طبق گزارش نهاد نظارتی نتبلاکس، با گذشت بیش از ۲۴۰ ساعت از قطع کامل اینترنت در ایران، سطح دسترسی کاربران عادی همچنان حدود یک درصد است. این اقدام اکنون در میان شدیدترین موارد قطع سراسری اینترنت اعمال شده از سوی دولتها در سطح جهان قرار دارد.
در این شرایط، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، سهشنبه ۱۹ اسفند درباره رفع این انسداد، از وجود «ملاحظاتی» سخن گفت و افزود: «تمهیداتی اندیشیده شده است تا کسانی که میتوانند صدای ما را به دیگران برسانند، امکاناتی برایشان فراهم شود.»
این اظهارات علنا از ساختاری پرده برمیدارد که هدف آن خاموش کردن صدای منتقدان و انحصار روایت رسمی است. سیاستی که پیشتر نیز پس از کشتار گسترده شهروندان در جریان اعتراضات دی ماه اعمال شد.
گزارشها حاکی است پروژه «کلاود ملی» روی پلتفرم هوآوی با سرعت دنبال میشود تا امکان قطع کامل و درازمدت اینترنت جهانی فراهم شود.
اینترنت برای مروجان روایت رسمی و اعتراض کاربران
اظهارات سخنگوی دولت درباره دسترسی ویژه برای افرادی خاص که مروج روایت رسمی حکومت هستند، موجی از خشم را در فضای مجازی برانگیخته است.
کاربری به نام «کاغذ» در ایکس با اشاره به این تبعیض سیستماتیک نوشت: «یک میلیون پول مایحتاج مال ما، تست غذاهای عجیب و گران دنیا مال بچههای شما، کنکور مال ما، بهترین دانشگاههای دنیا مال بچههای شما، بمب و موشک مال ما، پناهگاههای آنچنانی مال شما، دنبال دارو دویدن مال ما، بهترین بیمارستانهای دنیا مال شما، اینترنت هم مال شما! ولی "وطن" "وطن" "وطن" مال ماست.»
کاربری به نام پرهام هم در نقد صحبتهای سخنگوی دولت نوشت: «سخنگوی دولت: داریم پیگیری میکنیم برای کسایی که میتونن صدا رو بیشتر برسونن، دسترسی به اینترنت فراهم شه. حتی اینترنت رو هم طبقاتی کردید، بعد میگید مردم با هم متحد باشن.»
کاربر دیگری با اعتراض به حضور مسئولان در پلتفرمهای فیلترشده نوشت: «خجالت نمیکشید اینترنت مردم داخل ایران را قطع کردید و با سیمکارت خونین توئیت میکنید؟ شرم بر شما.»
کاربری به نام نوید نیز هشدار داد: «اینترنت رو برگردونید، شما ۹۰ میلیون نفر رو گروگان گرفتید! خیلی زودتر از اونچه فکرش رو بکنید تموم شده دوره شما ....»
فروپاشی معیشت و پیوندهای خانوادگی
علاوه بر فشار سیاسی، ابعاد اقتصادی این قطع دسترسی نیز قابل توجه است.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، بهمن ۱۴۰۴ خسارت روزانه به اقتصاد کلان از قطع اینترنت را پنج هزار میلیارد تومان و خسارت مستقیم به هسته اقتصاد دیجیتال را ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرد.
او با اشاره به اشتغال ۱۰ میلیون نفر در این حوزه هشدار داد میانگین تابآوری کسبوکارها تنها ۲۰ روز است.
این وضعیت حتی وعدههای دولت را نیز به چالش کشیده است.
کاربری به نام «فا» نوشت: «سخنگوی دولت اعلام کرده فعالیت بانوان در تهران دورکاری شود، اما با ۲۴۰ ساعت قطع اینترنت و سیمکارتهای سفیدی که فقط به یک سری افراد خاص دادهاند، واقعا کار کردن غیرممکن شده. همانطور که در توئیتها گفته میشد، نصف جوانی ما هم در همین وضعیت هدر رفت.»
در نهایت، با این شرایط، ایرانیان خارج از کشور نیز در بیم و امید به سر میبرند.
کاربری به نام مهر نوشت: «صدای مردم ایران باشیم. اینترنت قطع است و از حال خانوادههایمان بیخبریم ...»
سپاه پاسداران سهشنبه ۱۹ اسفند اعلام کرد اگر حملات آمریکا و اسرائیل ادامه یابد، اجازه نخواهد داد هیچ نفتی از خاورمیانه صادر شود.
هشدارهای اینچنینی باعث شده است که دونالد ترامپ بگوید اگر ایران روند صادرات نفت را مسدود کند، آمریکا «ضربات بسیار شدیدتری» وارد خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز ۱۹ اسفند نوشت: «موضع سپاه پاسداران نتوانست روند کاهش قیمت نفت خام و رشد سهام جهانی را که پس از ابراز اطمینان ترامپ به پایان سریع درگیریها شکل گرفته بود، تغییر دهد؛ حتی با وجود آن که ایران با معرفی مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید خود، نشانهای از سرسختی نشان داد.»
ترامپ ۱۸ اسفند گفت که ایالات متحده به ارتش ایران آسیب جدی وارد کرده است.
او همچنین پیشبینی کرد درگیری قبل از بازه چهار هفتهای اولیهای که تعیین کرده بوده، پایان یابد؛ هرچند مشخص نکرد که پیروزی از نظر او چه تعریفی دارد.
