در نهمین روز اعتراضات سراسری در ایران، تجمعهای اعتراضی و اعتصاب بازاریان ادامه داشت و حکومت همچنان تلاش کرد با خشونت این اعتراضات را مهار کند. چهرهها، تشکلها و ورزشکاران بیشتری در داخل و خارج ایران از این اعتراضات حمایت کردند.
بر اساس گزارشهای رسیده، مغازهها در چند شهر ایران از جمله مناطقی از تهران، مناطقی از کرج، مرودشت، کازرون و بندر گناوه، دوشنبه ۱۵ دی تعطیل بودند و صاحبان این مغازهها اعتصاب کردند.
در پایتخت ایران، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان دادند دوشنبه، نیروهای سرکوبگر و یگان ویژه جمهوری اسلامی در برخی نقاط از جمله جلوی دانشگاه تهران در حالت آمادهباش بودند.
همزمان کسبه راسته «چراغ برق» بازار تهران و کسبه بازار آهن تهران با بستن مغازههای خود به اعتصاب سراسری پیوستند.
گروهی از معترضان نیز در بازار تهران شعار «رضا شاه، روحت شاد» سردادند.
تجمع در یاسوج
معترضان در یاسوج در خیابان تجمع اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای ارسالشده به ایراناینترنشنال در دوشنبه، حمله ماموران سرکوب را به خانواده بازداشتشدگان یاسوج در مقابل ساختمان فرمانداری این شهر نشان داد.
بازداشت صدها نوجوان، تهدیدهای قوه قضاییه و قطع اینترنت
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، سرکوب دانشآموزان در اعتراضات سراسری را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد، هرسین و قم، بیش از ۳۵۰ نوجوان بازداشت شدهاند.
این تشکل صنفی، سرکوب دانشآموزان را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد ۸۱ نوجوان بازداشت و ۷۰ نفر به کانون اصلاح و تربیت یاسوج منتقل شدهاند و همچنین در هرسین حدود ۱۰۰ نوجوان و در قم دستکم ۲۰۰ نفر بازداشت شدهاند.
کانال تشکلهای صنفی فرهنگیان در ادامه نوشت بخش بزرگی از بازداشتشدگان را دانشآموزان تشکیل میدهند و خواستار آزادی فوری آنان و پاسخگویی عاملان سرکوب شد.
همزمان غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، دوشنبه گفت: «با اغتشاشگر نمیشود مماشات کرد. اگر در گذشته ارفاقاتی صورت گرفته، این بار هیچ ارفاقی نمیکنیم، چرا که رژیم اسرائیل و رییسجمهوری بیخرد و کمعقل آمریکا رسما از اغتشاشات حمایت کردهاند.»
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت مسعود پزشکیان، درباره محدودیت و قطع اینترنت گفت این سیاست «مطلق و همیشگی» نیست و تابع شرایط خاص و تصمیمها با ملاحظه امنیتی، معیشتی و «حفظ جان شهروندان» است.
در روزهای اخیر همزمان با گسترش اعتراضات سراسری، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط ایران محدود یا قطع شده است.
تداوم حمایت ورزشکاران
ناصر محمدخانی، بازیکن پیشین تیم پرسپولیس و تیم ملی فوتبال ایران، با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و نوشت: «دست به دست هم برای ایران. آزادی از رگ گردن به ما نزدیکتر است.»
کریم انصاریفرد، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران نیز با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری حمایت کرد و نوشت: «مردمی که در همه شرایط خود را ثابت کردهاند، لیاقت زندگی به مراتب بهتر از شرایط موجود را دارند.»
او همچنین نوشت: «آقایان مسئول! حق مردم شریف و نجیب ایران این نیست. به فکر مردم باشیم. مسئولیتپذیری اقتصادی یعنی دیدن سفره مردم، نه فقط گزارشهای اداری و پوچ.»
مرتضی کرمانی مقدم، بازیکن پیشین پرسپولیس هم با انتشار پستی اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و در پاسخ به علی خامنهای که باز هم معترضان را «اغتشاشگر» خواند، نوشت: «اسمش اغتشاش نیست، دختری است که آزادی ندارد و انسانیست که امید ندارد.»
الناز رکابی، سنگنورد ایرانی، با انتشار اسامی کشتهشدگان خیزش مردمی در یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و کشتهشدگان را «فرزندان ایران» خواند.
رکابی، پس از خیزش سراسری مردمی ایران در سال ۱۴۰۱ بهدنبال کشته شدن مهسا ژینا امینی، در فینال مسابقات قهرمانی آسیا در سئول کره جنوبی بدون حجاب اجباری حاضر شد. او پس از آن هدف برخوردهای سخت امنیتی قرار گرفت و مدتی پیش ایران را ترک کرد.
واکنش نایبرییس ایرانیتبار پارلمان آلمان
امید نوریپور، نایبرییس پارلمان فدرال آلمان (بوندستاگ)، از دولت این کشور خواست تا «واکنشی روشن و قاطع» به خشونت دولتی علیه معترضان در ایران نشان دهد.
این سیاستمدار حزب سبزها که متولد ایران است، به خبرگزاری آلمان گفت مردم ایران بهدلیل وضعیت فاجعهبار اقتصادی و «استبداد رژیمی که جز پارانویا چیزی نمیشناسد»، در وضعیت ناامیدی بهسر میبرند.
او افزود: «نمیدانم چرا دولت فدرال خودداری میکند. باید وارد عمل شود.»
نوریپور خواستار تلاش آلمان برای قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا شد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
