آخرین نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا برای حمله احتمالی به ایران در منطقه مستقر می‌شوند

در این گزارش گفته شده است که هم‌زمان با آنکه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در حال بررسی گزینه حمله نظامی به جمهوری اسلامی است، سیل نیروها و تجهیزات نظامی همچنان به سوی منطقه جاری است.

براساس این گزارش، داده‌های رهگیری پروازهای آنلاین نشان می‌دهد جنگنده‌های اف-۲۲ رپتور، اف-۱۶ فایتینگ فالکن، هواپیماهای هشدار زودهنگام ای-۳ سنتری و یک فروند هواپیمای جاسوسی یو-۲ «دراگون لیدی» یا در حال عبور از اقیانوس اطلس هستند یا به‌تازگی وارد اروپا شده‌اند.

افزون بر این، به‌گفته یک مقام نیروی دریایی آمریکا، هفتمین ناوشکن هدایت‌شونده کلاس آرلی برک، یو‌اس‌اس پینکنی، نیز به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعزام شده است.

مشخص نیست ترامپ در نهایت دستور حمله خواهد داد یا نه، اما این دقیقاا همان جابه‌جایی‌هایی است که انتظار می‌رفت پیش از آغاز یک عملیات گسترده، چه دفاعی و چه تهاجمی، مشاهده شود.

هواپیماهای آمریکایی که به‌سمت شرق حرکت می‌کنند، نشان‌دهنده فشرده‌ترین مرحله از تقویت نیروها هستند؛ روندی که پس از تهدیدهای ترامپ علیه ایران به‌دلیل برخورد شدید با معترضان ضدحکومتی آغاز شد.

مجموعه نیروهایی که اکنون در خاورمیانه در حال استقرار هستند، در کنار توانمندی‌های نیروی هوایی اسرائیل با صدها جنگنده و همچنین پروازهای بمب‌افکن‌های راهبردی نیروی هوایی آمریکا، برای یک عملیات بزرگ که می‌تواند هفته‌ها و نه فقط چند روز ادامه یابد، کافی به‌نظر می‌رسد.

در این گزارش تاکید شده که انتظار می‌رود در روزهای آینده تجهیزات بیشتری نیز به منطقه فرستاده شود.

این تشدید استقرار نیروها و تجهیزات نظامی در حالی صورت می‌گیرد که دور تازه‌ای از مذاکرات میان واشینگتن و تهران سه‌شنبه ۲۸ بهمن در ژنو برگزار شد و فعلا قرار بر این است گفت‌وگوهای بعدی برنامه‌ریزی شود.

موج جدید جنگنده‌ها و هواپیماهای پشتیبانی

داده‌های رهگیری پروازها نشان می‌دهد دست‌کم ۱۲ فروند اف-۲۲ بامداد حدود ساعت پنج به وقت شرق آمریکا پایگاه هوایی لنگلی در ویرجینیا را ترک و به‌سمت شرق حرکت کرده‌اند. مقصد نخست آن‌ها به احتمال زیاد پایگاه لِیکن‌هیث در بریتانیاست؛ مرکز ترانزیتی مهم برای انتقال هواپیماها بین آمریکا و خاورمیانه. با این حال، سنتکام درباره جابه‌جایی هواپیماها، کشتی‌ها و نیروها اظهار نظر نکرده است.

اف-۲۲ پیشرفته‌ترین جنگنده برتری هوایی آمریکا محسوب می‌شود، اما توان انهدام پدافند هوایی دشمن و حمله به اهداف زمینی را نیز دارد. این جنگنده‌ها در عملیات «چکش نیمه‌شب» در خرداد ماه گذشته که تاسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار داد، نقش محافظتی برای بمب‌افکن‌های بی-۲ ایفا کردند. چهار روز پیش از آن عملیات نیز اف-۲۲ها انتقالی مشابه از اقیانوس اطلس داشتند.

هم‌زمان، به‌نظر می‌رسد دست‌کم ۳۶ فروند اف-۱۶ نیز به‌سمت خاورمیانه در حرکت باشند؛ از جمله ۱۲ فروند از پایگاه آویانو در ایتالیا، ۱۲ فروند از اشپانگدالم در آلمان و ۱۲ فروند از پایگاه گارد ملی مک‌اینتایر در کارولینای جنوبی. این جنگنده‌ها می‌توانند در نقش دفاع هوایی در برابر پهپادها و موشک‌ها یا در نقش تهاجمی علیه اهداف زمینی به‌کار گرفته شوند. شمار اف-۱۶های مستقر نیروی هوایی آمریکا در منطقه محدود است.

دو فروند هواپیمای آواکس ای-۳ سنتری نیز اندکی پس از ساعت ۱۰:۳۰ صبح به وقت محلی در پایگاه میلدنهال بریتانیا فرود آمده‌اند. این هواپیماها با رادار پیشرفته و سامانه‌های ارتباطی خود نقشی کلیدی در مدیریت نبرد هوایی و رهگیری تهدیدهای ایرانی، به‌ویژه پهپادها و موشک‌های کروز، ایفا می‌کنند.

دست‌کم یک فروند هواپیمای جاسوسی یو-۲ نیز در مسیر منطقه قرار دارد. یو-۲علاوه بر ماموریت‌های شناسایی در ارتفاع بالا، می‌تواند به‌عنوان حلقه ارتباطی میان اف-۲۲ها و اف-۳۵های رادارگریز عمل کند.

