وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که دختر خواهر یا برادر قاسم سلیمانی، فرمانده کشته شده نیروی قدس سپاه، و فرزند او که در آمریکا اقامت داشتند، پس از لغو اقامت دائم، بهدست ماموران فدرال بازداشت شدهاند و همسر او نیز از ورود به ایالات متحده منع شده است.
وزارت امور خارجه آمریکا، شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای به امضای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، اعلام کرد که حمیده سلیمانی افشار و دخترش از ۱۴ فروردین در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده هستند.
در این بیانیه، حمیده سلیمانی «از حامیان صریح رژیم تمامیتخواه و تروریستی ایران» معرفی و به فعالیتهای او برای «تبلیغ برای رژیم ایران، شادی بابت حملات علیه سربازان و تاسیسات نظامی آمریکایی در خاورمیانه، تمجید از رهبر جدید ایران، به کار بردن لفظ "شیطان بزرگ" در مورد آمریکا و حمایت بیقیدوشرط از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» اشاره شده است.
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، زینب سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی، این خبر را «دروغ» خواند و نوشت: «فرد بازداشتشده در آمریکا هیچ نسبتی با خانواده حاجقاسم ندارد.»
او همچنین مدعی شده که «هر دو خواهرزاده ایشان [قاسم سلیمانی] آقا هستند، نه خانم» و تا امروز فردی از بستگان او در آمریکا اقامت نداشته است.
در بیانیه وزارت خارجه آمریکا، برای اشاره به نسبت خانوادگی حمیده سلیمانی افشار با قاسم سلیمانی از واژه niece استفاده شده است؛ اصطلاحی در زبان انگلیسی که به «دخترِ خواهر یا برادر» اطلاق میشود. بنابراین، بر اساس این واژه بهتنهایی نمیتوان با قطعیت مشخص کرد که او دخترِ برادر سلیمانی است یا دخترِ خواهر او. با این حال، در برخی گزارشها و محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، از او بهعنوان «خواهرزاده» سلیمانی یاد شده است.
ساعاتی بعد وزارت امنیت داخلی آمریکا نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن تایید این خبر این دو نفر را حمیده سلیمانی افشار و ساریناسادات حسینی معرفی کرد که بهترتیب خواهرزاده و نوهخواهر فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران هستند.
به گفته این نهاد، سلیمانی افشار در سال ۲۰۱۵ با ویزای توریستی وارد آمریکا شد و در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت. او در سال ۲۰۲۱ گرینکارت دریافت کرد، اما در درخواست تابعیت خود در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که پس از دریافت اقامت دائم، چندین بار به ایران سفر کرده است. مقامهای آمریکایی این موضوع را نشانهای از «بیاعتباری ادعاهای پناهندگی» او دانستهاند.
ساریناسادات حسینی نیز در سال ۲۰۱۵ با ویزای دانشجویی وارد آمریکا شد، در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت و در سال ۲۰۲۳ گرینکارت دریافت کرد.
وزارت امنیت داخلی تاکید کرده است که دریافت گرینکارت یک «امتیاز» محسوب میشود و در صورتی که مقامات به این نتیجه برسند که دارنده آن تهدیدی برای ایالات متحده است، این اقامت میتواند لغو شود.
حمیده سلیمانی افشار، ساکن لسآنجلس، خود را اینفلوئنسر و طراح مُد و لباس معرفی میکرد و دارای یک صفحه عمومی در اینستاگرام با بیش از ۱۱ هزار دنبالکننده بود.
صفحه او از ۳۱ ژانویه (۱۱ بهمن) از دسترس خارج شد و اکنون به نظر میرسد وبسایت برند لباس او به نام «پوشاک افشار» هک شده است. در وبسایت او تصویری از شاهزاده رضا پهلوی با این جمله دیده میشود: «مینویسم تا به خاطر داشته باشی: تا ابد جاوید شاه».