هدف اسرائیل: براندازی
اسرائیل میگوید هدف این جنگ، «براندازی نظام حاکمیت روحانیت» در ایران است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای که دفتر او ۱۹ اسفند منتشر کرد، گفت: «آرمان ما این است که مردم ایران، استبداد را کنار بزنند.»
او افزود: «در نهایت، این به خود آنها بستگی دارد. اما تردیدی نیست که با اقدامات انجامشده تاکنون در حال شکستن استخوانهای حکومت هستیم ـ و دست ما همچنان دراز است. اگر با مردم ایران موفق شویم، پایانی دائمی رقم خواهیم زد ....»
مقامهای آمریکایی عمدتا گفتهاند هدف واشینگتن نابود کردن توان موشکی و برنامه هستهای جمهوری اسلامی است، اما ترامپ تاکید کرده جنگ فقط با «دولتی مطیع در تهران» پایان مییابد.
به گفته امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، از زمان آغاز حملات هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل به سراسر ایران در نهم اسفند ماه، دستکم هزار و ۳۳۲ غیرنظامی ایرانی کشته و هزاران نفر زخمی شدهاند.
این در حالی است که ترامپ گفته است در صورت تلاش تهران برای مسدود کردن مسیر عبور نفتکشها از تنگه هرمز ـ مسیری که یکپنجم نفت جهان از آن میگذرد ـ حملات آمریکا میتواند بهطور چشمگیری تشدید شود.
او ۱۸ اسفند در یک نشست خبری گفت: «آنها را چنان سخت خواهیم زد که دیگر نه آنها و نه هیچکس که به آنها کمک کند، هرگز قادر به جبران آن بخش از جهان نباشند.»
تهران: ما پایان جنگ را تعیین میکنیم
سپاه پاسداران اعلام کرد اگر حملات آمریکا و اسرائیل ادامه یابد، اجازه نخواهد داد هیچ نفتی از منطقه خارج شود.
رسانههای حکومتی در ایران از قول این نهاد نظامی نوشتند: «ما کسانی هستیم که پایان جنگ را تعیین خواهیم کرد.»
سپاه پاسداران همچنین اظهارات ترامپ را «یاوه» خواند.
ترامپ اما در پستی در تروث سوشال، هشدارهای خود را تکرار کرد: «اگر ایران کاری انجام دهد که جریان نفت در تنگه هرمز را متوقف کند، ایالات متحده آمریکا آنها را ۲۰ برابر سختتر از آنچه تاکنون زده است، هدف قرار خواهد داد.»
آرامکوی سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، ۱۹ اسفند درباره «پیامدهای فاجعهبار» برای بازارهای جهانی نفت در صورت تداوم جنگ و اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز هشدار داد.
تنگه هرمز مهمترین مسیر صادرات نفت جهان است که بزرگترین تولیدکنندگان نفت خلیج فارس را به دریای عمان و دریای عرب متصل میکند.
رویترز نوشت که جنگ عملا تنگه هرمز را مسدود کرده و برای بیش از یک هفته، حرکت نفتکشها را متوقف و تولیدکنندگان را با پر شدن مخازن ذخیرهسازی، وادار به توقف پمپاژ کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت بعید است تهران مذاکرات با آمریکا را از سر بگیرد. کشوری که به گفته او، پس از سه دور گفتوگو از پیشرفت سخن گفته بود.
او در گفتوگو با پیبیاس گفت: «با این حال، تصمیم گرفتند به ما حمله کنند. بنابراین فکر نمیکنم گفتوگو با آمریکاییها دیگر در دستور کار ما باشد.»
از سوی دیگر، انتصاب مجتبی خامنهای بهعنوان جانشین پدرِ کشتهشدهاش، علی خامنهای، امیدها را به پایان سریع جنگ از بین برد و باعث جهش بازارهای نفت و سقوط بازارهای سهام شد. اما پس از پیشبینی پایان سریع جنگ از سوی ترامپ و گزارشهایی درباره احتمال کاهش تحریمها بر انرژی روسیه، بازارها در جهت مخالف حرکت کردند.
ترامپ پس از گفتوگو با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، گفت که ایالات متحده برای کاهش کمبود، تحریمهای مرتبط با نفت را برای «برخی کشورها» معلق خواهد کرد.
رویترز نوشت که به گفته منابع متعدد، این اقدام میتواند به معنای تسهیل بیشتر تحریمهای نفتی روسیه باشد. اقدامی که ممکن است تلاشها را برای مجازات مسکو بابت جنگ در اوکراین، پیچیدهتر کند.
گزینههای دیگر، شامل آزادسازی نفت از ذخایر استراتژیک یا محدود کردن صادرات آمریکا است.
قیمت بنزین در ایالات متحده دارای حساسیت سیاسی ویژه است. جایی که رایدهندگان افزایش هزینهها را یکی از دغدغههای اصلی خود پیش از انتخابات میاندورهای در ماه نوامبر میدانند و جمهوریخواهان حامی ترامپ تلاش میکنند در این انتخابات، کنترل خود را بر کنگره حفظ کنند.
نظرسنجی رویترز/ایپسوس که ۱۸ اسفند منتشر شد، نشان داد ۶۷ درصد آمریکاییها انتظار دارند قیمت بنزین در ماههای آینده افزایش یابد و تنها ۲۹ درصد از جنگ حمایت میکنند.
