رویترز: حمله اسرائیل به دوحه، آزمون اتحاد نتانیاهو و ترامپ است
رییسجمهوری آمریکا از بمباران نشست سران حماس در قطر ابراز نارضایتی کرده اما تحلیلگران تغییر رویکرد واشینگتن در حمایت از اسرائیل را بعید میدانند.
رییسجمهوری آمریکا از بمباران نشست سران حماس در قطر ابراز نارضایتی کرده اما تحلیلگران تغییر رویکرد واشینگتن در حمایت از اسرائیل را بعید میدانند.
کمتر از چهار ماه پس از دیدار دونالد ترامپ با امیر قطر و امضای توافقنامه دفاعی گسترده با این پادشاهی خلیج فارس، حمله غافلگیرانه اسرائیل به نشست سران حماس در دوحه، روابط ایالات متحده و اسرائیل را به چالش کشیده است.
عملیات سهشنبه ۱۸ شهریور که به دستور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل انجام شد، منجر به کشته شدن یک مامور امنیتی قطری و پنج نفر دیگر شد اما در ترور رهبران حماس ناکام ماند.
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت از «تمام جوانب» این عملیات اسرائیل «بسیار ناخشنود» است و این بمبارانها منافع آمریکا یا اسرائیل را پیش نمیبرد.
با این حال، خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۰ شهریور به نقل از تحلیلگران و مقامات آمریکایی نوشت حمله به دوحه تاثیری بر حمایتهای اساسی ترامپ از اسرائیل نخواهد داشت: «این بمباران در واقع پرده از حقیقت روابط واشینگتن-تلآویو برداشت؛ رابطهای که بر منافع متقابل و محاسبات سیاسی استوار است.»
اقدامات یکجانبه اسرائیل
آرون دیوید میلر، تحلیلگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالملل به رویترز گفت: «در این مورد، فکر میکنم ترامپ از تاکتیکهای نتانیاهو آزرده است اما همچنان با دیدگاه او مبنی بر اینکه حماس نباید فقط از نظر نظامی تضعیف شود بلکه باید اساسا تضعیف شود، موافق است.»
اسرائیل پیش از این نیز بدون دادن هشدار به واشینگتن، دست به اقدامات مشابه زده بود.
سپتامبر ۲۰۲۴، اسرائیل با پیجرهای بمبگذاری شده هزاران عضو حزبالله را مجروح کرد، بدون اینکه جو بایدن، رییسجمهوری وقت را در جریان قرار دهد.
تبعات دیپلماتیک
حمله به دوحه احتمالا امیدهای ترامپ را برای گسترش «پیمانهای ابراهیم» تضعیف خواهد کرد. این توافق تاریخی که در دوره اول ریاستجمهوری او منعقد شد، منجر به برقراری روابط دیپلماتیک چند کشور عربی با اسرائیل شد.
دنیس راس، مذاکرهکننده سابق خاورمیانه، معتقد است با افزایش شکایات کشورهای عربی متحد آمریکا از اقدامات اسرائیل، احتمالا ترامپ از آنها خواهد خواست برنامهای قابل قبول برای آینده غزه و جایگزینی اداره آن پس از حماس ارائه دهند: «در این صورت، ترامپ به نتانیاهو خواهد گفت که عملیات نظامی را متوقف کند.»
روابط پرفراز و نشیب
یک مقام ارشد کاخ سفید تایید کرد: «از زمان کمپین انتخاباتی، رابطه [ترامپ و نتانیاهو] سرد و گرم بوده است.»
ترامپ در می ۲۰۲۵ طی اولین سفر خارجی مهم خود به عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی سفر کرد اما از اسرائیل بازدید نکرد.
این اقدام با واکنشهای گستردهای همراه شد و برخی تحلیلگران آن را نشانه نارضایتی رییسجمهوری آمریکا از نتانیاهو دانستند.
مایکل اورن، سفیر سابق اسرائیل در آمریکا، معتقد است احتمال گسست در روابط اندک است: «نتانیاهو با درک ویژگیهای شخصیتی ترامپ میتواند رابطه را حفظ کند.»
به گفته او، رییسجمهوری آمریکا به قدرت و توافقاتی که بتوانند به جنگها پایان دهند، اهمیت میدهد و اگر نخستوزیر اسرائیل به این دو جنبه توجه کند، مشکلی پیش نخواهد آمد.
