کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، از «نگرانی شدید» خود در مورد هدف قرار گرفتن مکرر خبرنگاران در غزه خبر داد. این اظهارات پس از آن بیان شد که پنج خبرنگار از جمله انس الشریف، خبرنگار الجزیره که اسرائیل میگوید از فرماندهان حماس بود، در یک حمله هوایی به غزه کشته شدند.
ارتش اسرائیل تایید کرد در این حمله، الشریف، هدف قرار گرفته و کشته شد اما افزود که او فرماندهی یک سلول نظامی حماس را بر عهده داشته و در حملات راکتی به اسرائیل نقش داشته است.
کشته شدن الشریف واکنشهای انتقادی زیادی از سوی کشورهای مختلف به دنبال داشت.
شبکه الجزیره که از سوی دولت قطر تامین مالی میشود، نقش و جایگاه نظامی الشریف را رد کرد.
خود الشریف نیز پیش از مرگش چنین اتهاماتی را که از سوی اسرائیل مطرح است، رد کرده بود.
بریتانیا: اتهام ارتباط یکی از خبرنگاران با حماس، مستقلا بررسی شود
سخنگوی استارمر دوشنبه ۲۰ مرداد به خبرنگاران گفت: «ما بهشدت نگران هدف قرار گرفتن مکرر روزنامهنگاران در غزه هستیم.»
او افزود: «خبرنگارانی که در حال پوشش درگیریها هستند، طبق حقوق بشردوستانه بینالمللی از حمایت برخوردارند و باید بتوانند مستقل و بدون ترس به گزارشگری بپردازند. اسرائیل باید اطمینان حاصل کند که روزنامهنگاران میتوانند کار خود را با امنیت انجام دهند.»
وقتی از سخنگوی استارمر درباره اتهام ارتباط خبرنگاران با حماس پرسیده شد، او پاسخ داد: «این موضوع باید بهطور کامل و مستقل بررسی شود اما ما بهشدت نگران هدف قرار گرفتن مکرر روزنامهنگاران هستیم.»
کشته شدن یک خبرنگار محلی
پزشکان در بیمارستان الشفا گفتند حمله هوایی که الشریف و همکارانش را کشت، همچنین منجر به مرگ محمد الخالدی، خبرنگار آزاد محلی شد و شمار خبرنگاران کشتهشده در این حمله به پنج نفر رسید.
حماس، گروه مسلحی که از سال ۲۰۰۷ کنترل غزه را در دست دارد، کشته شدن او را به «عملیات جدید برنامهریزیشده» مرتبط دانست.
دفتر رسانهای دولت غزه که تحت کنترل حماس است، گفت در نزدیک به دو سال جنگ، ۲۳۸ خبرنگار کشته شدهاند اما کمیته حمایت از روزنامهنگاران (CPJ) اعلام کرد دستکم ۱۸۶ خبرنگار در جریان جنگ غزه کشته شدهاند.
نبرد کنونی زمانی آغاز شد که نیروهای تحت رهبری حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل یورش بردند و طبق آمار اسرائیل، هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر را گروگان گرفتند.
حدود ۵۰ گروگان همچنان در غزه هستند، اما گمان میرود تنها حدود ۲۰ نفر از آنان زنده باشند.
بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه، بیش از ۶۱ هزار فلسطینی تاکنون در عملیات نظامی اسرائیل کشته شدهاند.
اکثریت جمعیت غزه بارها آواره شده و ساکنان آن با بحران انسانی شدیدی مواجهاند، در حالی که بخشهای وسیعی از این منطقه به ویرانه تبدیل شده است.
به گزارش آکسیوس، دو منبع آگاه گفتهاند که ارائه یک پیشنهاد تازه برای راهحلی دیپلماتیک جامع که به جنگ پایان دهد، میتواند اجرای برنامه اسرائیل برای حمله جدید با هدف اشغال شهر غزه را به تاخیر بیندازد.
ویتکاف اخیراً گفته بود دولت ترامپ خواهان یک توافق «همه یا هیچ» برای پایان کامل جنگ است، نه یک «توافق تدریجی».
یک منبع دخیل در مذاکرات به آکسیوس گفته است قطر و آمریکا در حال تدوین پیشنهادی جامع هستند که طی دو هفته آینده به طرفها ارائه خواهد شد.
