ابهام در وضعیت آتشبس در پی حملات متقابل تهران و واشینگتن به کویت و قشم
سنتکام از حمله به سایتهای راداری و مراکز کنترل پهپادی جمهوری اسلامی در قشم و گورک خبر داد. سپاه پاسداران نیز اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به یک دکل مخابراتی در سیریک، «پایگاه هوایی مبدا تجاوز» را هدف قرار داده است. همزمان کویت از مقابله با حملات موشکی و پهپادی خبر داد.
کویت دوشنبه ۱۱ خرداد سامانههای پدافند هوایی خود را فعال کرد و حملات موشکی و پهپادی را محکوم کرد. مقامهای کویتی اعلام کردند این حملات تلاشها برای کاهش تنش در منطقه را تضعیف میکند.
ارتش آمریکا نیز اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده به سمت نیروهای آمریکایی مستقر در کویت را رهگیری کرده و در این حمله هیچ نظامی آمریکایی آسیب ندیده است.
در پی این حملات، کویت، مصر، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حملات جمهوری اسلامی به کویت را محکوم کردند.
کویت آن را تعرض مستقیم به امنیت و ثبات خود و نقض قطعنامههای شورای امنیت خواند و قطر و امارات متحده عربی نیز این حملات را نقض حاکمیت کویت و تهدیدی برای امنیت منطقه دانستند.
حملات متقابل در جنوب ایران
سپاه پاسداران صبح دوشنبه ۱۱ خرداد در اطلاعیهای اعلام کرد به دنبال حمله ارتش آمریکا به یک دکل مخابراتی در جزیره سیریک در استان هرمزگان، نیروی هوافضای سپاه «پایگاه هوایی مبدا تجاوز» را هدف قرار داده و «اهداف پیشبینیشده» را منهدم کرده است.
سپاه به خسارات احتمالی جانی و مالی ناشی از حمله آمریکا اشارهای نکرد، اما هشدار داد در صورت تکرار حملات، «پاسخ کاملا متفاوت خواهد بود» و مسئولیت آن بر عهده آمریکا است.
ارتش آمریکا نیز اعلام کرد طی روزهای شنبه و یکشنبه، ۱۰ و ۱۱ خرداد، سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد را هدف قرار داد.
واشینگتن این حملات را پاسخی به آنچه «اقدامات تهاجمی» جمهوری اسلامی، از جمله سرنگونی یک پهپاد آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی، خواند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، در شبکه ایکس اعلام کرد در پاسخ به «تجاوز بیاساس» جمهوری اسلامی در دوره آتشبس، حملات «دفاع از خود» را علیه سایتهای راداری و مراکز فرماندهی و کنترل پهپادهای جمهوری اسلامی در گورک و قشم انجام داده است.
سنتکام این حملات را «سنجیده و حسابشده» خواند و نوشت شنبه و یکشنبه، پس از سرنگونی یک پهپاد امکیو-۱ آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی، انجام شدهاند.
همزمان مخاطبان ایراناینترنشنال از شنیده شدن صدای عبور جنگندهها در مناطق مختلف تهران در ساعت ۹ صبح دوشنبه ۱۱ خرداد خبر دادند.
یک مخاطب از بندرعباس نیز از شنیده شدن سه انفجار پیاپی حوالی ساعت ۹:۱۰ صبح در این شهر خبر داد.
تعلیق مذاکرات در سایه بحران لبنان
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد با توجه به تداوم حملات اسرائیل در لبنان و نقض آتشبس در این کشور، تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی «گفتوگوها و تبادل متون از طریق میانجی» را متوقف میکند.
بر اساس این گزارش، این تصمیم پس از آن اتخاذ شده که اسرائیل دستور پیشروی بیشتر نیروهای خود در لبنان را صادر کرده است.
تسنیم افزود تا زمانی که نظر جمهوری اسلامی و «جبهه مقاومت» درباره لبنان تامین نشود، گفتوگویی در کار نخواهد بود.
این رسانه وابسته به سپاه نوشت «جبهه مقاومت» و جمهوری اسلامی عزم خود را برای انسداد کامل تنگه هرمز و فعال کردن سایر جبههها، از جمله تنگه بابالمندب، برای «تنبیه» اسرائیل و حامیانش در دستور کار قرار دادهاند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس نوشت: «آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، بدون هیچ ابهامی، آتشبسی در تمامی جبههها، از جمله لبنان محسوب میشود و نقض آتشبس در هر یک از جبههها، به منزله نقض آن در تمامی جبههها است.»
او آمریکا و اسرائیل را مسئول پیامدهای نقض آتشبس خواند.
حساب محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در شبکه ایکس نیز حملات اسرائیل به لبنان و ادامه محاصره دریایی ایران را نشانه «عدم پایبندی آمریکا به آتشبس» خواند و نوشت: «هر انتخابی بهایی دارد و زمان پرداخت آن فرا میرسد، در نهایت همه چیز در جای خود قرار خواهد گرفت.»
در مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی واقعا میخواهد به یک توافق برسد و این معامله برای آمریکا و متحدانش مفید خواهد بود.
او خطاب به منتقدانش نوشت: «فقط بنشینید و آرام باشید؛ در پایان همهچیز خوب پیش خواهد رفت، همیشه همینطور است.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز آمریکا را به ارسال پیامهای متناقض متهم کرد و گفت تغییر مداوم مواضع واشینگتن و طرح خواستههای جدید یا متناقض، روند مذاکرات را طولانیتر کرده است.
پس از انتشار گزارش تسنیم درباره توقف مذاکرات غیرمستقیم جمهوری اسلامی و آمریکا، قیمت نفت بیش از پنج دلار در هر بشکه افزایش یافت.
جنگی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، هزاران کشته، عمدتا در ایران و لبنان، برجای گذاشته و با افزایش قیمت انرژی بر اقتصاد جهانی نیز تاثیر گذاشته است.
این وضعیت پس از آن تشدید شد که جمهوری اسلامی عملا تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز مایع جهان، را مسدود کرد.
جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان بر سر موضوعاتی از جمله رفع تحریمها، آزادسازی دهها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی مسدودشده جمهوری اسلامی در بانکهای خارجی و رفع محدودیتهای اعمالشده بر بنادر ایران اختلاف دارند.
درگیریهای اسرائیل و حزبالله نیز به یکی دیگر از موانع تلاشهای دیپلماتیک تبدیل شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از پیشروی بیشتر نیروهای اسرائیلی در لبنان و حمله به اهدافی در حومه جنوبی بیروت خبر داد و دفتر او حزبالله را به نقض مکرر آتشبس متهم کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز با مقامهای اسرائیلی و لبنانی درباره طرحی برای «کاهش تدریجی تنشها» گفتوگو کرد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به سه ماه جنگ ادامه دارد، اما حملات متقابل، اختلاف بر سر لبنان و تنشهای منطقهای بر این روند سایه انداخته است.
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.