خبرگزاری رویترز در آستانه سفر احمد الشرع، رییس دولت سوریه، به آمریکا و کاخ سفید خبر داد که ایالات متحده در حال آمادهسازی برای استقرار نظامی در یک پایگاه هوایی در دمشق است تا اجرای توافق امنیتی میان سوریه و اسرائیل را تسهیل کند.
روزنامه اورشلیمپست در این زمینه نوشت استقرار یک نیروی آمریکایی در دمشق یا اطراف آن، بهویژه در منطقهای استراتژیک مانند فرودگاه، میتواند در شرایط کنونی برای سوریه حیاتی باشد.
این روزنامه افزود برای اسرائیل، این تحول نیز اهمیت ویژهای دارد. تلآویو همواره با نفوذ جمهوری اسلامی در سوریه در دوره حکومت اسد مخالف بود؛ زیرا تهران از طریق پایگاههای نظامی به حزبالله سلاح منتقل میکرد. با سقوط رژیم اسد، حضور ایران نیز پایان یافت و به گفته تحلیلگران، «جنگ میان جنگهای» اسرائیل، یعنی کارزار هوایی هدفمند علیه استقرار نیروهای ایرانی، متوقف شد.
اورشلیمپست افزود: «ضعف دولت مرکزی سوریه میتواند بار دیگر تهدیدی برای اسرائیل ایجاد کند.»
در ادامه تحلیل این رسانه آمده است: «اسرائیل ترجیح میدهد جنوب سوریه ثبات داشته باشد تا به میدان رقابت نیروهای خارجی بدل نشود.»
ایال زمیر چهارشنبه ۱۴ آبان همراه با افسران ارشد ارتش، فرماندهان پلیس و نمایندگان آژانس امنیت اسرائیل (شینبت) راههای مقابله با تهدیدهای پهپادی در مرزهای غرب و جنوب غربی این کشور با مصر را بررسی کردند.
ارتش اسرائیل پس از این نشست با انتشار بیانیهای به نقل از زمیر نوشت که این نشست بخشی از «فرآیند مشترک میاننهادی برای تدوین رویکردی جامع در مقابله با تهدید فزاینده پهپادها» بود.
زمیر در این نشست هشدار داد که موضوع پهپادها در مرز مصر «صرفا یک تهدید جنایی نیست، بلکه خطری امنیتی با ظرفیت اقدامات تروریستی» به شمار میرود.
او افزود ارتش و نهادهای دفاعی اسرائیل متعهدند توان عملیاتی خود را در این زمینه گسترش دهند و ظرفیتهای تازهای برای مقابله با این خطر ایجاد کنند.
به گفته ارتش اسرائیل، در یک سال گذشته تلاشهای متعددی برای قاچاق سلاح و مواد مخدر از طریق پهپادها از خاک مصر صورت گرفته است.
ارتش اسرائیل در این بیانیه به ایجاد یک کارگروه مشترک، متشکل از نیروهای ارتش، پلیس و شینبت برای مقابله با تهدیدهای پهپادی اشاره کرد و نوشت که منابع بیشتری به تقویت بلندمدت توان نظامی از طریق توسعه فناوریهای جدید دفاعی اختصاص خواهد یافت.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل در همین رابطه گزارش داد که ارتش این کشور قصد دارد فعالیتهای اطلاعاتی و فناوری خود را برای شناسایی، اختلال و رهگیری پهپادها گسترش دهد.
این رسانه افزود ارتش اسرائیل یگان رزمی جدیدی ایجاد میکند که وظیفه آن «مقابله با قاچاق از طریق پهپاد» خواهد بود.
این یگان قرار است در مناطق صعبالعبور و در عملیات شبانه نیز فعالیت کند تا توان ارتش در کنترل مرزها و جلوگیری از انتقال غیرقانونی سلاح و مواد مخدر افزایش یابد.
قاچاق سلاح و خطر تجهیز مجدد حماس
پس از حملات هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، قاچاق سلاح از سوی جمهوری اسلامی و متحدان نیابتیاش در منطقه با هدف تجهیز حماس به یکی از مهمترین حساسیتهای امنیتی اسرائیل تبدیل شد.
گزارشها از این حکایت دارند که از آن زمان تاکنون اسرائیل با حساسیتی دوچندان مرزها را کنترل و فعالیتهای نظامی یا مشکوک در این مناطق را رصد میکند.
ارتش اسرائیل ۱۹ مهر اعلام کرد که تلاش برای «قاچاق کالاهای غیرمجاز» از مصر به اسرائیل را خنثی کرده است.