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، اقامت دائم او و دخترش لغو شده است. این بیانیه به هویت دختر حمیده افشار اشاره نمیکند.
شناسایی حمیده افشار
۱۰ بهمن ۱۴۰۴ یک کارزار جمعآوری امضا با عنوان «حمیده افشار را از آمریکا اخراج کنید» در وبسایت change.org به راه افتاد. در این بیانیه به نسبت دقیق افشار با قاسم سلیمانی اشاره نشده و صرفا آمده بود: «حمیده افشار با قاسم سلیمانی، یکی از بدنامترین چهرههای تاریخ معاصر، ارتباط خانوادگی دارد. حضور او در ایالات متحده نگرانیهای جدی درباره امنیت ملی و ارزشهایی که بهعنوان یک کشور به آنها پایبندیم ایجاد میکند.»
۱۹ اسفند ۱۴۰۴، لورا لومر، فعال سیاسی آمریکایی، در شبکه اجتماعی ایکس بدون اشاره به نام و هویت فرد مورد نظر، نوشت «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی در آمریکاست. او در شهر لسآنجلس، ایالت کالیفرنیا زندگی میکند و باید اخراج شود.»
لومر در این پست مارکو روبیو، حساب وزارت امنیت داخلی آمریکا و تعدادی دیگر از مقامهای آمریکایی را خطاب قرار داد.
حمیده افشار چند ساعت پیش از انتشار این خبر از سوی لومر، پستی از صداوسیمای جمهوری اسلامی درباره انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی را در صفحه اینستاگرام خود استوری کرده و ترانه «پادشه خوبان» را به آن اضافه کرده بود.
لومر در همان روز در پستی دیگر نوشت که «دختر خواهر/برادر قاسم سلیمانی را به وزارت امنیت داخلی آمریکا و امور خارجه گزارش دادهام… با تیم مارکو روبیو در وزارت امور خارجه آمریکا و همچنین مقامات مقابله با تروریسم در وزارت امنیت داخلی در تماس هستم. آنها به من گفتهاند که بهسرعت در حال بررسی مدارک ارائهشده هستند. تمامی مستندات را به وزارت امور خارجه و وزارت امنیت داخلی تحویل دادهام.»
او در این پست افزود: «این زن (که فعلا نامش را فقط در اختیار مقامات قرار دادهام تا فرار نکند) حجاب ندارد، در حالی که در ایران حجاب اجباری است. شبکههای اجتماعی او پر از تصاویر با لباسهای باز و برندهای لوکس است که احتمالا با پولهای مرتبط با تروریسم از سوی رژیم ایران تامین شدهاند. همچنین به نظر میرسد مقدار زیادی جراحی زیبایی انجام داده تا هویتش را پنهان کند و چهرهاش را بهطور کامل تغییر داده است.»
یک روز پس از لومر، امجد طه، تحلیلگر سیاسی و نویسنده اماراتی، هم در شبکه اجتماعی ایکس به این موضوع اشاره کرد. او در پستی حضور حمیده افشار در ایالات متحده را در کنار گزارشها درباره شبکه داراییهای متعلق به مجتبی خامنهای در اروپا قرار داد و نوشت: «انگلستان به کمک نیاز دارد. آمریکا هم باید برخی افراد را اخراج کند. مثلاً حمیده افشار، خواهرزاده قاسم سلیمانی، که در ایالات متحده در رفاه زندگی میکند و در عین حال با حرارت از «تروریسم» رژیم اسلامی دفاع میکند. ظاهرا انقلاب اسلامی وقتی بهترین کارایی را دارد که با برق آمریکایی، اینترنت آمریکایی و آزادی بیان آمریکایی تغذیه شود.»
در بخش دیگری از این پست آمده است: «دیکتاتور فعلی ایران با پولی که از مردم ایران دزدیده شده بود، در لندنِ تحت رهبری استارمر، درست مقابل سفارت اسرائیل ملک خرید. بله، کسی که شعار «مرگ بر اسرائیل» میدهد، در واقعیت از بالکن خانهاش به آن نگاه میکرد؛ یکی از طعنهآمیزترین انتخابهای ملکی در تاریخ.»