رون درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، نیز پنجشنبه در نشست کابینه امنیتی پیش از تصویب طرح حمله جدید گفت انتظار میرود دولت ترامپ طی هفتههای آینده طرحی با عنوان «پایان بازی» برای جنگ غزه ارائه دهد.
کاخ سفید از اظهار نظر درباره این دیدار خودداری کرده است. با این حال، یک مقام اسرائیلی دخیل در مذاکرات گفته دستیابی به «طرح پایان بازی» میان اسرائیل و آمریکا مشکلی ندارد، اما چنین طرحی از سوی حماس پذیرفته نخواهد شد و بنابراین معنایی نخواهد داشت.
او تاکید کرده است: «جنگ ما با حماس است، نه با آمریکا. شکاف بین اسرائیل و حماس بر سر پایان جنگ بسیار عمیق است و در این مرحله صحبت از توافق جامع بیفایده خواهد بود.»
بهنوشته آکسیوس، با وجود تصمیم کابینه اسرائیل برای دستور به ارتش جهت آمادهسازی اشغال شهر غزه، اجرای این طرح چند هفته طول میکشد؛ بهدلیل نیاز به برنامهریزی نظامی، تخلیه حدود یک میلیون غیرنظامی فلسطینی از منطقه و آمادهسازی کمکهای انسانی.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفته است که اجرای این حمله فوری نخواهد بود و جدول زمانی دقیقی برای آغاز عملیات تعیین نشده تا زمان بیشتری برای تلاشهای دیپلماتیک باقی بماند.
در نشست کابینه، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل به شکلی مبهم سخن گفت و راه را برای توقف عملیات در صورت ازسرگیری مذاکرات برای پایان جنگ و آزادی گروگانها باز گذاشت.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفت به همین دلیل وزیران افراطی ایتامار بنگویر و بتسلل اسموتریچ به این تصمیم رای منفی دادند.
همزمان، وزیران امور خارجه بریتانیا، استرالیا، آلمان، ایتالیا و نیوزیلند در بیانیهای مشترک تصمیم کابینه اسرائیل را رد کردند.
در این بیانیه آمده است که این اقدام «وضعیت فاجعهبار انسانی را تشدید، جان گروگانها را به خطر و خطر آوارگی گسترده غیرنظامیان را بیشتر خواهد کرد».
آنان از «طرفها و جامعه جهانی» خواستهاند برای پایان جنگ از طریق آتشبس فوری و دائمی و آزادی همه گروگانها بدون تأخیر بیشتر، تلاش کنند.
نتانیاهو شامگاه یکشنبه ۱۹ مرداد در یک کنفرانس خبری با رسانههای اسرائیلی در اورشلیم گفت: «در مورد هدف ما در این طرح، میخواهیم همه گروگانها را آزاد کنیم. وقتی میگویم "همه"، منظورم زنده و مرده است.»
نتانیاهو در همین روز یک نشست خبری با خبرنگاران خارجی برگزار و از طرح اسرائیل برای تصرف غزه دفاع کرد.
وقتی در دومین نشست خبری نتانیاهو در روز یکشنبه بار دیگر از او پرسیده شد که آیا اسرائیل پس از آغاز عملیات، در صورتی که حماس پیشنهاد یک توافق جزئی برای آزادی گروگانها بدهد، با آن موافقت خواهد کرد، نتانیاهو گفت: «ما به دنبال یک توافق هستیم، نه توافق جزئی، برای آزادی کامل همه ۲۰ گروگان زنده باقیمانده، با هدف شکست حماس.»
او ادامه داد: «درباره توافقهای جزئی صحبت کردیم، برای توافقهای جزئی صبر کردیم، و در این مدت همیشه گمراه شدیم. [حماس] کمی اینجا، کمی آنجا [گروگانها را] تحویل داد و بسیاری را نزد خود نگه داشت و اصلا مشخص نبود که آیا هرگز آنها را میبینیم یا نه. من میخواهم همه را ببینم، و باور دارم که یک پیروزی قاطع راه رسیدن به این هدف است.»
در پاسخ به اینکه آیا او نگران است که مخالفت علنی سپهبد ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، با این طرح بر موفقیت عملیاتی تاثیر بگذارد، نتانیاهوگفت: «من ارتش، فرماندهانش و همه نهادهای امنیتی را تشویق میکنم: هر چه در ذهن دارید بگویید. میخواهم آن را بشنوم، و بسیاری اوقات قانع میشوم. گاهی هم قانع نمیشوم، و در نهایت من تصمیم میگیرم.»
