حملات روسیه به زاپوریژیا در جنوب شرقی اوکراین ۲۲ کشته برجای گذاشت
مقامات اوکراین اعلام کردند حملات روسیه به یک زندان در منطقه زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور، ۲۲ کشته و ۸۵ زخمی برجای گذاشت.
مقامات اوکراین اعلام کردند حملات روسیه به یک زندان در منطقه زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور، ۲۲ کشته و ۸۵ زخمی برجای گذاشت.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، سهشنبه هفتم مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تا این لحظه مشخص شده است که تنها در یک روز گذشته – زمانی که همه بار دیگر احساس امید کردند که شاید کشتار متوقف شود – ارتش روسیه ۲۲ نفر را در اوکراین به قتل رساند.»
کمی قبل از آن، ایوان فدوروف، فرماندار زاپوریژیا، در پیامرسان تلگرام نوشت در این حملات که شامگاه دوشنبه صورت گرفت، ساختمانهای این زندان ویران شدند و خانههای مسکونی مجاور نیز آسیب دیدند.
آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، این حملات را «یکی دیگر از جنایات جنگی» روسیه خواند.
یرماک در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رژیم پوتین که از طریق برخی بلندگوهایش حتی ایالات متحده را نیز تهدید میکند، باید با ضرباتی اقتصادی و نظامی مواجه شود که توانایی جنگافروزی را از آن بگیرد.»
حملات مکرر روسیه به زاپوریژیا
نیروهای روسیه از آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۰، بهطور مرتب با استفاده از پهپادها، موشکها و بمبهای هوایی منطقه زاپوریژیا را هدف قرار دادهاند.
روسیه در اوایل جنگ بهطور یکجانبه اعلام کرد بخشهایی از زاپوریژیا و همچنین مناطقی در سه استان دیگر اوکراین را به خاک خود ضمیمه کرده است. کییف و متحدان غربی آن، این اقدام را «تصرف غیرقانونی سرزمین» توصیف و آن را رد کردند.
فرماندار زاپوریژیا در ادامه اظهارات خود گفت نیروهای روسیه هشت حمله به این منطقه انجام دادهاند و گزارشها از به کارگیری بمبهای هوایی با قدرت انفجاری بالا حکایت دارند.
خبرگزاری رویترز نوشت نتوانسته بهطور مستقل گزارش فدوروف را تایید کند. روسیه نیز تاکنون واکنش رسمی به این گزارش نشان نداده است.
هر دو طرف درگیری میگویند غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند، با این حال هزاران غیرنظامی در جریان این جنگ کشته شدهاند که اکثریت قریب به اتفاق آنها اوکراینی بودهاند.
یک کشته در حملات پهپادی اوکراین به روسیه
در سوی دیگر، مقامات روسیه هفتم مرداد از کشته شدن یک نفر، وقوع آتشسوزی و توقف حرکت قطارها در پی حملات پهپادی اوکراین به منطقه روستوف در جنوب روسیه خبر دادند.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور شب گذشته ۷۴ پهپاد اوکراینی را سرنگون کرده است. طبق این گزارش، ۲۲ پهپاد از این تعداد در منطقه روستوف منهدم شدهاند.
یوری اسلیوسار، فرماندار روستوف، در پیامرسان تلگرام خبر داد یک خودرو در شهر سالسک بهدنبال حمله اوکراین آسیب دید و راننده آن کشته شد.
شرکت راهآهن روسیه اعلام کرد یک قطار باری در ایستگاه سالسک دچار آتشسوزی شد و در پی قطع برق در این ایستگاه، تردد قطارها به حالت تعلیق درآمد.
اوکراین هنوز واکنشی رسمی به این گزارشها نشان نداده؛ هرچند کییف همواره اعلام کرده حملاتش در داخل خاک روسیه، پاسخی به حملات بیوقفه مسکو علیه اوکراین است.
بروجردی در یک برنامه تلویزیونی گفت تروئیکای اروپایی «خیلی اصرار کردند» که مهلت مکانیسم ماشه تمدید شود، «اما طرف ایرانی و روسها مخالف هستند».
این نماینده مجلس افزود بعد از پایان سال دهم برجام، پرونده جمهوری اسلامی «عادی» خواهد شد، اما کشورهای اروپایی میخواهند «پرونده فعال غیرعادی تحت پوشش قطعنامه را نگه دارند».
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز سوم مرداد احتمال تمدید ضربالاجل تعیینشده برای بازگرداندن تحریمهای تهران در چارچوب مکانیسم ماشه را «بیمعنا و بیمبنا» خواند.
او اضافه کرد: «اصل موضوع فاقد هرگونه دلیل و وجاهت قانونی و منطقی است و طرفهای اروپایی بهدلیل عملکردشان صلاحیت و مجوز چنین کاری ندارند.»
