دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با انتقاد از موضع حماس گفت این گروه به دنبال توافق آتشبس نیست. او تاکید کرد که حماس خواهان مرگ است و باید کار را به پایان رساند. همزمان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز اعلام کرد دیگر امیدی به مذاکرات آتشبس با حماس ندارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ترامپ جمعه سوم مرداد با تاکید بر این که «به نقطهای رسیدهایم که باید کار را تمام کرد» گفت: «آنها [اسرائیلیها] باید بجنگند و منطقه را پاکسازی کنند و از شر آنها [حماس] خلاص شویم.»
ترامپ در واکنش به روند مذاکرات گفت: «فکر میکنم رهبران حماس شکار خواهند شد.»
او حماس را عامل بنبست مذاکرات دانست.
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره گفتوگو با بنیامین نتانیاهو بر سر ارسال کمکها به غزه، ضمن تایید تماس با نخستوزیر اسرائیل گفت که نمیتواند درباره محتوای این گفتوگو توضیحی بدهد، اما آن را «تا حدی ناامیدکننده» توصیف کرد.
رییسجمهوری آمریکا درباره کمکهای بشردوستانه به غزه نیز گفت امیدوار است «پول به آنجا برسد، ما کارهای بیشتری انجام خواهیم داد.
همزمان نتانیاهو اعلام کرد که کشورش به دنبال «گزینههای جایگزین» برای تحقق اهداف خود در غزه، از جمله بازگرداندن گروگانها و پایان دادن به حکومت حماس خواهد بود.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که اسرائیل و آمریکا هیاتهای خود را از مذاکرات آتشبس در قطر خارج کردند.
این اقدام چند ساعت پس از ارائه پاسخ حماس به پیشنهاد آتشبس صورت گرفت. مقامهای اسرائیلی ابتدا گفته بودند که این خروج برای انجام مشورتهاست،
در مقابل، باسم نعیم، از مقامهای ارشد حماس، در فیسبوک نوشت: «پیشنهاد ارائهشده از سوی ما، با درک کامل از پیچیدگی وضعیت، میتوانست به توافق منجر شود، اگر دشمن اراده رسیدن به توافق داشت.»
حماس از کمکهای ارسالی به غزه سودی نبرده است
بر اساس گزارش اختصاصی رویترز، اداره کمکهای بشردوستانه آژانس توسعه بینالمللی آمریکا در بررسی ۱۵۶ مورد گزارششده از سرقت یا مفقودی اقلام کمکرسانی بین اکتبر ۲۰۲۳ تا مه ۲۰۲۵، هیچ موردی را پیدا نکرده که نشان دهد حماس از کمکهای تامینشده از سوی آمریکا سود برده باشد.
این بررسی که در اواخر ژوئن تکمیل شده، به صراحت نشان میدهد: «هیچ گزارشی مبنی بر اینکه حماس از این اقلام بهرهمند شده باشد، وجود ندارد.»
این یافتهها در تضاد با اظهارات وزارت خارجه آمریکا و کاخ سفید است. سخنگوی وزارت خارجه بدون ارائه سند، از وجود ویدیویی از غارت کمکها به دست حماس خبر داده بود.
طرح آتشبس و اختلافهای کلیدی
پیشنهاد آتشبس شامل توقف ۶۰ روزه درگیری، افزایش ورود کمکهای بشردوستانه به غزه و آزادی بخشی از ۵۰ گروگان باقیمانده در برابر زندانیان فلسطینی بود.
اما اختلافها بر سر خروج نیروهای اسرائیلی و سرنوشت منطقه پس از پایان ۶۰ روز، مانع پیشرفت مذاکرات شد.
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی راستگرای اسرائیل، در واکنش به پایان مذاکرات در ایکس نوشت: «مراسم تحقیرآمیز مذاکره با تروریستها تمام شد. اکنون زمان پیروزی است.»
در حالی که مذاکرات به بنبست رسیده، نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که قحطی در میان ۲.۲ میلیون ساکن غزه فراگیر شده است.
اسرائیل از اسفند ماه ورودی تمامی اقلام به غزه را قطع کرده بود و اگرچه در اردیبهشت مرزها را با محدودیتهایی بازگشایی کرد، اما کمکها ناکافی بودهاند.
ارتش اسرائیل جمعه اعلام کرد که اجازه پرتاب هوایی کمکها به غزه را داده است. اما اسماعیل الثوابتة، مدیر دفتر رسانهای دولت حماس در غزه، این اقدام را «نمایشی» خواند و گفت: «نوار غزه به مانورهای هوایی نیاز ندارد، بلکه نیازمند گذرگاههای انسانی باز و جریان ثابت کامیونهای کمکرسان است.»
