روزنامه گاردین در گزارشی با اشاره به سیاست مقابله دولت ترامپ با جمهوری اسلامی و همچنین ونزوئلا، متحد تهران، نوشت کارشناسان معتقدند رهبران ونزوئلا از تصمیم ترامپ برای بمباران جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه هراسان شدهاند.
گاردین سهشنبه ۱۵ مهر در گزارشی به جدال رییسجمهوری آمریکا با رییسجمهوری ونزوئلا پرداخت و نوشت برخی ناظران بر این باورند که کارزار ضد مواد مخدرِ ترامپ درواقع «پوششی» برای برکناری نیکلاس مادورو است.
فیل گانسون، تحلیلگر گروه بحران مستقر در کاراکاس، به این روزنامه گفت تردید دارد که ترامپ برنامهای فوری برای هدف گرفتن پایگاه نظامی که گمان میرود مادورو در آن سکونت دارد (فورت تیونا) داشته باشد.
با اینحال گانسون معتقد است بمباران تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه، رهبران ونزوئلا را واقعا به هراس انداخته است.
مادورو اخیرا در نامهای به ترامپ تلاش کرد اوضاع را آرام کند و نوشت: «با کمال احترام از شما، آقای رییسجمهور، دعوت میکنم صلح را از طریق گفتوگوی سازنده و تفاهم متقابل در سراسر نیمکره ترویج کنید.»
به گفته گانسون، کاری که ترامپ با جمهوری اسلامی کرد برای سیاستمداران ونزوئلایی یک زنگ خطر بود.
او افزود: «بسیاری از تحلیلگران فکر میکردند چنین اتفاقی نمیافتد... اما آمریکا انجامش داد و ایرانیها هیچ واکنشی نشان ندادند. به گمانم این برای چاویستاها کاملا هوشیارکننده بود.»
فکر مداخله آمریکا در ونزوئلا، برای برخی از مخالفان سیاسی مادورو که برای پایان یافتن ۱۲ سال حکومتش بیقرارند، خوشایند است؛ حکومتی که طی آن اقتصاد و دموکراسی ونزوئلا فروپاشید و میلیونها نفر به خارج از کشور گریختند.
ماریا کورینا ماچادو، سیاستمدار برجسته محافظهکار و از رهبران حزب اصلی مخالف مادورو، با حمایت از راهبرد ترامپ گفته بود طرفدار این ایده است که آمریکا «ساختار جنایتکارانه» کنونی ونزوئلا را از هم بپاشد.
لئوپولدو لوپس، رهبر تبعیدی مخالفان، هم گفته است جنبش آنها از «هر سناریویی که کمکی به گذار ونزوئلا به دموکراسی باشد» حمایت میکند.
رابرت ایون الیس، کارشناس آمریکای لاتین که در دولت نخست ترامپ درباره سیاست ونزوئلا به وزارت خارجه مشاوره میداد، شانس مخالفان برای برآورده شدن خواستهشان را «پنجاهـپنجاه» ارزیابی کرد.
به گفته او، ناکامی ترامپ در برکنار کردن مادورو با کارزار «فشار حداکثری» در دور نخست ریاستجمهوریاش، احتمال اینکه رییسجمهوری آمریکا اکنون بکوشد کار را تمام کند بیشتر کرده است.
ایون الیس احتمال وقوع حمله بزرگ «چندشاخه» آمریکا را هم منتفی ندانست؛ حملهای که در آن جنگندههای اف-۳۵ سامانههای پدافندی ونزوئلا را منهدم و سپس مادورو را دستگیر و به آمریکا منتقل کنند.
تنشهای آمریکا و ونزوئلا از اواسط مرداد که ترامپ دستورالعمل محرمانهای را برای مجاز کردن اقدام نظامی علیه کارتلهای مواد مخدر آمریکای لاتین امضا کرد، شدت گرفت.
ترامپ همان زمان مادورو را «یک فراری و تروریست مواد مخدر» خواند و برای دستگیریاش ۵۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرد.
او همچنین تفنگداران دریایی و ناوهای جنگی را در آبهای کارائیبِ ونزوئلا مستقر و دستور دستکم چهار حمله علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر را صادر کرده که به کشتهشدن دستکم ۲۱ نفر انجامیده است.
هفته گذشته ترامپ باز هم سطح تنش را بالا برد و اعلام کرد علیه کارتلهای مواد مخدر «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» برقرار است و اعضای این کارتلها «جنگجویان غیرقانونی» بهشمار میآیند.
ترامپ پیشتر در سازمان ملل قاچاقچیهای مواد مخدر ونزوئلایی را «دشمنان تمام بشریت» خواند و وعده داد چنین «اوباش تروریستی» را «از صفحه روزگار محو» کند.