پایگاه خبری فایننشالتایمز سوم مرداد گزارش داد در صورتی که جمهوری اسلامی با شروطی از جمله از سرگیری مذاکرات با واشینگتن و همکاری با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کند، فرانسه، بریتانیا و آلمان آمادهاند ضربالاجل بازگشت تحریمهای بینالمللی در قالب مکانیسم ماشه را بهمدت چندماه تمدید کنند.
در صورت عدم تمدید این مهلت، کشورهای اروپایی باید تا اواخر شهریور درباره استفاده از مکانیسم ماشه در چارچوب برجام تصمیمگیری کنند، زیرا برخی مفاد این توافق ۲۶ مهر منقضی خواهند شد.
بروجردی در ادامه اظهارات خود، تمایل تروئیکای اروپایی برای تمدید این مهلت را نشاندهنده «تردید» آنها در استفاده از مکانیسم ماشه خواند و گفت: «در غیر این صورت، میتوانند یکروزه انجامش دهند.»
او با اشاره به تهدیدهای بریتانیا، آلمان و فرانسه در خصوص فعالسازی مکانیسم ماشه افزود: «آنها چوب را بالا بردهاند. اما اعضای کمیسیون امنیت ملی معتقدند جاده همکاری در روابط بینالملل دو طرفه است. اگر آنها بخواهند از این اهرم استفاده کنند، ما هم دستمان بسته نیست.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ادامه داد: «همانطور که قبلا نشان دادیم، دست به مصوبات ما هم خوب است و میتوانیم متقابلا مصوبهای را آماده کنیم... همانطور که گفتمانش اکنون در مجلس آغاز شده است.»
بروجردی هشدار داد اگر اروپاییها مرتکب «این اشتباه» شوند، جمهوری اسلامی دیگر دلیلی برای ماندن در پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (انپیتی) نخواهد داشت.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، پنجم مرداد از بررسی طرح خروج تهران از انپیتی در واکنش به احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه خبر داد.
منوچهر متکی، نماینده تهران، هم تاکید کرد مجلس «دست به ماشه» است و این طرح در صورت لزوم ظرف ۲۴ ساعت تصویب خواهد شد.
آسوشیتدپرس سهشنبه هفتم مرداد در مطلبی نوشت سودانی نزدیک به دو سال است که کشورش را در حاشیه درگیریهای نظامی نگه داشته، در حالی که در نزدیکی آن جنگهایی در جریان بوده است.
این موضع مستلزم حفظ توازن در روابط بغداد با دو کشور کلیدی اما دشمن یکدیگر یعنی آمریکا و ایران است.
آسوشیتدپرس افزود ادامه این رویکرد بهویژه در پی آغاز جنگ ۱۲ روزه و حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، دشوارتر شد.
سودانی در گفتوگو با آسوشیتدپرس شرح داد که چگونه این اقدامات را انجام داده، چه برنامهای برای مهار این گروهها در آینده دارد، و چرا در حالی که برای دوره دوم نخستوزیری تلاش میکند، خواهان نزدیکی بیشتر به دولت دونالد ترامپ است؛ حتی با وجود آنکه همچنان روابطش را با احزاب نزدیک به تهران که در سال ۲۰۲۲ او را به قدرت رساندند، حفظ کرده است.
تلاش برای دور ماندن از درگیریها
سودانی در این مصاحبه گفت پس از حملات هوایی اسرائیل به ایران و پاسخ تهران، گروههای مسلح در عراق تلاش کردند موشک و پهپاد بهسوی اسرائیل و پایگاههای محل استقرار نیروهای آمریکایی در عراق شلیک کنند.
او بدون اشاره به جزییات بیشتر افزود نیروهای امنیتی عراق توانستند ۲۹ بار مانع از چنین حملاتی شوند.
سودانی گفت: «ما میدانستیم که دولت اسرائیل سیاستی داشت و هنوز هم دارد مبنی بر گسترش جنگ در منطقه. بنابراین اطمینان حاصل کردیم که به هیچ طرفی برای هدف قرار دادن عراق بهانهای ندهیم.»
نخستوزیر عراق اضافه کرد دولتش با رهبران جمهوری اسلامی تماس گرفته و از آنها خواسته تا آرامش پیشه کنند و زمینه را برای گفتوگو و بازگشت به مذاکرات فراهم آورند.
سرنوشت نامشخص گروههای نیابتی تهران در عراق
یکی از پیچیدهترین مسائل پیش روی سودانی، نحوه برخورد با حشد شعبی یا همان «نیروهای بسیج مردمی» است؛ ائتلافی عمدتا متشکل از گروههای شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی که برای جنگ با داعش شکل گرفت.
