دفتر جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در اطلاعیهای خبر داد که سفر برنامهریزیشده او به ژنو برای آغاز مذاکرات اجرای تفاهم با جمهوری اسلامی لغو شده است؛ همزمان تهران درباره آغاز مذاکرات ابراز تردید کرده و حملات اسرائیل به لبنان نیز ادامه یافته است.
در همین رابطه رویترز هم نوشت که ونس سفر برنامهریزیشده خود به سوئیس را که قرار بود روز جمعه برای آغاز مذاکرات اجرای تفاهم ۱۴ مادهای میان واشینگتن و تهران انجام شود، لغو کرده است؛ اقدامی که بر ابهامها درباره آینده توافق موقت دو کشور افزوده است.
به گفته سخنگوی کاخ سفید، هیات آمریکایی آماده عزیمت به ژنو بود، اما به دلیل پیچیدگیهای لجستیکی مذاکرات، این سفر انجام نشد. او افزود برنامهریزی این گفتوگوها «هرگز ساده یا قابل پیشبینی نبوده است.»
این تحول در حالی رخ میدهد که مقامهای آمریکایی پیشتر از برگزاری مراسم رسمی امضای توافق در ژنو خبر داده بودند، اما وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی این مراسم را «غیرضروری» دانست و اعلام کرد با امضای تفاهمنامه از سوی رؤسای جمهوری دو کشور در روز چهارشنبه، نیازی به برگزاری مراسم جداگانه نیست.
از سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد که مذاکرهکنندگان ایرانی پیش از آغاز دور بعدی مذاکرات، خواهان مشاهده نشانههای عملی از اجرای تعهدات آمریکا هستند و هنوز سفر هیات ایرانی به ژنو نیز قطعی نشده است.
شبکه المیادین، وابسته به حزبالله لبنان، نیز خبر داده بود که سفر هیات ایرانی به دلیل ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان لغو شده است.
رویترز مینویسد این رفتوآمدهای دیپلماتیک و اختلاف نظر درباره نحوه آغاز مذاکرات، تردیدها را درباره امکان دستیابی به آتشبسی پایدار در جنگی افزایش داده که طی نزدیک به چهار ماه گذشته دستکم هفت هزار کشته برجای گذاشته، قیمت انرژی را افزایش داده و بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار داده است.
در همین حال، اسرائیل که در مذاکرات صلح حضور نداشته و از تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی فاصله گرفته است، حملات خود علیه حزبالله در لبنان را ادامه داده است. بامداد پنجشنبه نیز حملات هوایی تازهای به لبنان انجام شد؛ موضوعی که به نوشته رویترز، پرسشهایی درباره دوام توافق ایجاد کرده است.
بر اساس تفاهمنامه، جنگ در لبنان باید به طور دائمی پایان یابد و تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور تضمین شود، اما اسرائیل اعلام کرده قصد خروج از لبنان را ندارد و نقشه جدیدی از گسترش منطقه تحت کنترل خود منتشر کرده است.
رویترز همچنین گزارش داد که دونالد ترامپ در هفتههای اخیر بهطور علنی از ادامه عملیات اسرائیل در لبنان انتقاد کرده و این موضوع به یکی از بزرگترین اختلافات میان واشینگتن و تلآویو در دهههای اخیر تبدیل شده است. ترامپ گفته است انتظار دارد آتشبس در همه جبههها به طور کامل اجرا شود.
همزمان، انتقادها از تفاهمنامه در داخل آمریکا نیز ادامه دارد. شماری از جمهوریخواهان کنگره این پرسش را مطرح کردهاند که آیا دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ، امتیازهای بیش از اندازهای به جمهوری اسلامی داده است یا نه.
ترامپ پیش از آغاز مذاکرات گفته بود تنها در صورت «تسلیم بیقید و شرط» حکومت ایران به جنگ پایان خواهد داد، اما تفاهمنامه امضاشده شامل کاهش تحریمها، آزادسازی دهها میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران و صدور معافیتهایی برای صادرات نفت ایران است.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در پیامی مکتوب اعلام کرد ترامپ این توافق را «از سر استیصال» امضا کرده و هشدار داد مذاکرات آینده درباره برنامه هستهای ایران آسان نخواهد بود. او گفت اگر آمریکا «خواستههای بیش از حد» مطرح کند، تهران آن را نخواهد پذیرفت.
