رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در نشست شورای حکام آژانس هشدار داد وقت زیادی برای همکاری هستهای با تهران باقی نمانده است و در عین حال اظهار امیدواری کرد با از سرگیری بازرسیها از سایتهای اتمی جمهوری اسلامی، امکان حملات نظامی به ایران هم از بین برود.
نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی صبح دوشنبه ۱۷ شهریور برای بررسی موضوعاتی از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی و انطباق آن با معاهده عدم اشاعه هستهای در وین برگزار شد. این نشست با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو شورا قرار است تا جمعه ۲۱ شهریور ادامه داشته باشد.
گروسی در جلسه مطبوعاتی خود در این نشست در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره وضعیت سایت اصفهان پیش و پس از بمباران آمریکا گفت نمیتوان در این زمینه حدس و گمانهزنی داشت و باید به این سایتها دسترسی وجود داشته باشد.
او با تاکید بر ضرورت بازگشت بازرسیها از تاسیسات ایران به حالت عادی، به وضعیت ذخایر غنیشده جمهوری اسلامی پس از بمبارانها در جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت صحبت درباره جزییات این اقدام سخت است و با مذاکرات روی کاغذ تفاوت دارد.
گروسی همچنین گفت درباره سایتهایی که احتمالا پیش از حملات اسرائیل در آنها غنیسازی انجام میگرفته است، اطلاعاتی ندارد.
فرصت زیادی برای همکاری هستهای با تهران باقی نمانده است
گروسی در نشست افتتاحیه شورای حکام گفت بررسی برنامه هستهای جمهوری اسلامی همچنان در کانون تلاشهای آژانس قرار دارد و یادآور شد پس از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در جنگ ۱۲ روزه، این موضوع بهطور مفصل هم در شورای حکام و هم در شورای امنیت سازمان ملل مطرح شده است.
او تاکید کرد آژانس بهطور مستمر با تهران در ارتباط بوده تا نگرانیهای موجود برطرف و همکاری ضروری میان دو طرف احیا شود.
مدیرکل آژانس افزود در هفتههای اخیر مذاکرات فنی در تهران و وین برای تعیین گامهای عملی راستیآزمایی پیشرفت داشته و امید میرود طی روزهای آینده به جمعبندی برسد.
او با بیان اینکه «هنوز زمان باقی است اما نه زیاد»، ابراز امیدواری کرد توافقهای فنی بتواند زمینهساز پیشرفت در دیگر رایزنیهای دیپلماتیک شود.
یک روز پیش از آغاز این نشست، گروسی در مصاحبهای گفت پس از جنگ ۱۲ روزه، اجازه ورود بازرسان آژانس به سایتهای اصلی فردو، نطنز و اصفهان از سوی مقامات جمهوری اسلامی داده نشده است.
به گفته او، عدم دسترسی بازرسان آژانس به ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده ایران، این حق را به جامعه جهانی میدهد که نگران باشد.
همزمان با افتتاحیه نشست شورای حکام، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این درک رسیده که شیوه و نحوه اجرای تعهدات پادمانی ایران نمیتواند مانند دوره قبل از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل باشد.
او دوشنبه ۱۷ شهریور افزود تهران هنوز با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به جمعبندی نرسیده اما روند گفتوگوها «مثبت بوده» است.
گروسی نیز گفت مذاکرات با تهران درباره برنامه هستهای «در مسیر درستی قرار دارد» اما نمیتوان هفتهها و ماهها را صرف گفتوگوهای بیپایان کرد.
لارنس نورمن، خبرنگار روزنامه والاستریت ژورنال، ۱۵ شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد مذاکرات میان نمایندگان جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین تنها پیشرفتی «بسیار جزئی» داشته است.
تاکید بر تعهد الزامآور انپیتی
گروسی در بخش دیگری از سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه نشست شورای حکام به تصویب قانون تعلیق همکاری با آژانس در مجلس شورای اسلامی و تایید آن از سوی مسعود پزشکیان اشاره کرد و گفت: «قوانین ملی تعهداتی در داخل ایجاد میکنند اما برای آژانس الزامآور نیستند.»