این ائتلاف در سال ۲۰۱۶ رسما تحت فرمان ارتش عراق قرار گرفت، اما در عمل همچنان با خودمختاری قابل توجهی فعالیت میکند.
پارلمان عراق پیشنویس قانونی را بررسی میکند که هدف آن تثبیت رابطه میان ارتش و حشد شعبی است؛ امری که با اعتراض آمریکا روبهرو شده است.
وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته در بیانیهای هشدار داد این قانون باعث «نهادینه شدن نفوذ ایران و گروههای مسلح تروریستی خواهد شد» که حاکمیت عراق را تضعیف میکنند.
در سوی دیگر، سودانی از این طرح دفاع کرد و آن را بخشی از تلاشی برای تضمین انحصار سلاح در دست دولت دانست.
او گفت: «نهادهای امنیتی باید تحت قوانین فعالیت کنند، تابع آنها باشند و پاسخگو شوند.»
این گروه شبهنظامی که از جمله گروههای نیابتی جمهوری اسلامی قلمداد میشود، دوشنبه ۷ مرداد ویدیویی شش دقیقهای منتشر کردند. در بخشهایی از این ویدیو تصاویری از خدمه کشتی نشان داده میشود و بعضی از آنها در حال تماس با خانوادههایشان هستند.
حوثیها در این ویدیو مدعی شدهاند که خدمه کشتی از ممنوعیت دریایی اعلام شده از سوی حوثیها در خصوص کشتیهایی که به سمت بندرهای اسرائیل میروند، اطلاعی نداشتهاند.
حوثیها در بخشی از این ویدیو میگویند که کشتی اترنیتی سی پیش از غرق شدن در اثر حملات آنها، برای بارگیری کود شیمیایی به سوی بندر ایلات اسرائیل در حرکت بود.
نیمه تیر نیروهای حوثی با پهپادهای دریایی و نارنجکاندازهای موشکی به دو کشتی باریِ غیرنظامی با پرچم لیبریا و تحت مدیریت یونان به نامهای مجیک سیز (Magic Seas) و اترنیتی سی (Eternity C) حمله کردند. در پی این حملات، غرق شدن هر دو کشتی و مرگ چهار ملوان تایید شد.
پس از حمله به کشتی اترنیتی سی، خدمه و سه نگهبان مسلح آن ناچار به ترک کشتی شدند. ۱۰ نفر از خدمه زنده از آب بیرون کشیده شدند. این ۱۰ خدمه اکنون در اختیار حوثیها هستند و به احتمال زیاد پنج نفر دیگر در اثر حملات کشته شده باشند.
آغاز «مرحله چهارم» حمله به کشتیها
حوثیها یک روز پیش از انتشار ویدیو مربوط به خدمه کشتی اعلام کردند که عملیات نظامی آنها «وارد مرحله چهارم» شده است.
سخنگوی نظامی این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی در بیانیهای تلویزیونی گفت که از این به بعد همه کشتیهایی که برای تجارت عازم بندرهای اسرائیلی باشد، صرف نظر از ملیت هدف قرار خواهند داد.
او به شرکتهای تجاری هشدار داد: «اگر پیامهای ما را نادیده بگیرید، صرف نظر از مقصد کشتیهایتان به آنها حمله خواهیم کرد.»
او افزود: «نیروهای مسلح یمن از همه کشورها میخواهند اگر قصد دارند از تشدید تنشها در دریای سرخ پیشگیری کنند، به اسرائیل فشار بیاورند تا تجاوز را متوقف و محاصره غزه را لغو کند.»
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه، حوثیها حمله به کشتیهای عبوری از دریای سرخ را شدت بخشیدهاند؛ حملاتی که به گفته آنها در همبستگی با فلسطینیها صورت میگیرد.
نیمه اردیبهشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و از توافق با این گروه برای پایان دادن حملات به کشتیهای آمریکایی خبر داد.
همان زمان حوثیها اعلام کردند این توافق شامل کشتیهای اسرائیلی نمیشود.
به گفته کاخ سفید، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۴۵ حمله علیه کشتیهای تجاری سازماندهی و پیاده کردهاند. این حملات که پس از توافق با آمریکا کاهش یافته بود، از نیمه تیر با حمله به دو کشتی تحت مدیریت یونان از سر گرفته شد.
گیدئون گولبر، مدیرعامل بندر اِیلات، در روزهای پایانی تیر خبر داد که از آغاز حمله حوثیها به کشتیهای عبوری از دریای سرخ، فعالیتهای این بندر ۹۰ درصد کاهش داشته است.
اثرگذاری بر فعالیتهای بندر اِیلات از منظر نمادین و راهبردی، پیروزی قابلتوجهی برای حوثیها به شمار میآید.
