دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت ارتش آمریکا در حال در هم کوبیدن حکومت ایران است اما «موج بزرگ» و شگفتی اصلی هنوز فرا نرسیده است و در این شرایط خطرناک مردم ایران همچنان و فعلا در خانه بمانند. او همچنین اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد.
ترامپ دوشنبه ۱۱ اسفند به شبکه سیانان گفت: «داریم حسابی میکوبیمشان. فکر میکنم همه چیز خیلی خوب پیش میرود. ما بزرگترین ارتش جهان را داریم و داریم از آن استفاده میکنیم.»
ترامپ در این مصاحبه به طیف گستردهای از موضوعات از جمله مدت زمان مورد انتظار برای ادامه جنگ، شگفتی از تلافی گسترده جمهوری اسلامی و برنامه احتمالی جانشینی در این کشور پرداخت.
او در پاسخ به این سوال که جنگ ممکن است چه مدت طول بکشد، گفت: «نمیخواهم زیاد طول بکشد. همیشه فکر میکردم چهار هفته طول میکشد ولی ما کمی جلوتر از برنامه هستیم.»
وقتی مجری شبکه سیانان پرسید آیا آمریکا فراتر از حمله نظامی، برای کمک به مردم ایران جهت بازپسگیری کنترل کشورشان از رژیم کار دیگری هم انجام میدهد، ترامپ بدون پرداختن به جزییات گفت: «بله. همینطور است. اما الان میخواهیم همه در خانه بمانند. بیرون امن نیست و از این هم ناامنتر خواهد شد.»
او گفت: «ما حتی هنوز بهطور جدی آنها را نزدهایم. موج بزرگ هنوز از راه نرسیده، اما بهزودی شروع خواهد شد.»
ترامپ همچنین دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگویی دیگر با نیویورک پست، اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد و گفت در صورت لزوم چنین اقدامی صورت خواهد گرفت.
رییسجمهوری آمریکا گفت عملیات خشم حماسی با از میان برداشتن دهها تن از مقامهای ارشد تهران خیلی جلوتر از برنامه» پیش رفته است اما او اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران را «اگر لازم باشد» رد نمیکند.
او گفت: «من درباره اعزام نیرو روی زمین دچار تردید نیستم و همانطور که هر رییسجمهوری میگوید هیچ نیروی زمینی اعزام نخواهد شد، من چنین چیزی نمیگویم.بلکه میگویم احتمالا به آنها نیاز نخواهیم داشت، ولی اگر لازم باشد، آن را رد نمیکنم.»
بزرگترین شگفتی تاکنون
ترامپ در مصاحبه خود با شبکه سیانان گفت تاکنون بزرگترین شگفتی، حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی منطقه بوده است.
او از عزم کشورهای عربی منطقه برای ورود به جنگ و انجام عملیات تهاجمی علیه جمهوری اسلامی سخن گفت و افزود: «ما از حملات جمهوری اسلامی غافلگیر شدیم اما به متحدان خود در منطقه گفتیم که ما این حملات را مدیریت میکنیم. حالا این کشورها میخواهند بجنگند و بهطور تهاجمی هم بجنگند. قرار بود این کشورها خیلی کم درگیر شوند ولی حالا اصرار دارند درگیر شوند.»
ترامپ گفت جمهوری اسلامی به یک هتل حمله کرد، به یک ساختمان مسکونی حمله کرد. این حملات باعث خشم رهبران کشورهای منطقه شد. آنها ما را دوست دارند، اما تا حالا فقط نظارهگر بودند. هیچ دلیلی نداشت که درگیر شوند.»
او افزود: «باید درک کنید، کشورهای منطقه سالها زیری ابری تاریک زندگی میکردند. به همین دلیل هرگز نمیتوانستید صلح داشته باشید.»