جاناتان پانیکوف، معاون سابق اطلاعات ملی آمریکا، در این خصوص به رویترز گفت: «هرچند واشینگتن تلاش میکند اسرائیل را به سمت تصمیمات خاص سوق دهد، اما نتانیاهو در نهایت بر اساس آنچه منافع اسرائیل میداند، عمل خواهد کرد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، سربازان ارتش نپال پنجشنبه ۲۰ شهریور در خیابانهای آرام کاتماندو، پایتخت این کشور، گشتزنی کردند.
اعتراضات روزهای اخیر نپال که شدیدترینها در سالهای اخیر بوده است، بهدلیل فیلتر و ممنوع شدن شبکههای اجتماعی در این کشور رخ داد و نیروهای پلیس برای کنترل جمعیت معترض، از گاز اشکآور و گلولههای پلاستیکی استفاده کردند.
راجا رام باسنت، سخنگوی ارتش، پنجشنبه به رویترز گفت: «گفتوگوهای اولیه در جریان است و امروز ادامه خواهد یافت.»
او افزود که این مذاکرات برای تعیین نخستوزیر موقت انجام میشود: «ما در تلاشیم تا وضعیت را به آرامی عادی کنیم.»
۳۰ کشته و ۱۰۳۳ مجروح
وزارت بهداشت نپال اعلام کرد شمار کشتهشدگان اعتراضات این کشور تا پنجشنبه به ۳۰ نفر رسید و هزار و ۳۳ نفر نیز مجروح شدهاند.
ارتش نپال اعلام کرد دستورهای ممنوعیت رفتوآمد در کاتماندو و مناطق اطراف برای بیشتر ساعات روز ادامه خواهد داشت.
همزمان، سخنگوی فرودگاه نپال خبر داد که پروازهای بینالمللی برقرار هستند.
اعتراضات نسل زد
تظاهرات نپال بهطور عام به عنوان «اعتراضات نسل زد» شناخته میشود زیرا بیشتر شرکتکنندگان، جوانانی هستند که از ناکامی دولت در مبارزه با فساد و ایجاد فرصتهای اقتصادی مناسب ابراز ناخرسندی میکنند.
طبق گفته رمن کومار کارنا، دبیر انجمن وکلای دادگاه عالی که با معترضان گفتوگو کرده، معترضان خواستار انتخاب سوشیلا کارکی، رییس سابق دادگاه عالی، به عنوان نخستوزیر موقت شدهاند.
کارکی به شبکه خبری هندی سیانان گفت: «زمانی که آنها از من درخواست کردند، من پذیرفتم.»
اعتراضات نپال که در آن ساختمانهای دولتی، از دادگاه عالی تا خانههای وزرا از جمله اقامتگاه خصوصی کی.پی. شارما اولی، نخستوزیر نپال، به آتش کشیده شد، تنها پس از استعفای نخستوزیر فروکش کرد.
کسبوکارها نیز هدف آتشسوزی قرار گرفتند؛ از جمله چندین هتل در شهر توریستی پوخار و هتل هیلتون در کاتماندو.
بهدنبال استعفای اولی، ارتش در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از مردم خواست «خویشتنداری» به خرج دهند زیرا استعفای او پذیرفته شده است.
اولی ۷۳ ساله تابستان سال گذشته برای چهارمین بار بهعنوان چهاردهمین نخستوزیر نپال از زمان لغو سلطنت سوگند یاد کرده بود.
دو تن از وزیران کابینه او نیز شامگاه دوشنبه ۱۷ شهریور استعفا دادند و اعلام کردند از نظر اخلاقی نمیخواهند در دولت باقی بمانند.
برنامه پاداش برای عدالت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وانگ شائویون و محمود رشید عمور الحبسی، همکار او، از شرکتهای صوری مستقر در چین، عمان و ترکیه برای سازماندهی فروش و حمل نفت تحریمی ایران به پالایشگاههای دولتی چین استفاده کردند.»
در این پیام آمده است سود حاصل از این فعالیتهای غیرقانونی، برای تامین مالی نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هزینه شده است.
وزارت خارجه آمریکا همچنین از عموم مردم خواست در صورت داشتن اطلاعاتی درباره وانگ، الحبسی، همکاران آنها یا شبکه مالی تحت هدایتشان، با این وزارتخانه تماس بگیرند.
