در پی اطلاعرسانی درباره وضعیت پرونده احسان حسینیپور، معترض ۱۹ ساله در خطر اعدام، برای امیر رئیسیان و میلاد پناهیپور، دو وکیل دادگستری، در دادسرای امنیت تهران پرونده قضایی تشکیل شد و آنها پس از احضار و تفهیم اتهام، بهطور موقت با تودیع قرار کفالت آزاد شدند.
سایت «امتداد» چهارشنبه ۹ اردیبهشت خبر داد رئیسیان و پناهیپور، بهدلیل اطلاعرسانی درباره روند رسیدگی به پرونده حسینیپور، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، به شعبه سوم دادسرای امنیت تهران احضار شدند.
بر اساس این گزارش، رئیسیان هفتم اردیبهشت، پس از آنکه در ماههای اخیر درباره پرونده حسینیپور اطلاعرسانی کرده بود، به شعبه سوم دادسرای امنیت احضار و تفهیم اتهام شد. یک روز پیش از او نیز میلاد پناهیپور در همین شعبه حاضر شده بود.
به نوشته «امتداد»، تشکیل پرونده قضایی برای این دو وکیل پس از آن صورت گرفت که آنها در بهمنماه سال گذشته، با انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی از «ممانعت شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب از ورود وکیل انتخابی به پرونده احسان حسینیپور» خبر داده بودند.
پناهیپور که قصد ورود به این پرونده را بهعنوان وکیل انتخابی داشت، این اقدام را فراقانونی خوانده و به آن اعتراض کرده بود و رئیسیان نیز این موضوع را بازنشر کرده بود.
احسان حسینیپور، معترض ۱۹ ساله بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه، با اتهامهایی مواجه است که او را در معرض خطر جدی «اعدام و قصاص» قرار داده است.
کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، سوم اردیبهشت گزارش داد که حکم اعدام حسینیپور و دو معترض بازداشتشده دیگر به نامهای متین محمدی و عرفان امیری، در دیوان عالی کشور تایید و برای اجرا به اجرای احکام ارسال شده است.
محمود بهزادیراد، وکیل رئیسیان، در گفتوگو با «امتداد» اعلام کرد که در شعبه سوم دادسرای امنیت، دو اتهام «نشر اکاذیب» بهدلیل اطلاعرسانی درباره پرونده حسینیپور و «تبلیغ علیه نظام» بهدلیل امضای بیانیه اعتراضی ۴۹ وکیل دادگستری در بهمنماه به موکلش تفهیم شده است.
او تاکید کرد اطلاعات منتشرشده درباره حسینیپور و وضعیت پرونده او «صرفا با هدف اطلاعرسانی و جلوگیری از تضییع حق متهمی» بوده که با مجازات سلب حیات مواجه است و امضای این بیانیه نیز در چارچوب وظایف وکالتی و دفاع از حق دادرسی عادلانه انجام شده و جرم محسوب نمیشود.
بیانیه اعتراضی ۴۹ وکیل دادگستری که در بهمنماه منتشر شد، به نقض حقوق بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از جمله اخذ اعتراف تحت فشار، برخوردهای خشن و ممانعت از ورود وکلا به پروندهها اعتراض کرده و این روند را مغایر قانون اساسی، قانون آیین دادرسی کیفری، اعلامیه جهانی حقوق بشر و اصول دادرسی منصفانه دانسته بود.
مصطفی نیلی، وکیل پناهیپور، نیز در گفتوگو با «امتداد» گفت موکلش نیز بهدلیل اطلاعرسانی درباره پرونده حسینیپور با اتهامهای «نشر اکاذیب» و «تبلیغ علیه نظام» مواجه شده است.
به گفته او، پناهیپور و رئیسیان پس از حضور در شعبه سوم دادسرای امنیت، با قرار کفالت و تا زمان رسیدگی و تعیین تکلیف نهایی پرونده، آزاد شدهاند.
«امتداد» در پایان گزارش خود نوشت این اتهامها در شرایطی به این دو وکیل تفهیم شده که وکلای انتخابی حسینیپور و دو متهم دیگر این پرونده، تا زمان نگارش گزارش، همچنان به پرونده دسترسی پیدا نکرده و موفق به مطالعه آن نشدهاند.