او اضافه کرد: «آنچه ما تصمیم میگیریم، همان اجرا میشود. این تصمیم است. این همان طریقی است که دموکراسی کار میکند.»
نخستوزیر اسرائیل: هرگز سیاست گرسنگی در غزه را اتخاذ نکردیم
در ادامه این کنفرانس خبری، نتانیاهو گفت که هرچند در غزه «کمبود» مواد غذایی وجود داشته، اما اسرائیل هرگز سیاست گرسنگی دادن به مردم غزه را اتخاذ نکرده و باعث گرسنگی در این منطقه نشده است.
او گفت ایده «شهر بشردوستانه» که از سوی یسرائیل کاتز وزیر دفاع اسرائیل مطرح شده، همان چیزی است که اسرائیل در حال حاضر انجام میدهد: «اینکه مناطقی وجود داشته باشد که در آن به جمعیت اجازه دهیم از مناطق جنگی خارج شوند و کمکهای انسانی دریافت کنند.»
نتانیاهو افزود که به طور منظم از هر دو جناح چپ و راست مورد انتقاد قرار میگیرد و این موضوع روی او تاثیری ندارد.
او با اشاره به حماس تاکید کرد: «من قصد ندارم اینجا متوقف شوم. قصد ندارم این هیولاها را در جای خود باقی بگذارم.»
نخستوزیر اسرائیل تاکید کرد که تصمیم کابینه برای تصرف شهر غزه در هفته گذشته «اولین گام» در مسیر شکست نظامی حماس است.
او اضافه کرد: «قصد ندارم بقیه مراحل را توضیح دهم»، زیرا مراحل بعدی در جلسه کابینه امنیتی مورد بحث قرار گرفته است.
نتانیاهو گفت: «به محض اینکه مرکز ثقل را فرو بریزید، آخرین دژ واقعی باقیمانده برای حماس در غزه، حماس فرو میپاشد و فکر میکنم خود حماس هم همین را باور دارد.»
نتانیاهو یکشنبه ۱۹ مرداد در نشستی خبری، پنج اصل از طرح مدنظرش برای آینده غزه را اعلام کرد. از مهمترین مؤلفههای این طرح این است که نه حماس و نه تشکیلات خودگردان فلسطین مسئولیتی در اداره غزه نخواهند داشت.
از سوی دیگر، طاهر النونو، مشاور رسانهای دفتر سیاسی حماس، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه این طرح را محکوم و نتانیاهو را به «دروغگویی، فریبکاری و تلاش برای گمراه کردن مردم» متهم کرد.
از نظر حماس این طرح شکلی «تحریفشده و پنهانکارانه» برای تصرف غزه است.
نخستوزیر اسرائیل گفت طرح عملیات نظامی جدید در غزه با هدف مقابله با دو پایگاه باقیمانده حماس شامل شهر غزه و کمپهای مرکز این منطقه تدوین شدهاند.
او افزود انتظار دارد طرح حمله به غزه «نسبتا سریع» نهایی شود و یادآوری کرد حماس هنوز هزاران «تروریست مسلح» دارد و میخواهد باز هم تهاجم مرگبار هفتم اکتبر را تکرار کند.
نتانیاهو با دفاع از طرح خود، پایان جنگ را منوط به حذف حماس دانست و اضافه کرد: «هیچ کشوری اجازه نمیدهد تروریستهای نسلکش کنارشان زندگی کند... ما نمیخواهیم غزه را اشغال کنیم. میخواهیم آن را از حماس نجات دهیم.»
کابینه امنیتی اسرائیل ۱۷ مرداد طرح پیشنهادی نتانیاهو برای تصرف کامل غزه را تصویب کرد.
بر اساس این طرح، ارتش اسرائیل ماموریت خواهد داشت تا کنترل شهر غزه را که محل سکونت حدود ۸۰۰ هزار نفر از فلسطینیان است، به دست گیرد.
نتانیاهو در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد اسرائیل باید از نظر امنیتی «دست بالا» را در غزه داشته باشد، زیرا این بهترین راه پایان دادن به جنگ است.