پنجم مهر نیز اورشلیمپست در گزارشی نوشت که اسرائیل با موج تازهای از قاچاق سلاح و مواد مخدر از طریق مرز مشترک با مصر روبهرو است و یک تاجر پرنفوذ مصری که از حمایت دولتی نیز برخوردار است، مسئولیت ارسال پهپادها به سوی اسرائیل را بر عهده دارد.
از سوی دیگر، با توجه به افزایش فعالیتهای جمهوری اسلامی در اردن، مرزهای این کشور با اسرائیل به نقطه حساس دیگری تبدیل شدهاند.
مقامهای اردنی شهریور امسال هشدار دادند که تهدیدهای جمهوری اسلامی و متحدان منطقهای آن در این کشور روندی فزاینده داشته و تامین مالی و جذب نیرو از سوی جمهوری اسلامی در این کشور طی سه سال، سه برابر بیشتر شده است.
همزمان، مقامهای ارشد این کشور از بازداشت ۱۶ نفر به اتهام تروریسم خبر داد. گزارشها از ارتباط این افراد با جمهوری اسلامی حکایت داشت.
مسئول امنیتی کتائب حزبالله عراق، یکی از گروههای شبهنظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی، بهار سال گذشته اعلام کرد که این گروه آماده است مقاومت اسلامی در اردن را مسلح کند و تجهیزات لازم برای حداکثر ۱۲ هزار جنگجو را فراهم آورد.
این تهدید سبب شد اسرائیل نیروهای مرزی خود را در خطوط مرزی با اردن تقویت کند.
هرلی در مصاحبه با روزنامه نشنال گفت: «سرِ این هیولا در تهران است و بازوانش نیروهای نیابتی آن هستند که به بیثباتی و ترور دامن میزنند.»
هرلی سهشنبه ۱۳ آبان در جریان نخستین سفر رسمی خود به خاورمیانه در مقام جدیدش وارد امارات متحده عربی شد. برنامه سفر او همچنین شامل بازدید از اسرائیل، ترکیه و لبنان است.
هدف از این سفر به گفته او، تقویت روند طرح صلح دونالد ترامپ برای غزه و همکاری با کشورهای خاورمیانه برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و قطع منابع مالی نیروهای نیابتی آن است.
او که مسئول نظارت وزارت خزانهداری بر تحریمهاست، به نشنال گفت اکنون و در سایه رهبری ترامپ، فرصت واقعی برای صلح و شکوفایی وجود دارد، اما در صورتیکه بتوان بر ریشه اصلی مشکل در منطقه یعنی جمهوری اسلامی، تمرکز کرد.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دهم آبان اسرائیل را به جای ایران منبع اصلی بیثباتی منطقه دانست و از کشورهای حوزه خلیج فارس خواست به جای منزوی کردن تهران، با آن تعامل داشته باشند.
تاکید بر ضرورت اجرای تحریمها
با این حال، هرلی خواستار پایبندی کشورها به تحریمهای سازمان ملل علیه حکومت ایران شد تا به جمهوری اسلامی برای خلع سلاح هستهای و حرکت به سوی آیندهای صلحآمیز فشار وارد شود.
با فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی بریتانیا، فرانسه و آلمان، از بامداد ششم مهر تمامی تحریمهای جامع سازمان ملل دوباره علیه حکومت ایران اعمال شد.
هرلی گفت: «کشورهای زیادی تحریمهای یکجانبه آمریکا را به رسمیت نمیشناسند، اما تحریمهای سازمان ملل را میپذیرند. بنابراین با اجرای مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها، میتوانیم با هم فشارها علیه یاران را بهشدت افزایش دهیم.»
او افزود دولت ترامپ پس از بازگشت به قدرت، در اجرای سیاست «فشار حداکثری» بر ایران جدیتر شده است.
ترامپ که در دور نخست ریاستجمهوریاش از برجام خارج شد، پس از بازگشت به قدرت پنج دور مذاکرات با تهران را با میانجیگری عمان برگزار کرد.
چند روز پیش از برگزاری دور ششم مذاکرات، اسرائیل با حملهای غافلگیرانه تاسیسات هستهای و نظامی در ایران را هدف قرار داد. آمریکا نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه، به سه سایت هستهای جمهوری اسلامی حمله کرد.
ترامپ بارها گفته است این حملات، برنامه هستهای ایران را نابود کرد، اما میزان واقعی خسارت هنوز مشخص نیست.
شاخص کلیدی فروش نفت
هرلی به نشنال گفت: «وقتی با کسانی روبهرو هستید که رفتار تهاجمی دارند، چه در تهران و چه در مسکو، راهبرد رییسجمهوری ترامپ این است که فشار حداکثری را تا زمان تغییر رفتار ادامه دهد.»
او گفت نقطه فشار مشترک برای ایران و روسیه «نفت» است و افزود تحریمها بر قیمت و صادرات نفت جمهوری اسلامی تاثیر گذاشته است.