به گفته گروسی، موافقتنامه جامع پادمان انپیتی همچنان معتبر است و تنها سند الزامآور درباره حقوق و تعهدات دو طرف محسوب میشود.
همزمان با این سخنرانی، بقائی گفت تهران عضو انپیتی و «متعهد به موافقتنامه پادمان» است و افزود موضوع خروج از این سند، صرفا در سطحی محدود در مجلس مطرح شده و تاکنون هیچ تصمیم قطعیای در این زمینه اتخاذ نشده است.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تصمیمگیری در این خصوص در نهایت «بر عهده نظام» خواهد بود.
مدیرکل آژانس نیز در کنفرانس خبری پس از افتتاحیه نشست شورای حکام به اظهار نظر مقامهای حکومت اشاره کرد و گفت موضع رسمی جمهوری اسلامی خارج نشدن از انپیتی است.
در روزهای گذشته تعدادی از نمایندگان مجلس اظهارات ضدونقیضی درباره بررسی طرح سهفوریتی خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) در مقابله با فعالسازی مکانیسم ماشه مطرح کردهاند.
ضرورت بازگشت بازرسان آژانس به ایران
گروسی در بخشی از نشست خبری خود به نگرانی تهران از استفاده اسرائیل و آمریکا از اطلاعات آژانس درباره ذخایر غنیشده و وضعیت سایتهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت آژانس هیچ اطلاعاتی را در اختیار کشوری دیگر قرار نمیدهد.
مدیرکل آژانس گفت این نهاد نه به استفاده از زور، بلکه به دیپلماسی اعتقاد دارد و افزود: «در صورت از سر گرفته شدن بازرسیها از سایتهای اتمی ایران، امید به از بین رفتن امکان حملات نظامی وجود دارد.»
همزمان با این تحولات، حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار است ۱۸ شهریور به مصر برود و محل نگهداری اورانیوم غنیشده ایران را به مقامهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع دهد.
آنتونیو کوستا، رییس شورای اتحادیه اروپا، دوشنبه ۱۷ شهریور با اعلام این خبر افزود تحریمهای جدید علیه روسیه با آمریکا هماهنگ میشود.
او گفت مقامهای اروپایی امیدوارند با وجود ناکامیهای ماههای گذشته در پیشبرد مذاکرات شخصی دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین برای صلح در اوکراین، اکنون همکاری بهتری شکل بگیرد.
رییسجمهوری آمریکا ۱۶ شهریور و یک روز پیش از این سفر گفت آماده است به «مرحله دوم» محدودیتها برای روسیه وارد شود.
این موضع نشان میدهد ترامپ بیش از هر زمان دیگری در آستانه تشدید تحریمها علیه مسکو به دلیل جنگ در اوکراین است.
آمریکا برخلاف دیگر اعضای گروه هفت شامل اتحادیه اروپا، بریتانیا و کانادا، هنوز به طرح کاهش سقف قیمت نفت خام روسیه به ۴۷ دلار و ۶۰ سنت برای هر بشکه و پیش از اعمال تحریمها نپیوسته است.
با این حال، ترامپ تعرفههای سنگینی بر واردات آمریکا از هند اعمال کرده که بخشی از آن بهدلیل اقدام هند در خرید گسترده انرژی از روسیه است.
اتحادیه اروپا در حال تدوین پیشنویس نوزدهمین بسته تحریمی خود علیه روسیه است.
دیپلماتهای اروپایی میگویند این بسته احتمالا شامل فهرست بیشتری از شرکتهای چینی، بانکهای روسی و کشتیهای «ناوگان سایه» مسکو برای دور زدن تحریمها و همچنین ممنوعیت معاملات نفتی روسیه خواهد بود.