با افزایش تنشها میان دو کشور در نخستین روزهای شهریور مادورو بارها آمریکا را به دنبال کردن سیاست تغییر رژیم ونزوئلا از طریق تهدید نظامی متهم کرده است.
فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها از جمله علیه بانکهای ایرانی، امکان تراکنش مالی شهروندان ایران را دچار محدودیتهای گسترده کرده است.
وزارت خارجه آلمان سهشنبه ۱۵ مهر به ایراناینترنشنال گفت تحریمهایی که اکنون علیه جمهوری اسلامی اعمال شدهاند، محدودیتهایی در بخش مالی را هم شامل میشوند. با این حال، این محدودیتها موارد استثنایی، آستانههایی مشخص یا امکان صدور مجوز را نیز در نظر گرفتهاند.
بر اساس این بیانیه، تراکنشهایی مانند انتقال پول به اشخاص ایرانی در حجم محدود و برخی تراکنشهای خصوصی، مجاز هستند.
همچنین دولت فدرال آلمان برای اجرای تحریمها و بررسی چالشهای احتمالی مرتبط با آن، بهطور منظم با بخشهای اقتصادی در ارتباط است.
به گفته وزارت خارجه آلمان، اقدامات احتمالی دیگری که بانکها یا سایر نهادهای خصوصی به ابتکار خود انجام میدهند، لزوما مبنای حقوقی در چارچوب تحریمها ندارند.
با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل پیشبینی شده بود، از ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران، همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شد.
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
بر اساس بیانیه اتحادیه اروپا، تدابیر بازاعمالشده شامل ممنوعیت سفر و مسدود شدن داراییها برای افراد و نهادهای مرتبط و تحریمهای اقتصادی و مالی در بخشهای تجاری، بانکی و حملونقل است.
در بخش مالی، داراییهای بانک مرکزی ایران و بانکهای عمده تجاری مسدود و دسترسی آنان به منابع مالی اروپا قطع میشود.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، ۱۱ مهر در مصاحبهای بازگشت تحریمها علیه تهران را «اجتنابناپذیر» خواند و اطمینان داد «تحریمهای جدید» اقتصاد جمهوری اسلامی را «بهشدت» تحت فشار قرار خواهد داد.
او رویکردهای جمهوری اسلامی را «پرهزینه و اشتباه» توصیف کرد که ضربه اصلی آن به مردم ایران وارد میشود.
با اینحال او و دیگر مقامهای اروپایی در روزهای گذشته تاکید کردهاند با وجود فعالسازی مکانیسم ماشه، پیشنهاد اروپا برای ازسرگیری مذاکرات با جمهوری اسلامی و تداوم دیپلماسی، همچنان روی میز است.
این دانشآموز در پایه نهم مشغول تحصیل بوده و رسانههای محلی هویتش را طاها نجاتی گزارش دادند.
این رسانهها گمانهزنیهایی را درباره احتمال خودکشی این دانشآموز در پی درگیری با مسئولان مدرسه مطرح کردند.
به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک متخصص معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید، در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.
برخی رسانهها تصویری از آگهی ترحیم این نوجوان را منتشر کردهاند.
بعد از منتشر شدن این خبرها، مرتضی عسگری، رییس آموزش و پرورش شهرستان آمل، سهشنبه ۱۵ مهر گزارشها درباره علت مرگ این دانشآموز را «شایعات فضای مجازی» و «بیاساس» خواند.
عسگری گفت: «نتایج بررسیهای اولیه نشان میدهد در مدرسه هیچگونه درگیری یا تنشی میان مرحوم نجاتی (دانشآموز فوتشده) و عوامل اجرایی وجود نداشته و هیچ نشانهای از بروز اختلاف یا مشکل پیش از وقوع حادثه گزارش نشده است.»
فریدون کلبادینژاد، مدیر کل آموزش و پرورش استان مازندران هم در مصاحبه با خبرگزاری دولتی ایرنا، هیچ اشارهای به احتمال خودکشی این نوجوان نکرد و گفت حادثهای برای این دانشآموز در مدرسه اتفاق نیفتاده است.
او گفت این دانشآموز خارج از مدرسه با همکلاسیهایش درگیر شده و «این بگومگو بین محصلان در خارج از مدرسه حتی منجر به کدورت و اعتراض والدین دانشآموزان که در محل حضور داشتند، شده بود».
مدیر کل آموزش و پرورش مازندران با تایید گزارش شدن اتفاق رخ داده از سوی مسئولان مدرسه به والدین طاها، اضافه کرد: «از اینکه پس از اطلاع دادن موضوع به خانواده چه اتفاقی در منزل رخ داد که منجر به فوت دانشآموز شد، اطلاعی نداریم.»