ایراناینترنشنال پیشتر در ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ گزارش داده بود حسینیپور زیر شکنجه به اعتراف اجباری وادار شده و شدت شکنجهها به حدی بوده که تا چند روز توان راه رفتن نداشته است.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی نیز همان زمان از برگزاری نخستین جلسه رسیدگی به پرونده این سه معترض در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری خبر داده بود.
قوه قضاییه اتهامهای این سه نفر را «تحریق مسجد سیدالشهدا در پاکدشت»، «مشارکت در قتل» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی کشور در پی فراخوانهای فضای مجازی» اعلام کرده است.
با این حال، بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این سه جوان اساسا در محل مورد اشاره حضور نداشتهاند و پروندهای علیه آنها ساخته شده است.
سازمان یهودی «شومریم» چهارشنبه ۹ اردیبهشت در بیانیهای اعلام کرد فرد مهاجم با چاقو در حال دویدن در خیابان بود و تلاش داشت به عابران یهودی حمله کند.
بر اساس این بیانیه، نیروهای سازمان شومریم موفق شدند پیش از ورود پلیس، فرد مهاجم را مهار کنند. در ادامه، پلیس نیز وارد عمل شد و برای بازداشت مهاجم از شوکر استفاده کرد.
شومریم شبکهای از گروههای داوطلب نگهبانی محلی در جوامع یهودی است که در کشورهایی مانند بریتانیا و آمریکا فعالیت دارد و با گشتزنی، اطلاعرسانی به پلیس و واکنش سریع، به تقویت امنیت محلی کمک میکند.
پلیس بریتانیا اعلام کرد مهاجم مردی ۴۵ ساله است و افزود او به اتهام «تلاش برای قتل» بازداشت شده است.
این رویداد در حالی به وقوع پیوست که گزارشها از افزایش حملات یهودستیزانه در لندن حکایت دارند.
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد نیروهای امدادی در محل حادثه حضور یافتهاند و به مجروحان رسیدگی میکنند.
سازمان شومریم افزود هر دو مجروح حادثه تحت درمان قرار دارند.
پیشتر در هفتم اردیبهشت نیز دیوار یادبود جاویدنامان انقلاب ملی ایرانیان در منطقه گولدرز گرین لندن هدف آتشسوزی عمدی قرار گرفته بود.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ۹ اردیبهشت در سخنانی در مجلس عوام، حمله با چاقو در شمال لندن را «بسیار نگرانکننده» خواند.
او سوم اردیبهشت نیز از کنیسهای که هدف حملات اخیر قرار گرفته بود، بازدید کرده و گفته بود نگرانیها درباره استفاده برخی کشورها از عوامل نیابتی برای انجام فعالیتهای مجرمانه در بریتانیا رو به افزایش است.
حملات به اماکن یهودی
در روزهای اخیر، حملات به اماکن یهودی و همچنین دفتر شبکه ایراناینترنشنال خبرساز شده است.
پلیس بریتانیا سوم اردیبهشت اعلام کرد تاکنون ۲۵ نفر در ارتباط با این رویدادها که شامل تلاش برای ایجاد حریق در کنیسهها بوده، بازداشت شدهاند.
به گفته پلیس بریتانیا، احتمال ارتباط جمهوری اسلامی با برخی از این حوادث در دست بررسی است.
یک گروه نزدیک به حکومت ایران با نام «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» در شبکههای اجتماعی مسئولیت شماری از این حملات را بر عهده گرفته است.
مقامهای بریتانیایی پیشتر هشدار دادند جمهوری اسلامی میکوشد از باندهای تبهکار برای پیشبرد اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا استفاده کند.
بر اساس گزارش شبکه البیسی که چهارم اسفند منتشر شد، روند بهکارگیری شهروندان بریتانیایی از سوی عوامل حکومت ایران برای انجام عملیات خرابکارانه در لندن با شتابی قابل توجه در جریان است.
اسکاینیوز نیز هشتم اردیبهشت گزارش داد یک کانال تلگرامی منتسب به نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی از طریق شبکههای اجتماعی در بریتانیا در حال جذب «نوجوانان و افراد دارای سوابق کیفری» برای انجام فعالیتهای مجرمانه است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که از زمان حمله هفتم اکتبر حماس و آغاز جنگ غزه، میزان حملات یهودستیزانه در بریتانیا روند افزایشی داشته است.