کرملین دوشنبه ۱۷ شهریور اعلام کرد هیچ تحریمی هرگز روسیه را وادار به تغییر مسیر خود نخواهد کرد.
ترامپ ۱۳ شهریور در تماسی ویدیویی با نشست کشورهای عضو «ائتلاف داوطلبان» به رهبری امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه، تاکید کرد اروپا باید به خرید نفت از روسیه خاتمه دهد.
رییسجمهوری آمریکا بارها روسیه را به اعمال تحریمهای بیشتر تهدید کرده اما به امید پیشرفت در گفتوگوهای صلح اوکراین، اجرای آنها را به تعویق انداخته است.
او که وعده داده بود پس از بازگشت به کاخ سفید جنگ اوکراین را بهسرعت پایان دهد، در هفتههای اخیر از عدم پیشرفت در مذاکرات صلح ابراز نارضایتی کرده است.
پژوهشگران دانشکده پزشکی استنفورد در تحقیقی جدید دریافتند که افزایش فعالیت در یک منطقه خاص از مغز میتواند منجر به بروز رفتارهای مرتبط با اختلال طیف اوتیسم شود.
به گزارش پایگاه خبری ساینسدیلی، این گروه تحقیقاتی در بررسی موشهای آزمایشگاهی مبتلا به اوتیسم، «هسته رتیکولار تالاموس» را که نقش دروازهبان اطلاعات حسی بین تالاموس و قشر مغز را ایفا میکند، بهعنوان هدف احتمالی درمان شناسایی کردند.
کاهش علائم با داروهای ضد صرع
محققان توانستند با تجویز داروهایی که فعالیت این ناحیه مغزی را هدف قرار میدهد، روند بروز تشنجها، واکنش مفرط به محرکها، بیشفعالی حرکتی، رفتارهای وسواسگونه و ضعف در روابط اجتماعی را در موشها معکوس کنند.
جان هوگوارد، استاد مغز و اعصاب و نویسنده ارشد این مطالعه، گفت: «این داروها در حال حاضر برای درمان صرع تحت بررسی قرار دارند که نشان میدهد فرآیندهای زیربنایی اختلالات طیف اوتیسم و صرع ممکن است در مغز همپوشانی داشته باشند.»
نتایج این پژوهش با مشخص کردن نقش فعالیت بیش از حد هسته رتیکولار تالاموس در هر دو اختلال اوتیسم و صرع، توضیح میدهد چرا این دو اختلال اغلب با هم دیده میشوند.
ارتباط اوتیسم و صرع
سونگسو جانگ، محقق ارشد این مطالعه، با ثبت فعالیت عصبی این منطقه مغزی در موشهای اصلاح ژنتیکی شده برای مدلسازی اوتیسم، مشاهده کرد که هسته رتیکولار تالاموس هنگام مواجهه این حیوانات با محرکهایی مانند نور یا فشار هوا و همچنین در تعاملات اجتماعی، فعالیت بالایی نشان میدهد.
این منطقه مغزی در موشهای مبتلا به اوتیسم دچار انفجارهای ناگهانی فعالیت و بروز تشنج میشود.
این یافته میتواند دلیل احتمال بروز ۳۰ درصدی عارضه صرع در افراد مبتلا به اختلال اوتیسم نسبت به سایر افراد را توضیح دهد.
امیدی تازه برای درمان
محققان استنفورد از دو روش برای کنترل فعالیت این منطقه مغز استفاده کردند.
در روش نخست، با آزمایش داروی ضد تشنج «زِد۹۴۴» متوجه شدند که این دارو اختلالات رفتاری در موشهای اوتیستیک را برطرف میکند.
در ادامه این گروه تحقیقاتی با استفاده از روش دیگری به نام DREADD که نورونها را برای پاسخ به داروها اصلاح ژنتیکی میکند، توانستند فعالیت بیش از حد در هسته رتیکولار تالاموس را کاهش دهند و اختلال رفتاری در موشهای اوتیستیک را معکوس کنند.