جانشینی در ایران
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از مصاحبه خود با شبکه سیانان، در پاسخ به این سوال که چه کسی ممکن است رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده بگیرد، گفت: «نمیدانیم چه کسی رهبر است. نمیدانیم چه کسی را انتخاب خواهند کرد. شاید خوششانس باشند و کسی را بیاورند که بداند دارد چه میکند.»
او با اشاره به کشته شدن ۴۹ نفر از مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات اولیه اسرائیل و آمریکا گفت آنها از نظر رهبری چیزهای زیادی را از دست دادهاند.
ترامپ افزود: «کمی مغرور شده بودند که همه در یک مکان جمع شدند. فکر میکردند قابل شناسایی نیستند. قابل شناسایی نبودند؟ بودند. ما از آن شگفتزده شدیم.»
«نمیتوانستیم با این افراد به توافق برسیم»
رییسجمهوری آمریکا گفت تیم او تلاش کرد با رهبران جمهوری اسلامی مذاکره کند، اما «نمیتوانستیم با این افراد به توافق برسیم.»
او گفت هر پیشنهاد جدید با عقبنشینی از پیشنهادهای قبلی مواجه میشد. آنها حاضر نبودند غنیسازی اورانیوم را متوقف کنند.
ترامپ درباره درستی اقدام نظامی گفت: «این راهِ برخورد با حکومت ایران است. دیگر لازم نیست نگران توافقها باشیم.»
او گفت: «برگردید ۳۷ سال عقب، در واقع ۴۷ سال، نزدیک به ۵۰ سال، ببینید چه اتفاقی افتاده و همه این مرگها را ببینید. افراد نظامی که بدون پا راه میروند، بدون دست راه میروند، صورتهایشان متلاشی شده است.»
ترامپ گفت عملیات نظامی اخیر بخشی از یک کارزار بلندمدت برای حذف تهدید ایران است.
او گفت: «دفعه قبل سلیمانی را از میان برداشتیم. او ژنرالی فوقالعاده خشن و بیرحم بود. اگر آن اتفاق نمیافتاد، شاید امروز اسرائیل وجود نداشت.»
چندین موج حمله در صبح و بعدازظهر دوشنبه ۱۱ اسفند محلات مختلف تهران و همچنین دیگر شهرهای ایران گزارش شد.
رسانههای ایران از بمباران ممتد غرب تهران، در شهران و شهرزیبا و همچنین صدای انفجارهای پیدرپی در جنوب، جنوبغرب و جنوبشرق تهران خبر دادند.
در شمال تهران نیز در حوالی محدوده خیابان فرمانیه در تهران انفجارهایی رخ داد.
مرگ همسر خامنهای و مقامات اطلاعاتی و نظامی
رسانههای ایران گزارش دادند منصوره خجسته باقرزاده، همسر علی خامنهای که پس از حملات اسرائیل و آمریکا به دفتر دیکتاتور ایران به کما رفته بود، کشته شده است. دیکتاتور ایران در لحظات آغازین شروع جنگ در روز شنبه، نهم اسفند هدف حملات هوایی قرار گرفته بود.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران اعلام کرد که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به شهرستان خرمآباد، بهزاد دالوند، جواد خسروی، ابوالفضل حبیبی، مهرداد نظری و حسین اسدیپور، پنج تن از نیروهای ارتش جمهوری اسلامی کشته شدند.
همچنین ارتش اسرائیل تایید کرد که چندین مقام ارشد اطلاعاتی جمهوری اسلامی در حملات آغازین خود در روز شنبه علیه حکومت ایران کشته شدند.
سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که در جریان حمله ارتش این کشور به تهران، شماری از مقامهای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، از جمله یحیی حمیدی، معاون وزیر اطلاعات در امور اسرائیل، کشته شدهاند.
در مقابل، جمهوری اسلامی نیز تلاش کرد که حملاتی را علیه اسرائیل و دیگر نقاط منطقه انجام دهد.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ایران، برخلاف ایالات متحده، خود را برای یک جنگ طولانی آماده کرده است. او پیشتر نیز در واکنش به تمایل تهران به از سرگیری مذاکرات، در ایکس نوشت: «با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد.»