جدیترین مورد در سال گذشته، حملهای در منچستر بود که طی آن دو تن از عبادتکنندگان یهودی در روز یوم کیپور، مقدسترین روز در تقویم یهودیان، جان خود را از دست دادند.
قطع گسترده اینترنت در ایران، نه تنها خسارتهای مالی میلیاردی به بدنه اقتصاد و صادرات کشور وارد کرده، بلکه سلامت روان شهروندان و معیشت میلیونها نفر را نشانه گرفته است.
نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالات اینترنت در جهان، چهارشنبه ۹ اردیبهشت اعلام کرد قطع اینترنت در ایران اکنون به شصتویکمین روز رسیده و از مرز ۱۴۴۰ ساعت فراتر رفته است.
این نهاد نظارتی، این اقدام جمهوری اسلامی را «سانسور سراسری» خواند و افزود با تداوم این وضعیت در ماه سوم، فضای دیجیتال ایران بیش از گذشته تحت کنترل شدید قرار گرفته است.
این خاموشی بیسابقه، ایران را در یک «تاریکی دیجیتال» فرو برده که تمام ابعاد زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار داده است.
آثار مخرب بر ذهن و روان جامعه
روزنامه اعتماد در گزارشی به پیامدهای انسانی این وضعیت پرداخت و نوشت که قطع اینترنت علاوه بر ضربه به کسبوکارهای آنلاین، تاثیر مخربی بر ذهن و روان مردم گذاشته است.
در سالهای اخیر، استفاده از اینستاگرام و تلگرام بخشی از عادت روزانه ایرانیان بوده و قطع ناگهانی این ابزارها، زندگی بسیاری را با نوعی خلأ روبهرو کرده است.
این گزارش تاکید کرد که ایرانیها «تازه داشتند با فناوریهایی مثل چتجیپیتی خو میگرفتند و از آن برای پرسشهای روزانه یا حتی درد دل کردن استفاده میکردند»، اما اکنون از این ارتباط جهانی محروم شدهاند.
برای نسل جوان، این محرومیت به معنای آسیب به هویت دیجیتال و سلامت روان است.
توجیه دولت برای اینترنت پرو
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، در واکنش به انتقادها اعلام کرد که دسترسی محدود موسوم به «اینترنت پرو» با مصوبه شورای عالی امنیت ملی انجام شده و برای حفظ کسبوکارها در شرایط بحرانی است.
او تاکید کرد وضعیت فعلی «بحرانی» محسوب میشود و تغییر در دسترسیها، منوط به اعلام وضعیت عادی از سوی دستگاههای مربوطه است.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، چندی پیش هشدار داد که ادامه این روند، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر را بهطور جدی تهدید میکند.
او اشاره کرد که میانگین تابآوری بسیاری از کسبوکارهای اینترنتی در این شرایط تنها ۲۰ روز بوده است و خسارتهای وارده غیرقابل انکار است.
تبعیض و شکاف اجتماعی با اینترنت طبقاتی
طرح «اینترنت پرو» با واکنشهای تندی روبهرو شده است. رییس سازمان نظام پرستاری اعلام کرد که پرستاران به اتفاق آرا از دریافت این امتیاز ویژه صرفنظر کردهاند تا کنار مردم بمانند.
از سوی دیگر، انجمن تجارت الکترونیک با صدور بیانیهای اعلام کرد فروش اینترنت طبقاتی با قیمت حداقل پنج برابر، جامعه را چندقطبی کرده است.
این انجمن، استناد به «امنیت سایبری» برای قطع اینترنت را رد کرد و یادآور شد بزرگترین حملات سایبری و هک بانکها دقیقا در زمان قطع کامل اینترنت رخ داده است.
خسارتهای سنگین اقتصادی
ادامه این روند، اقتصاد کشور را فلج کرده است.
محسن احتشام، رییس شورای ملی زعفران، گفت که صادرکنندگان این محصول حتی نمیتوانند با مشتریان بینالمللی گفتوگو کنند که این موضوع جایگاه زعفران ایران را در بازار جهانی به خطر انداخته است.
در حالی که زیان روزانه این وضعیت تا ۸۰ میلیون دلار برآورد میشود، گزارشها نشان میدهند که فروش اینترنت طبقاتی با تعرفههای نجومی، تنها به نفع اپراتورهای خاص و ایجاد یک بازار رانتی هزاران میلیارد تومانی تمام شده است.