محققان همچنین با افزایش فعالیت همین منطقه مغزی در موشهای سالم توانستند علائم اوتیسم را در آنها ایجاد کنند، یافتهای که نقش کلیدی این ناحیه مغزی را تایید میکند.
یافتههای این تحقیق، هسته رتیکولار تالاموس را بهعنوان هدفی تازه برای درمان اختلالات طیف اوتیسم معرفی میکند و راه را برای توسعه درمانهای موثرتر هموار میسازد.
سعار دوشنبه ۱۷ شهریور در نشست خبری مشترک با همتای مجارستانیاش در بوداپست گفت اسرائیل آماده است همین حالا جنگ را تمام کند و توافق را بپذیرد.
وزیر خارجه اسرائیل در عین حال تاکید کرد چنین توافقی باید شامل آزادی همه گروگانها و خلع سلاح حماس باشد.
او افزود با اینکه شرط خلع سلاح حماس هم برای اسرائیل حیاتی است وهم آیندهای آزاد برای فلسطینیان میسازد، اما برخی در اروپا هستند که از اسرائیل میخواهند بدون این شروط جنگ را تمام کند.
سعار ادامه داد: «اروپاییها هرچند میگویند خواهان خلع سلاح حماس هم هستند اما نمیگویند این خلع سلاح چطور انجام خواهد شد؟ محترمانه قرار است از حماس بخواهیم سلاح نداشته باشد؟ حماس فقط مشکل اسرائیل نیست؛ مشکل منطقه و جهان است.»
او ۱۶ شهریور در جریان نشست مطبوعاتی با همتای دانمارکیاش در اورشلیم نیز سخنان مشابهی را مطرح کرده بود.
این موضع در حالی مطرح میشود که حماس بر موضع دیرینه خود تاکید کرده و آزادی همه گروگانها را منوط به پایان جنگ و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از شهر غزه دانسته است.
بر اساس گزارشها، آمریکا چارچوب طرحی جدید را به حماس ارائه کرده که شامل اصول تازهای برای توافق جامع آتشبس و آزادی گروگانها میشود.
این طرح هنوز نهایی نشده و در حال حاضر صرفا چارچوبی از اصول کلی برای مذاکرات آتی محسوب میشود.
«اسرائیل با حمله به غزه حماس را وادار به تسلیم خواهد کرد»
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۷ شهریور اعلام کرد بهعنوان «آخرین هشدار» به حماس برای تسلیم و پذیرفتن طرح پیشنهادی آمریکا، حملات هوایی به غزه را تشدید خواهد کرد.
کاتز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز طوفانی سهمگین آسمان غزه را در خواهد نوردید و سقف برجهای ترور به لرزه در خواهد آمد.»
او افزود: «این آخرین هشدار به قاتلان و متجاوزان حماس در غزه و در هتلهای مجلل خارج از آن است: گروگانها را آزاد کنید و سلاحهای خود را زمین بگذارید. در غیر این صورت، غزه ویران میشود و شما نابود خواهید شد.»
ساکنان محلی از بمباران شهر غزه و شنیده شدن صدای انفجار خبر میدهند.
در همین حال، حماس اعلام کرد مشغول بررسی آخرین پیشنهاد آتشبس آمریکا است که ۱۶ شهریور ارائه شد و ترامپ آن را «آخرین فرصت» این گروه توصیف کرد.
پیشنهاد آمریکا شامل «تضمینهای بسیار مهم امنیتی» است
وبسایت واینت ۱۷ شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد پیشنهاد جدید آمریکا برای آتشبس شامل «تضمینهای بسیار مهمی» است که در چارچوب آنها، اسرائیل تا زمانی که گفتوگوها برای پایان جنگ ادامه دارد، نبرد را از سر نخواهد گرفت.
به گفته این منابع، در صورت اجرای این پیشنهاد، ارتش اسرائیل در مواضع فعلی خود باقی نخواهد ماند و احتمالا «آرایش تازهای» در جریان آتشبس شکل خواهد گرفت.