تلویزیون دولتی قبرس گزارش داد که اندکی پس از ظهر دوشنبه، چند ساعت پس از آنکه پایگاه بریتانیا در این جزیره هدف یک پهپاد قرار گرفت، آژیرها در این پایگاه به صدا درآمدند.
بر اساس این گزارش، آژیرها در این پایگاه که در نزدیکی شهر جنوبی لیماسول قرار دارد به صدا درآمده و هواپیماهایی از این تاسیسات به پرواز درآمدهاند.
همچنین در یکی از مهمترین تحولات روز دوشنبه، خبرگزاری رویترز گزارش داد پس از حمله پهپادی به پالایشگاه راس تنوره، شرکت دولتی نفت عربستان سعودی، آرامکو، فعالیت این تاسیسات را متوقف کرد.
یک منبع آگاه در مصاحبه با رویترز گفت تاسیسات راس تنوره «در اقدامی احتیاطی» تعطیل شده و اوضاع تحت کنترل است.
سخنگوی وزارت دفاع عربستان در مصاحبه با شبکه العربیه گفت دو پهپاد در این تاسیسات رهگیری شدند و بقایای آنها باعث وقوع آتشسوزی محدودی شده است.
در لبنان نیز در پی حمله حزبالله به اسرائیل و اقدام تلافیجویانه این کشور، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، اعلام کرد فعالیتهای نظامی این گروه وابسته به جمهوری اسلامی در لبنان ممنوع میشود.
سلام دوشنبه گفت حزبالله از این پس تنها میتواند در فعالیتهای سیاسی مشارکت داشته باشد.
او تاکید کرد: «دولت لبنان فورا و با قاطعیت تمام، امور نظامی را در شمال لیتانی در دست خواهد گرفت.»
کشته شدن چهار نظامی آمریکایی
سنتکام، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد که تا ساعت ۷:۳۰ صبح دوشنبه، چهار نیروی نظامی آمریکا در جریان عملیات «خشم حماسی» کشته شدهاند.
سنتکام در بیانیه روز یکشنبه خود از کشتهشدن سه نظامی خبر داده و اعلام کرده بود پنج نیروی نظامی بهشدت مجروح شدهاند.
ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، دوشنبه گفت که رسیدن به اهداف نظامی در ایران زمان خواهد برد و انتظار میرود آمریکا تلفات بیشتری بدهد.
او افزود که ایالات متحده حتی پس از یک افزایش عظیم نیروهای نظامی، همچنان در حال اعزام نیروهای اضافی به خاورمیانه است.
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، اعلام کرد پاریس آماده است به کشورهای خلیج فارس که هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند، کمک کند.
او افزود: «این کمک بر اساس درخواست کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، بهصورت متناسب و مطابق با اصل دفاع جمعی مندرج در حقوق بینالملل خواهد بود.»
گروسی: نشانهای از حمله به تاسیسات اتمی نیست
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دوشنبه در نشست شورای حکام اعلام کرد تلاشها برای تماس با مقامهای ایران ادامه دارد، اما تاکنون پاسخی دریافت نشده است.
گروسی اضافه کرد تاکنون هیچ نشانهای دال بر اینکه تاسیسات هستهای ایران آسیب دیده یا هدف قرار گرفتهاند، در اختیار آژانس نیست.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین گفت وضعیت کنونی بسیار نگرانکننده است و نمیتوان احتمال انتشار مواد رادیولوژیک با پیامدهای جدی، از جمله لزوم تخلیه مناطقی هماندازه یا حتی بزرگتر از شهرهای بزرگ، را رد کرد.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، افزود تا کنون هیچ افزایشی در سطح تشعشعات فراتر از سطوح پسزمینه معمول در کشورهای مجاور ایران مشاهده نشده است.
یک منبع آگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در مصاحبه با رویترز گفت تاسیسات راس تنوره «در اقدامی احتیاطی» تعطیل شده و اوضاع تحت کنترل است.
