کردیم که پیشرفتهای مداوم هستهای ایران و موانعی که این کشور بر سر فعالیتهای آژانس میگذارد احتمال بازگشت به برجام را به خطر میاندازد.»
آمریکا، فرانسه، بریتانیا و آلمان تاکید کردند: «وضعیت کنونی بر ضرورت یک راهحل مذاکرهشده تاکید میکند که اجازه دهد ایران و آمریکا به پایبندی به برجام بازگردند و پایههای ادامه یک گفتوگوی دیپلماتیک را برای حل دیگر مسائل نگرانکننده، چه برای ما و چه برای ایران، بنا نهد.»
آنان با تاکید بر اینکه «این تنها در صورت تغییر مسیر ایران امکانپذیر خواهد بود» از ابراهیم رئیسی خواستند تا از این فرصت استفاده کند و فورا با حسننیت مذاکرات هستهای را از سر بگیرد.
رهبران آمریکا و سه کشور اروپایی در این بیانیه مشترک همچنین از «تلاشهای دیپلماتیک منطقهای» کشورهای خلیج فارس برای کاستن از تنشها استقبال کرده و یادآور شدهاند: «برجام با رفع تحریمها باعث تقویت شراکت منطقهای خواهد شد و هم خطر یک بحران اتمی را که دیپلماسی منطقهای را منحرف میکند کاهش خواهد داد.»
در عین حال در این بیانیه آمده است: «ما بر عزم خود برای مواجهه با نگرانیهای امنیتی گستردهتری که اقدامات ایران در منطقه پدید آورده تاکید کردیم.»
روز جمعه شبکه خبری سیانان به نقل از منابع آگاه گزارش داد که در نشست جو بایدن با رهبران سه کشور اروپایی، درباره چگونگی تحمیل هزینه به ایران به خاطر تعلل در بازگشت به مذاکرات هستهای گفتوگو خواهد شد.
سیانان به نقل از این منابع گزارش داد که دولت بایدن در حال بررسی راههای افزایش فشار بر ایران است.
مذاکرات احیای برجام که در ماههای پایانی دولت حسن روحانی در وین در حال برگزاری بود، با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی متوقف شد و مقامهای دولت رئیسی در این چهار ماه بارها گفتهاند «به زودی» به مذاکرات با ۱+۴ بازخواهند گشت.
به تازگی نیز علی باقری کنی، معاون وزارت خارجه ایران، از تاریخ «پیش از پایان نوامبر» سخن گفته است.
