یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان،بهتندی به اظهارات علی اکبر ولایتی مشاور علی خامنهای واکنش نشان داد و گفت که حاکمیت، آزادی و استقلال لبنان برای مردم این کشور از آب و نان شب واجبتر است. ولایتی پیشتر گفته بود که وجود حزبالله از نان شب هم برای لبنان واجبتر است.
تنش میان مقامهای لبنانی و جمهوری اسلامی چهارشنبه ۵ آذر پس از اظهارات تازه علیاکبر ولایتی درباره جایگاه حزبالله در لبنان بار دیگر بالا گرفت.
وزیر امور خارجه لبنان، در واکنشی کمسابقه در شبکه اجتماعی ایکس از دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی کشورش انتقاد کرد.
یوسف رجی در پست خود عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، را بهطور مستقیم خطاب قرار داد و نوشت: «من صادقانه متمایل بودم ادعای شما را مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی در امور داخلی لبنان دخالت نمیکند باور کنم، تا زمانی که مشاور رهبر شما ظاهر شد و ما را روشن کرد که چه چیزی در لبنان واقعا مهم است و نسبت به پیامدهای خلع سلاح حزبالله هشدار داد.»
وزیر امور خارجه لبنان تاکید کرد آنچه برای مردم این کشور اولویت دارد، نه حزبالله بلکه «حاکمیت، آزادی و استقلال تصمیمگیری داخلی» است.
او نوشت: «آنچه برای ما مهمتر از آب و نان است، حاکمیت ما، آزادی ما، و استقلال تصمیمگیری داخلی ما است؛ استقلالی دور از شعارهای ایدئولوژیک و دستورکارهای فراملی و منطقهای که کشور ما را ویران کرده و همچنان ما را به سوی نابودی میکشاند.»
این موضعگیری کمسابقه در حالی منتشر شده که ولایتی پیشتر در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، اسرائیل را متهم کرده بود که در چارچوب توافق آتشبس پایبندی نشان نداده و با «نقض مکرر آتشبس و هدف قرار دادن مردم لبنان»، قوانین بینالمللی را نادیده گرفته است.
او با اشاره به ترور هیثم علی طباطبایی، نفر دوم حزبالله و فرمانده کل نظامی این گروه، هشدار داده بود که «خلعسلاح تبعات بسیاری برای لبنان خواهد داشت».
مشاور رهبر جمهوری اسلامی همچنین تاکید کرده بود که تهران «از حزبالله و جبهه مقاومت حمایت کرده و خواهد کرد».
او گفته بود: «حزبالله لبنان بارها حامی و نجاتبخش مردم لبنان بوده… امروز وجود حزبالله از آب و نان برای لبنان ضروریتر است.»
انتقاد تند وزیر امور خارجه لبنان از اظهارات ولایتی درباره نقش و جایگاه حزبالله در ساختار سیاسی و امنیتی لبنان نشاندهنده شکاف روزافزون میان دولت بیروت و مواضع تهران درباره آینده نقش حزبالله در این کشور است.
پیش از این نیز سفر علی لاریجانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، به لبنان و اظهارات او با واکنش بیسابقه مقامات دولت لبنان و احزاب سیاسی این کشور مواجه شده بود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
