دوشنبه ۱۷ شهریور، غزه و اورشلیم همزمان صحنه حملات مرگبار بودند. در دو حمله جداگانه شش شهروند غیرنظامی و چهار نظامی اسرائیلی کشته شدند و حملات اسرائیل به باریکه غزه به کشته شدن ۶۵ فلسطینی منجر شد. دولت اسرائیل از شروع «طوفانی از حملات» در غزه خبر داد.
تحولات ۱۷ شهریور در فلسطین و اسرائیل که به گفته روزنامه هاآرتص هفتصد و سومین روز از جنگ میان آنهاست، با محکومیت و انتقادهای جهانی همراه بود.
تیراندازی مرگبار در اورشلیم
اورشلیم در آغاز روز شاهد یکی از مرگبارترین حملات ظرف سالهای گذشته بود. دو مرد مهاجم فلسطینی با سلاحهای خودکار به سمت یک اتوبوس و ایستگاه اتوبوس تیراندازی کردند. در این حمله شش نفر، شامل سه مرد در دهه ۳۰ زندگی، یک مرد و یک زن در دهه ۵۰، جان خود را از دست دادند و دستکم ۱۰ نفر زخمی شدند.
در پایان این روز وضعیت برخی از مجروحان وخیم گزارش شد.
پلیس اسرائیل این حادثه را «حمله تروریستی» توصیف و اعلام کرد که مهاجمان، دو جوان ۲۰ ساله فلسطینی ساکن کرانه باختری و فاقد مجوز ورود به اسرائیل بودند.
هر دو مهاجم در محل حادثه به دست یک سرباز اسرائیلی و یک غیرنظامی مسلح کشته شدند. تصاویر منتشرشده نشان داد مهاجمان از سلاح دستساز «کارلو» استفاده کرده بودند؛ سلاحی که پیشتر نیز در چندین حمله از سوی فلسطینیها مورد استفاده قرار گرفته بود.
با روشن شدن نحوه ورود مهاجمان به اورشلیم، ارتش اسرائیل تمامی راههای خروجی اورشلیم به سمت کرانه باختری را بست و چندین روستای فلسطینی را محاصره کرد. به این ترتیب، مسیر تردد بیش از ۷۰ هزار فلسطینی مسدود شد.
افزون بر این، نیروهای ارتش با ورود به چندین روستا، اقدام به بازداشت شهروندان فلسطینی کردند، اما در پایان روز تعداد بازداشتشدگان اعلام نشد.
۶۵ کشته در غزه ظرف ۲۴ ساعت
به گزارش وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، ادامه عملیات نظامی اسرائیل در باریکه غزه به کشته شدن ۶۵ نفر منجر شد، ۱۴ نفر از آنها منتظر دریافت کمکهای غذایی بودند.
این وزارتخانه همچنین گزارش داد که شش نفر از کشتهشدگان روز دوشنبه بر اثر گرسنگی و سوء تغذیه جان خود را از دست دادند. دو نفر از آنها کودک بودند.
حمله حماس به پایگاه اسرائیلی در غزه
ارتش اسرائیل صبح دوشنبه گزارش داد که در پی حمله سه عضو حماس به یک پایگاه نظامی در نزدیکی محله شیخ رضوان غزه، چهار سرباز اسرائیلی کشته و یک سرباز دیگر زخمی شد.
در این حادثه مهاجمان به تانکی که در ورودی پایگاه مستقر بود نزدیک شدند و پس از شلیک به سربازی که سرش از دریچه زرهپوش بیرون بود، مواد منفجرهای به داخل تانک پرتاب کردند. انفجار باعث مرگ دو نظامی ۲۰ ساله و یک سرباز ۱۹ ساله شد.
هویت چهارمین قربانی این حمله اعلام نشده است.
هشدار نتانیاهو به ساکنان غزه
چند ساعت پس از این حمله، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک بیانیه ویدیویی به مردم غزه هشدار داد که این منطقه را ترک کنند زیرا بهزودی یک عملیات زمینی گسترده در داخل شهر غزه آغاز خواهد شد.
نتانیاهو در این ویدیو وعده داد که تمام «لانههای ترور» را نابود خواهد کرد. او همچنین گفت که روزهای ۱۶ و ۱۷ شهریور ۵۰ برج بلندمرتبه در غزه هدف قرار گرفته و تخریب شدهاند و این را «مقدمهای برای ورود نیروهای زمینی» اعلام کرد.