به گفته منابع پزشکی در غزه، در ۲۴ ساعت گذشته ۹ نفر دیگر بر اثر گرسنگی یا سوءتغذیه جان باختهاند. دهها نفر در هفتههای اخیر به همین دلیل جان دادهاند.
اسرائیل میگوید که غذا به اندازه کافی وارد غزه کرده و سازمان ملل را به ناکامی در توزیع آن متهم کرده است. وزارت خارجه اسرائیل این وضعیت را «تلاشی برای بدنام کردن اسرائیل» خوانده است. اما سازمان ملل میگوید که فعالیتهایش تحت محدودیتهای اسرائیل انجام میشود.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، جمعه سوم مرداد تصمیم فرانسه در به رسمیتشناختن کشور فلسطین را «پیروزی برای آرمان فلسطین» توصیف کرد.
در همین حال، شورای همکاری خلیج فارس، دولت قطر و کویت نیز به جمع کشورهایی پیوستند که از این اقدام پاریس استقبال کردهاند.
گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، در واکنش به تصمیم فرانسه، این اقدام را به رسمیت شناختن یک «کشور مجازی» خواند و گفت: «این تصمیم مواضع حماس را در مذاکرات آتشبس سختتر خواهد کرد.»
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، نیز این تصمیم را «خطای اخلاقی و از نظر سیاسی مضر» توصیف کرد.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل نیز با طعنه به تصمیم رییسجمهوری فرانسه، گفت که او نگفته این کشور فلسطینی کجا خواهد بود و به کنایه نوشت: «شاید مکرون منطقه ساحلی ریویرای فرانسه را برای تشکیل کشور فلسطین پیشنهاد کند.»
آمریکا اعلام کرده این کشور در کنفرانس آتی درباره راه حل دوکشوری اسرائیل شرکت نخواهد کرد.
این کنفرانس که اواخر ماه جاری میلادی در سازمان ملل برگزار میشود، قرار است به تاسیس یک کشور فلسطینی در کنار اسرائیل بپردازد.
آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، در همین ارتباط گفت: «به رسمیت شناختن کشور فلسطین باید همزمان با به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی این کشور جدید انجام شود» و تاکید کرد که بدون چنین شرطی، مشکلی حل نخواهد شد.
پیتر کایل، وزیر علوم و فناوری بریتانیا اعلام کرد برنامه دولت، به رسمیت شناختن کشور فلسطین در آینده است، اما این اقدام مشروط به برقراری آتشبس در غزه و کاهش رنج مردم این منطقه خواهد بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واکنش به این تصمیم فرانسه، آن را «هدیهای به حماس» خواند و هشدار داد که این اقدام نهتنها تهدیدی برای موجودیت اسرائیل است، بلکه میتواند زمینهساز گسترش نفوذ جمهوری اسلامی از طریق نیروهای نیابتی در منطقه شود.
تصمیم فرانسه
مکرون پنجشنبه در نامهای خطاب به محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، اعلام کرد که فرانسه در مجمع عمومی آتی سازمان ملل کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت.
او در پیامی به رسمیت شناختن فلسطین به عنوان کشوری مستقل را «تعهد تاریخی فرانسه به صلح منصفانه و پایدار در خاورمیانه» خوانده است.
گروه حماس با صدور بیانیهای از فرانسه، برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین در ماه سپتامبر استقبال کرد و آن را «گامی مثبت در مسیر تحقق عدالت برای مردم مظلوم فلسطین» خواند.
حماس در این بیانیه تاکید کرد که این تصمیم نشاندهنده افزایش باور جهانی به عدالت آرمان فلسطین و شکست تلاشهای اسرائیل برای تحریف واقعیتهاست و از سایر کشورهایی که هنوز فلسطین را به رسمیت نشناختهاند خواست تا از اقدام فرانسه پیروی کنند.
خبرگزاری رویترز جمعه سوم مردادماه گزارش داد تایلند پیشنهاد میانجیگری کشورهای ثالث برای پایان درگیری مرزی با کامبوج را رد و اعلام کرده تنها از طریق مذاکرات دوجانبه آماده حل اختلاف است.
نیکورندج بالانکورا، سخنگوی وزارت خارجه تایلند، گفت بانکوک پیش از هر مذاکرهای، خواستار توقف حملات کامبوج است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که درگیریهای مرزی میان این دو کشور همسایه آسیای جنوب شرقی برای دومین روز متوالی ادامه دارد و تاکنون دستکم ۱۶ نفر جان خود را از دست دادهاند که اکثر آنها غیرنظامیان تایلندی هستند.
این شدیدترین درگیری میان تایلند و کامبوج طی بیش از یک دهه اخیر به شمار میرود.