بر اساس مفاد تفاهمنامه، دو طرف ۶۰ روز فرصت دارند درباره آینده برنامه هستهای ایران به توافق نهایی برسند؛ مگر آنکه این مهلت با توافق طرفین تمدید شود. ایجاد صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران و ارائه مشوقهای اقتصادی نیز از دیگر بخشهای این توافق است.
ونس پیشتر گفته بود واشینگتن در مذاکرات آینده تلاش خواهد کرد برنامه موشکهای دوربرد جمهوری اسلامی را نیز محدود کند.
با این حال، رویترز یادآور میشود که ترامپ جنگ را با اهدافی چون نابودی برنامه هستهای ایران، جلوگیری دائمی از دستیابی تهران به سلاح هستهای، پایان دادن به توان موشکی و نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی و حتی فراهم کردن زمینه تغییر حکومت آغاز کرده بود، اما هنگام امضای تفاهمنامه، هیچیک از این اهداف محقق نشده بود.
در متن تفاهمنامه، جمهوری اسلامی بار دیگر بر موضع دیرینه خود مبنی بر نساختن سلاح هستهای تاکید کرده و با رقیقسازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران و ادامه بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کرده، اما درخواست آمریکا برای خروج این مواد از خاک ایران را نپذیرفته است.
مقامهای آمریکایی همچنان ابراز امیدواری میکنند مذاکرات آینده به توافقی جامعتر از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ منجر شود، اما منتقدان میگویند جمهوری اسلامی اکنون پس از مقاومت در برابر حملات آمریکا و اسرائیل، حفظ کنترل بر تنگه هرمز و دریافت امتیازهای اقتصادی، در موقعیت قویتری نسبت به پیش از آغاز جنگ قرار گرفته است.
تهران نیز اعلام کرده است که مدیریت تنگه هرمز را با همکاری عمان ادامه خواهد داد و پس از پایان دوره ۶۰ روزه مذاکرات، برای خدمات جدید دریایی ایجاد شده پس از جنگ از کشتیها عوارض دریافت خواهد کرد، هرچند در طول این دوره هیچ هزینهای از کشتیها دریافت نخواهد شد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که «توافق موقت» دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران، با واکنش کمسابقه شماری از همحزبیهای جمهوریخواه او روبهرو شده است؛ مخالفتهایی که پس از انتشار متن یادداشت تفاهم امضاشده میان تهران و واشینگتن در کنگره آمریکا شدت گرفت.
کاخ سفید پنجشنبه متن یادداشت تفاهم آمریکا و حکومت ایران را برای اعضای کنگره ارسال کرد. نسخهای از این سند که رویترز مشاهده کرده، با متنی که یک مقام آمریکایی چهارشنبه برای خبرنگاران قرائت کرده بود، مطابقت دارد. با این حال، قانونگذاران هر دو حزب اعلام کردهاند که همچنان خواهان دریافت توضیحات بیشتری درباره مفاد تفاهمنامه و برنامههای دولت هستند.
به گفته دستیاران کنگره، تا عصر پنجشنبه ۲۸ خرداد هنوز هیچ جلسه توجیهی برای نمایندگان برگزار نشده و زمانی نیز برای چنین نشستی اعلام نشده است.
انتقادها عمدتاً بر گزارشهایی متمرکز است که بر اساس آنها دولت ترامپ با آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، ایجاد صندوق سرمایهگذاری خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای جذب سرمایه در ایران و کاهش تحریمها موافقت کرده است.
بیل کسیدی، سناتور جمهوریخواه از ایالت لوئیزیانا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «تفاهمنامه» نه تنها برنامه هستهای ایران را مهار نکرده، بلکه به تهران آموخته است که تهدید به بستن تنگه هرمز میتواند ابزار مؤثری برای کسب امتیاز باشد.
او با اشاره به اینکه پیش از جنگ تنگه هرمز باز بود و حکومت ایران تحت شدیدترین تحریمها قرار داشت، افزود: «اکنون ۱۳ آمریکایی کشته شدهاند، خانوادههای آمریکایی میلیاردها دلار هزینه بیشتر برای سوخت پرداخت کردهاند، تحریمها قرار است لغو شوند و حملات نظامی نیز متوقف شده است. این بدترین اشتباه سیاست خارجی در چند دهه اخیر است.»