او تاکید کرد: «من نمیخواهم جنگ را طولانی کنم. میخواهم آن را تمام کنم. اما برخی میگویند باید تسلیم حماس شویم. اگر این کار را کنیم، هفتم اکتبر باز هم تکرار خواهد شد.»
نتانیاهو ادامه داد: «ما به غیرنظامیان اجازه میدهیم به مناطق امن بروند... ما نمیخواهیم در غزه بمانیم.»
«ساکنان غزه میخواهند که این منطقه را از دست حماس آزاد کنیم»
نخستوزیر اسرائیل در پاسخ به انتقادهای گسترده به طرح تصرف غزه گفت: «ما میخواهیم جنگ را تمام کنیم؛ عملیات در شهر غزه و تخریب زیرساخت حماس راه پایان جنگ است.»
هزاران نفر از شهروندان اسرائیلی ۱۸ مرداد در خیابانهای تلآویو گرد هم آمدند تا مخالفت خود را با طرح نتانیاهو برای گسترش جنگ در غزه اعلام کنند.
معترضان خواستار پایان فوری جنگ و آزادی تمام گروگانهای باقیمانده در این باریکه شدند.
همچنین کمیته وزارتی عربی-اسلامی متشکل از ۲۰ کشور ۱۸ مرداد در بیانیهای، تصمیم اسرائیل برای تصرف و اعمال کنترل کامل بر غزه را بهشدت محکوم کرد.
نتانیاهو چند روز پیش در گفتوگو با فاکسنیوز تاکید کرد اسرائیل در پی آن است که کنترل کل غزه را در دست بگیرد، اما قصد الحاق این منطقه به اسرائیل را ندارد.
او در نشست خبری جدید خود گفت مردم غزه از اسرائیل و جهان میخواهند «از دست حماس نجاتشان دهد».
نتانیاهو افزود به ارتش اسرائیل دستور داده تا مقدمات حضور امن خبرنگاران خارجی در نوار غزه را فراهم کند و در آن زمان، رسانهها خواهند دید که «شهروندان غزه خودشان هم با حماس میجنگند».
نخستوزیر اسرائیل ادامه داد: «آنها همچنین خرابی گستردهای خواهند دید. حماس که همه این مناطق را نظامی یا بمبگذاری کرده بود، مسئول این موضوع است.»
«حماس مسئول کمبود غذا در غزه است»
نخستوزیر اسرائیل در بخشی از نشست خبری خود، کمبود مواد غذایی در غزه را تایید کرد، اما دلیل آن را حماس دانست که «غذا را میدزدد و هر که را بخواهد به غذا نزدیک شود، میکشد».
نتانیاهو همچنین حماس را به «سرقت» کامیونهای حامل کمکهای بشردوستانه در ماههای گذشته متهم کرد و افزود: «باوجود دروغهایی که طرح میشود، از آغاز جنگ سیاست ما این بوده که جلوی فاجعه انسانی در غزه را بگیریم.»
هزاران نفر از ساکنان غزه هر روز در اطراف مراکز توزیع غذا تحت مدیریت بنیاد بشردوستانه غزه که با حمایت آمریکا و اسرائیل فعالیت میکند، جمع میشوند.
از زمان آغاز به کار این بنیاد در اوایل خرداد، در جریان توزیع کمکها صدها تن از ساکنان غزه بهدلیل تیراندازی یا ازدحام جمعیت، جان خود را از دست دادهاند یا زخمی شدهاند.
نتانیاهو گفت از کشورهای مختلف خواسته است تا سازمان ملل را برای توزیع کمکهایی که «هفتهها روی زمین مانده بود»، متقاعد کنند.
او سازمان ملل را متهم کرد که در ماههای گذشته از توزیع هزاران کامیون کمکهای بشردوستانه در نوار غزه خودداری کرده است.
نخستوزیر اسرائیل همچنین از برنامهریزی برای اقداماتی جدید در این زمینه، از جمله مشخص کردن «مسیرهای امن برای کمکهای بشردوستانه»، ساخت چندین مرکز جدید توزیع و ارسال کمکها از طریق آسمان خبر داد.
نتانیاهو گفت این کار از قحطی جلوگیری میکند اما «جلوی کمپین پروپاگاندای جهانی قحطی را نمیگیرد».
