ماجد بن محمد الانصاری، مشاور نخستوزیر و سخنگوی وزارت خارجه قطر، خواستار «حضور همه شرکای منطقهای» در مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا شد و تاکید کرد که این مذاکرات باید «بدون حذف هیچ کشوری» ادامه یابد.
الانصاری سهشنبه ۱۴ بهمن اعلام کرد که دوحه به تلاشهای دیپلماتیک خود در بالاترین سطوح برای کاهش تنش در منطقه و تشویق بازگشت به میز مذاکره ادامه میدهد و آن را تنها راه دستیابی به امنیت و ثبات منطقهای میداند.
او اشاره کرد که تماس بین مقامهای قطر و مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، «به عنوان بخشی از تلاشهایی با هدف تضمین کاهش تنش و حفظ ثبات در منطقه، ادامه دارد.»
الانصاری افزود که این تلاشها تنها به قطر محدود نمیشود، بلکه شامل چندین طرف منطقهای نیز میشود، و ارتباطات منطقهای گسترده و فشردهای در روزهای اخیر با هدف کاهش تنش و جلوگیری از بازگشت به تنش مشاهده شده است.
او در پاسخ به پرسشی در مورد «پرونده ایران»، موضوع را «بسیار پیچیده» توصیف کرد و گفت که در سالهای گذشته شاهد تلاشهای متعددی برای دستیابی به فرمولی بر اساس اجماع بودهایم که پایه و اساس منطقهای امنتر و باثباتتر را بنا بگذارد.
الانصاری اضافه کرد که چالشهای موجود را نمیتوان به یک موضوع واحد تقلیل داد و آنچه اکنون مورد نیاز است، بازگشت جامع به مسیر مذاکره جدیدی است که در آن همه پروندهها روی میز قرار گیرند.
او افزود که تمرکز فعلی قطر بر انتقال منطقه از حالت تنش، بیانیههای متقابل و تشدید تنش به مرحله جدیدی از مذاکره با «حضور همه شرکای منطقهای» است و بر همین اساس، بر ادامه تلاشهای مشترک «بدون حذف هیچ کشوری» تأکید میکند که نشاندهنده اراده جمعی بینالمللی برای کاهش تنش در منطقه است.
الانصاری اشاره کرد که قطر از ابتدا معتقد بوده است که همه اختلافات باید از طریق گفتوگو و مذاکره حل شود و هشدار داد که تأخیر در این زمینه منجر به افزایش خطرات و تنشها میشود و بر مردم منطقه تأثیر منفی میگذارد.
او بار دیگر تأکید کرد که نشستن پای میز مذاکره تنها راه حل برای جلوگیری از درگیریها است و گفت که همه تلاشهای بینالمللی به سمت این هدف هدایت میشوند.
الانصاری همچنین گفت که قطر تمام اقدامات احتیاطی لازم را در رابطه با تشدید تنشهای منطقهای فعلی انجام داده است و از نزدیک تحولات جاری را زیر نظر دارد.
او در پایان گفت که قطر به طور مداوم با شرکای خود همکاری میکند و در این مرحله تمرکز اصلی بر راهحلهای دیپلماتیک است.
آنچه ما در بیمارستان خودمان در ۱۸ و ۱۹ دی دیدیم برای من قابل بیان نیست. نمیدانم بگویم قیامت بود یا به قول اینها عاشورا. اصلا نمیدانم میتوانم اسمی برای آن پیدا کنم یا نه.
وقتی به آن فکر میکنم، کلمهای پیدا نمیکنم که بتواند ابعاد گسترده این فاجعه، این قتلعام را نشان بدهد، چون شبی بود که امیدوارم هیچ یک از کادر درمان، در زمان کاریشان چنین شبی را نه تجربه کنند، نه شاهدش باشند.
آوردن زخمیها به بیمارستان ما کمی پس از ساعت ۸ شروع شد. مردم زخمیهای بسیار زیادی را میآوردند. طوری که اصلا جا در اورژانس نبود و یکی از بخشها را هم اورژانسی خالی کردند تا بشود همه زخمیها را آنجا هم پذیرش کرد تا اینکه بتوانند تکتک بروند اتاق عمل.
همه تیر جنگی خورده بودند، همه غرق خون بودند. اکنون هم که دارم حرف میزنم، آن لحظات برایم تداعی میشود و منقلب میشوم. تمام آن فضا از راهرو و اتاقها تا دم اتاق عمل، همه جا خون بود.
از خدمات بیمارستان، تا همه کادر درمانی در همه ردهها، همه یک دل و یک صدا، تمام آن ساعتها را دویدند و کار کردند.
