دولت ترامپ تحریم‌هایی علیه دو فرد و یک شرکت در ایران وضع کرد

ترامپ دوشنبه ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد احتمالا برای شرکت در مذاکرات پوتین و زلنسکی، روسای‌جمهوری روسیه و اوکراین در استانبول، پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت به ترکیه سفر خواهد کرد.

او گفت: «فکر می‌کنم نتیجه خوبی از نشست پنج‌شنبه حاصل شود .... در حال بررسی سفر هستم.»

هشدار پوتین

پوتین یک‌شنبه در اظهاراتی در کاخ کرملین پیشنهاد داد مذاکرات مستقیم روسیه با اوکراین ۲۵ اردیبهشت در استانبول برگزار شود. او گفت این مذاکرات باید با هدف «دست‌یابی به صلحی پایدار و ریشه‌کن کردن علل اصلی جنگ» برگزار شود.

پس از این اظهارات، ترامپ در شبکه تروث سوشال نوشت که پوتین خواستار توافق آتش‌بس با اوکراین نیست بلکه به دنبال دیداری درباره پایان احتمالی جنگ است و اوکراین باید فورا با این درخواست موافقت کند.

ترامپ افزود: «دست‌کم در این صورت مشخص می‌شود که آیا امکان توافق وجود دارد یا نه. اگر هم توافقی حاصل نشود، رهبران اروپا و آمریکا می‌دانند در چه نقطه‌ای قرار داریم و می‌توانند بر اساس آن عمل کنند.»

رییس‌جمهوری آمریکا در ادامه نوشت: «کم‌کم دارم شک می‌کنم که اوکراین با پوتین به توافق برسد.»

100%

زلنسکی: پنج‌شنبه در استانبول منتظر پوتین خواهم بود

در واکنش به پیشنهاد تلویزیونی پوتین برای مذاکره مستقیم، زلنسکی اعلام کرد آمادگی دارد پنج‌شنبه در استانبول با رییس‌جمهوری روسیه دیدار کند.

او در شبکه ایکس نوشت: «منتظر پوتین خواهم بود؛ شخصا. امیدوارم این بار روس‌ها دنبال بهانه نباشند.»

مشاوران ارشد زلنسکی نیز با زبانی تند پوتین را به «فرار از مذاکره واقعی» متهم کردند و گفتند کرملین اگر قصد جدی برای صلح دارد، باید آن را در عمل نشان دهد.

زلنسکی همچنان تاکید دارد گفت‌وگو باید پس از آغاز یک آتش‌بس واقعی آغاز شود اما در عین حال تحت فشار آمریکا، گزینه گفت‌وگوی بدون پیش‌شرط را نیز رد نکرده است.

استانبول، میانجی دوباره صحنه جنگ

ترکیه بار دیگر خود را به‌عنوان میزبان گفت‌وگوهای صلح اوکراین و روسیه معرفی کرده است.

رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، در تماس تلفنی با پوتین گفت آنکارا آماده است از مذاکراتی میزبانی کند که به یک راه‌حل پایدار منتهی شود.

اردوغان همچنین در گفت‌وگوی جداگانه‌ای با امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، این لحظه را یک «نقطه عطف تاریخی» توصیف کرد.

ترکیه پیش‌تر و در مارس ۲۰۲۲ نیز میزبان گفت‌وگوهای ناکام میان دو طرف بود و اکنون در تلاش است با حفظ روابط با هر دو کشور، نقش موثری در مهار بحران ایفا کند.

در حالی که ترامپ خواستار آغاز فوری مذاکرات است، رهبران اروپایی مانند مکرون و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، همچنان بر آتش‌بس بدون قید و شرط ۳۰ روزه پیش از هرگونه مذاکره تاکید دارند.

در مقابل، کرملین این خواسته را همچون «ضرب‌الاجل» خوانده و تاکید کرده است گفت‌وگو باید بر اساس «واقعیت‌های میدانی» و چارچوب مذاکرات شکست‌خورده سال ۲۰۲۲ انجام شود.

خبرگزاری دولتی روسیه (ریا)، دوشنبه ۲۲ اردیبهشت به نقل از فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم اعلام کرد تهران در حال تدارک سفر رییس‌جمهوری روسیه به ایران است.

به گفته مهاجرانی، سفر پوتین به تهران در دست بررسی است و مقدمات آن در حال انجام.

کرملین هنوز واکنشی به این خبر نشان نداده است.

