شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیامی، از شهروندانی که پنجشنبهشب در شرایط سخت و هوای سرد به خیابانها آمدند قدردانی کرد و با تاکید بر نقش «انبوه شدن جمعیت» در پیشبرد سرنگونی حکومت، خواستار تداوم حضور مردم و پیوستن تجمعها به یکدیگر شد.
شاهزاده رضا پهلوی در این پیام خطاب به معترضان گفت: «آفرین به همه شما که پنجشنبهشب خیابانها را در سرما و شرایط سخت تسخیر کردید. به همه شما افتخار میکنم.»
او با اشاره به تجربه تجمعهای اخیر افزود: «برای خیلیها روشن شد که وقتی تعداد جمعیت انبوه میشود، نیروهای سرکوب به عقب رانده میشوند و امکان سرکوب به حداقل میرسد.»
شاهزاده رضا پهلوی همچنین کسانی را که در شبهای گذشته دچار تردید بودهاند، دوباره به حضور دعوت کرد و نوشت: «آنهایی که پنجشنبه شب تردید داشتند، امشب همراه باشید با سایر هممیهنانتان.»
او در بخش دیگری از پیام خود از لزوم هماهنگی بیشتر در میدان سخن گفت و تاکید کرد: «از رهبران میدانی دعوت میکنم تلاش کنند تا جمعیتهایی که به راه افتادهاند به یکدیگر برسند تا حتی بزرگتر و متراکمتر شوند.»
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به اختلالهای ارتباطی نیز نوشت: «میدانم اینترنت را قطع کردهاند و ارتباطات را مختل کردهاند. اینها تلاشهای مذبوحانه رژیم است.»
او در ادامه ابراز اطمینان کرد که معترضان «خیابانها را رها نخواهند کرد».
این پیام با تاکیدی صریح بر آینده اعتراضات پایان یافت. جایی که شاهزاده خطاب به شهروندان اعلام کرد: «مطمئن باشید پیروزی از آنِ شماست.»
پیام تازه شاهزاده رضا پهلوی، در ادامه فراخوانها و مواضع اخیر او درباره خیزش ملی ایرانیان منتشر شد.
او پیشتر با انتشار نخستین فراخوان خود، از شهروندان خواست ساعت هشت شب پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، در خیابان و منازل، اقدام به سردادن شعار کنند.
این پیام با استقبال گسترده مردم همراه شد و پس از اعتصابهای بازاریان در صبح پنجشنبه، اعتراضات شبانه با حضور میلیونی مردم در دهها شهر ایران شکل گرفت.
همزمان با حضور میلیونی مردم و گسترش خیزش ملی به شهرها و روستاها، حکومت تلاش کرد با تشدید تدابیر امنیتی، قطع گسترده اینترنت و خطوط تلفن و استقرار نیروهای سرکوب، مانع گسترش اعتراضات شود.
با این حال گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند با وجود این محدودیتها و فشارهای امنیتی، اعتراضات خیابانی و حضور شبانه شهروندان در نقاط مختلف کشور ادامه یافت و دامنه خیزش ملی همچنان در حال گسترش است.
بهدنبال افزایش دامنه اعتراضات، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در مصاحبه با فاکسنیوز در پاسخ به پرسشی مبنی بر این که آیا علی خامنهای قصد دارد به روسیه فرار کند، گفت: «او قصد دارد [از ایران] به جایی برود.»
نشریه بریتانیایی تایمز پیش از این گزارش داد بر اساس یک ارزیابی اطلاعاتی، در صورت تشدید ناآرامیهای داخلی و ناتوانی نیروهای امنیتی در مهار اعتراضات، رهبر جمهوری اسلامی برنامهای اضطراری برای خروج از ایران و انتقال به روسیه در نظر گرفته است.
به نوشته تایمز، این طرح جایگزین در شرایطی فعال میشود که رهبر جمهوری اسلامی احساس کند ارتش، سپاه پاسداران یا دیگر نیروهای امنیتی دچار ریزش، نافرمانی یا ناتوانی در اجرای دستورات شدهاند.
بر اساس این گزارش، خامنهای قصد دارد در چنین وضعیتی تهران را به همراه حلقهای محدود شامل حدود ۲۰ نفر از اعضای خانواده و نزدیکانش، از جمله پسرش مجتبی خامنهای، ترک کند.
آخرین تحولات مرتبط با اعتراضات سراسری در ایران را میتوانید در این پوشش زنده دنبال کنید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