اتاق عمل بدون وقفه کار میکرد، یک وضعیت عجیب و غریبی بود، شیون بود، ناله بود، زاری بود. مرتب هم مردم میآمدند و یک عکس یا گوشی دستشان بود به ما نشان میدادند، میگفتند این بچه من است، این را نیاوردهاند؟
اصلا جرات نداشتیم بگوییم که سردخانه ما پر است، بروید شاید آنجا بچههایتان را پیدا کنید.
خیلیها از کسانی که تیر خورده بودند، به سرشان شلیک شده بود. باور کنید مغز جوانان ما همینطور بیرون میآمد، خدا شاهد است اغراق نمیکنم، وحشتناک بود.
به ناحیه تناسلی پسران هم خیلی تیر زده بودند. البته بیشترین آسیبی که به جوانها زده بودند از ناحیه سر بود. تیر خورده در پا هم داشتیم، ولی تعدادش کمتر بود.
خیلی، خیلی بد بود. نمیدانم اصلا باید چه جوری توضیحش بدهم. جسد پشت جسد و تمام اینها در حد اینکه ما اصلا زمانی نداشتیم بخواهیم پروندهای تشکیل بدهیم. تازه، تمام پرسنل بیمارستان در اورژانس حضور داشتند. در بخشهای دیگر بیمارستان شاید باور نکنید، هر بخش فقط یک نفر مانده بود.
ما بدترین دوران کاریمان را تجربه کردیم. من نمیتوانم بگویم کشتار، اصلا نمیشود اسمی برایش پیدا کرد. یک قتلعام به معنای واقعی، یعنی مردم را به رگبار بسته بودند. مجروحی که تیر خورده بود و هوشیار بود، میگفت ما شانس آوردیم زنده ماندیم، تمام ردیفهای اول را به رگبار بستند و کشتند.
من به عنوان یک هموطن، به عنوان یک انسان، واقعا از درون تهی شدم. تمام همکاران من حالشان بد است. یک ملت غمگین بودیم، اکنون با چیزهایی که تجربه کردیم، بیشتر غمگین شدیم. بیمارستان ما شاید بیمارستان خیلی بزرگی نباشد، ولی تعداد جنازه عزیزانمان بسیار زیاد بود، اینها همه بچههای ما بودند.
شاید باور نکنید، دو شبانهروز اتاق عمل ما فعال بود. فعالی که دارم به شما میگویم یعنی زخمی پشت زخمی. یک یک این عزیزانمان اتاق عمل رفتند. خیلی از این عزیزان ما در اتاق عمل فوت شدند و ابعاد آسیبدیدگی و مجروحیت خیلی از آنان هم آنقدر زیاد بود که به اتاق عمل نرسیدند.
ما جوانان خیلی زیادی را از دست دادیم متاسفانه. نه به خاطر اهمال و کم کاری، فقط به دلیل ابعاد گستردهی آسیب، تعداد زیاد و خونریزی شدید. ما تمام تلاشمان را میکردیم که بتوانیم سرم بدهیم، خون بدهیم، که بتوانیم آنان را نگه داریم که به اتاق عمل برسند.
تمام بیمارستانهای تهران همین شرایط را داشتند. ما هر جایی که مدیران بیمارستان پیگیری میکردند که بتوانیم یک تعدادی از اینها را به بیمارستانهای دیگر انتقال بدهیم، همه همین وضعیت را داشتند.
یک زمانی هم که اصلا تلفنها قطع شده بودند. ببینید در هیچ کجای دنیا من فکر نمیکنم کادر درمان چنین فاجعهای را که ما تجربه کردیم، تجربه کرده باشند.
دونالد ترامپ سهشنبه در تازهترین اظهارنظر خود درباره مذاکره با جمهوری اسلامی بر نامشخص بودن نتیجه این مذاکرات تاکید کرد و گفت گفت آمریکا در حال مذاکره با حکومت ایران است و تهران تمایل دارد به توافقی دست یابد، اما نتیجه این گفتوگوها هنوز مشخص نیست.
او گفت: «آنها در حال مذاکره هستند. دوست دارند کاری انجام شود و باید دید آیا مذاکرات به نتیجه میرسد یا نه. مدتی قبل هم فرصت داشتند کاری انجام دهند، اما آن زمان نتیجهای حاصل نشد و ما عملیات چکش نیمهشب را انجام دادیم.»
ترامپ افزود: «فکر نمیکنم آنها بخواهند چنین اتفاقی دوباره تکرار شود، اما مایل به مذاکره هستند. ما همین حالا در حال مذاکره با آنها هستیم.»
او همچنین گفت که این مذاکرات شامل بیش از یک دیدار خواهد بود.