او افزود: «اگر سیاست قحطی داشتیم، هیچ کس در این دو سال جنگ در نوار غزه زنده نمیماند.»
یک مقام اتحادیه اروپا ۱۶ مرداد هشدار داد با وجود اقدامات صورتگرفته برای ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه، وضعیت انسانی در این منطقه همچنان «بسیار وخیم» است.
«در صورت تشکیل کشور فلسطین، جمهوری اسلامی بر آن مسلط میشود»
نخستوزیر اسرائیل در ادامه نشست خبری خود، به تصمیم شماری از کشورهایی اروپایی برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین واکنش نشان داد.
او گفت بعضی فکر میکنند همه مشکل این است که کشور مستقل فلسطین تشکیل نشده، اما بارها به فلسطینیان تشکیل یک کشور پیشنهاد شد و آنها «نپذیرفتند».
نتانیاهو افزود دلیل این موضوع این است که «فلسطینیان بهدنبال کشور خودشان نیستند و هدفشان نابود کردن کشور ماست».
بریتانیا و فرانسه در هفتههای اخیر اعلام کردند آمادهاند تا پیش از اجلاس آینده مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به تحولات اخیر گفت واشینگتن چنین سیاستی را دنبال نمیکند و وزارت خارجه اسرائیل هم با انتقاد شدید از موضع لندن و پاریس، این تصمیم را «پاداشی به حماس» توصیف کرد.
نتانیاهو تاکید کرد: «حتی اگر کشور فلسطین تشکیل شود، اسلامگرایان تندرو و جمهوری اسلامی بر آن مسلط خواهند شد.»
او افزود: «ما برای اینکه تصویر خوبی [در عرصه بینالمللی] داشته باشیم، مرتکب خودکشی ملی نخواهیم شد.»
این تظاهرات تنها یک روز پس از آن برگزار شد که دفتر نخستوزیر اعلام کرد کابینه امنیتی تصمیم گرفته است شهر غزه را به تصرف ارتش درآورد و عملیات نظامی را در این منطقه گسترش دهد. این تصمیم با وجود هشدار ارتش درباره خطر جانی برای گروگانها و مخالفت گسترده افکار عمومی اتخاذ شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، لیشای میران لاوی، همسر یکی از گروگانها، در جمع معترضان گفت این تصمیم «میتواند حکم مرگ عزیزترین افراد ما باشد» و از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواست برای توقف جنگ و آزادی گروگانها مداخله کند. نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت قاطع اسرائیلیها پایان فوری جنگ را بهترین راه برای آزادی ۵۰ گروگان باقیمانده – که حدود ۲۰ نفر از آنها هنوز زندهاند – میدانند.
بیشتر گروگانهای آزادشده تاکنون از طریق مذاکرات دیپلماتیک آزاد شدهاند، اما گفتوگوها برای آتشبسی که میتوانست آزادی گروگانهای بیشتری را به همراه داشته باشد، در ماه ژوئیه شکست خورد. منتقدان، از جمله برخی متحدان اروپایی اسرائیل، نسبت به تصمیم دولت برای گسترش جنگ هشدار دادهاند و ارتش نیز آن را پرخطر میداند.
برخی وزرای تندرو ائتلاف حاکم، همچون بزالل اسموتریچ، خواستار اشغال کامل غزه هستند، در حالی که ارتش این اقدام را تهدیدی جدی برای جان گروگانها میداند. نتانیاهو چند روز پیش در گفتوگویی با فاکسنیوز تاکید کرد که قصد دارد کنترل کل غزه را در دست گیرد، اما این سرزمین را برای اسرائیل حفظ نکند.
معترضان در تلآویو با در دست داشتن پرچمهای اسرائیل، تصاویر گروگانها و پلاکاردهایی علیه دولت، بار دیگر بر خواست خود برای آتشبس و آزادی فوری گروگانها تاکید کردند. وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل گروه حماس است اعلام کرده که از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۶۱ هزار فلسطینی جان باختهاند، از جمله ۳۹ نفر تنها در شبانهروز گذشته.
این اعتراضات در حالی ادامه دارد که دولت اسرائیل قرار است به زودی تصمیم نهایی خود درباره عملیات در شهر غزه را به تصویب کابینه کامل برساند؛ تصمیمی که میتواند مسیر جنگ و سرنوشت گروگانها را تعیین کند.