راجر ویکر، رییس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز هشدار داد که این یادداشت تفاهم دستاوردهای نظامی آمریکا را در میز مذاکره از بین میبرد. او همچنین مخالفت خود را با هرگونه لغو تحریمها یا آزادسازی داراییهای ایران «تنها در ازای موافقت تهران برای ۶۰ روز دیگر مذاکره» اعلام کرد و گفت وادار کردن اسرائیل به توقف اقدامات علیه حزبالله در لبنان نیز تصمیمی اشتباه خواهد بود.
ترامپ در واکنش به این انتقادها، مخالفان خود را در شبکه اجتماعیاش «احمق» خواند و نوشت کسانی که معتقدند او در برابر [حکومت] ایران به اندازه کافی سختگیر نبوده، «یا حسود هستند، یا افراد بدیاند، یا احمق.» او در عین حال به ثبت رکورد جدید شاخصهای بورس آمریکا و کاهش قیمت نفت به عنوان نشانه موفقیت سیاست خود اشاره کرد.
رویترز مینویسد این تفاهمنامه از یک سو میتواند برای ترامپ یک موفقیت سیاسی تلقی شود، زیرا راهی برای خروج از جنگی فراهم کرده که باعث افزایش قیمت انرژی و فشار بر منابع نظامی آمریکا شده است. همچنین اگر مذاکرات دو ماه آینده به توافق نهایی منجر شود، دولت آمریکا ممکن است دستاوردهای بیشتری کسب کند.
اما منتقدان معتقدند تفاهمنامه، امتیازهای اقتصادی و سیاسی قابلتوجهی در اختیار حکومت ایران قرار میدهد، در حالی که آمریکا تنها به دو هدفی دست یافته که پیش از آغاز جنگ نیز وجود داشت؛ باز ماندن تنگه هرمز و تعهد [حکومت] ایران به عدم تولید سلاح هستهای.
اختلاف نظر تنها به سناتورها محدود نمانده و برخی از شناختهشدهترین چهرههای رسانهای محافظهکار نیز از این توافق انتقاد کردهاند.
بن شاپیرو، تحلیلگر محافظهکار که پیشتر از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران حمایت کرده بود، یادداشت تفاهم را «فاجعه» توصیف کرد و مسئولیت آن را متوجه جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، دانست. او در گفتوگو با فاکسنیوز گفت متن تفاهمنامه نشان میدهد که دولت به هیچیک از اهداف اعلامشده خود دست نیافته است.
مارک لوین، دیگر چهره بانفوذ جریان محافظهکار و از حامیان دیرینه ترامپ، نیز از تصمیم دولت برای بیرون گذاشتن برنامه موشکهای بالستیک ایران از مذاکرات انتقاد کرد. او همچنین راجر مارشال، سناتور جمهوریخواه ایالت کانزاس، را به دلیل حمایت از حفظ موشکهای بالستیک ایران برای اهداف دفاعی به شدت مورد حمله قرار داد و این موضع را «کاملاً غیرمسئولانه» خواند.
با این حال، همه جمهوریخواهان مخالف توافق نیستند. راجر مارشال در گفتوگو با رادیو کیسیاماو (KCMO) از تصمیم ترامپ برای انتخاب «مسیر صلح پایدار، نه یک جنگ بیپایان دیگر» دفاع کرد و گفت بر نحوه هزینهکرد منابع مالی در اختیار [حکومت] ایران نظارت خواهد شد و این پول نیز از مالیاتدهندگان آمریکایی تامین نمیشود.
رویترز در پایان گزارش خود یادآور شده است که بر اساس «قانون بازبینی توافق هستهای ایران» (INARA) مصوب سال ۲۰۱۵، هر توافقی که به برنامه هستهای ایران و کاهش تحریمها مربوط باشد باید برای بررسی به کنگره ارائه شود. هرچند دولت ترامپ تاکنون موضع روشنی درباره اجرای این روند نگرفته، اما شماری از قانونگذاران، از جمله لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از متحدان نزدیک دولت، تاکید کردهاند که توافق باید برای بررسی به کنگره ارسال شود.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (اوفک) اعلام کرد این اقدام با هدف افزایش فشار بر شبکه مالی جهانی حزبالله و محدود کردن منابع درآمدی این گروه انجام شده است.