روزنامه گاردین چهارشنبه ۹ اردیبهشت در گزارشی تحلیلی نوشت هشدارهای داده شده، تاثیر محدودی داشته و چندین کشور منطقه در حال تقویت روابط اقتصادی با مسکو هستند.
اندونزی اعلام کرده تا ۱۵۰ میلیون بشکه نفت خام از روسیه وارد میکند. تصمیمی که پس از دیدار پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری این کشور، با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در مسکو اتخاذ شد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از دیدار با وزیران خارجه کشورهای عضو آسهآن (اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا)، در برونئی، از این کشورها خواست «تصویر بزرگتر» را در نظر بگیرند و هشدار داد خرید نفت از روسیه به ادامه جنگ اوکراین کمک میکند.
آسهآن یک سازمان سیاسی، اقتصادی و فرهنگی منطقهای است که ۱۰ کشور جنوب شرق آسیا را برای تقویت همکاریها، توسعه اقتصادی و حفظ ثبات و صلح منطقهای گرد هم آورده است.
فیلیپین نیز ماه گذشته میلادی نخستین محموله نفت روسیه در پنج سال اخیر را دریافت کرده است. تایلند در حال مذاکره برای خرید کود از روسیه است و ویتنام نیز توافق قبلی خود با مسکو برای ساخت نیروگاه هستهای را با فوریت بیشتری دنبال میکند.
تصویری مثبت از روسیه و پوتین
برای روسیه، این بحران به سود مالی قابل توجهی منجر شده است. افزایش قیمت انرژی و تعلیق موقت برخی تحریمها، درآمدهای چند میلیارد دلاری برای این کشور ایجاد کرده و به گفته تحلیلگران، تلاشهای غرب برای انزوای مسکو را تضعیف کرده است.
نظرسنجیها نشان میدهند روسیه و پوتین در بسیاری از کشورهای منطقه تصویر مثبتی دارند.
بر اساس یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۴، بیش از ۵۰ درصد پاسخدهندگان در اندونزی و ویتنام خواهان پیروزی روسیه در جنگ اوکراین بودند.
همچنین در نظرسنجی سال ۲۰۲۵ مرکز پژوهشی پیو، ۶۴ درصد از اندونزیاییها دیدگاه مثبتی نسبت به روسیه داشتند، در حالی که این رقم برای آمریکا ۴۸ درصد بود.
ایان استوری، پژوهشگر موسسه آیسیس-یوسف اسحاق در سنگاپور، به گاردین گفت: «پوتین به عنوان رهبر قدرتمندی دیده میشود که در برابر غرب ایستاده و از ارزشهای سنتی دفاع میکند.»
با وجود این، تحلیلگران معتقدند توان روسیه برای گسترش نفوذ در منطقه محدود است، بهویژه به دلیل وابستگی فزاینده این کشور به پکن و رقابت با قدرتهایی مانند آمریکا و چین.
در همین حال، تعلیق موقت تحریمهای آمریکا بر صادرات نفت روسیه که در ماه مارس اجرا شد و در اواسط آپریل برای ۳۰ روز دیگر تمدید شد، نقش مهمی در افزایش عرضه جهانی و تسهیل خرید برای کشورهای آسیایی داشته است.
در حوزه انرژی هستهای، روسیه تلاش میکند حضور خود را گسترش دهد و پیشتر قراردادهایی با میانمار و ویتنام امضا کرده است، هرچند با رقابت سایر کشورها مواجه است.
شریک قابل اتکا
این بحران به مسکو فرصت داده است خود را به عنوان شریک «قابل اتکا و باثبات» در زمینه امنیت غذایی و انرژی معرفی کند. همزمان، این همکاریها برای کشورهایی مانند اندونزی نیز اهمیت سیاسی دارد.
لژک بوشینسکی، استاد دانشگاه ملی استرالیا، گفت این توافقها نشاندهنده سیاست عدم تعهد جاکارتا است و پیامی به غرب میفرستد که این کشور از سیاستهای آن پیروی نمیکند.
قرار است در ماه ژوئن، نشستی مشترک میان روسیه و آسهآن در شهر کازان برگزار شود تا ۳۵ سال روابط دو طرف گرامی داشته شود. نشستی که به گفته تحلیلگران، حتی بدون دستاورد مشخص، برای مسکو اهمیت نمادین دارد و نشان میدهد این کشور همچنان در عرصه بینالمللی متحدانی دارد.
