حمله به پتروشیمیهای خوزستان و تشدید نگرانیها از تخریب زیرساختها
همزمان با ادامه کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل، گزارشها از ایران حاکی از آن است که شش پتروشیمی در استان خوزستان هدف قرار گرفتند.
همزمان با ادامه کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل، گزارشها از ایران حاکی از آن است که شش پتروشیمی در استان خوزستان هدف قرار گرفتند.
معاون امنیتی استاندار خوزستان شنبه ۱۵ فروردین اعلام کرد جنگندهها پتروشیمی رجال، فجر یک و دو، امیرکبیر و بوعلی را هدف قرار دادند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از حمله به پتروشیمی بندر امام خبر داد و نوشت بخشهایی از این مجموعه آسیب دیده است.
گزارشها در رسانههای ایران همچنین از تخلیه کامل منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و خروج تمامی نیروهای شاغل در واحدهای صنعتی فعال حکایت دارند.
شرکت ملی صنایع پتروشیمی در اطلاعیهای اعلام کرد تاکنون در پی حمله به منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، هیچگونه تلفات جانی گزارش نشده است.
در سوی دیگر، رادیو ارتش اسرائیل گزارش داد حمله به کارخانههای پتروشیمی در ایران با هدف «وارد آوردن آسیب بیشتر به حکومت» انجام میشود.
۱۰ فروردین، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داد اگر جمهوری اسلامی از رسیدن به توافق و باز کردن تنگه هرمز خودداری کند، آمریکا تمام نیروگاههای برق، چاههای نفت، جزیره خارک و احتمالا تاسیسات آبشیرینکن را هدف قرار خواهد داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز ۱۴ فروردین از هماهنگی کامل آمریکا و اسرائیل برای ادامه «بمباران رژیم در ایران» خبر داد: «فرماندهان را حذف میکنیم، پلها را بمباران میکنیم و زیرساختها را هدف قرار میدهیم.»
او افزود تاکنون ۷۰ درصد از ظرفیت تولید فولاد در ایران نابود شده است.
پیشتر در هفتم فروردین، ارتش اسرائیل دو کارخانه بزرگ فولاد ایران، فولاد مبارکه در اصفهان و فولاد خوزستان در اهواز، را هدف قرار داده بود.
انتقاد عفو بینالملل از تهدیدات «غیرمسئولانه» ترامپ علیه زیرساختهای ایران
سازمان عفو بینالملل ۱۵ فروردین در بیانیهای، تهدیدهای ترامپ در خصوص هدف قرار دادن زیرساختها در ایران را «عمیقا غیرمسئولانه» خواند و هشدار داد این اظهارات میتواند به «آسیبهای فاجعهبار» برای میلیونها غیرنظامی منجر شود.
عفو بینالملل سخنان ترامپ درباره احتمال حمله به نیروگاههای برق را «تهدید به ارتکاب جنایات جنگی» دانست و افزود چنین اظهاراتی نشان میدهد «ایالات متحده آماده است یک کشور را در تاریکی فرو ببرد و بهطور بالقوه مردم آن را از حقوق اساسیشان مانند حق زندگی، دسترسی به آب، غذا، خدمات درمانی و سطح مناسب زندگی محروم کند».
این سازمان از ترامپ خواست تهدیدات خود را «پس بگیرد» و به حقوق بینالمللی بشردوستانه پایبند باشد.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی نیز از ابتدای مناقشه کنونی بارها به تاسیسات غیرنظامی، از جمله در کشورهای حوزه خلیج فارس، حمله کرده است.
شهروندان نگران: حکومت بعدی نیاز به زیرساخت و پتروشیمی دارد
در واکنش به این حملات، کاربران شبکههای اجتماعی دغدغههای خود را مطرح کردهاند؛ از نگرانی نسبت به آسیب دیدن زیرساختها و غیرنظامیان تا تاکید بر ضرورت ادامه حملات هدفمند علیه نهادهای حکومتی.
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این پتروشیمیها و پالایشگاهها پر از نیروی کارگر است. خیلیها هم شاید پادشاهیخواه باشند. شاهزاده هم گفتند به زیرساختها نباید حمله شود.»
کاربری به نام مینا نوشت: «برای زدن پتروشیمی ماهشهر ترکیبی از غم و خشم توامان را تجربه میکنم. یاد نیزار ماهشهر هم افتادم وقتی بنزین گران شد. اینکه هیچ نیرویی نتوانسته بود چراغهای این زیرساخت را خاموش کند و خشونت جنگ توانست.»
او افزود: «چه بیپناهند مردم ایران. ما زیر این چرخدندهها له شدیم.»
در پست یک کاربر آمده است: «پتروشیمی زیرساخت است و هر سیستم و دولتی بعد از این سر کار باشد، احتیاج به پتروشیمی دارد.»
کاربر دیگری تاکید کرد: «ما موافق هدف قرار دادن سران نظام، ایستهای بازرسی و سپاه هستیم، اما مخالف زدن فولاد مبارکه، نیروگاه برق و پتروشیمی و پل و انستیتو پاستور هستیم. زدن زیرساختها هیچ دستاورد نظامی ندارد و حکومت هیچ اهمیتی به اینها نمیدهد. ما موافق حمله هدفمند هستیم.»
یک کاربر نگاه متفاوتی به حملات آمریکا و اسرائیل داشته و نوشته است: «ایران سرزمین ثروتمندی است که هیچ چیز ندارد. صنایع فولاد و نفت ایران فرسوده و در حال احتضار هستند. ناوگان حملونقل و جاده و خودروسازی هم به همین شکل. غیر از چند پتروشیمی و نیروگاه جدید که عددش به پنج نمیرسد، بقیه زیرساختهای ایران پس از سالها تحریم عملا سودده نیستند.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