سخنگوی وزارت دفاع عربستان در مصاحبه با شبکه العربیه گفت دو پهپاد در این تاسیسات رهگیری شدند و بقایای آنها باعث وقوع آتشسوزی محدودی شده است.
وزارت انرژی عربستان اعلام کرد آتشسوزی محدود در پالایشگاه راس تنوره آرامکو «تحت کنترل» است و تاثیری بر عرضه نفت نداشته است.
در سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از «یک منبع آگاه نظامی» نوشت تاسیسات نفتی کشورهای منطقه جزو اهداف حملات جمهوری اسلامی «نبوده و نیست».
این در حالی است که حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی، بارها کشورهای منطقه را هدف قرار داده است.
مجتمع راس تنوره در ساحل خلیج فارس قرار دارد و با ظرفیت پالایش روزانه ۵۵۰ هزار بشکه، از بزرگترین پالایشگاههای خاورمیانه به شمار میرود. این مجموعه همچنین یکی از پایانههای اصلی صادرات نفت خام عربستان است.
نگرانیها درباره عرضه جهانی نفت
رویترز در ادامه نوشت تعطیلی پالایشگاه راس تنوره میتواند به نگرانیها درباره عرضه جهانی نفت دامن بزند؛ بهویژه در شرایطی که تردد کشتیها از تنگه هرمز پس از حمله به چند شناور در ۱۰ اسفند تقریبا متوقف شده است.
حدود ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور میکند.
به گزارش رویترز، قیمت نفت برنت در معاملات دوشنبه ۱۱ اسفند حدود ۱۰ درصد افزایش پیدا کرد.
توربیورن سولتوت، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در شرکت اطلاعات ریسک «وریسک مِیپلکرافت»، گفت: «حمله به پالایشگاه راس تنوره نشاندهنده تشدید قابل توجه تنشهاست و زیرساختهای انرژی خلیج فارس اکنون مستقیما در تیررس ایران قرار گرفتهاند.»
او اضافه کرد این حمله میتواند زمینه پیوستن عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس به عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی را فراهم کند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز مناقشه کنونی، علاوه بر عربستان سعودی، شماری از کشورهای منطقه از جمله امارات متحده عربی، قطر، کویت، اردن و بحرین را نیز هدف قرار داده است.
رویترز افزود بخش عمده تولید نفت در اقلیم کردستان عراق در اقدامی «پیشگیرانه» متوقف شده است.
اقلیم کردستان در ماه گذشته میلادی روزانه حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت به ترکیه صادر میکرد.
تاسیسات انرژی عربستان در سالهای گذشته نیز هدف قرار گرفتهاند.
در سپتامبر ۲۰۱۹، حملات کمسابقه پهپادی و موشکی به مجتمعهای بقیق و خریص، بیش از نیمی از تولید نفت خام این کشور را موقتا از مدار خارج کرد و به نوسان شدید در بازارهای جهانی انجامید.
پالایشگاه راس تنوره هم در سال ۲۰۲۱ هدف حمله حوثیهای یمن، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، قرار گرفت.
سعار در مصاحبه با یورونیوز گفت هدف عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا «ایجاد شرایطی برای تضعیف رژیم به اندازهای است که به ایرانیان اجازه دهد آینده خود را به دست خود بگیرند».
او افزود کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور تهران، میتواند زمینهای برای خیزش مردم ایران علیه حکومت فراهم آورد.
سعار در عین حال تاکید کرد آمریکا و اسرائیل بهدنبال «تحمیل» رهبری جدید «از خارج» نیستند: «رهبری آینده ایران باید توسط مردم ایران و از طریق انتخابات آزاد تعیین شود. تنها خواسته ما این است که هر کس در ایران به قدرت میرسد، نباید به دنبال نابودی اسرائیل باشد.»
خامنهای صبح ۹ اسفند در عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا کشته شد.