چین خریدار اصلی نفت ایران به شمار میرود و حدود ۹۰ درصد محمولههای نفتی جمهوری اسلامی راهی این کشور میشود.
پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، واشینگتن کوشیده با اعمال تحریمهای گوناگون صادرات نفت ایران به چین را محدود و مسیرهای دور زدن تحریمها را مسدود کند.
استفاده از سیستم مالی آمریکا برای نقض تحریمهای ایران
اداره تحقیقات فدرال آمریکا (افبیآی) اعلام کرد وانگ در نقض تحریمهای جمهوری اسلامی، پولشویی، انتقال محمولههای نفتی ایران به پالایشگاههای دولتی چین و ارسال عواید آن برای سپاه پاسداران دست داشته است.
افبیآی در وبسایت خود نوشت بر اساس گزارشها، «وانگ با همدستان خود بهطور غیرقانونی از سیستم مالی ایالات متحده آمریکا برای تسهیل فروش نفت به ارزش بیش از ۱۰۰ میلیون دلار به نفع سپاه پاسداران و نیروی قدس که نخستین کانال ایران برای ارائه حمایتهای مهلک به سازمانهای تروریستی در خارج هستند، استفاده کرده است».
اداره تحقیقات فدرال افزود این طرح با استفاده از سیستم مالی ایالات متحده و با همکاری اشخاص و نهادهای ترک، عمانی و آمریکایی انجام شده است.
به گفته افبیآی، وانگ برای انتقال این محمولهها با مقامهای ارشد سپاه پاسداران همکاری کرده و میلیونها دلار تراکنش انجام داده که بهوسیله بانکهای آمریکایی پردازش و از سوی اشخاص آمریکایی تسهیل شده است.
بهمن ۱۴۰۲، دادگاه فدرال واشینگتن حکم بازداشت وانگ را به اتهام نقض تحریمهای ایران، توطئه برای پولشویی و پولشویی ابزارهای مالی صادر کرد.
نقش شهروند عمانی در دور زدن تحریمهای جمهوری اسلامی
افبیآی گزارش داد الحبسی، همدست وانگ، ژوئن ۲۰۲۰ با دریافت وامی ۱۶.۵ میلیون دلاری از شرکتهای مالی آمریکایی، یک نفتکش خریداری کرده که «ام/تی پراید عمان» نام گرفته است.
از ژوئیه همان سال، این نفتکش محمولههای نفتی حکومت ایران را به کشتیهای ثالث منتقل کرده تا برای پالایشگاههای دولتی و شرکتهای چینی ارسال شود.
برای الحبسی نیز در بهمن ۱۴۰۲ به اتهام نقض تحریمهای ایران، توطئه برای پولشویی و پولشویی ابزارهای مالی، حکم بازداشت صادر شده است.
سالومون با اشاره به توقف اجرای کامل تعهدات هستهای جمهوری اسلامی و عدم همکاری با آژانس، وضعیت را «غیرقابل قبول و عمیقا نگرانکننده» خواند.
او گفت: «اگر عدم همکاری ایران با آژانس ادامه یابد و تعهدات پادمانی خود را بهطور کامل اجرا نکند، این شورا باید آماده باشد که اقدامات بیشتری برای پاسخگو کردن ایران انجام دهد. ما امیدواریم ایران از این فرصت استفاده کند.»
این اظهارات نماینده آمریکا پس از آن بود که اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای با تاکید بر اینکه ایران باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کرد عقبنشینی تهران از تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس را برای نتیجهگیری درباره ماهیت برنامه هستهای ایران «به شدت مختل کرده» است.
نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به آغاز روند فعالسازی «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت گفت اکنون لحظهای حساس فرا رسیده و تهران باید گامهای عملی و فوری بردارد تا نشان دهد بهدنبال راهحل دیپلماتیک است.
اروپا همچنین با استقبال از توافق اخیر ایران و آژانس برای از سرگیری بازرسیها، یادآور شد که اجرای فوری و کامل این توافق «غیرقابل مذاکره» است.