واکنشها به حمله اورشلیم
حمله اورشلیم موجی از واکنشها و محکومیتهای بینالمللی را به دنبال داشت. وزارت خارجه اسپانیا تایید کرد یکی از کشتهشدگان شهروند این کشور بوده و این حمله را بهشدت محکوم کرد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که کشورش «این حمله تروریستی را بهشدت» محکوم میکند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، در بیانیهای گفت از این حمله «وحشتزده» شده و تاکید کرد واشنگتن «در کنار اسرائیل در برابر این وحشیگری خواهد ایستاد». سخنگوی دبیرکل سازمان ملل نیز این حمله را محکوم کرد و با خانواده قربانیان ابراز همدردی کرد.
از سوی دیگر، گروه حماس با صدور بیانیهای این تیراندازی را «عملیاتی قهرمانانه» توصیف کرد و آن را پاسخی طبیعی به «جنایات اشغالگران» دانست.
هرچند حماس مسئولیت مستقیم این حمله را بر عهده نگرفت، اما از فلسطینیان کرانه باختری خواست «مواجهه با اشغالگران و شهرکنشینان» را افزایش دهند.
انتقاد تند سازمان ملل از اسرائیل
از سوی دیگر، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اسرائیل را به ارتکاب «جنایات جنگی» متهم کرد. او در سخنرانی افتتاحیه شصتمین نشست شورای حقوق بشر گفت غزه به یک «گورستان» تبدیل شده و جامعه جهانی باید برای پایان دادن به کشتار غیرنظامیان اقدام قاطع انجام دهد.
پذیرش مشروط آتشبس از سوی اسرائیل
در کنار این تنشهای خونین، گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، اعلام کرد دولت این کشور طرح دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای آتشبس در غزه را پذیرفته است.
او تاکید کرد چنین توافقی تنها در صورتی قابل اجرا خواهد بود که شامل آزادی همه گروگانها و خلع سلاح کامل حماس باشد.
این پیشنهاد ۱۳ شهریور ارائه شده بود و بر اساس آن جنگ غزه در برابر آزادی همه گروگانهای اسرائیلی پایان مییابد. همچنین، این پیشنهاد شامل «تضمینهایی است که در چارچوب آنها، اسرائیل تا زمانی که گفتوگوها برای پایان جنگ ادامه دارد، نبرد را از سر نخواهد گرفت.
حماس یکشنبه اعلام کرده بود که برای گفتوگو درباره آزاد کردن گروگانها آماده است.
ارتش اسرائیل: اهداف حزبالله را در دره بقاع لبنان را هدف گرفتیم
در تحولی دیگر، ارتش اسرائیل اعلام کرد که به اهداف حزبالله در دره بقاع در شرق لبنان حمله کرده است.
به نقل از بیانیه ارتش اسرائیل اهداف مورد نظر، پایگاههای آموزشی نظامی نیروی «رضوان» را که محل ذخیره تسلیحات این گروه نیز بود، شامل میشد.
دادگاه تجدیدنظر حوزه دوم ایالات متحده در منهتن دوشنبه ۱۷ شهریور استدلال ترامپ را مبنی بر اینکه رای صادر شده باید لغو شود، زیرا «او مستحق مصونیت ریاستجمهوری بوده»، رد کرد.
دادگاه همچنین پافشاری ترامپ در حمله به کارول را نکوهش کرد و نوشت حملات علیه این ستوننویس سابق مجله اِل «هرچه به زمان دادگاه نزدیکتر میشد، شدیدتر و مکررتر میشد».
اعضای هیئت منصفه دادگاه متشکل از سه قاضی به اتفاق آرا در تصمیمی بدون امضا نوشتند: «اسناد این پرونده از تشخیص دادگاه بدوی پشتیبانی میکند که "درجه مذموم بودن" رفتار آقای ترامپ به طرز قابل توجهی بالا و شاید بیسابقه بوده است.»
هیئت منصفه دیگری در ماه می ۲۰۲۳ ترامپ را بابت «سوءاستفاده جنسی و افترا زدن به کارول» - اما نه تجاوز - مسئول شناخت و پنج میلیون دلار غرامت تعیین کرد.
دادگاه تجدیدنظر آن حکم را در ماه ژوئن امسال تایید کرده بود.
هر دو حکم بخشی از مجموعه مشکلات حقوقی ترامپ پس از ترک کاخ سفید در پایان دور قبلی ریاستجمهوری هستند.
ترامپ هیچیک از اتهامات علیه خود را نپذیرفته و در کارزار انتخاباتیاش پروندههای قضاییاش را بخشی از «توطئه دموکراتها برای تضعیف کارزار ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴» توصیف کرده است.
او در حال تجدیدنظرخواهی در پروندههای دیگری است؛ از جمله محکومیت کیفری ماه می ۲۰۲۴ بهدلیل دستکاری اسناد برای پنهان کردن یک رسوایی جنسی.