بر اساس گزارشها، اسرائیل خواهان آن است که حماس همه ۴۸ گروگان زنده و کشتهشده را در همان روز نخست آتشبس تحویل دهد.
واینت افزود در مقابل، اسرائیل صدها زندانی فلسطینی «با دستان آلوده به خون» و هزاران زندانی دیگر را آزاد خواهد کرد.
همچنین ارتش اسرائیل عملیات تصرف شهر غزه را متوقف خواهد کرد و در بیرون از این شهر باقی خواهد ماند.
طبق این پیشنهاد، دو طرف مذاکرات برای پایان جنگ را با نظارت شخصی ترامپ پیش خواهند برد و آتشبس تا زمانی که گفتوگوها ادامه دارد، برقرار خواهد ماند.
با تشدید بحران آب و ناتوانی جمهوری اسلامی در مدیریت منابع، گزارشهای جدید رسمی حاکی از آن است که ۱۹ سد بزرگ کشور درگیر خشکسالی شدید شدهاند.
سدهای وشمگیر، گلستان و بوستان در استان گلستان، سد رودبال داراب در فارس و سد شمیل و نیان در هرمزگان کاملا خشک شدهاند.
در گیلان، سد سفیدرود تنها سه درصد آب دارد و در زنجان، سد تهم با ۹ درصد ذخیره به وضعیت هشدار رسیده است.
سدهای تنگوئیه سیرجان و نسا در کرمان نیز با پرشدگی هفت درصدی در شرایطی بحرانی بهسر میبرند.
در ماههای اخیر، قطعیهای مکرر آب و برق زندگی روزمره شهروندان را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و روند تولید صنعتی و فعالیتهای اقتصادی کشور را نیز با اختلال مواجه ساخته است.
مسئولان جمهوری اسلامی در حالی مردم را به صرفهجویی و اصلاح الگوی مصرف فرامیخوانند که خود از حل ریشهای بحرانهای ساختاری و مدیریتی در حوزه آب و برق ناتوان بودهاند.
آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران همچنین نشان میدهد در شرق کشور، چاهنیمههای سیستان و بلوچستان با ۱۳ درصد و سد نهرین در خراسان جنوبی با ۱۲ درصد ظرفیت، روزهای پایانی سال آبی را با کمترین ذخایر پشت سر میگذارند.
سد لار در استان تهران تنها سه درصد آبگیری دارد و سدهای لتیان و ماملو نیز با ۱۴ درصد ذخیره، وضعیت مطلوبی ندارند.
در خراسان رضوی نیز سدهای دوستی و طرق با پنج درصد پرشدگی، شرایطی مشابه و بحرانی را تجربه میکنند.
۱۶ شهریور روزنامه هممیهن گزارش داد با خالی شدن سدها، احتمال سهمیهبندی آب در نیمه دوم شهریور و مهر جدیتر شده است.
بر اساس این گزارش، هرچند دولت مسعود پزشکیان انتقال آب از سد طالقان را در دستور کار قرار داده، اما آب این سد «کفاف نیاز تهران را نمیدهد».
خبرگزاری ایسنا ۱۳ شهریور نوشت چند سال خشکسالی پیاپی، کاهش بارندگی و بحران کمبود آب، بر میزان تولید محصولات کشاورزی از جمله گندم تاثیر گذاشته است.
پیشتر در ۲۱ مرداد، سخنگوی صنعت آب ایران با اشاره به وخامت بیسابقه بحران آب گفت ۷۰ درصد دشتهای ایران در وضعیت «ممنوعه» یا «ممنوعه بحرانی» قرار دارند و بیش از ۳۰۰ دشت، از جمله تهران، با خطر جدی فرونشست زمین مواجه هستند.
شرکت مدیریت منابع آب ۲۰ مرداد گزارش داده بود در مجموع ۵۸ درصد مخازن سدهای کشور خالی است.