اعلام آمادگی آمریکا برای رسیدن به توافق
سالومون همچنین افزود: «ایالات متحده آماده است با حسن نیت برای رسیدن به توافقی درباره جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای مذاکره کند و ایران میتواند با جلب اعتماد نسبت به نیتهای اعلامی خود و نشان دادن آمادگی برای دیپلماسی واقعی، از جمله با همکاری کامل و فوری با آژانس، حسن نیت خود را ثابت کند.»
نماینده آمریکا تاکید کرد که واشینگتن بارها علاقه خود را به پیگیری دیپلماسی با جمهوری اسلامی در خصوص برنامههای هستهای اعلام کرده است اما این ایران است که از تعامل خودداری میکند.
انتقاد از روسیه
نماینده آمریکا در ادامه به انتقاد از موضع روسیه پرداخت و گفت: «پیشنهاد این کشور برای برگزاری نشست مشورتی فوری درباره "مکانیسم ماشه" جدی نیست و صرفا با هدف منحرف کردن توجه شورا از موضوع اصلی آن ارائه شده است.»
او یادآور شد که گفتوگو درباره مکانیسم ماشه و دیگر مسائل مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی در سطوح بالاتر دولتها، از جمله وزیران خارجه و در شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک در حال انجام است و ایجاد یک کانال جداگانه در این مقطع تنها موجب ابهام بیشتر خواهد شد.
او افزود: «اگر روسیه واقعا میخواهد مفید باشد، باید تهران را ترغیب کند تا مستقیما با ما وارد تعامل شود نه اینکه نقش میانجی غیرضروری را ایفا کند.»
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که توافق صورت گرفته با آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک «سازوکار عملی» برای همکاری ایجاد میکند که هم شرایط استثنایی امنیتی جمهوری اسلامی و هم الزامات فنی آژانس را بازتاب میدهد اما تاکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه، این توافق را از بین خواهد برد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، کمیتهای از نمایندگان پارلمان فرانسه روز پنجشنبه در گزارشی تازه خواستار محدودیتهای جدی برای استفاده نوجوانان از شبکههای اجتماعی شد. این توصیهها پس از ماهها دریافت شهادت از خانوادهها، مدیران شبکههای اجتماعی و اینفلوئنسرها ارائه شد.
دفتر رئیسجمهوری فرانسه، امانوئل مکرون، نیز پیشتر تمایل خود را برای وضع چنین محدودیتهایی اعلام کرده بود. این اقدام در ادامه روندی صورت میگیرد که سال گذشته با پیشنویس قانون مشابهی در استرالیا برای ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی آغاز شد.
کمیته پارلمانی در ماه مارس امسال با هدف بررسی تاثیرات روانی تیکتاک بر کودکان تشکیل شد؛ پس از آنکه هفت خانواده در سال ۲۰۲۴ از این پلتفرم به دلیل انتشار محتوای مرتبط با خودکشی فرزندانشان شکایت کردند. در گزارش این کمیته آمده است طراحی اعتیادآور تیکتاک و الگوریتم آن الگوی بسیاری از شبکههای اجتماعی دیگر شده است.
مادر یک دختر ۱۸ ساله که سال گذشته خودکشی کرده بود، به خبرگزاری فرانسه گفت پس از مرگ دخترش متوجه انتشار و مشاهده ویدئوهای خودزنی او در تیکتاک شده است. او با اینکه تاکید کرد وضعیت روحی دخترش پیشتر نابسامان بود، تیکتاک را به کوتاهی در نظارت بر محتوای زیانآور متهم کرد.
مدیران تیکتاک در پاسخ به نمایندگان اعلام کردند این اپلیکیشن با بهرهگیری از هوش مصنوعی توانسته است در سال گذشته ۹۸ درصد محتوای ناقض قوانین خود در فرانسه را شناسایی و حذف کند. با این حال، نمایندگان پارلمان این تلاشها را ناکافی دانستند و گفتند قوانین این پلتفرم بهراحتی دور زده میشود و الگوریتم آن نوجوانان را در چرخه محتوای زیانآور گرفتار میکند.
گزارش کمیته هشدار داده است که اگر طی سه سال آینده شبکههای اجتماعی به قوانین اروپا پایبند نباشند، ممنوعیت استفاده میتواند به همه افراد زیر ۱۸ سال گسترش یابد. در کنار آن، پیشنهاد شده نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال از ساعت ۱۰ شب تا ۸ صبح از دسترسی به این پلتفرمها محروم شوند.