مقامهای آمریکایی، ساعاتی پیش از این اظهارنظر ترامپ اعلام کردند نیروهای این کشور یک پهپاد جمهوری اسلامی را پس از نزدیک شدن آن به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا در دریای عرب سرنگون کردهاند. به گفته این مقامها، نیروهای آمریکایی همچنین در تنگه هرمز پس از آنکه قایقهای مسلح ایرانی یک کشتی تجاری با پرچم آمریکا را مورد آزار قرار دادند، ناچار به مداخله شدند.
این رخدادها شکنندگی روند دیپلماتیکی را برجستهتر کرد که تنها یک روز پیشتر، واشینگتن و تهران از آن سخن گفته بودند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی تلاش کرد از اهمیت ابهامهای ایجادشده درباره مذاکرات احتمالی در اواخر هفته بکاهد و اعلام کرد گفتوگوها درباره محل و زمان مذاکرات همچنان ادامه دارد و نباید به «موضوعی رسانهای» تبدیل شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت ترکیه، عمان و چند کشور منطقه برای میزبانی مذاکرات اعلام آمادگی کردهاند و از «کشورهای دوست» به دلیل کمک به ایجاد فضای دیپلماتیک قدردانی کرد.
او گفت: «در اصل، محل و زمان گفتوگوها موضوعات پیچیدهای نیستند و نباید به بهانهای برای بازیهای رسانهای تبدیل شوند.»
بقایی افزود جزییات پس از نهایی شدن اعلام خواهد شد.
با این حال، گزارشها حاکی است که در پشت پرده، مقامهای جمهوری اسلامی در حال بازنگری در تفاهمهای پیشین هستند.
خبرگزاری رویترز و وبسایت اکسیوس گزارش دادند تهران بهدنبال انتقال محل مذاکرات از استانبول به عمان است و خواهان آن است که گفتوگوها صرفا به پرونده هستهای محدود شود بدون آنکه به دیگر خواستههای مطرح شده از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از جمله محدود کردن برنامه موشکی و توقف حمایت جمهوری اسلامی از گروههای مسلح نیابتی خود در منطقه پرداخت شود.
در همین حال، گزارشهایی نیز مطرح شده که ترامپ شرط عدم برخورد خشونتبار با معترضان را به سه شرط قبلی خود افزوده است.
اکسیوس به نقل از منابع آگاه نوشت جمهوری اسلامی در حال «عقبنشینی» از توافقهایی است که طی روزهای اخیر حاصل شده بود، آن هم در شرایطی که از برخی کشورها برای مشارکت در مذاکرات دعوت شده بود.
بهنوشته آکسیوس، جمهوری اسلامی نه تنها خواستار انتقال مکان مذاکرات از ترکیه به عمان شده، بلکه خواهان آن شده که هیچ یک از کشورهای منطقه در این مذاکرات حضور نداشته باشند.
پیش از این گزارشهایی از احتمال حضور وزیران امور خارجه شش کشور منطقه در مذاکراتی که قرار بود جمعه ۱۷ بهمن در استانبول برگزار شود، منتشر شده بود.
ماجد محمد انصاری، مشاور نخستوزیر و سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، سهشنبه با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلا کرد که پرونده ایران «بسیار پیچیده» است و در سالهای گذشته تلاشهای متعددی برای رسیدن به یک فرمول توافق صورت گرفته تا زمینه ایجاد منطقهای امنتر و باثباتتر فراهم شود.
او افزود: «چالشهای موجود تنها به یک موضوع محدود نمیشود و اکنون نیاز به بازگشت جامع به مسیر جدیدی از مذاکرات وجود دارد که در آن همه موضوعات روی میز قرار بگیرد.»
روزنامه والاستریت ژورنال نیز گزارش داد مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردهاند که ممکن است بهطور کامل از مذاکرات خارج شوند.
در همین حال و در شرایطی که آمریکا ناوگانی بزرگ را در نزدیکی ایران مستقر کرده است، تنشها در دریا نیز ادامه یافت.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای سپاه پاسداران به یک کشتی تجاری با پرچم و خدمه آمریکایی در تنگه هرمز نزدیک شدند و یک جنگنده اف ۳۵ آمریکایی نیز پهپادی ایرانی را که به گروه ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن نزدیک شده بود، سرنگون کرد.
رسانههای نزدیک به حکومت ایران مدعی شدند این پهپاد در حال انجام «ماموریتی عادی و قانونی» در آبهای بینالمللی بوده و پیش از قطع ارتباط، دادههای خود را منتقل کرده است.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت دیدار با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، همچنان برنامهریزی شده، اما تاکید کرد گزینههای نظامی همچنان روی میز است.
او گفت: «برای موفقیت دیپلماسی، طبیعتا دو طرف باید همکاری کنند.»
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، موضعی تندتر اتخاذ کرد و جمهوری اسلامی را غیرقابل اعتماد خواند.
او گفت بارها دیده شده که نمیتوان به پایبندی حکومت ایران به تعهداتش اعتماد کرد.