جای خالی مقام‌های ایرانی در مسکو

در حالی که نقش مسکو در مناسبات بین‌المللی جمهوری اسلامی همواره پر‌رنگ و تعیین کننده بوده است، به نظر می‌رسد در آن سو، مقامات کرملین علاقه‌ چندانی به حضور مهمانان ایرانی در برنامه‌های رسمی و ملی خود ندارند.

در رویدادی تکراری همانند سال‌های اخیر، امسال نیز مسکو از مقام‌های جمهوری اسلامی برای حضور در مراسم «روز پیروزی» دعوت نکرد. مراسمی که در آن از رهبران چین و ونزوئلا گرفته تا فلسطین و بورکینافاسو حضور داشتند.

جمهوری اسلامی در این مراسم حتی در سطح مهمانان نظامی هم حضور نداشت.

این تناقض در رفتار کرملین با واکنش‌هایی در تهران نیز مواجه شد و روزنامه جمهوری اسلامی نوشت که پوتین «لاف دوستی» با ایران می‌زند.

مشورت با رییس‌جمهوری روسیه

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۹ فروردین و پیش از برگزاری دومین دور مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا، در جریان سفر خود به مسکو از سفر پوتین به ایران در سال جاری خبر داد.

او در دیدار با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه گفت: «دیروز ملاقات بسیار خوب و طولانی با آقای پوتین داشتم و پیام کتبی رهبری را خدمت ایشان تسلیم کردم.»

به گفته عراقچی، پیام علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی هم به پوتین بود و هم به دنیا: «ایران، روسیه را شریک اصلی و راهبردی خود می‌داند و در مسائل مهم با مسکو مشورت می‌کند.»

همان روز سخنگوی کاخ کرملین اعلام کرد پوتین نیز پیامی برای خامنه‌ای ارسال کرده است.

100%

ملاقات‌های پوتین و خامنه‌ای

پوتین هر بار که به تهران سفر کرده با رهبر جمهوری اسلامی دیدار کرده است.

نخستین سفر او در مهر ماه ۱۳۸۶ و در زمان ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد انجام شد؛ سفری که در بحبوحه توجه بی‌سابقه جهان به برنامه هسته‌ای ایران صورت گرفت.

در این دیدار، خامنه‌ای بر لزوم گسترش روابط همه‌جانبه با «روسیه مقتدر» تاکید کرد.

سفر بعدی در آذر ماه ۱۳۹۴ و اندکی پس از توافق برجام انجام شد؛ دیداری دو ساعته و غیرمعمول که طی آن رهبر جمهوری اسلامی از حضور روسیه در منطقه، به‌ویژه سوریه، تمجید کرد.

در آن دیدار، پوتین نسخه‌ای از یک قرآن عتیقه (که بعدها اصالت آن زیر سوال رفت) را به خامنه‌ای هدیه داد.

100%

سومین سفر پوتین در آبان ۱۳۹۶ و در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ انجام شد.

در این سفر، خامنه‌ای پیشنهاد داد از ظرفیت بندر چابهار برای اتصال حمل‌ونقل به بندر سن‌پترزبورگ استفاده شود؛ طرحی که اکنون به‌صورت پروژه راه‌آهن رشت-آستارا در حال پیگیری است.

پوتین در شهریور ۱۳۹۷ نیز برای چهارمین بار به تهران سفر کرد و خامنه‌ای در آن دیدار پیشنهاد همکاری ایران و روسیه برای «مهار آمریکا» را مطرح کرد.

آخرین سفر پوتین در تیر ماه ۱۴۰۱ و در دوران ریاست‌جمهوری ابراهیم رئیسی انجام شد که در آن رهبر جمهوری اسلامی خواستار نهایی شدن قراردادهای بلندمدت در حوزه انرژی با روسیه شد.

از نگاه تهران، سفرهای پوتین همواره نشانه‌ای از «عمق راهبردی روابط دو کشور و همراهی با محور شرق» بوده است.

تقویت روابط دو کشور

روابط ایران و روسیه در سال جاری با امضای توافق‌نامه مشارکت راهبردی ۲۰ ساله تقویت شده، هرچند این توافق برخلاف برخی پیمان‌های مشابه روسیه با سایر کشورها، شامل بند دفاع متقابل نمی‌شود.

مقام‌های ایرانی گفته‌اند مسکو اگرچه مواضع تندی در قبال غرب دارد اما نسبت به درگیر شدن مستقیم در جنگی گسترده در خاورمیانه محتاط است؛ با وجود آن‌که در سال ۱۳۹۴ به‌طور نظامی وارد سوریه شد.