روزنامه نیویورکتایمز ۱۰ اسفند گزارش داد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) طی ماهها خامنهای را زیر نظر داشت و بهتدریج به شناخت دقیقتری از محل اقامت و الگوی تردد او رسیده بود.
بر اساس این گزارش، سیا اطلاعات مربوط به محل حضور خامنهای را به موساد منتقل کرد و اسرائیل با تکیه بر این دادهها و اطلاعات مستقل خود، عملیاتی را به اجرا گذاشت که از ماهها پیش برای آن برنامهریزی کرده بود.
«جدول زمانی مشخصی برای پایان عملیات وجود ندارد»
وزیر خارجه اسرائیل در ادامه مصاحبه خود اعلام کرد هیچ جدول زمانی مشخصی برای کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی تعیین نشده است.
سعار گفت: «طبیعتا میخواهیم عملیات تا حد امکان کوتاه باشد، اما تاریخ دقیقی برای پایان آن در نظر گرفته نشده است.»
او انتقادها مبنی بر مغایرت این حملات با حقوق بینالملل را رد کرد و افزود: «برای یک کشور کاملا موجه است که از خود در برابر کشوری که خواستار نابودی آن است، دفاع کند.»
تاکنون در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، شماری از مقامهای بلندپایه نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی کشته شدهاند.
عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع و عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از جمله کشتهشدگان هستند.
سعار: نخستوزیر اسپانیا در کنار جمهوری اسلامی ایستاده است
یورونیوز گزارش داد عملیات آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران در حالی آغاز شد که کشورهای اروپایی از این اقدام مطلع نبودند.
وزیر خارجه اسرائیل در همین رابطه گفت اتحادیه اروپا «فاقد موضعی واحد» است و شکافهای داخلی موجب شده اعضای این اتحادیه از مشارکت در تبادلهای حساس مربوط به جزییات عملیاتی کنار بمانند.
سعار اضافه کرد: «در اروپا رویکردهای گوناگونی وجود دارد. کشورهایی مانند جمهوری چک بهطور قاطع از این عملیات حمایت میکنند و در مقابل، اسپانیا در کنار همه مستبدان جهان ایستاده است.»
۹ اسفند، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، «مداخله نظامی یکجانبه و غیرموجه ایالات متحده و اسرائیل» را رد کرد و هشدار داد حمله به ایران ممکن است منطقه را به سوی جنگی تمامعیار سوق دهد و به روند شکلگیری «یک نظم بینالمللی نامطمئنتر و خصمانهتر» دامن بزند.
در سوی دیگر، سعار این عملیات را «کاملا موجه» خواند و تاکید کرد جمهوری اسلامی همواره خواهان نابودی اسرائیل بوده و اسرائیل حق دارد از خود در برابر این حکومت دفاع کند.
او نخستوزیر اسپانیا را به اتخاذ مواضعی «ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی» متهم کرد و افزود: «بیانیه [اسپانیا] را بخوانید؛ آنها در کنار ایران ایستادهاند.»
سعار در پاسخ به این پرسش که آیا همتایان اروپایی او تمایلی به مشارکت در عملیات نظامی یا ارائه حمایت میدانی علیه جمهوری اسلامی نشان دادهاند، اعلام کرد در این زمینه چندین گفتوگو با وزیران اروپایی انجام داده است.
او ادامه داد: «اگر کشورهای دیگری بخواهند [به این عملیات] بپیوندند، خودشان میدانند چگونه این پیام را منتقل کنند.»
۱۰ اسفند، اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، از تغییر حکومت در ایران حمایت کرد و گفت با کشته شدن خامنهای، «امیدی تازه برای مردم ایران» شکل خواهد گرفت.
او وجود روند «انتقال قدرت معتبر» در ایران را حیاتی دانست و اضافه کرد: «باید تضمین کنیم که خود مردم ایران بتوانند آینده را به دست بگیرند و بسازند.»