بر اساس بیانیه اوفک، افراد و نهادهای هدف در لبنان، سوریه، عراق و عمان فعالیت داشتهاند و در جمعآوری منابع مالی، اجرای قراردادها و اداره شرکتهای پوششی برای تامین درآمد حزبالله نقش ایفا کردهاند. این اقدام همچنین دامنه تحریمهایی را که آمریکا در ۲۰ مارس ۲۰۲۶ علیه «علاء حمیه» و شبکه تجاری وابسته به او اعمال کرده بود، گسترش میدهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد: «حزبالله باید خلع سلاح شود تا لبنان بتواند به آیندهای امن و شکوفا دست یابد.» او افزود وزارت خزانهداری به هدف قرار دادن شبکههای مالی حزبالله ادامه خواهد داد و کسانی را که به گفته او به تضعیف دولت لبنان و تهدید چشمانداز صلح پایدار کمک میکنند، پاسخگو خواهد دانست.
وزارت خزانهداری آمریکا در این دور از تحریمها، «سلیمان فرنجیه»، رهبر جریان «المرده» لبنان، و «محمود قماطی»، معاون شورای سیاسی حزبالله، را نیز در فهرست تحریمها قرار داده است. این وزارتخانه اعلام کرد فرنجیه از حمایت مالی حزبالله در راستای اهداف سیاسی خود بهره برده و در مقابل از تلاشهای این گروه در انتخابات پارلمانی لبنان حمایت کرده است. همچنین در بیانیه آمده است که قماطی در هماهنگی انتقال پول نقد از ایران برای حزبالله نقش داشته و از منافع این گروه در لبنان حمایت کرده است.
بخش دیگری از تحریمها به شبکه اقتصادی مرتبط با حمیه اختصاص دارد؛ فردی که پیشتر نیز از سوی آمریکا تحریم شده بود. طبق اعلام اوفک، حمیه و شرکای تجاری او از طریق مجموعهای از شرکتها در لبنان، سوریه، عراق و عمان پروژههایی را مدیریت کردهاند که بخشی از درآمد آنها به شبکه مالی حزبالله منتقل شده است.
در بیانیه خزانهداری آمریکا نام چند شرکت از جمله «گلوب تکنولوژی پرووایدرز»، «العهد للتجاره والاستثمار»، «گلوب اینترنشنال»، «الشفا» و «تایک» به عنوان نهادهای تحت تحریم ذکر شده است. واشینگتن اعلام کرد این شرکتها یا تحت مالکیت افراد تحریمشده قرار دارند یا در انتقال منابع مالی و اجرای پروژههای اقتصادی مرتبط با حزبالله مشارکت داشتهاند.
بر اساس جزییات منتشرشده، بخشی از این فعالیتها به همکاری با حکومت بشار اسد در سوریه بازمیگردد. اوفک اعلام کرد برخی پروژههای تجاری و فنی میان شرکتهای وابسته به حزبالله و نهادهای نزدیک به حکومت پیشین سوریه میلیونها دلار درآمد ایجاد کرده و سود حاصل از آن میان شرکتهای مرتبط با حزبالله تقسیم شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین اعلام کرد شبکه مورد تحریم از شرکتهای پوششی و حسابهای بانکی در کشورهای مختلف برای جابهجایی پول و تامین مالی فعالیتهای حزبالله استفاده کرده است.طبق اعلام اوفک، برخی تراکنشها از طریق شرکتهای ثبتشده در عمان و اروپا انجام شده و برای اجرای پروژههای اقتصادی مرتبط با این گروه به کار رفتهاند.
مطابق مقررات تحریمهای آمریکا، تمامی داراییها و منافع مالی افراد و نهادهای تحریمشده که در ایالات متحده قرار داشته باشند یا در اختیار اشخاص آمریکایی باشند، مسدود خواهند شد. همچنین هر نهادی که دستکم ۵۰ درصد آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم در مالکیت افراد تحریمشده باشد نیز مشمول محدودیتها خواهد شد.
وزارت خزانهداری آمریکا هشدار داده است موسسات مالی خارجی که آگاهانه با افراد و شرکتهای تحریمشده همکاری کنند، ممکن است در معرض تحریمهای ثانویه قرار گیرند. این محدودیتها میتواند شامل محرومیت از دسترسی به نظام مالی آمریکا یا اعمال شرایط سختگیرانه برای همکاری با بانکهای آمریکایی باشد.
