محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، که ریاست هیات جمهوری اسلامی در مذاکرات اسلامآباد را بر عهده داشت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مسدود کردن تنگه هرمز منجر به افزایش قیمت بنزین در ایالات متحده خواهد شد.
او تصویری از آخرین قیمت بنزین در پمپ بنزینهای اطراف کاخ سفید منتشر کرد و نوشت: «از قیمت فعلی بنزین لذت ببرید. با آنچه بهنام محاصره گفته میشود، بهزودی دلتان برای بنزین ۴ تا ۵ دلاری تنگ خواهد شد.»
در حالی که تنشها پیرامون تنگه هرمز افزایش یافته و ایالات متحده از آغاز محاصره دریایی سخن گفته است، ژان-پل پالومروس، از فرماندهان پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴، این تحولات را نه آغاز یک جنگ جدید، بلکه بخشی از یک بازی استراتژیک توصیف کرد.
پالومروس با اشاره به حضور شناورهای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناوشکنهای هدایتشونده، تاکید کرد که این تحرکات را نباید بهعنوان نشانهای از اقدام نظامی تهاجمی تلقی کرد. به گفته او، «آنچه اکنون میبینیم، بیش از هر چیز یک بازی است؛ نه جنگی آشکار، بلکه نوعی جنگ مواضع.»
نمایش قدرت برای «حضور در نقشه»
او توضیح داد که استقرار این نیروها میتواند با هدف تثبیت حضور آمریکا در تنگه هرمز انجام شده باشد؛ اقدامی که پیش از هر تصمیم عملی درباره محاصره کامل صورت میگیرد.
پالومروس گفت: «این کشتیها احتمالاً برای این در منطقه هستند که نشان دهند آمریکا آماده است بخشی از کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد و جایگاه خود را تثبیت کند.»
به باور او، این نوع آرایش نظامی حامل پیامی روشن برای [حکومت] ایران است: «حضور ما در این آبراه مشروع است و در صورت هرگونه درگیری، مسئولیت آن بر عهده طرف مقابل خواهد بود.»
«بازی پوکر» بر سر تنگه هرمز
فرمانده پیشین ناتو در بخش دیگری از این گفتوگو، تهدید دونالد ترامپ به اعمال محاصره دریایی را «آخرین کارت» در یک بازی پوکر توصیف کرد.
به گفته او، واشینگتن در تلاش است بدون ورود به جنگی تمامعیار، دست بالا را در تنگه هرمز به دست آورد و از این طریق، سطح فشار در مذاکرات با [حکومت] ایران را افزایش دهد.
او افزود: «ترامپ نمیخواهد به جنگ کامل بازگردد و در عین حال آماده یک نبرد مستقیم بر سر هرمز هم نیست. بنابراین با تهدید به محاصره، سطح تنش را بالا میبرد.»
دامنهای فراتر از تنگه هرمز
پالومروس همچنین هشدار داد که طرحهای مطرحشده از سوی آمریکا ممکن است محدود به تنگه هرمز نباشد و ابعادی گستردهتر در آبهای بینالمللی پیدا کند؛ موضوعی که میتواند کشورهایی مانند چین و هند را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته او، چنین سناریویی میتواند واکنش قدرتهای آسیایی را برانگیزد و آنها را به فشار بر ایران سوق دهد. بخشی از همان بازی پیچیدهای که او از آن بهعنوان «بازی بسیار حساس» یاد کرد.
نقش ناتو؛ «آزمون فشار» برای متحدان
در همین حال، اظهارات اخیر ترامپ درباره احتمال مشارکت ناتو در پاکسازی تنگه هرمز نیز با تردیدهایی همراه است. پالومروس تاکید کرد که این منطقه اساساً در حوزه مسئولیت ناتو قرار ندارد و مشارکت احتمالی، در صورت وقوع، از سوی برخی کشورهای عضو خواهد بود، نه کل این ائتلاف.
او این موضع ترامپ را نوعی «آزمون فشار» برای متحدان ناتو توصیف کرد. تلاشی از سوی ترامپ که به گفته پالومروس برای سنجش میزان همراهی آنها در یک بحران خارج از چارچوب رسمی این ائتلاف مطرح شده است.
پالومروس گفت: «ترامپ در واقع متحدان را در معرض یک تست قرار داده و انتظار دارد واکنش نشان دهند.» به گفته او، این رویکرد با هدف کشاندن برخی کشورها به یک ائتلاف عملی در هرمز و واداشتن آنها به انتخاب موضع صورت میگیرد.
او به موضع امانوئل مکرون اشاره کرد که از آمادگی برای تشکیل ائتلافی جهت حفظ امنیت تنگه هرمز سخن گفته است، اما در عین حال تاکید کرد که هدف اصلی چنین اقداماتی، بیش از پاکسازی مینها، «اعلام حضور» و تثبیت موقعیت در منطقه است.
به باور این ژنرال پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، تحرکات نظامی اخیر در تنگه هرمز را باید نه در چارچوب یک درگیری قریبالوقوع، بلکه بهعنوان بخشی از یک رقابت استراتژیک برای تغییر موازنه قدرت، سنجش اتحادهای بینالمللی و تاثیرگذاری بر روند مذاکرات تحلیل کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس، مذاکرات اسلامآباد را «مذاکرات فشردهای» توصیف کرد که «در بالاترین سطح طی ۴۷ سال گذشته برگزار شد.»
او عنوان کرد که جمهوری اسلامی با آنچه «حسن نیت» نامید، وارد مذاکره با ایالات متحده شد تا «به جنگ پایان دهد.»
عراقچی افزود: «اما درست در زمانی که تنها چند گام تا تفاهمنامه اسلامآباد فاصله وجود داشت، با زیادهخواهی، تغییر مداوم اهداف و تهدید به محاصره مواجه شدیم.»
او با طرح این موضوع که «ظاهراً هیچ درسی گرفته نمیشود»، نوشت: «حسن نیت، حسن نیت میآفریند؛ دشمنی، دشمنی میآورد.»