فرزندان و اقوام مقامهای جمهوری اسلامی در غرب
حضور فرزندان و بستگان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در کشورهای غربی در سالهای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است؛ موضوعی که نهتنها از سوی مخالفان حکومت، بلکه در میان خود مقامها و جریانهای درون حاکمیت نیز محل مناقشه بوده است.
خرداد ۱۴۰۱ مرتضی میزبان، رییس وقت اداره عملیات زمینی سپاه پاسداران، در یک مصاحبه تلویزیونی به حضور چهار هزار نفر از فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی در اروپا، آمریکا و کانادا اشاره کرد.
شهریور ۱۴۰۱، ابراهیم رئیسی، رییس دولت پیشین در جمهوری اسلامی به مقامهای حکومت هشدار داد که از مهاجرت فرزندانشان جلوگیری کنند. او تا تهدید علنی مقامها نیز پیش رفت و گفت اگر روشن شود که فرزند آنها مهاجرت کرده، خودشان باید استعفا دهند و به فرزندشان ملحق شوند.
درست یک روز پس از آن فاش شد که حمید رضازاده، پسر انسیه خزعلی، که آن زمان معاونت امور زنان و خانواده رییس دولت را بر عهده داشت، در کانادا زندگی و یک شرکت فروش ویپیان را اداره میکند.
بعدتر نیز خبرهایی درباره تابعیت استرالیایی فرزندان عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات دولت رئیسی، منتشر شد، هرچند او این موضوع را تکذیب کرد.
خانواده لاریجانی در صدر فهرست علاقهمندان به مهاجرت
در بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا درباره حمیده سلیمانی افشار، به لغو اقامت فاطمه اردشیر لاریجانی، دختر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، و همسرش اشاره و تاکید شده است که این دو نفر اکنون در آمریکا حضور ندارند و از ورود مجدد در آینده منع شدهاند.
اقامت فاطمه لاریجانی در آمریکا و اشتغال او در «انستیتو سرطان وینشیپ» وابسته به دانشگاه اِموری در آتلانتا پس از اعتراضهای ۱۸ و ۱۹ دی خبرساز شد.
گروهی از ایرانیان مقیم آتلانتا ۲۹ دی در برابر این موسسه تجمع کردند و خواستار پاسخگویی مسئولان این موسسه درباره استخدام او شدند.
پس از آن جاناتان شانزر، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسیها و بادی کارتر، عضو مجلس نمایندگان آمریکا از این موسسه خواستند در این باره توضیح دهد.
پس از مرگ علی لاریجانی ویدیویی منتسب به «دختر لاریجانی» در رسانههای نزدیک به حکومت منتشر شد که زنی را با چادر بر سر و ماسک سیاه بر صورت نشان میداد که درباره لاریجانی صحبت میکند. در این ویدیو به نام فرد اشاره نشده بود و مشخص نبود این زن همان فاطمه لاریجانی است که به ایران بازگشته یا یکی دیگر از فرزندان علی لاریجانی.
تابستان ۱۴۰۳ خبرهایی مبنی بر اقامت باقر اردشیر لاریجانی، برادر علی لاریجانی، در کانادا منتشر و مشخص شد او از سال ۱۳۹۶ دارای اقامت دائم در این کشور بوده است.
پس از بالا گرفتن مناقشهها در این باره، اسنادی منتشر شد که روشن میکرد اقامت او و خانوادهاش در کانادا باطل شده است.
در ماههای گذشته تلاش اسحاق قالیباف، فرزند محمدباقر قالیباف، برای اقامت در کانادا و سپس استرالیا؛ اقامت فرزندان شمخانی در لندن و اداره یک شبکه مالی برای دور زدن تحریمها در این کشور؛ همینطور اقامت دختر یحیی رحیمصفوی در استرالیا بحثبرانگیز شده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