اعلام این تحریمها در حالی صورت میگیرد که آمریکا در ماههای اخیر چندین بسته تحریمی علیه شبکههای مالی و سیاسی مرتبط با حزبالله اعمال کرده است. واشینگتن حزبالله را از سال ۱۹۹۷ در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داده و از سال ۲۰۰۱ نیز این گروه را در چارچوب مقررات مبارزه با تروریسم هدف تحریمهای گسترده قرار داده است.
این تازهترین اقدام آمریکا علیه شبکههای مالی حزبالله در شرایطی انجام میشود که بحث درباره آینده این گروه، نقش آن در ساختار سیاسی لبنان و روند خلع سلاح آن همچنان یکی از مهمترین موضوعات مورد مناقشه در لبنان و منطقه به شمار میرود.
ونس که رهبری تیم مذاکرهکننده آمریکا را در این دور از مذاکرات بر عهده خواهد داشت، پنجشنبه ۲۸ خرداد در نشست خبری کاخ سفید اعلام کرد که دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی درباره آینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی آغاز شده و گفت مذاکرات در سوئیس همچنان پابرجاست، هرچند زمان دقیق آن هنوز مشخص نیست.
ونس در پاسخ به شائبهها درباره اینکه بخشی از تعهدات جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای مکتوب نشده و صرفا شفاهی مورد توافق قرار گرفته است، از عبارت «توافقهای آقایان» استفاده کرد. این اصطلاح در زبان انگلیسی به توافقهایی گفته میشود که الزام حقوقی صریح و متن مکتوب رسمی ندارند، اما از طرفها انتظار میرود که بر اساس اعتماد، تعهد سیاسی یا نوعی درک مشترک به آن پایبند بماند.
او گفت: «بخشی از این گفتوگوها مکتوب شده است است، اما در نهایت، چه مکتوب باشند و چه شفاهی، ما این توافق را به همین دلیل اینگونه تنظیم کردهایم: چون به حرف و وعده اعتماد نمیکنیم. ما به عمل اعتماد میکنیم و به رفتار.»
معاون رییسجمهوری آمریکا بلافاصله افزود «کلمات اهمیتی ندارند» و ادامه داد: «هدف این است که پایبندی ایران به وعده خود برای توقف غنیسازی اورانیوم و تعهدش به نابود کردن اورانیوم با غنای بالا راستیآزمایی شود.»
دیدار جمعه برقرار است
ونس گفت مذاکرات مربوط به جمهوری اسلامی در سوئیس همچنان در برنامه است، اما زمان دقیق آن روشن نیست. او گفت قصد دارد مذاکرات با ایران را هدایت کند، با این حال مراسمی که برای روز جمعه برنامهریزی شده بود، در هالهای از ابهام قرار دارد.
معاون رییسجمهوری آمریکا گفت: «برنامه ما این است که به سوئیس برویم، اما دقیقا نمیدانم چه زمانی.»
او افزود زمانبندی این سفر تا حدی به این بستگی دارد که نمایندگان جمهوری اسلامی چه زمانی بتوانند خود را به سوئیس برسانند.
در ابتدا انتظار میرفت ونس روز جمعه این توافق را در مراسمی رسمی امضا کند، اما ترامپ به جای او، شامگاه چهارشنبه توافق را امضا کرد. مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی نیز در طرف مقابل این یادداشت تفاهم را امضا کرد.
ونس گفت انتظار میرود مذاکراتی که با این توافق آغاز شده است، از همین آخر هفته شروع شود.
مساله حزبالله و اسرائیل
یکی از موضوعات محل مناقشه در میان موافقان و مخالفان این یادداشت تفاهم، رویکرد آن نسبت به مساله حزبالله در لبنان و درگیریها میان این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی با اسرائیل است. ماده نخست این یادداشت تفاهم سه بار به نام لبنان اشاره میکند. در این بند بر تعهد آمریکا و متحدان او به پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان و تضمین تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان اشاره شده و تاکید میکند که توافق نهایی نیز باید شامل پایان دائمی جنگ در لبنان باشد.
ونس در بخشی از صحبتهایش به این موضوع پرداخت و گفت توافق با جمهوری اسلامی مستلزم آن است که تهران حزبالله را مهار کند و مانع حمله این گروه به اسرائیل شود. او تاکید کرد که این حملات سبب میشود پاسخ نظامی اسرائیل موجه باشد.
