جاشوا هریس، کاردار سفارت آمریکا در بغداد، گفت مشارکت گروههای مسلح وابسته به جمهوری اسلامی در دولت جدید عراق با همکاریهای عراق و آمریکا همخوان نیست. او تاکید کرد که واشینگتن همچنان نسبت به «تعاملات مالی غیرقانونی» در عراق نگران است و در این زمینه هیچ تصمیم تازهای نگرفته است.
جاشوا هریس، پنجشنبه ۲۰ آذر در گفتوگویی اختصاصی با السومریهنیوز گفت شرکای عراقی بارها تاکید کردهاند نمیخواهند کشورشان وارد درگیریهای جاری در منطقه شود و امنیت را در مرزهای عراق حفظ خواهند کرد.
او افزود آمریکا در تلاش است فعالیت شرکتهای آمریکایی را در عراق افزایش دهد و این همکاریها باید بر پایه اصل «دادوستد متقابل با بغداد» شکل بگیرد.
هریس توضیح داد که شرکتهای پیشرو آمریکایی هماکنون بهطور فعال با شرکای عراقی کار میکنند و این روند میتواند شراکتی سودمند برای دو طرف ایجاد کند.
او تاکید کرد: «آمریکا در پی درگیری جدید نیست و چشمانداز آینده ما، صلح در عراق و همه کشورهای جهان است.»
رهبران شیعه در عراق، ۱۰ آذر در واکنش به فشارهای آمریکا و نگرانی از تبعات بینالمللی، به یک «توافق تقریبا جمعی» رسیدند که بر اساس آن، اعضا و نمایندگان گروههای مسلح از دستیابی به مناصب حاکمیتی و وزارتخانههای مرتبط با اقتصاد و ثروت، کنار گذاشته شوند.
گروههای مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی که در انتخابات اخیر کرسیهای بیشتری به دست آوردهاند، طبق نظام سهمیهبندی معمول از سال ۲۰۰۵ خواستار حضور در دولت هستند اما مخالفت واشینگتن مانع اصلی چنین اقدامی است.
مشارکت گروههای مسلح در دولت جدید
کاردار سفارت آمریکا گفت رهبران عراقی میدانند که مشارکت دادن «فصائل» (گروههای مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی) در دولت جدید با چارچوب همکاری بغداد و واشینگتن سازگار نیست.
او تصریح کرد تصمیم درباره نحوه واکنش واشینگتن به شکلگیری دولت جدید، «کاملا تصمیمی آمریکایی» است.
هریس در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اقدام آمریکا علیه گروههای مسلح گفت: «ما دولت عراق را به تفکیک و انحلال این گروهها تشویق میکنیم و آمریکا از خود و منافعش در عراق دفاع خواهد کرد.»
او درباره وضعیت رفع تحریم برخی بانکهای عراقی توضیح داد که آمریکا همچنان نگران فعالیتهای مالی غیرقانونی در عراق است و هنوز هیچ تصمیم تازهای در این زمینه اتخاذ نشده است.
هریس درباره پرونده تسلیح و ارسال سامانههای پدافندی برای اقلیم کردستان گفت آمریکا به «حفظ حاکمیت عراق» پایبند است و هر اقدامی را که امنیت این کشور را تهدید کند محکوم میکند.
او افزود واشینگتن با دولت عراق و دولت اقلیم برای یافتن سامانههای مناسب حفاظت از زیرساختها همکاری میکند، هرچند «در این مرحله وارد جزئیات نظامی نمیشود».
هریس در پایان خواستار آن شد که دو دولت بغداد و اربیل «هرچه زودتر» عاملان حمله به میدان گازی کورمور در سلیمانیه را «بازخواست کنند».
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