وکلای ترامپ دوشنبه در بیانیهای گفتند: «رییسجمهور ترامپ همچنان در برابر جنگ حقوقی لیبرالها پیروز خواهد شد زیرا او بر ماموریت خود برای "عظمت دوباره بخشیدن به آمریکا" تمرکز دارد.»
روبرتا کاپلان، وکیل کارول نیز در بیانیهای گفت: «ما منتظریم روند تجدیدنظر پایان یابد تا سرانجام عدالت اجرا شود.»
پرونده چه بود؟
کارول که اکنون ۸۱ ساله است از ترامپ که اکنون ۷۹ ساله است شکایت کرده بود که حدود سال ۱۹۹۶ در اتاق پروی در فروشگاه بزرگ برگدورف گودمن به او حمله کرده است.
پس از آن که او از ترامپ به اتهام آزار جنسی شکایت کرد، ترامپ در تابستان ۲۰۱۹ با رد اتهام آزار جنسی کارول، گفت که هرگز او را ندیده است.
ترامپ گفت که کارول «از جنس من نیست» و این داستان را برای فروش کتاب خاطراتش ساخته است.
کارول این اظهارات ترامپ را افترازنی خواند و خواستار دستکم ۱۰ میلیون دلار غرامت شد.
بهمن ۱۴۰۲، هیئت منصفه دادگاهی در منهتن، ترامپ را در ارتباط با اتهام افترازنی به این نویسنده، به پرداخت ۸۳ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار غرامت محکوم کرد.
صدور حکم این مبلغ غرامت از سوی هیئت منصفه در ششم بهمن آن سال، با شگفتزده شدن حاضران در دادگاه همراه شد زیرا این مبلغ بسیار بالاتر از مبلغ ۱۰ میلیون دلار غرامتی بود که کارول تقاضا کرده بود.
مرکز تحقیقات تسلیحات جنگی (سیایآر ) مستقر در بریتانیا در گزارش خود که مربوط به ماه سپتامبر است، نوشت که نیروهای حوثی همچنان به حمایتهای خارجی برای تقویت دفاع هوایی خود و انجام حملات، از جمله علیه کشتیها در دریای سرخ، متکی هستند.
بر اساس این گزارش، توقیف یک محموله بزرگ دریایی تنها دو روز پس از آتشبس میان ایران و اسرائیل از سوی نیروهای مقاومت ملی یمن، «بزرگترین ضبط تسلیحات متعارف پیشرفته ایرانی» در تاریخ این نیروها بوده است.
این مرکز افزود بررسی اسناد نشان میدهد تعداد بیسابقهای موشکهای پیشرفته و سامانههای ضدکشتی کشف شده که بخش عمده آنها ارتباطی مستقیم با شبکههای تامین وابسته به جمهوری اسلامی دارند.
گزارش سیایآر همچنین تصریح کرد در مدارک همراه این محموله که شامل مقیاس بیسابقهای از انواع موشکها بود، محتویات بهعنوان «محصولات و ماشینآلات کشاورزی و کود شیمیایی» ثبت شده و هیچ اشارهای به سلاح نشده بود.
جمهوری اسلامی همواره ارسال مستقیم سلاح به یمن را انکار میکند و اصرار دارد که حوثیها توانایی تولید موشکهای برد بلند و پهپادهای خود را دارند.
۲۳ مرداد، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از توقیف محمولههای تسلیحاتی در مسیر ارسال برای حوثیها خبر داد و نوشت که توقیف این محمولهها از سوی نیروهای مقاومت ملی یمن صورت گرفت.
هشدار اندیشکدهها
اندیشکده «انجمن خاورمیانه» مستقر در آمریکا بر اساس گزارش جدید مرکز تحقیقات تسلیحات جنگی هشدار داد که حملات کشورهای غربی به ویژه آمریکا به مواضع حوثیها «هر چقدر هم دقیق باشد، بیثمر خواهد بود مگر اینکه خطوط تامین سلاح از سوی ایران برای حوثیها قطع شود».
این اندیشکده از قول خالد اليمانی، وزیر پیشین دولت قانونی یمن نوشت: «در زمان تصدی من به عنوان وزیر خارجه یمن، پیشنهاد کردم یک هماهنگکننده ارشد امنیتی برای رهبری تلاشهای یمنی و بینالمللی در مقابله با قاچاق منصوب شود.»
او افزود: «پاسخ دریافتی بسیار تاسفآور بود: نامزد مد نظر، با حوثیها همدست بود. به همین دلیل است که خط حیاتی حوثیها همچنان پابرجاست.»
دیگر اندیشکدهها نیز در این زمینه هشدار دادهاند.
موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (IISS) هشدار داده که توان فنی حوثیها در حال افزایش است.
موسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) هم اعلام کرده که رهگیریهای موشکی تاکتیکی به تنهایی نمیتواند شکاف استراتژیک رو به گسترش را جبران کند.
مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) نیز مقاومت شبکههای قاچاق ایران را که به حوثیها امکان میدهند دائما زرادخانه خود را تجدید و مدرن کنند، برجسته کرده است.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، دوشنبه ۱۷ شهریور در بیانیهای ضمن متهم کردن اسپانیا به یهودستیزی، از تحریم دو وزیر اسپانیایی خبر داد.
سعار گفت مواضعی که این دو وزیر از هفتم اکتبر تاکنون اتخاذ کردهاند، «تحریک به خشونت علیه اسرائیلیها و دعوت به نابودی اسرائیل» بوده است.
دولت مادرید اتهام یهودستیزی را رد کرد.
وزیر خارجه اسرائیل همچنین در شبکه ایکس نوشت: «همان زمانی که پدرو سانچز، رییس دولت اسپانیا، به اسرائیل حمله میکرد، تروریستهای فلسطینی شش اسرائیلی از جمله یعقوب پینتو، مهاجر تازهوارد از اسپانیا را کشتند.»
اشاره سعار به یکی از مرگبارترین حملات چند سال اخیر در اورشلیم است که دوشنبه روی داد و در جریان آن، شش نفر از جمله یک اسپانیایی کشته شدند.
وزیر خارجه اسرائیل افزود: «سانچز و وزیران منحرفش که کشتار هفت اکتبر را توجیه کردند، مدتهاست در کنار حماس و علیه اسرائیل ایستادهاند و این شرمآور است.»
اقدامات اسپانیا علیه اسرائیل
اظهارات سعار پس از آن مطرح شد که پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، دوشنبه در واکنش به آنچه او «نسلکشی» فلسطینیان در غزه خواند، ۹ اقدام علیه اسرائیل از جمله تحریم تسلیحاتی و ممنوعیت ورود کالاهای اسرائیلی از کرانه باختری اعلام کرد.
سانچز همچنین گفت که اسپانیا کمکهای خود را به تشکیلات خودگردان فلسطین و آژانس کمکهای سازمان ملل برای پناهندگان فلسطینی در خاور نزدیک (اونروا) افزایش خواهد داد.
سانچز در یک سخنرانی عمومی که از تلویزیون اسپانیا پخش شد گفت: «امیدواریم این اقدامات به افزایش فشار بر نخستوزیر [بنیامین] نتانیاهو و دولت او منجر شود تا بخشی از رنجی که جمعیت فلسطینی متحمل میشود، کاهش یابد.»
اسپانیا سفیر خود را از اسرائیل فراخواند
وزارت خارجه اسپانیا دوشنبه اعلام کرد که سفیر خود در تلآویو را برای مشورت فراخوانده است.
وزارت خارجه اسپانیا در بیانیهای نوشت که دولت این کشور «بهشدت اتهامات نادرست و افتراآمیز ضدیهود که از سوی دولت اسرائیل علیه اسپانیا و مردم اسپانیا مطرح شده است و همچنین ممنوعیت غیرقابل قبول ورود دو عضو دولت اسپانیا به اسرائیل را رد میکند».
این بیانیه افزود: «اقدامات مرتبط با وضعیت غیرانسانی غزه و کرانه باختری که امروز بهوسیله رییس دولت اسپانیا اعلام شد، بازتابدهنده نظر اکثریت جامعه اسپانیا بوده و در چارچوب حاکمیت آن و در راستای دفاع از صلح، حقوق بشر و حقوق بینالملل اتخاذ شدهاند.»
اسپانیا اعلام کرد که در سالهای اخیر، این کشور به ۷۲ هزار یهودی شهروندی اعطا کرده و از راهحل دوکشوری برای مناقشه اسرائیل و فلسطینیان حمایت میکند.
مادرید دوشنبه در بیانیه جداگانهای حمله مسلحانه مرگبار در اورشلیم را محکوم کرد.
در بیانیه وزارت خارجه اسپانیا آمده است: «دولت مایل است همبستگی خود را ابراز کرده و صمیمانهترین تسلیتهای خود را به خانوادههای قربانیان، بهویژه خانواده شهروند اسپانیایی که جان خود را از دست داد، تقدیم کند و همچنین امید خود را برای بهبودی هرچه سریعتر مجروحان ابراز دارد.»
اسپانیا بار دیگر بر «تعهد خود به صلح در خاورمیانه و محکومیت شدید تروریسم» تاکید کرد.