روسیه در ماه‌های گذشته برای جنگ در اوکراین، سلاح‌هایی از ایران خریداری کرده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، فرماندهان عملیات ارتش‌های هند و پاکستان که قرار بود صبح دوشنبه ۲۲ اردیبهشت تلفنی گفت‌وگو کنند، با چند ساعت تاخیر به دلایل نامعلوم، شامگاه دوشنبه این تماس را برقرار کردند؛ گفت‌وگویی که در پی اعلام آتش‌بس میان دو کشور انجام شد.

هم‌زمان ارتش هند تایید کرد یک‌شنبه شب نخستین شب آرام در مرزهای دو کشور طی روزهای اخیر بوده است.

این تماس میان دو همسایه دارای سلاح هسته‌ای پس از چهار روز درگیری شدید و تبادل آتش، پهپاد و موشک، با وساطت و فشار دولت آمریکا انجام شده است.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، شنبه از دست‌یابی به توافق آتش‌بس میان دهلی‌نو و اسلام‌آباد خبر داد.

هند در جریان این درگیری‌ها ۹ موضع که آن‌ها را «زیرساخت‌های تروریستی» در خاک پاکستان و کشمیر تحت کنترل آن کشور معرفی کرده بود، هدف گرفت.

پاکستان این حملات را «اقدام علیه غیرنظامیان» خواند و خواهان تحقیقاتی بی‌طرفانه شد.

ارتش هند یک‌شنبه از طریق یک کانال ارتباطی نظامی به پاکستان درباره آنچه «نقض آتش‌بس» در روز شنبه خواند، پیام ارسال کرد. با این حال، سخنگوی ارتش پاکستان هرگونه تخلف را رد کرد.

تنش‌ها پس از حمله‌ای در کشمیر هند که ۲۶ نفر را به کام مرگ فرستاد آغاز شد.

دهلی‌نو، اسلام‌آباد را به حمایت از این حمله متهم کرد. اتهامی که پاکستان آن را رد کرده است.

هند میانجی‌گری آمریکا را نمی‌پذیرد

در حالی که پاکستان از نقش آمریکا در دست‌یابی به آتش‌بس استقبال کرده و پیشنهاد میانجی‌گری ترامپ در مساله کشمیر را پذیرفته، هند تاکنون هیچ واکنش رسمی‌ای به این موضوع نشان نداده است.

دهلی‌نو بارها اعلام کرده که مساله کشمیر باید تنها از طریق گفت‌وگوی دوجانبه با پاکستان حل شود.

به گفته شیلپک آمبول، سفیر هند در سنگاپور، مناقشه بر سر کشمیر «یک مساله دوجانبه است، نه بین‌المللی».

او گفت: «برای ما واژه میانجی‌گری در این موضوع کاربردی ندارد.»

در همین حال، چین نیز اعلام کرده که آماده گفت‌وگو با دو کشور برای حفظ صلح و کمک به آتش‌بس پایدار است.

او گفت که معتقد است روسیه ایده آتش‌بس ۳۰ روزه او را خواهد پذیرفت. روسیه و اوکراین روزهای اخیر برای این آتش‌بس مورد درخواست ترامپ اعلام آمادگی کرده‌اند.

ترامپ همچنین خبر داد که ممکن است تحریم‌های سوریه را کاهش دهد. این سخنان در پی گزارش‌ها از درخواست احمد الشرع، رییس دولت انتقالی سوریه،‌ از ترامپ برای رفع تحریم‌ها مطرح می‌شود.

رییس‌جمهور آمریکا درباره درگیری یمن نیز گفت حوثی‌های مورد حمایت تهران «دیگر به سمت کشتی‌ها یا آمریکایی‌ها شلیک نمی‌کنند. کسی نتوانست چنین کاری کند. ما کردیم و حرفشان را پذیرفتیم.»

رییس‌جمهور آمریکا اضافه کرد: «اتفاقات بسیار خوبی در مورد ایران در حال رخ دادن است.»

او افزود: «ما می‌خواهیم ایران کشوری ثروتمند، شاد، فوق‌العاده و عالی باشد، اما نباید سلاح اتمی داشته باشد.»

ترامپ گفت: «خیلی ساده است. فکر می‌کنم آن‌ها فهمیده‌اند که من جدی هستم و تا اینجا رفتارشان منطقی بوده است.»