این مقام آمریکایی در عینحال تاکید کرد: «اقدامات بیشتری لازم است...شاخص اصلی این است که ایران چه میزان نفت صادر میکند و آن را به چه قیمتی میفروشد، و ما شاهد کاهش این حجم بودهایم.»
رویترز هفته گذشته گزارش داد تخفیفهای ایران برای فروش نفت به چین به بالاترین حد در بیش از یک سال گذشته رسیده است.
بر اساس این گزارش، بهای نفت سبک ایران با تخفیف بیش از هشت دلار در هر بشکه عرضه شد، در حالی که این رقم در سپتامبر حدود شش دلار و در مارس حدود سه دلار بود.
نفت ایران که حدود ۱۴ درصد از واردات نفت خام چین را تشکیل میدهد، در سپتامبر به یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت که کمترین میزان از ماه مه تاکنون است.
هرلی در همین زمینه گفت: «بهطور قطع میتوان مشکلاتی را که ایران در این زمینه دارد نتیجه تحریمها دانست... میبینیم که تحریمها اثرگذار و برای تهران هزینهساز بوده، اما باید کارهای بیشتری انجام دهیم.»
او تاکید کرد یکی دیگر از اولویتهای دولت ترامپ، قطع منابع مالی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی مانند حماس، حزبالله، حوثیها و گروههای عراقی است.
هرلی گفت سفر ۱۲ آبان او به اسرائیل، بر چگونگی حفظ فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی و «ترغیب تهران به اتخاذ رویکردی صلحآمیزتر در قبال منطقه» متمرکز بوده است.
این مقام آمریکایی همچنین اظهار امیدواری کرد عراق و لبنان «در بیرون راندن نفوذ خارجی جدیتر عمل کنند».
این رسانه به نقل از منابع عراقی مطلع خبر داد بهدنبال ضرباتی که محور موسوم به «مقاومت» تحت حمایت جمهوری اسلامی در لبنان، سوریه و غزه متحمل شده است، تهران در تلاش است تا مرکز ثقل نفوذ نظامی خود را به سمت شبهنظامیان در عراق منتقل کند.
بر اساس این گزارش، حمایت جمهوری اسلامی از این شبهنظامیان اخیرا افزایش یافته و تمرکز روی ارسال سلاحهای پیشرفتهتر برای آنان است.
به گفته این منابع، به نظر میرسد جمهوری اسلامی در حال آموزش نیروهای نیابتی خود در عراق برای اقدام علیه اسرائیل در صورت از سرگیری درگیریهاست.
پیشتر و در نهم آبان، وبسایت اسرائیلی والا گزارش داده بود ارتش اسرائیل و موساد در حال آمادهسازی برای مقابله با تهدید فزاینده شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق هستند.
اورشلیم پست نیز همان زمان گزارش داد تهران منابع قابل توجهی را صرف تقویت شبهنظامیان وابسته و «ایجاد زیرساختهای تروریستی» در عراق کرده تا در روز فرمان، بتواند از طریق حملات هوایی و زمینی به اسرائیل ضربه بزند.
شبهنظامیان عراقی تحت فشار دولت مرکزی در بغداد و تهدیدهای آمریکا و اسرائیل، در جنگ ۱۲ روزه دخالتی نکردند.
منابع عراقی به رادیوی ملی اسرائیل گفتند این شبهنظامیان به شدت از حملات اسرائیل و آمریکا میترسند اما از سوی دیگر، در حال حاضر قویتر از ارتش عراق هستند.
به گفته این منابع، شبهنظامیان عمدتا به نیروی قدس سپاه پاسداران که آنها را مسلح کرده و آموزش میدهند، گوش میدهند و کمتر به محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، توجه دارند.
سودانی ۱۲ آبان در پاسخ به سوالی در مورد افزایش فشار بینالمللی برای خلع سلاح نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در منطقه از جمله حزبالله، گفت وضعیت عراق با لبنان متفاوت است و هیچ طرفی نمیتواند بغداد را به جنگ یا درگیری بکشاند.
انتخابات پارلمانی عراق که قرار است ۲۰ آبان برگزار شود، سودانی، شبهنظامیان و حامیان آنها در تهران را درگیر کرده است.
روزنامه المدی اواسط مهرماه گزارش داد ۲۰ حزب و فهرست انتخاباتی که نماینده «گروههای مسلح» یا جریانهای سیاسی دارای «شاخه نظامی» و تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند، در انتخابات پارلمان عراق شرکت خواهند کرد.
رادیوی ملی اسرائیل نوشت در اینکه نتایج این انتخابات بتواند قانون انحصار سلاح در دست دولت را به شکل واقعی اجرایی کند، تردیدهای جدی وجود دارد.