یک روز پیش از آن نیز ۱۸ فروند اف-۳۵ آ از پایگاه لیکن‌هیث به‌سمت پایگاه موفق السلطی در اردن حرکت کردند؛ پایگاهی که به مرکز تجمع جنگنده‌های تاکتیکی آمریکا تبدیل شده است. اف-۳۵ها در عملیات «چکش نیمه‌شب» نقش اصلی را در سرکوب و انهدام پدافند هوایی ایران داشتند.

ازدحام در پایگاه اردن و ابهام سیاسی

پیش‌تر نیز جنگنده‌های اف-۳۵، اف-۱۵ئی استرایک ایگل، هواپیماهای جنگ الکترونیک ای/ای-۱۸جی گرولر و دیگر تجهیزات به پایگاه موفق السلطی منتقل شده بودند. این پایگاه اکنون میزبان پهپادهای ام‌کیو-۹ ریپر، هواپیماهای عملیات ویژه ام‌سی-۱۳۰ و سایر تجهیزات آمریکایی است و به‌طور فزاینده‌ای شلوغ شده است. این در حالی است که امان اعلام کرده حریم هوایی‌اش برای حمله به ایران مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.

محدود شدن استفاده از این پایگاه یا حریم هوایی اردن، توان آمریکا و متحدانش برای حمله به اهداف در ایران را کاهش می‌دهد، اما احتمالا تاثیری بر توان دفاعی در برابر حملات موشکی و پهپادی احتمالی ایران نخواهد داشت. برخی تحلیلگران احتمال می‌دهند موضع رسمی اردن بیشتر برای مصرف داخلی و جلوگیری از هدف قرار گرفتن در حملات تلافی‌جویانه ایران باشد.

آرایش دریایی آمریکا

با پیوستن ناوشکن پینکنی، نیروی دریایی آمریکا اکنون ۱۲ شناور رزمی سطحی در منطقه دارد؛ از جمله گروه رزمی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن با سه ناوشکن کلاس آرلی برک، سه ناوشکن دیگر به‌طور مستقل در منطقه سنتکام، دو ناوشکن در مدیترانه و سه کشتی رزمی ساحلی. زیردریایی‌های هسته‌ای نیز در منطقه حضور دارند، هرچند موقعیت آن‌ها اعلام نمی‌شود.

گروه رزمی ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد نیز اکنون در حوزه ناوگان ششم قرار دارد. این ناو که پیش‌تر در ماموریت بازداشت نیکلاس مادورو مشارکت داشت، به‌سوی خاورمیانه حرکت کرده است. بیش از ۳۰ هزار نیروی آمریکایی نیز در پایگاه‌های مختلف منطقه مستقر هستند.

حضور دو ناو هواپیمابر—یکی با اف/ای-۱۸ سوپر هورنت و گرولر، و دیگری با اف-۳۵سی—در کنار ناوشکن‌های مجهز به سامانه ایجیس، قدرت آتش متحرک و انعطاف عملیاتی قابل توجهی به برنامه‌ریزان آمریکایی می‌دهد.

واکنش جمهوری اسلامی و رزمایش در تنگه هرمز

در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرده تنگه هرمز را برای رزمایش با آتش واقعی بسته است؛ اقدامی که برای نخستین بار از زمان تهدیدهای نظامی ترامپ صورت می‌گیرد. این رزمایش با عنوان «کنترل هوشمند تنگه هرمز» شامل شلیک موشک‌های کروز ضدکشتی و عملیات پهپادی و زیردریایی از سه جزیره ایرانی است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای نیز هشدار داد: «ناو البته دستگاه خطرناکی است اما خطرناک‌تر از آن، سلاحی است که می‌تواند ناو را به قعر دریا بفرستد.»

مذاکرات؛ پیشرفت مبهم

مذاکرات غیرمستقیم در سوییس با میانجی‌گری عمان با توافق بر سر «اصول راهنما» پایان یافت. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت دو طرف توافق کرده‌اند پیش‌نویس‌هایی را مبادله کنند. با این حال، مقامات آمریکایی با احتیاط بیشتری از «پیشرفت» سخن گفتند و اعلام کردند ایران طی دو هفته پیشنهادهای دقیق‌تری ارائه خواهد داد.

در حالی که مذاکرات ادامه دارد، شکاف میان دو طرف همچنان عمیق است. ترامپ خواهان جلوگیری کامل از توان ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای است و تهران بر حق «غیرقابل مذاکره» خود برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تاکید می‌کند.

نکته مهم این است که سه روز پیش از عملیات «چکش نیمه‌شب»، کاخ سفید نیز اعلام کرده بود ترامپ «ظرف دو هفته» درباره حمله تصمیم خواهد گرفت.

جمع‌بندی

اگرچه نیت نهایی ترامپ همچنان نامشخص است، اما موج تازه استقرار نیروهای هوایی و دریایی آمریکا، گزینه‌های نظامی او را به‌طور چشمگیری افزایش داده و اعتبار تهدید حمله‌ای گسترده و خسارت‌بار را تقویت کرده است؛ عاملی که می‌تواند در میز مذاکره نیز وزن سنگینی داشته باشد.

واقعیت این است که اکنون ترکیب نیروهایی در حال شکل‌گیری است که معمولا برای یک کارزار هوایی بزرگ علیه ایران انتظار می‌رود؛ به‌ویژه اگر اسرائیل نیز بخواهد با همه ظرفیت خود در آن نقش‌آفرینی کند.