ریشه تاریخی اختلافات
اختلاف میان تایلند و کامبوج قدمتی بیش از یک قرن دارد و به زمان ترسیم مرزهای این دو کشور پس از اشغال کامبوج از سوی فرانسه بازمیگردد.
تنشها در سال ۲۰۰۸ زمانی شدت گرفت که کامبوج تلاش کرد یک معبد قرن یازدهمی واقع در منطقه مورد مناقشه را در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کند که با اعتراض شدید تایلند روبهرو شد.
آخرین تنشها در ماه مه پس از کشته شدن یک سرباز کامبوجی آغاز شد و روابط دو کشور را به پایینترین سطح طی بیش از یک دهه رساند.
تایلند و کامبوج در هفتههای اخیر حضور نظامی خود در مرز را تقویت کردهاند.
موضع جامعه بینالمللی
آمریکا و چین به همراه مالزی که ریاست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) را بر عهده دارد، پیشنهاد میانجیگری میان بانکوک و پنومپن را مطرح کردهاند، اما تایلند بر راهحل دوجانبه اصرار دارد.
سخنگوی وزارت خارجه تایلند در مصاحبه با رویترز گفت: «گمان نمیکنم هنوز به میانجیگری کشور ثالثی نیاز داشته باشیم.»
بالانکورا تاکید کرد «ساز و کار دوجانبه بهترین راه حل» است و این اختلاف باید از طریق گفتوگو میان دو کشور حل و فصل شود.
او افزود «درهای مذاکره همچنان باز است»، اما کامبوج ابتدا باید خشونت در مرز را متوقف کند.
در مقابل، هون مانت، نخستوزیر کامبوج، از شورای امنیت سازمان ملل خواست جلسهای درباره درگیریهای اخیر با تایلند تشکیل دهد.
او همچنین «تجاوز نظامی بیدلیل و از پیش طراحیشده» تایلند را محکوم کرد.
شورای امنیت اعلام کرد سوم مرداد جلسهای غیرعلنی درباره این موضوع برگزار خواهد کرد.
تشدید درگیریها
درگیریها پنجشنبه دوم مرداد یک روز پس از آنکه تایلند سفیر خود را از پنومپن فراخواند و نماینده کامبوج را اخراج کرد، شدت گرفت.
این اقدام بانکوک در واکنش به انفجار مینهایی بود که به مجروح شدن سربازان تایلندی انجامید.
مقامات تایلندی اعلام کردهاند این مینها بهتازگی از سوی کامبوج کاشته شدهاند، اتهامی که پنومپن آن را بیاساس خوانده است.
پیشتر انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، با رهبران تایلند و کامبوج گفتوگو کرد و خواستار یافتن راهحلی مسالمتآمیز میان دو کشور شد.
مکرون در ساعات پایانی شب با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که فرانسه در سپتامبر آینده، در نشست مجمع عمومی سازمان ملل، فلسطین را بهعنوان یک کشور مستقل به رسمیت خواهد شناخت. فرانسه نخستین کشور از میان اعضای شورای امنیت و گروه هفت است که چنین تصمیمی اتخاذ میکند.
این اعلامیه با وجود پیشبینیهای قبلی، با توجه به لغو نشست پاریس با عربستان و متحدان اروپایی در پی جنگ کوتاهمدت جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل، غافلگیرکننده بود. به گفته یک مقام ارشد در کاخ الیزه، هدف فرانسه از این اقدام، وارد کردن فشار بر دیگر کشورها برای پیوستن به این روند است.
سیانان مینویسد این تصمیم در زمانی اتخاذ شده که بحران انسانی در غزه به نقطه اوج رسیده است. تصاویر کودکان گرسنه و وضعیت وخیم ساکنان غزه که به گفته رئیس آنروا «شبیه اجساد متحرک شدهاند»، موجی از انزجار در غرب ایجاد کرده است. اما هنوز اقدام ملموسی از سوی قدرتهای جهانی برای توقف این بحران صورت نگرفته است.
هرچند این تصمیم در سرزمینهای فلسطینی، بهویژه از سوی حماس، بهعنوان «گامی مثبت» ارزیابی شده، اما در اسرائیل با واکنش منفی روبهرو شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، این اقدام را «پاداش دادن به تروریسم» توصیف کرده و برخی دیگر از مقامات اسرائیلی آن را دلیلی برای الحاق رسمی کرانه باختری دانستهاند.
سیانان در پایان یادآور میشود که گرچه شناسایی رسمی فلسطین از سوی فرانسه ممکن است در کوتاهمدت تغییر محسوسی در وضعیت ساکنان غزه ایجاد نکند، اما پاریس امیدوار است با این «جهش دیپلماتیک»، کشورهای غربی به دومینوی بهرسمیتشناختن بپیوندند و راه برای احیای راهحل تشکیل دو کشور هموارتر شود.