تاکنون اظهار نظری از سوی خانواده نجاتی درباره مرگ فرزندشان منتشر نشده است.
پیشتر و در دهم مهر، سایت دیدهبان ایران گزارش داده بود نیما نجفی، دانشآموز روستای سهرین زنجان به خاطر تنبیه، مجبور شده بوده دو بار دور حیاط مدرسه بدود و هنگامی که قصد داشته در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.
عموی او گفته است نیما نسبت به همسن و سالهای خود اضافه وزن داشته و همین موضوع منجر به ایست قلبی شده است.
علیرضا منادی، رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، ۱۵ مهر اعلام کرد مرگ این دانشآموز بهدلیل تنبیه بدنی بوده است.
فشار بر دانشآموزان برای حجاب و خودکشی دختران
ایراناینترنشنال آذر ۱۴۰۳ گزارش داد در مصاحبه با تعدادی از دانشآموزان و والدین دریافته است برخی دانشآموزان بهدلیل برخوردهای نامناسب در مدارس و اعمال فشار کادر آموزش در مورد نحوه پوشش و رفتار آنها، تمایل به اقدام به خودکشی داشته یا خودکشی کردهاند.
آبان سال گذشته روزنامه اعتماد به نقل از اقوام آیناز کریمی، دانشآموز ۱۷ سالهای که بهدلیل داشتن لاک ناخن و موی رنگ شده از مدرسه اخراج شد و خودکشی کرد، نوشت مدیر مدرسه به آیناز فحاشی کرده و حرفهای نامربوط زده است.
طبق این گزارش، مدیر مدرسه تا ساعت آخر نگذاشته او سر کلاس برود یا به خانه برگردد.
آرزو خاوری، دانشآموز دیگری بود که آبان ۱۴۰۳ به زندگی خود پایان داد. او افغانستانی بود و در مدرسهای در شهر ری درس میخواند و پدرش تایید کرد سختگیریهای مدیر مدرسه در خودکشی دخترش نقش داشته است.
روزنامه شرق در گزارشی به نقل از پدر آرزو نوشت که دخترش روز قبل از حادثه در اردویی شرکت کرده بود و در این اردو، شلوار جین پوشیده و در مسیر رقصیده بود.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد سهشنبه ۱۵ مهر جایزه نوبل فیزیک را به این سه دانشمند از دانشگاههای کالیفرنیا و ییل آمریکا به پاس «کشف تونلزنی مکانیک کوانتومی در مقیاس ماکروسکوپی و کوانتیزه شدن انرژی در یک مدار الکتریکی» اهدا کرد.
این پژوهشگران در میانه دهه ۱۹۸۰ با مدارهایی از ابررساناها کار کردند که جریان را بدون مقاومت عبور میدهند.
آنها از اتصالات جوزفسون استفاده کردند؛ جایی که دو ابررسانا بهوسیله لایهای نازک از ماده نارسانا جدا شده بودند.
این مدارها رفتار یک «ذره ماکروسکوپی» را نشان دادند که میتوانست از طریق تونلزنی کوانتومی از حالت بدون ولتاژ فرار کند و وارد حالتی جدید شود که با ظهور ولتاژ آشکار میشد.
به گفته کمیته نوبل، این دستاورد راه را برای درک بهتر رفتار کوانتومی در مقیاسهای بزرگ و توسعه فناوریهای نوین، از جمله رایانش کوانتومی، هموار کرده است.
دستاورد این سه دانشمند
بررسی حداکثر اندازه سیستمی که بتواند اثرات مکانیک کوانتومی را نشان دهد، از پرسشهای اساسی در فیزیک است. آزمایشهای این سه دانشمند، فیزیک کوانتومی را روی یک تراشه به نمایش گذاشت.
برندگان امسال جایزه نوبل فیزیک آزمایشهایی را با یک مدار الکتریکی انجام دادند و در آن هم تونلزنی مکانیک کوانتومی و هم سطوح انرژی کوانتیزهشده را در سیستمی به اندازهای بزرگ که در کف دست جا میگیرد، به نمایش گذاشتند.
مکانیک کوانتومی اجازه میدهد یک ذره از مانعی عبور کند؛ فرآیندی که تونلزنی نام دارد. اما وقتی تعداد زیادی از ذرات درگیر باشند، اثرات کوانتومی معمولا ناچیز میشوند.
آزمایشهای این دانشمندان نشان داد ویژگیهای کوانتومی میتوانند در مقیاس ماکروسکوپی نیز بهصورت ملموس آشکار شوند.