ونس با اشاره به اینکه وضعیت در لبنان «پیشرفت چشمگیری» داشته و «تیراندازیها کمتر شده است»، تاکید کرد: «هرچند در شرایط آتشبس نیز هر از گاهی شاهد این تنشهای کوچک خواهید بود، اما اسرائیلیها در لبنان از کنترل خارج نخواهند شد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که تبادل آتش میان حزبالله و اسرائیل با وجود امضای یادداشت تفاهم همچنان در ۲۴ ساعت گذشته جریان داشته است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز وعده داده است نیروهای اسرائیلی «تا هر زمان که نیازهای امنیتی اسرائیل ایجاب کند» در جنوب لبنان باقی خواهند ماند.
موضوع موشکهای بالستیک
ونس همچنین تلاش کرد اظهارات روز چهارشنبه ترامپ درباره عادیسازی برخورداری جمهوری اسلامی از موشکهای بالستیک را توضیح دهد. ترامپ در کنفرانس رسانهای روز چهارشنبه که در فرانسه برگزار شد، گفت داشتن موشکهای بالستیک برای جمهوری اسلامی «قابل قبول» است. این سخن واکنشبرانگیز بود، زیرا همین موشکها در ابتدا یکی از دلایل آغاز درگیری در نهم اسفند عنوان شده بودند.
ونس در نشست خبری کاخ سفید گفت آمریکا «شمار قابل توجهی از موشکهای بالستیک آنها» و همچنین «سکوهای پرتاب موشکهای بالستیک» ایران را نابود کرده است.
او افزود: «آنها نمیتوانند آن نوع موشکهایی را بسازند که بتواند به طور گسترده کل جهان را تهدید کند، و این همان چیزی است که رییسجمهوری ایالات متحده دیروز گفت. ببینید، موضوع بسیار ساده است. شما نمیتوانید به یک کشور، چه اسرائیل باشد چه ایران، بگویید اجازه ندارد هیچگونه دفاعی از خود داشته باشد.»
گشایش تنگه هرمز
معاون رییسجمهوری آمریکا در ادامه گفت آمریکا در چارچوب این توافق، محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران را رفع کرده و به بیش از ۱۲ کشتی اجازه داده است به بندرهای ایران بروند.
ونس گفت اکنون نفت بیشتری از تنگه هرمز عبور میکند و چهارشنبهشب بیش از ۱۲.۵ میلیون بشکه نفت از این مسیر کشتیرانی عبور کرده است. به گفته او، این رقم از زمان آغاز درگیری در اواخر فوریه تاکنون بیسابقه بوده است.
صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
او همچنین گفت هرگونه سرمایهگذاری در ایران که مجموع آن ممکن است به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد، میتواند شامل «سرمایه خصوصی» از کشورهای دیگر منطقه باشد و «مشروط به دگرگونی در رفتار ایران» است.
ونس گفت اگر امارات متحده عربی بخواهد در ایران «نیروگاه بسازد»، تحریمهای کنونی آمریکا چنین معاملهای را ممنوع میکند.
او افزود: «بنابراین چیزی که ما میگوییم این است که اگر شما درست رفتار کنید و اگر خود اماراتیها بخواهند نیروگاه بسازند، ما معافیتهای تحریمی لازم را فراهم میکنیم تا چنین کاری ممکن شود. نکته مثبت این است که این کار در واقع نوعی ادغام و درهمتنیدگی ایجاد میکند و همین، اهرم فشار است.»
توبیخ لفظی منتقدان در اسرائیل
معاون رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از نشست خبری، به مقامهای اسرائیلی که از ترامپ به دلیل توافق با جمهوری اسلامی انتقاد میکنند هشدار داد و در توبیخی کمسابقه علیه دولت یک متحد، گفت: «دونالد جی. ترامپ تنها رییس دولت در سراسر جهان است که در این مقطع زمانی با ملت اسرائیل همدلی دارد.»
او گفت بنیامین نتانیاهو، «به اعتبار خودش، وارد این مسیر نشده است»، اما اعضای کابینه او را مقصر دانست.
ونس افزود: «مشکل اسرائیل دونالد جی. ترامپ نیست و هر کسی در اسرائیل که فکر میکند بزرگترین مشکل این کشور رییسجمهوری ایالات متحده است، باید بیدار شود و واقعیت وضعیتی را که آن کشور در آن قرار دارد، درک کند.»