کلارک، دووره و مارتینیس در سالهای ۱۹۸۴ و ۱۹۸۵ مجموعهای از آزمایشها را با مدار الکترونیکی ساختهشده از ابررساناها انجام دادند؛ موادی که میتوانند جریان الکتریکی را بدون هیچ مقاومت الکتریکی عبور دهند.
آنها با اندازهگیری و اصلاح دقیق تمام ویژگیهای مختلف مدار خود، توانستند پدیدههایی را که هنگام عبور جریان از مدار رخ میداد، کنترل و بررسی کنند.
سال گذشته، جان هاپفیلد و جفری هینتن، پیشگامان هوش مصنوعی، برای کمک به ایجاد سنگبنای یادگیری ماشین، جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴ را بردند.
مری برانکو، فرد رمزدل و شیمون ساکاگوچی، سه دانشمند در حوزه زیستپزشکی نیز ۱۴ مهر بهدلیل کشفهای خود در حوزه «تحمل ایمنی محیطی» برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۵ شدند.
اعلام جوایز نوبل با جایزه شیمی در چهارشنبه ۱۶ مهر و ادبیات در پنجشنبه ۱۷ مهر ادامه مییابد.
جایزه صلح نوبل جمعه ۱۸ مهر و جایزه یادبود نوبل در علوم اقتصادی، ۲۱ مهر اعلام خواهد شد.
مراسم اهدای جوایز، ۱۹ آذر و همزمان با سالروز درگذشت آلفرد نوبل، صنعتگر ثروتمند سوئدی و مخترع دینامیت که بنیانگذار این جوایز بود، برگزار میشود.
جایزه نوبل با اعتباری بیبدیل و جایزه نقدی ۱۱ میلیون کرون سوئد (نزدیک به ۱.۲ میلیون دلار) همراه است.
بر اساس گزارش تازه بانک جهانی که سهشنبه ۱۵ مهر منتشر شد، رشد تولید ناخالص داخلی منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و افغانستان در سال جاری بهطور میانگین ۲/۸ درصد برآورد شده است.
این رقم بالاتر از پیشبینی ۲/۶ درصدی این بانک در گزارش رشد ماه آوریل قرار دارد.
به گفته این نهاد مستقر در واشینگتن، این افزایش عمدتا ناشی از رشد فعالیتهای اقتصادی در کشورهای حوزه خلیج فارس است که پس از پایان زودتر از انتظار کاهش تولید نفت و گسترش بخشهای غیرنفتی حاصل شده است.
بانک جهانی نوشت: «چشمانداز اقتصادی کشورهای واردکننده نفت نیز بهبود یافته که علت آن افزایش مصرف و سرمایهگذاری بخش خصوصی و همچنین رشد دوباره بخش کشاورزی و گردشگری است.»
با این حال، این نهاد هشدار داده است کشورهای در حال توسعه صادرکننده نفت، با کاهش چشمگیر رشد بهویژه بهدلیل اختلالهای ناشی از درگیریها و کاهش سطح تولید نفت مواجه خواهند شد.
بر اساس این گزارش، اقتصاد ایران در سال جاری میلادی ۱/۷ درصد کوچکتر میشود و سال آینده نیز ۲/۸ درصد دیگر افت خواهد داشت.
بانک جهانی در گزارش ماه آوریل خود رشد ۰/۷ درصدی اقتصاد ایران را برای سال ۲۰۲۶ پیشبینی کرده بود.
این نهاد علت این پیشبینی را کاهش همزمان صادرات نفت و فعالیتهای غیرنفتی در نتیجه تشدید تحریمها از جمله بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل و پیامدهای جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد.
با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه شورای امنیت پیشبینی شده بود، از ساعت ۳:۳۰ بامداد یکشنبه ششم مهر به وقت ایران، همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار شد.
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته از «پاسخ سخت» به اعمال این تحریمها خبر داده و تهدیدهایی مانند خروج از انپیتی و ساخت بمب هستهای را مطرح کردهاند.
بانک جهانی در گزارش خود تاکید کرد کل منطقه همچنان از پیامدهای درگیری در سوریه، یمن، لبنان، کرانه باختری، غزه و افغانستان آسیب دیده است.
این درگیریها باعث بحرانهای انسانی، آوارگی گسترده و رکود شدید اقتصادی شدهاند.
بانک جهانی افزود: «کشورهای همسایه نیز از اثرات منفی سرریز درگیریها، از جمله اختلالهای اقتصادی، موج پناهجویان و افزایش ناامنی، آسیب میبینند.»
این نهاد بهطور کلی پیشبینی رشد اقتصادی منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان را برای سال ۲۰۲۵ افزایش، اما برآورد خود برای سال آینده را کاهش داده است.
